T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/347 Esas - 2023/855
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/347
KARAR NO: 2023/855
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI :...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/05/2023
KARAR TARİHİ: 22/11/2023
K.YAZIM TARİHİ : 29/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki olduğu ... plakalı araç ile dava dışı ... plaka sayılı aracın karıştığı 09.05.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu 3. kişilere ödenen hasar tazminatının Karayolları Motorlu Araçlı ZMSS B.4.c maddesi uyarınca; aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararın sigortalı davalıya rücu amacıyla ... sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafından yapılan haksız itiraza karşı işbu "itirazın iptali" davasını açma gerekliliğinin hasıl olduğunu, ... plakalı araç sürücüsünün seyir halinde iken aldığı alkolün de etkisi ile karıştığı kaza sonucunda kusuru ile ... plaka sayılı araç ile çarpışması sonucunda kazanın meydana geldiğini, dava dışı sürücü KTK m.48 "Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır." hükmüne aykırı davranmış ve dava dışı hak sahipleri zarar gördüğünü, Genel Hükümler çerçevesinde 6098 s. Borçlar Kanunu uyarınca kusurla veya hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (YÜR. TAR.: 01.06.2015) B.4./ c hükmü uyarınca aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelmesi başlıca rücu sebeplerinden olduğunu, Bu sebeplerle; Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartlar B.4./ c hükmü "Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar," uyarınca da; karşı da sigortacının haklı rücu hakkı bulunduğunu, dava dışı sürücünün alkollün etkisi ile sebebiyet verdiği kazada tazminatı ödemesi yapıldığını, 3. Kişilere yapılan bu ödemeler Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartları B.4/ b ve B.4/ f kapsamında rücuya tabi olduğundan ve söz konusu bedelin ödenmesi için müvekkili şirket tarafından davalıya gönderilen rücu mektuplarına rağmen davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığından yasal işlemlere başlandığını, son olarak işbu itirazın iptali davası açılmadan önce arabuluculuğa da başvurulduğunu, anlaşılamadığını, müvekkili sigorta şirketinin zararı, ödemeyi yaptığı tarihte doğduğundan icra takibinde ve işbu itirazın iptali davasında ödeme tarihinden itibaren faiz talep edildiğini, arz ve izah edilen ve mahkemece re’sen dikkate alınacak nedenlerle, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; Davanın kabulü ile, ... sayılı dosyasında vaki itirazın iptaline, davalılar bakımından takibin 19.700,00-TL asıl alacak, 4.923,36-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.623,36- TL üzerinden aynen devamına, Borçlular/Davalılar aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatının hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER:
... Esas sayılı dosyası
Sigorta poliçesi ve Hasar dosyası
Ödeme belge örnekleri
... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... Şirketi, borçluların ... ve ... olduğu; 24.623,36TL alacak için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 04/08/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 06/08/2021 tarihli dilekçesiyle icra takibine, borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itirazı sonucu icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 16/10/2023 tarihli raporda; 09.05.2019 tarihinde saat 22:10 sıralarında .... Bulvarı üzerinde meydana gelen kazanın yerleşim yeri içi, bölünmüş yol, kaza anında havanın açık, yol yüzeyinin kuru ve asfalt kaplama olduğu, 3 şeritli yolun genişliği 3,50 mt yol platform genişliğinin 11,10. mt olduğu, kaza noktasının yatay güzergahın düz yol, düşey güzergahın eğimli olduğu, kaza mahallinde yatay ve dikey trafik işaretlemelerinin bulunmadığı, Kaza mahalli yol bölümünün 3 şeritli bölünmüş karayolu olduğu kaza mahallinin eğimli düz yol olduğu, kazanın gece vakti meydana geldiği, kaza yerindeki azami hız limitinin 70 km/s olduğu kazanın meskun mahal icinde mevdana geldiği meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücü ... Tam Kusurlu olduğunu, davacı sigorta şirketinin hasarına ilişkin tazminat ödemesi yapmış olduğu ... plakalı araçta olay tarihi itibariyle oluşan maddi zarar Sigorta Eksperi tarafından onarımının ekonomik olmadığı değerlendirilerek olay tarihi itibariyle aracın rayiç ve sovtaj (hasarlı) değerine ilişkin çalışmaların yapılmış olduğunu, ikinci el rayiç bedeli 53.000,00-TL, Sovtaj Bedelini ise 33.300,00-TL dikkate alarak ödenecek tazminat bedelinin 19.700,00-TL — olarak hesaplandığı davacı sigorta şirketinin ... plakalı araçta oluşan hasara ilişkin olarak 18/06/2019 tarihinde yapmış olduğu 19.700,00-₺ tazminatın olay tarihi itibariyle piyasa rayiçleri dikkate alındığında yerinde ve uygun olduğunu, davacı sigorta şirketinin düzenlediği poliçe teminatlar dahilinde yapmış olduğu 19.700.00-₺ (faiz hariç) tazminat ödemesini, kaza tarihinde yürürlükte bulunan ilgili sigorta genel şartları dahilinde rücu edilebileceği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRLİMESİ VE GEREKÇE;
Davadaki uyuşmazlığın; davalının maliki olduğu belirtilen ... plakalı araç ile dava dışı ... plaka sayılı aracın karıştığı 09.05.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu 3. kişilere ödenen hasar tazminatının alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana geldiğinden bahisle alacak doğduğu ileri sürülerek başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatına ilişkindir.
Tarafların delilleri toplanmış icra dosyası ve davacının ticari defterleri incelenmiştir.
Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu icra takip tarihi itibariyle tespit edilir (...,).
TBK 49 vd mdleri düzenlemesine göre kusurlu ve hukuku aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Sigorta poliçesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar 6102 sayılı TTK m. 4 hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca, mutlak ticari dava sayılır. TTK m. 5 hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.
2918 sayılı KTK'da ZMMS sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99).
Poliçe ve riziko tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1427/2. Maddesi hükmüne göre; "Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur."Kaza tarihinde yürürlükte olan Kasko Genel Şartlarının B.3.3.4.1.maddesine göre; "Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel ve Özel Şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur" hükmü düzenlenmiştir
ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (...,)
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Tanımlar başlıklı 3. maddesinde işleten tanımlanmıştır. Hükme göre, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.
Olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmiştir. (.... sayılı ilamları).
Trafik Sigortası Genel Şartlara B.4 maddesine göre, sigorta şirketi sigortalısına tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise rucu edebilir. Davalı şirket sürücüsü alkollü araç kullandığından ağrı kusurlu görülmüş ve davacı şirketin rücu hakkı doğmuştur.
Emsal ...'nin 19/01/2017 tarih, ... sayılı kararında "Sigortalı ve sigorta şirketi arasındaki sigorta sözleşmesi gereğince sürücünün alkollü olması sonucu zarara neden olduğu takdirde sigortacı kendi akidine rücu hakkına sahiptir. Dosya kapsamında bulunan poliçe örneğine göre sigorta sözleşmesinin tarafı olarak davalı şirketin ismi yer almaktadır. Buna göre taraflar arasında sigortalılık konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davalı, davacının sigortalısı olup, sigorta sözleşmesinin tarafı olduğundan ve ZMMS tarafından açılacak rücu davaları da akide karşı açılması" gerektiği belirtilmiştir.
... 'nin 29/12/2016 tarih, ... sayılı kararında da "2918 sayılı KTK'nın 95.maddesine göre "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Somut olayda, davacı ZMMS sigorta şirketi, çift taraflı kazada hasar gören karşı araç için ödediği meblağı, dava dışı araç sürücüsünün alkollü olduğu iddiasıyla, sigortalı araç malikinden rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmektedir. Davacı ZMMS sigorta şirketi ile davalı sigortalı arasında sigorta akti mevcut olup, sözleşmesinin tarafı davalı maliktir. KTK 95/2 maddesine göre davacı sigorta şirketi zarar gören 3. kişiye ödediği bedeli akidine rücu edebilir..
Dava dilekçesi, bilirkişi raporları, ATK raporu, mübrez ve toplanan delillerle tüm dosya kapsmaına göre somut olayda 09.05.2019 tarihinde saat 22:10 sıralarında ... üzerinde meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücü ...'un araç kullanmaya yetkili yeterli B sınıfı sürücü belgesinin bulunduğu, ... adına tescilli otomobil olduğu, Aracın kazaya etken herhangi bir mekanik aksamının bulunmadığı, aracın Muayenesinin yapılmış olduğu, sigortasının Doğa sigorta tarafından 01.02.2019-01.02.2020 vade tarihleri arasında geçerli... sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunduğu, ...'un sağlık birimlerinde yapılan alkol testinde 1,60 promil yasal sınırın üzerinde alkollü olduğu tespit edildiği, kaza tespit raporuna göre ... plakalı araç sürücü ... un 2918 sayılı KTK nın 52/1b kural ihlalile ilişkin kaza raporu düzenlendiği somut olayda meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücü ... 2918 sayılı Karayolları Trafik kanununun asli kusurlardan 84/d-I diğer kusurlardan 52/1b maddelerini ihlalen tam Kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı aracın kazaya etken kural ihlali görülmediğinden kusursuz olduğu, kazaya etken başkaca yol ve hava durumu olmadığı, davacı sigorta şirketinin hasarına ilişkin tazminat ödemesi yapmış olduğu aracın ikinci el rayiç bedeli 53.000,00-TL, Sovtaj Bedelini ise 33.300,00-TL olmasına göre tazminat bedelinin 19.700,00-TL olarak hesaplandığı davacı sigorta şirketinin ... plakalı araçta oluşan hasara ilişkin olarak 18/06/2019 tarihinde yapmış olduğu 19.700,00-₺ tazminatın olay tarihi itibariyle piyasa rayiçleri dikkate alındığında yerinde ve uygun olduğu, ... plakalı araçta olay tarihi itibariyle oluşan maddi zararın 19.700,00-TL tazminat,davacı sigorta şirketinin ... plakalı araçta oluşan hasara ilişkin olarak 18/06/2019 tarihinde yapmış olduğu 19.700,00-TL tazminat ödemesinin, olay tarihi itibariyle piyasa rayiçleri dikkate alındığında yerinde ve uygun olduğunu, sigorta halefiyet prensibi uyarınca teknik olarak, davacı sigorta şirketinin düzenlediği poliçe teminatlar dahilinde yapmış olduğu 19.700,00 TL tazminat ödemesini faizi ile birlikte kaza tarihinde yürürlükte bulunan ilgili sigorta genel şartları dahilinde rücu edilebileceği anlaşılmakla davanın kabulü ile .... Esas sayılı dosyasında 19.700,00 TL asıl alacak ve 4.923,36 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.623,36 TL üzerinden davalının itirazının iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, alacak likit olmadığı ve yargılama gerektirdiği anlaşılmakla icra inkar tazminat isteminin reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davanın KABULÜ İLE
1-... Esas sayılı dosyasında 19.700,00 TL asıl alacak ve 4.923,36 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.623,36 TL üzerinden davalının itirazının iptali ile takibin devamına,
2-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
3-Alacak likit olmadığı ve yargılama gerektirdiği anlaşılmakla icra inkar tazminat isteminin reddine,
4-Alınması gereken 1.682,02TL harçtan peşin alınan 297,39TL'nin düşümü ile eksik 1.384,63TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-6102 sayılı TTK 5/A maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11, 13, 14. maddleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri Uyarınca Hesaplanan .... bütçesinden ödenen 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan Başvurma harcı: 179,90TL, Peşin Harç: 297,39TL ve Vekalet harcı: 25,60TL olmak üzere toplam 502,89TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterildiği üzere bilirkişi ücreti: 3.000,00TL, davetiye ve müzekkere tebligat gideri 284,75TL olmak üzere toplam 3.284,75TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/11/2023
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ...
¸[e-imzalıdır]