T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/400 Esas - 2024/52
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/400
KARAR NO: 2024/52
HAKİM: ....
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR : 1- ....
2- ....
3-....
4-....
5-....
6-....
7-....
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 06/06/2023
KARAR TARİHİ: 29/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05.07.1991 tarihinde, ... Ltd. Şti. unvanı ile müvekkil şirketin kurulduğunu, .... ile müvekkili şirket arasında işletme protokolü imzalandığını, müvekkili şirket faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırdığını, davalı şirketler de, müvekkili şirketin taşeronu olarak çalıştığını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ...'un .... Esas sayılı dosyası ile müvekkil şirkete karşı, işçilik alacaklarının ödenmesi talebi ile dava açtığını, yapılan yargılama sonunda işçinin tüm işçilik alacaklarından müvekkili şirket sorumlu tutulduğunu, .... ve 24.11.2022 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun reddine kesin olmak üzere karar verildiğini, müvekkili ... ve davalı yan olan alt yükleniciler arasında düzenlenen sözleşmenin 11. madde Cezai Şartlar kısmında düzenlendiği haliyle müvekkili şirketin uğramış olduğu zararı tazmin noktasında dava konusu etme zorunluluğu doğduğunu, hükmedilen alacakların tahsili için müvekkili şirket aleyhine .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, başlatılan bu icra takip dosyasına takip sonrası işlemiş faizlerle birlikte müvekkili şirket tarafından 02.04.2021 ve 26.12.2022 tarihinde toplam 60.200,84.-TL ödeme yapıldığını, tüm bu nedenlerle fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile 41.930,80.-TL ödemenin yapıldığı tarih olan 02.04.2021 ve 26.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen davalıların sorumluluğu doğrultusunda davalı şirketlerden tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı taraflara usulüne uygun olarak tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri gibi duruşmalara da katılmamışlardır.
DELİLLER:
-06/03/2023 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Sonu tutanağı,
-Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname-),
-Dava dışı işçinin ... Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri,
-.... , sayılı ilamı,
-... , sayılı ilamı,
-.... E. sayılı icra dosyası,
-08/11/2023 tarihli bilirkişi raporu,
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçiye ödenen " işçilik alacakları" ile buna ilişkin dava nedeniyle yapılan masraflardan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.
Somut olayda kesinleşen Mahkeme kararında ve ödeme yapılan icra takibinde, ... Ltd. Şti'ce yapılan ödeme miktarının asıl alacak tutarını teşkil eden kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin, bu asıl alacakların faizlerinin, bu asıl alacaklara tekabül eden harç, vekalet ücreti, yargılama giderleri karşılıklarının, dava dışı işçinin alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine göre her bir alt işverenin kendi dönemlerine tekabül eden miktarlar talep edilebilecektir.
Uyuşmazlık konusu döneme ait davalı alt işverenler ile asıl işveren davacı arasında akdedilen sözleşmelerin ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Alt işverenlerden ... Ltd. Şti ile 28.02.2007-09.10.2007 tarihleri arasını kapsayan
Alt işverenlerden ... Ltd. Şti ile 10.10.2007-15.11.2007 tarihleri arasını kapsayan
Alt işverenlerden ... Ltd. Şti ile 15.11.2007-29.02.2008 tarihleri arasını kapsayan
Alt işverenlerden ...Ltd. Şti ile 29.02.2008-31.12.2008 tarihleri arasını kapsayan
Alt işverenlerden ... Ltd. Şti ile 29.02.2008-31.12.2008 tarihleri arasını kapsayan
Alt işverenlerden ... Ltd. Şti ile 23.10.2008-28.02.2009 tarihleri arasını kapsayan
Alt işverenlerden ... Ltd. Şti ile 31.03.2009-31.12.2009 tarihleri arasını kapsayan
Alt işverenlerden ... Ltd. Şti ile 31.12.2009-31.03.2010 tarihleri arasını kapsayan
Alt işverenlerden ... Ltd. Şti ile 31.03.2010-31.12.2010 tarihleri arasını kapsayan
Alt işverenlerden ... Ltd. Şti ile 28.02.2011-31.01.2012 tarihleri arasını kapsayan .... 'nın muhtelif yerlerinde bulunan parklar, yeşil alanlar, piknik alanları, barajlar, mezarlıklar ve seralarda çalışacak personele ilişkin hizmet alım işine dayalı şekilde yapılan Sözleşmenin imzalandığı, tespit edilmiştir.
İş bu Sözleşmelerinin ve eklerinin incelenmesi sonucunda, sözleşmelerin tümünün 'Ödeme Koşulları” başlıklı 5. maddesinde “... firma çalıştırdığı kendi personelinin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai alacağı, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil alacağı v.s.'den sorumludur.” şeklinde hüküm yer almaktadır. Sözleşmelerdeki bu açık ve özel hükümle bu davaya konu kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarından tamamıyla ... alt işverenler sorumlu tutulmuşlardır. Bu itibarla, Sözleşmelerde yer alan kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağından yüklenicinin tümüyle sorumlu olacağı yönünde açık ve özel bir düzenleme bulunması nedeniyle alt işverenlerin rücu edilebilecek tüm miktardan sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.
Dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmış, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 08/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde kıdem tazminatı ile yıllık ücretli izin alacağından yüklenicilerin yani alt işverenlerin sorumlu olduğu açık ve özel bir hükümle (Sözleşmelerin 5. maddesi) belirtildiğinden dolayı asıl işveren ödediği kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağını, alt işverenlere kendi dönemleriyle sınırlı olarak, yarı oranda değil, tümüyle rücu edebileceği,
Dava dışı işçi ...'un ... kayıtlarından görüldüğü ve dava dışı işçi tarafından ikame edilen .... Mahkemesi dosyasında alınan 25.06.2020 tarihli Bilirkişi Raporunda da tespit edildiği üzere dava dışı işçinin 11.07.2007-02.04.2019 tarihleri arasındaki toplam 11 yıl 8 ay 21 gün olmak üzere toplam 4.283 gün çalışmasının her bir davalı ... işveren Şirkete ilişkin olarak gün sayıları aşağıdaki Tablo 2'de gösterilmiştir.
Tablo 2: Dava Dısı İscinin Hizmet Gün Süreleri
¸Yukarıdaki Tablo 2'den görüleceği üzere; dava dışı işçinin davalı alt işverenlerden ... Ltd. Şti.'nde iki dönem olmak üzere toplam 428 gün (....); ... Ltd. Şti'nde üç dönem olmak üzere toplam 568 gün çalıştığı; diğer davalı Şirketlerde ise tek dönem olarak Tabloda gösterilen gün sayılarında çalıştığı anlaşılmıştır.
Davacı ... Ltd. Şti. ile davalı alt işverenler arasında imzalanan sözleşmelerin bir kısmında tarihlerin çakıştığı, bir başka deyişle aynı dönemde iki farklı alt işverenle sözleşme imzalandığı görülmüştür. Bu dönemler için dâva dişi işçi ...'un sigortasının yattığı âlt işverenler sorumlu olacağından rücu hesabı bu alt işveren şirket açısından yapılmıştır.
Diğer yandan, dava dışı işçinin yukarıda belirtilen dönemler dışında çalıştığı dönemlerde, arabuluculuk çözüm yolunda anlaşılan dava dışı alt işveren ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. ile asıl işveren ... Ltd. Şti. bünyesinde çalıştığı anlaşıldığından, bu kalan dönemler 01.02.2012-02.04.2019 tarihleri arasındaki toplam 2.618 gün açısından ise rücu hesaplaması yapılması söz konusu olmadığından bu dönemler için rücuen tazminat hesaplaması yapılamamış; bu dönemlere ilişkin işçilik alacakları miktarlarından dava dışı anlaşılan alt işveren Şirketlerin veya bizzat asıl işveren ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğunda olduğundan, bu dönemlere tekabül eden tutarların davalı alt işverenlerden rücuen talep edilmesi mümkün olmadığı,
Davacı asıl işveren ... Ltd. Şti.'nin dava dışı işçi ...'a 02.04.2019 tarihinde 20.138,70 TL, 02.04.2021 tarihinde 52.497,92 TL ve 26.12.2021 tarihinde 7.702,92 TL olmak üzere kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve ferileri için genel toplamda 80.339,54 TL ödediği; Taraflar arasındaki Sözleşmelerin tümünün 5. Maddesinde, kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağı kalemlerinden yüklenicinin sorumlu olacağının hüküm altına alındığı, dolayısıyla bu hükme istinaden alt işverenlere rücu edilecek miktarların tamamından sorumlu olacağı, kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin ücreti ile ferileri toplamı olarak davacı asıl işveren ... Ltd. Şti.'nin davalı alt işverenlerden rücuen talep edebileceği tutarların,
¸olduğu,.." bildirilmiştir .
Rapor içeriğine mahkememizce de itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır.
Taraf beyanları, taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmeleri, dava dışı işçi tarafından açılan .... Mahkemesinin işçilik alacakları talepli dava dosyası evrakları, .... icra takip dosyası, dava dışı işçiye ait ... kayıtları 08/11/2023 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; Davacı vekili; davalılar ile müvekkili arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personellerden işçi ... tarafından müvekkili aleyhine dava açıldığını, .... Mahkemesinin kararı ile hükme bağlanan işçilik alacakları ve yargılama giderinin .... E. sayılı icra dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası icra dosyasına ödeme yapıldığını, yapılan bu ödeme nedeniyle müvekkili şirketin zarar uğradığını, söz konusu zarar nedeniyle ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için dava açmıştır.
Taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmeleri ve eklerinin incelenmesi sonucunda, sözleşmelerin tümünün 'Ödeme Koşulları” başlıklı 5. maddesinde “... firma çalıştırdığı kendi personelinin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai alacağı, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil alacağı v.s.'den sorumludur.” şeklinde hüküm yer almaktadır. Sözleşmelerdeki bu açık ve özel hükümle bu davaya konu kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarından tamamıyla ... alt işverenler sorumlu tutulmuşlardır.
Bu itibarla, Sözleşmelerde yer alan kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağından yüklenicinin tümüyle sorumlu olacağı yönünde açık ve özel bir düzenleme bulunması nedeniyle alt işverenlerin rücu edilebilecek tüm miktardan sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, 08/11/2023 tarihli bilirkişi hesaplamasına göre; dava dışı işçinin, davalı şirketlerin alt işveren olduğu sözleşme çerçevesinde davacıya ait işletmede çalışmış olup, hizmet alım sözleşmesine göre de sorumluluk alt işverenlere ait olduğundan, davacının ödediği işçilik alacakları ve yargılama giderleri yönünden hesap edilen tüm alacağından, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemi kapsayan kısmıyla sınırlı olarak oranlanma yapılmak suretiyle davalılardan talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden davanın kısmen kabulü ile dava tarihi olan 06/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile,
... Ltd. Şti.'nden 8.028,33 TL
... Ltd. Şti.'nden 694,04 TL
... Ltd. Şti.'nden 10.654,41 TL
...Ltd. Şti.'nden 3.338,88 TL
... Ltd. Şti.'nden 1.669,44 TL
... Ltd. Şti.'nden 5.158,39 TL,
... Ltd. Şti.'nden 1.688,20 TL, olmak üzere genel toplamda 31.231,69-TL davalılardan alınıp davacıya ödenmesine, alacağa dava tarihi olan 06/06/2023 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
HARÇ;
2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 2.133,43 TL harçtan peşin alınan 716,08 TL harcın mahsubu ile eksik 1.417,35 TL harcın davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;
364,25 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
31,93 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
483,45 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
151,51 TL'sinin ...Ltd. Şti.'nden,
75,68 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
234,00 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
76,53 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
VEKALET ÜCRETİ
3-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin;
4.600,30-TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
397,38 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
6.105,69 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
1.913,51 TL'sinin ...Ltd. Şti.'nden,
961,23 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
2.955,29 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
966,60 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine,
YARGILAMA GİDERİ
4-Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 4.574,58-TL yargılama giderinin kabul ve redde göre yapılan oranlamada 3.385,18 TL nin davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;
869,99 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
75,15 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
1.154,68 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
361,87 TL'sinin ...Ltd. Şti.'nden,
180,76 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
559,94 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
182,79 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine,
ARABULUCULUK ÜCRETİ
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca ..... bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan
801,84 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
69,26 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
1.064,23 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
333,52 TL'sinin ...Ltd. Şti.'nden,
166,60 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
516,07TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden,
168,48 TL'sinin ... Ltd. Şti.'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
6-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, HMK'nun 341. Maddesi gereği miktar itibariyle KESİN olarak davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29.01.2024
Katip ....
¸[e-imzalıdır]
Hakim ....
¸[e-imzalıdır]
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 25,60 TL
Peşin Harç 716,08 TL
Başvurma Harcı 179,90 TL
Tebligat ve müzekkere1.653,00 TL
Bilirkişi Ücreti2.000,00 TL
TOPLAM 4.574,58 TL