T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/608 Esas - 2024/387
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/608
KARAR NO : 2024/387
...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 13/09/2023
KARAR TARİHİ : 15/05/2024
K.YAZIM TARİHİ : 16/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili idare, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KHK hükümlerine kurulmuş ve faaliyet gösteren bir iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, teşekkülü asli işlerini bizzat kendi personeli ile yürüttüğünü, bunun yanında yıllardan beri işbölümü, uzmanlaşma ve verimlilik kavramlarını dikkate alarak asli işlerinin dışında kalan bir kısım işlerini de 4734 Sayılı "Kamu İhale Kanunu" ve aynı Kanunun 3-g maddesi kapsamında kendi ihale mevzuatı çerçevesinde yaptığı ihalelerle özel sektöre “hizmet alımı' yoluyla yaptırdığını, bu kapsamda, teşekkülü bünyesinde yürütülecek ... Genel Müdürlüğü İtfaiye Personeli Hizmet Alımı İşi' için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre ... İhale Kayıt Nolu ihaleye çıkıldığını, ihale neticesi en avantajlı teklif sahibi olan .... Sözleşme imzalamaya davet edilmiş ve firma tarafından da sözleşme imza aşamasında doğan ihale kararına ait damga vergisi bedeli kendi hesaplarında kayıt altına alarak ilgili vergi dairesine beyan edilerek ihale dokümanının gereği ödendiğini, sözleşme imzalandığını, sözleşme bedelinin 6.038.291,14 TL olduğunu, daha sonra yüklenici firma, ihale kapsamında tahakkuk eden ihale kararına ait damga vergisi bedelinin teşekküllerine ait olduğu gerekçesi ile sözleşme imza aşamasında ödediği ihale kararına ait damga vergisi bedelini Vergi Dairesinden geri aldığını, bunun üzerine Vergi Dairesi tarafından ihbarname ile; ihale kararı gereği, tahakkuk eden ihale karar bedeline ilişkin damga vergisinin taraflarınca talep edildiğini, 09/06/2021 tarih ve 31506 sayılı RG'de yayınlanan "7326 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun" kapsamında bu tutar yapılandırılmış gecikme faiziyle toplam 17.578,35 TL ilgili Vergi Dairesine ödendiğini, belirtilen mevzuat ve ihale dokümanı kapsamında bakıldığında, ihale karar pulu (damga vergisi) bedeli 'sözleşme giderleri kapsamında' olduğundan Davalı tarafça ödenmesi gerektiğini, davalı tarafında da herhangi bir çekince ileri sürülmeden anılan tutar ödenerek bu hususun kabul edildiğinin gösterildiğini, daha sonra sözleşme hükümlerine aykırı olarak ödenen bu tutar Vergi Dairesinden geri alındığından, kanun gereği teşekküllerince ödenmek zorunda kalındığını, sözleşme gereği davalının ödemesi gereken damga vergisi tutarı 26/04/2023 tarih ve ...sayılı yazımızla 15 gün süre vererek davalıdan istenmiş ancak ihtara rağmen davalı tarafından ödeme yapılmadığından iş bu dava ikame edilmek zorunda kalındığını, 6102 sayılı Ticaret Kanunumuza 19.12.2018 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan kanun ile getirilen değişiklik gereği ticari uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurulması zorunluluğu 01.01.2019 tarihi itibariyle dava şart olarak düzenlendiğinden; müvekkili idare tarafından 17.07.2023 tarihinde ... başvuruda bulunulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, izah edilen ve yargılama sırasında resen belirlenecek nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere şimdilik; ihale karar pulu -damga vergisi- alacaklarının (...'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı oranda faizi ile birlikte) davalıdan tahsilini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili şirket, katılmış olduğu ihaleyi kazanması neticesinde davacı kurum ile 11/06/2020 tarihinde Hizmet Alımına Ait Sözleşme imzaladığını, söz konusu sözleşme gereği müvekkili şirket 15/06/2020-31/12/2022 tarihleri arasında 27 kişi ile itfaiye hizmet alımı sözleşmesinin yüklenicisi olarak hizmet verdiğini, müvekkili şirket ile davacı kurum arasında yapılan hizmet alım sözleşmesi 31/12/2022 tarihinde sona erdiğini, bu süreçte müvekkili şirket üzerinde düşen tüm sorumlulukları eksiksiz bir biçimde yerine getirdiğini, davacı kurum ile aralarında herhangi bir anlaşmazlık olmaksızın tüm sözleşme döneminin tamamlandığını, müvekkili şirket, davacı yanın dilekçesinde bahsetmiş olduğu 6.038.291,14 TL İhale bedeli üzerinden alınacak olan binde 5,69 oranındaki "İhale Kararına Ait Damga Vergisini" ise ekte sunulmuş olan tahakkuk fişi uyarınca 10/06/2023 tarihinde 34.357,86 TL olarak vergi dairesine ödediğini, müvekkili şirketin vergi dairesine ödemiş olduğu İhale Kararına Ait Damga Vergisi tutarı her ne kadar davacı yan tarafından sözleşme gereği müvekkili şirketin yükümlülüğü altında olan tutar olarak belirtilmişse de, bu beyanı kabul etmediklerini, davacı kurum ile imzalanan sözleşmenin 7. Maddesinde, müvekkili şirketin söz konusu vergi, harç, resim vb. giderlerden sorumluluğunun bulunduğu dönemin sözleşmenin akdi ve sözleşmenin uygulanması sırasındaki giderler olduğunun ortada olduğunu, davacı kurum ile olan sözleşme 11/06/2020 tarihinde akdedilmiş 31/12/2022 tarihinde sona erdiğini, davacı yanın davaya konu yapmış olduğu damga vergisi ise müvekkili şirket tarafından yukarıda da belirtildiği üzere 10/06/2020 tarihinde vergi dairesine ödenmiş olup ne sözleşme akdi esnasında ne de sözleşme devamı sırasında oluşan bir vergi bedeli olduğunu, davacı yan her ne kadar, ihale karar pulu (damga vergisi) bedelinin sözleşme kapsamında olduğunu ve bu nedenle müvekkili şirket tarafından ödenmesi gerektiğini belirtmiş olsa da söz konusu ihale kararına ait damga vergisinin sözleşme kapsamında olmadığı ve müvekkili şirket tarafından sözleşme imzalanmadan önce ödenen bedelin, sonrasında ilgili vergi dairesinden geri alınmasında herhangi bir hukuka aykırı durum bulunmadığını, müvekkili şirketin ödemiş olduğu ihale kararına ilişkin damga vergisi, davacı yanın dava dilekçesinde dayanak göstermiş olduğu sözleşmenin 7. Maddesinde veya İdari Şartnamenin 25. Maddesinde belirtilen hususlar kapsamında olmadığını, müvekkili şirket, sözleşme imzalanmadan önce vergi dairesine ödemiş olduğu ihale kararına ait damga vergisini, davacı yanın damga vergisi kanunun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatına haiz olmaması ve damga vergisinden muaf tutulmaması nedeniyle ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefinin, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan davacı yan olduğundan dolayı söz konusu verginin mükellefinin müvekkili şirket olmaması nedeniyle ilgili vergi dairesinden geri aldığını, davacı yan, ihale aşamasında ihale kararına ait damga vergisi bedelini ihale teklif fiyata dahil ettirmekte ve bu hususu ihaleye katılım sağlayan yüklenici şirketlere bir şart olarak dayatmakta, ihaleyi kazanmak isteyen yüklenici şirketler de söz konusu damga vergisini ödemek zorunda bırakıldığını, doğan verginin asıl mükellefinin Kanunda açıkça belirtildiği üzere davacı yan olmasına rağmen söz konusu vergi müvekkil şirket tarafından ödendiğini, müvekkili şirket başvurusu sonucunda ilgili vergi dairesinden mükellefi olmadığı bir vergiyi ödemiş olması neticesinde iade alabildiğini, davacı yan müvekkili şirkete yönelttiği işbu davasını müvekkili şirket ile aralarında imzalanmış olan sözleşme maddelerine dayandırmış olup hiçbir sözleşme maddesi de kanuna aykırı olarak düzenlenemeyeceğini, düzenlenmesi halinde ise kanunun açık hükümlerinin geçerli olduğunu, davacı ile imzalanan sözleşme, ekleri vb. gibi kamu ihalesinde hizmet alım sözleşmelerine bakılacak olursa bazı hususların ihale yüklenicilerine dayatıldığı açıkça görülebileceğini, damga vergisi kanunu gereğince, davacı yanın tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırlı bir iktisadi devlet teşekkülü olması ve bunun sonucunda "ihale kararına ait damga vergisi" hususunda sorumluluğun yalnızca davacı yana ait olması, müvekkili şirketin bu hususa ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmamasına rağmen, davacı yan tarafından bir nevi ihaleyi kazanabilme şartı olarak koşulan bir husus olan ihale kararına ilişkin damga vergisinin ihaleyi kazanabilmek amacı ile tek çare olarak sözleşme imza tarihinden önce müvekkili şirket tarafından ödenmiş olması ve akabinde müvekkili şirketin mükellefi olmadığı bir vergiyi ödemiş olması nedeniyle ilgili vergi dairesinden söz konusu vergiyi iade almasında herhangi bir hukuka aykırı durumun bulunmaması, bu durumun ne kanuna ne de davacı yanla yapılan sözleşme maddelerine aykırı olmadığını, hiçbir sözleşmenin kanuna aykırı düzenlenemeyeceği ve davacı yan tarafından iddia edilen zarardan yalnızca davacının sorumlu olduğunun kabulü ile müvekkili şirkete yöneltilen işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davadaki uyuşmazlığın: ... İtfaiye Personeli Hizmet Alım İşi için... sayılı Kamu İhale Kanunun hükümlerine göre ... İhlae kaytı nolu ihaleye çıkıldığı ihale sonucu sözleşme imza aşamasından kaylandığı ileri sürülen ihale kararına ilişkin damga vergisinin ödendiği ve sözleşmenin imzalandığından bahisle ihale karar pulu damga vergisi alacağına ilişkin olduğu, taraflar arasında yazılı sözleşme olup olmadığı, sözleşmenin niteliği ve sözleşme hükümlerinde hak ve sorumlulukları, damga vergisi ödemesinden hangi tarafın sorumlu olduğu konularında toplanmaktadır.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, ihale ...kayıt no'lu hizmet alımına ait sözleşme, Vergi Ceza İhbarnamesi, toplu yapılandırma talebine ilişkin evraklar, takdir komisyon kararı, Hitit vergi dairesi yazısı dosya arasına alınmıştır.
...Dairesi'ne yazılan yazıya verilen cevabi yazıda, dava konusu sözleşmeye ait damga ve karar pulu vergisi ile vergi ziyası cezası ile gecikme faizİnin davacı tarafça ödendiği anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 78/30 fıkrası gereğince ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif veren firmaya ait olduğu düzenlenmiştir. Taraflar arasında imzalanan 14/09/2017 tarihli hizmet alım sözleşmesinin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.1 maddesinde, “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderlerinin tamamı sözleşme bedeline dahildir.
Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan ve davacı tarafından ödenen ihale hazırlık damga vergisinin (karar pulu) davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında imzalanan 11/06/2020 tarihli hizmet alım sözleşmesinin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.1 maddesinde, “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderlerinin tamamı sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından yükleniciye ödenecektir," hükmüne, "Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları" başlıklı 14.1 maddesinde, "Yüklenici gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerinde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz," hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamından; davacı tarafın Vergi Dairesine karşı Damga Vergisi Kanununun 3. Maddesi uyarınca ihale karar damga vergisinin mükellefi olduğu, 818 sayılı Vergi Usul Kanunun 8/3. Maddesi uyarınca vergi sorumluluğuna ilişkin özel hukuk sözleşmelerinin vergi idaresini bağlamayacağı ancak vergi idaresine karşı hüküm ifade etmeyen vergi sorumluluğunun devrine ilişkin bu tür sözleşmelerin, taraflar arasındaki iç ilişkide hüküm ifade edeceği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.1 Maddesi hükmü ile dava konusu ihale karar damga vergisi ve sözleşme damga vergisinden davalı şirketin sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı ve davacının davalıya damga vergisini sözleşme bedeli içerinde daha önce ödemesi nedeni ile davacı yönünden damga vergisine ilişkin olarak gerçekleşen mükerrer ödeme nedeni ile davalı yüklenici Şirketin davacı Şirket aleyhine sebepsiz zenginleştiğinin sabit olup dava konusu ödemenin açıklanan gerekçelerle ödeme tarihinden itibaren davacıya iade etmekle yükümlü olduğu kanaatine varılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafın Vergi Dairesine karşı Damga Vergisi Kanununun 3. Maddesi uyarınca ihale karar damga vergisinin mükellefi olduğu, 818 sayılı Vergi Usul Kanunun 8/3. Maddesi uyarınca vergi sorumluluğuna ilişkin özel hukuk sözleşmelerinin vergi idaresini bağlamayacağı ancak vergi idaresine karşı hüküm ifade etmeyen vergi sorumluluğunun devrine ilişkin bu tür sözleşmelerin, taraflar arasındaki iç ilişkide hüküm ifade edeceği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.1 ve 14.1 maddeleri birlikte incelendiğinde, vergi ve harçların sözleşme bedeline dahil olup davalının sorumluluğunda olduğu, sözleşmenin taraflar için bağlayıcı olduğu ve sözleşme gereği karar pulunun davalının sorumluluğunda olması gerekmekle ... karar sayılı ilamı) davacının davasının sübut bulduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın KABULÜ ile;
17.578,35 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gereken 1.200,77TL harçtan peşin alınan 300,20TL harcın mahsubu ile eksik alınan 900,57TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 300,20TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olunan 17.578,35TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 65,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı değer itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/05/2024
...