T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/667 Esas - 2025/194
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/667
KARAR NO : 2025/194
BAŞKAN : ......
ÜYE : ......
ÜYE : ......
KATİP : ......
DAVACI : ......
VEKİLLERİ : Av. ......
Av. ......
DAVALI : ......
VEKİLİ : Av. ......
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 06/10/2023
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
K. YAZIM TARİHİ : 18/04/2025
Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkilinin, ... Kur. Çöz. A.Ş.nin binde 4,76 payına ortak olmak için şirket yetkililerinin sözlü olarak anlaştıklarını, 17.06.2022 günü ... bulunan hesabından, davalı şirket hesabına 50.000 USD para gönderdiğini, ancak bu güne kadar herhangi bir hisse devri yapılmadığı gibi hiçbir şekilde kar payı veya şirketin faaliyetlerinden kaynaklı bir gelirde aktarılmadığını, bu nedenle pay bedeli olarak gönderilen tutarın iadesi talep edilmiş ise de iade edilmeyince, ...... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, fakat bu takibe de itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptali ile %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Davacının, müvekkili şirketin hesaplarının bulunduğu ve fiilen bankacılık işlerini yürüttüğü ... ... Şubesi Müdürü olarak çalıştığını, bu nedenle müvekkil şirketin bu güne değin yaptığı yatırımlardan ve uluslararası alanda hak kazandığı birçok ödülden haberdar olduğunu, zamanla davalı şirketin sahibi dava dışı ... ile davacı arasında bir dostluk oluşunca, davacı yanın da bu samimiyete güvenerek şirket yetkilileri ile görüşerek, şirkete ortak olma konusunda, sözlü bir anlaşma sağlandığını, bu anlaşma kapsamında davacının, müvekkil şirketin binde 4,76 ortağı olmak amacıyla, 17.06.2022 tarihinde müvekkil hesabına 50.000 USD para gönderdiğini, davacı yan her ne kadar dava dilekçesinde bu güne kadar bir pay devrinin yapılmadığını beyan etmiş ise de, müvekkili şirketin, paranın gönderildiği günden bugüne değin, pay devrine hazır olduğunu birçok kez söylediğini, ancak davacının, ... Müdürü ve müvekkili şirketin de banka müşterisi olması nedeniyle bu devri üzerine almaktan kaçındığını, bu devri üzerine almaktan kaçınmasının asıl nedeninin, gerek 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu, gerekse bu yasaya dayanılarak ...’nın kendi personeli kapsamında çıkardığı “Etik İlkeler” kapsamında mümkün olmamasından ileri geldiğini, bu nedenlerden dolayı, emeklilik döneminin geldiğini, emekli olduğunda alacağını ya da bir üçüncü kişiye devredebileceklerini sözlü olarak bildirdiğini, müvekkili şirketin de bu beyanlar ve güven ilişkisine dayanarak pay devri için haber beklediğini, hatta bu konuda şirket tüzel kişiliği ile ... arasında payların bir kısmının iktisabı hususunda ön protokol bile yapıldığını, öte yandan, her ne kadar, davacı yan, şirketin pay devretmekten kaçındığından söz ederek, müvekkilin temerrüde düşürülmesine gerek bulunmadığını beyan etmişse de, davacı yanca, pay devrine ilişkin anlaşmaya yönelik fesih iradesinin ortaya konulmadığını, taraflar arasındaki pay satış sözleşmesi’nin halen ayakta olduğunu, dolayısıyla müvekkil şirketin sebepsiz zenginleştiği iddiasının doğru olmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, dolar kurundaki aşırı artış nedeniyle bu parayı istediğini, arabuluculuk son tutanakta davacı yanın, müvekkili şirkete borç verme saikiyle hareket ettiğinin anlaşıldığını, bu beyanıyla davacının vasıflı ikrar da bulunduğunu, yine bu noktadan hareketle, borç olarak verilen paranın muacceliyet tarihinin belli olmadığının açık olduğunu, TBK.nun 392.maddesine göre, ödüncün geri verilmesi konusunda belirli bir günün belirtilmemesi halinde, ilk istemden başlayarak altı hafta geçmedikçe ödünç alanın, geri verme yükümlülüğünün doğmayacağının belirtildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesi istenmiştir.
ÖN İNCELEME: Mahkememizde yapılan ön inceleme duruşmasında yargı hakkı, görev ve yetki hususları, dava ve taraf ehliyetleri, dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, bu yönlerde bir iddia ve itirazda bulunulmadığı gibi Mahkememizin de görevli ve yetkili olduğu ve dava şartlarının tamam olduğu anlaşılmış; tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiş; taraflar sulhe ve arabuluculuğa teşvik edilmiş, ön inceleme duruşmasında hazır bulunan davacı vekili sulh olmalarının mümkün olmadığını, arabuluculuğa başvurmak istediklerini belirtmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce davacının ... ve ... kayıtları getirtilerek incelenmiştir.
Getirtilen davaya konu ...... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı ... tarafından, davalı ... A.Ş. aleyhine; 50.000,00 USD --- > Asıl alacak, 4.504,11 USD --- > İşlemiş faiz, 54.504,11 USD --- > toplam alacak üzerinden, icra takibine geçildiği, takipte, 1 USD= 26,8944 TL’den alacağın harca esas TL karşılığı 1.465.855,31 TL olarak gösterildiği, davalı şirket tarafından, 01.08.2023 tarihinde, borca ve ferilerine itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan sözleşme-hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda sonuç olarak; Yanlar arasında, pay devri konusunda sözlü bir anlaşma yapıldığı, davacı yanın, 17.06.2022 tarihinde, davalı şirket hesabına “binde 4.76 ... Kurumsal hisse bedeli” açıklamasıyla, ... dekontuyla, 50.000 USD yatırdığı, pay devrinin, davacının banka personeli (hem de şube yöneticisi olması) konumunda bulunmasının yanısıra, davalı ... Kurumsal A.Ş.nin dava dışı bankanın müşterisi olması nedeniyle, 5411 sayılı yasanın 75 ve ... iç mevzuatı (......) uyarınca, davacının, ticari bir şirkete ortak olmasının, (en azından) bağlı bulunduğu banka mevzuatı açısından, yasal açıdan engel oluşturacağı, ister pay ortaklığı isterse “ödünç verme” olarak değerlendirilsin, davacının, ödediği tutarı geri talep edebileceği, davacının, davalı ... Kurumsal A.Ş.’den takip tarihi 25.07.2023 itibariyle, talep edebileceği USD alacağının;50.000,00 USD --- > Asıl alacak, 2.636,25 USD --- > işlemiş faiz ki toplam 52.636,25 USD olduğu, TL karşılığının ise 1.421.984,08 TL olduğu belirtilmiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava; sözlü olarak yapıldığı bildirilen, A.Ş. pay devri anlaşması uyarınca, davacı yan tarafından yatırılan bedele karşın, pay devrinin gerçekleştirilmediği iddiasıyla, davalı aleyhine ödenen yabancı para alacağına istinaden yapılan ilamsız icra takibine, davalının borca itiraz etmesi üzerine İ.İ.K'nun 67. maddesine dayalı olarak açılan itirazın iptali davasıdır. Davanın yasal bir yıllık süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, getirtilen bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; Davacı tarafından davalı ... Kur. Çöz. A.Ş.nin binde 4,76 payına ortak olmak için şirket yetkililerinin sözlü olarak anlaştıkları, davacının 17.06.2022 günü ... bulunan hesabından, davalı şirket hesabına 50.000 USD para gönderdiği, ancak davacının bu güne kadar herhangi bir hisse devri yapılmadığı iddiasıyla pay bedeli olarak gönderilen tutarın iadesinin talep edildiği, iade yapılmadığı için ...... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun borca ve fer’ilerine itiraz etmek suretiyle takibin durmasına sebebiyet verdiği, davacı alacaklının ise borçlunun itirazının iptali ve tazminata hükmedilmesi yönünde eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında hisse devir sözleşmesi bulunduğu ve devrin gerçekleşmediği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; sözleşmeye konu devrin hangi taraftan kaynaklı sebeple yerine getirilmediği, davacının ticaret sicilde hisseyi devir almasında yasal engel bulunup bulunmadığı, davacının icra takibine konu devir bedelini talep edip edemiyeceği, edebilecekse icra takip tarihi itibariyle davacının asıl alacak ve işlemiş faiz alacağının miktarı hususlarında toplanmaktadır.
Mahkememizce alınan sözleşme-hesap uzmanı bilirkişi raporunun olaya, oluşa ve dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli ve hüküm vermeye elverişli olduğu görülerek hükme esas alınmıştır.
Bilirkişi raporu diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde; Yanlar arasında, davalı şirketin hissesi ile ilgili, hisse devri konusunda sözlü bir anlaşma yapıldığı, varılan sözlü anlaşma uyarınca, alıcı konumundaki davacının, 50.000 USD’yi 17.06.2022 tarihinde yatırdığı göz önüne alındığında, sözlü anlaşmanın 17.06.2022 gününden önce gerçekleştiğinin anlaşıldığı, davacı yanın, 17.06.2022 tarihinde, davalı şirket hesabına “binde 4.76 ... Kurumsal hisse bedeli” açıklamasıyla, . ... dekontuyla, 50.000 USD yatırdığı, dava-cevap dilekçesi, dosyaya sunulan hisse devri açıklamalı banka dekontuna göre, davacı tarafından gönderilen paranın hisse devri anlaşması karşılığında gönderilmiş kabul edilmesi gerektiği(davalı her ne kadar arabuluculuk aşamasında borç para ile ilgili beyanlardan bahsetmiş ise de), davacı yanın, 25.07.2023 tarihinde, davalı ... Kurumsal A.Ş. aleyhine, ...... sayılı dosyasıyla 50.000 USD asıl alacak, 4.504,11 USD işlemiş faiziyle birlikte 54.504,11 USD üzerinden ilamsız icra takibi yaptığı, pay devrinin, davacının banka personeli (hem de şube yöneticisi olması) konumunda bulunmasının yanısıra, davalı ... Kurumsal A.Ş.nin dava dışı bankanın müşterisi olması nedeniyle, ... İnsan Kaynakları Uygulama Esas ve Usullerine ilişkin iç mevzuatının 9.5.9 maddesindeki) müşterilerle gizli ve açık ortaklık kurmak eyleminin, en ağır disiplin cezası olan “İşten Çıkarma Cezası” ile yaptırım altına alındığı hususları bir arada gözetildiğinde, pay devrinin davacı yandan kaynaklı bir nedenle yerine getirilemediği anlaşılmaktadır.
Davacının mensubu olduğu ..., bankaca bildirilen iç mevzuatında ( 5411 s. yasanın 75. Md.si uyarınca ilgili düzenleme kapsamındadır) açıkça, banka personelinin bir ticaret şirketine ortak olamayacağının hükme bağlandığı ve görevden çıkarma cezasıyla yaptırıma bağlandığı, bu durumda; 5411 sayılı yasanın 75 ve ... iç mevzuatı (......) uyarınca, davacının, ticari bir şirkete ortak olmasının, (en azından) bağlı bulunduğu banka mevzuatı açısından, yasal açıdan engel oluşturacağı, ancak bu durumun davacının ödediği tutarı talep etmesine engel olmayacağı, davacı ve davalının kabullerinde olduğu üzere, sözlü anlaşma uyarınca, şirketin binde 4.76 payının davacıya devrinin gerçekleşmesi gerekirken, davacının kendine düşen 50.000 USD’yi ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine karşın, pay devri gerçekleşmediği gibi geri ödemenin de bir şekilde yapılmadığı, pay devrinin davacı yandan kaynaklı bir nedenle yerine getirilemediği anlaşılmakla birlikte, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği davacının ödediği bedeli talep edebileceği, bu nedenle davalının itirazının haksız olduğu, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre davacının, davalı ... Kurumsal A.Ş.’den takip tarihi 25.07.2023 itibariyle, talep edebileceği USD alacağının; 50.000,00 USD --- > Asıl alacak, 2.636,25 USD --- > işlemiş faiz olarak toplam, 52.636,25 USD olduğu, davacının ayrıca, asıl alacağına, fiili tahsil tarihine kadar, devlet bankalarınca bir yıl vadeli USD mevduatına uygulanacak en yüksek faiz oranını talep edebileceği anlaşılmakla; davanın kısmen kabulü ile; Davalının ...... Esas sayılı dosyasında 50.000,00 USD asıl alacak, 2.636,25 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 52.636,25 USD(karar tarihi itibariyle 2.005.935,90 TL) alacağa yönelik itirazının iptali ile, asıl alacağa takip tarihinden itibaren fiili tahsil tarihine kadar, devlet bankalarınca bir yıl vadeli USD mevduatına uygulanacak en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine; davalının likit olan borca haksız olarak itirazda bulunduğu belirlenmekle İ.İ.K.'nun 67/2. maddesi gereğince alacağın %20’si oranında 10.527,25 USD (takip tarihi itibariyle 284.343,13 TL) icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine; Reddedilen kısım alacağın fer’isine yönelik olup, davacının kötüniyeti ispat edilemediğinden şartları oluşmayan, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
Davalının ......Esas sayılı dosyasında 50.000,00 USD asıl alacak, 2.636,25 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 52.636,25 USD(karar tarihi itibariyle 2.005.935,90 TL) alacağa yönelik itirazının iptali ile, asıl alacağa takip tarihinden itibaren fiili tahsil tarihine kadar, devlet bankalarınca bir yıl vadeli USD mevduatına uygulanacak en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
İİK’nun 67/2.maddesi gereğince alacağın %20’si oranında 10.527,25 USD (takip tarihi itibariyle 284.343,13 TL) icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Reddedilen kısım alacağın fer’isine yönelik olup, davacının kötüniyeti ispat edilemediğinden şartları oluşmayan, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
Alınması gereken 136.991,64 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harç ile 15.985,46 TL harcın mahsubu ile eksik 120.766,33 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere...... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan 578,10 TL harç ile 15.985,46 TL ıslah harcı toplamı olan 16.563,56 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 8.765,00 TL yargılama giderinden 8.414,40 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 180,00 TL yargılama giderinden 7,20 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6102 sayılı TTK’nun 5/A-1. maddesi, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A-10,14. maddesi ile Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince hesaplanan ve...... bütçesinden ödenen 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin, davadaki haklılık durumuna göre 2.995,20 TL’sinin davalıdan, 124,80 TL’sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan 280.598,45 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde...... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2025
Başkan ......
¸[e-imza]
Üye......
¸[e-imza]
Üye ......
¸[e-imza]
Katip ......
¸[e-imza]