T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/246 Esas - 2025/174
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/246
KARAR NO : 2025/174
...
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/04/2024
KARAR TARİHİ : 12/03/2025
K.YAZIM TARİHİ : 14/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile davacı arasında, mal alım sözleşmesi yapılmış ve ekte sunulan "Teklif" davacı tarafından davalıya iletildiğini, "Teklif" davalı tarafından kabul edilerek mal alım sözleşmesi taraflar arasında kurulduğunu, bahsi geçen "Teklif" davalı tarafından imzalanarak, "Teklif"deki şartlar kabul edildiğini, "Teklif"e göre; davalı tarafından satılan malların bedelinin faturası, döviz cinsinden düzenlenecek olup, ödeme tarihindeki ... Efektif satış kuru geçerli olacağını, işbu sözleşmeye istinaden, yapılacak ödeme, döviz bedelli faturanın ödeme tarihindeki kur karşılığı Türk Lirası olacağını, tarafların anlaşmalarına uygun olarak, davacı tarafından, 36.618,72Euro bedelli 17.05.2023 tarihli satış faturası tanzim edildiğini, satış faturasının düzenlendiği tarihteki Euro ... efektif satış kuru karşılığı 21.4492TL olup, Vergi Usul Kanunu ve ilgili mevzuat gereği faturaya Türk Lirası karşılığı (787.247,45TL) bedeli de fatura içeriğinde belirtildiğini, mezkur fatura davalı tarafından kabul edilerek ticareti defter ve kayıtlarına kaydedilmiş karşılığında 14.10.2023 tarihli 787.247,45TL bedelli ... çekini davacıya verdiğini, ancak, tarafların anlaşmaları gereğince döviz cinsinden düzenlenen faturanın ödeme tarihindeki Euro kuru üzerinden TL karşılığının ödenmesi gerektiğini, davacının vermiş olduğu çekin vadesi 14.10.2023 olduğundan ödeme tarihi de bu tarih kabul edilmeli ve 14.10.2023 tarihindeki ... döviz kurları esas alınarak, faturanın TL karşılığı hesaplanarak ödeme yapılması gerektiğini, 14.10.2023 tarihinde,... Euro satış kuru 29.4230TL olduğunu, buna bağlı olarak davacı tarafından kur farkından kaynaklı, ...numaralı 16.10.2023 tarihli, 288.570,25TL bedelli kur farkı faturası tanzim edilerek, davalıya gönderildiğini, davalı faturaya itiraz etmediğini ve ticari defterlerine kaydettiğini, davalının satın almış olduğu malların bedeli olan 36.618,72Euro'nun 14.10.2023 tarihindeki TL karşılığı ile Davalının mal karşılığı olarak ödediği bedel arasında 288.570,25TL'lik fark oluştuğunu, taraflar arasında yapılan anlaşma uyarınca, "satılan malların bedelinin faturası, döviz cinsinden düzenlenecek olup, ödeme tarihindeki ...Efektif satış kuru geçerli olacaktır." Davalı tarafından,... numaralı 16.10.2023 tarihli, 288.570,25TL bedelli faturanın bedeli ödenmediğinden dolayı, davacı bu miktar kadar alacaklı olduğunu, Türk Borçlar Kanunu 89. maddesi gereğince para borcu alacaklıya götürülerek ödenmesi gereken borçlardan olduğundan, para borcunun tahsiline ilişkin davalarda borcun ifa yeri alacaklının ikametgahı mahkemesi yetkili olduğunu, alacaklının burada seçimlik hakkı bulunmakta olup, dilerse davasını borçlunun bulunduğu yerde, dilerse kendi bulunduğu yerde açabilir. Bu nedenle, davacının ikametgahı olan Ankara Mahkemeleri işbu davada yetkili olduğunu, 6102 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 5/A maddesine dayanılarak alacak ve tazminat talepleri hakkında dava şartı olarak arabulucuya başvurulması sonucunda anlaşmaya varılamadığını, sunulan nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydı ile şimdilik 500TL'nin 16.10.2023 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dava masrafları ile vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH:Davacı vekili 24.12.2024 tarihli dilekçesi ile: Dava dilekçesinde dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte şimdilik 500TL'nin dosyada toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuyla davalının 288.570,25TL borcu bulunduğu sabit olduğundan, fazlaya ilişkin hakları saklı kalması ile 288.570,25TL'nin arabuluculuk son tutanağının imza tarihi olan 12.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ikametgahı... yakasına ve dolaysıyla ... bağlı olduğunu, dava bir ticari alacak iddiasına ve sözleşmeye istinat olduğunu, işbu sebeple yetkili ve görevli ... açılması gerekirken yetkisiz ... mahkemelerinde açılmasına itiraz ediyoruz. Yetki itirazlarının kabulü ile ve yetkisizlik kararı verilmek suretiyle davanın yetkili ve görevli... gönderilmesini, davalı müvekkili firmanın davacı tarafa bu türden bir borcu bulunmadığını, nitekim yapılacak yargılamada ve toplanacak deliller ile de bu durum netleşeceğini, müvekkilinin davacıya kur farkından kaynaklanan borcu bulunmadığını, zira 12.09.2018 tarih ve 85 nolu Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar gereğince“"g) Türkiye'de yerleşik kişilerin, Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve fınansal kiralama dâhil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz." yine aynı kararala yasaya Eklenen geçici 8. Madde gereği “Bu Kararın 4 üncü maddesinin (g) bendinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde, söz konusu bentte belirtilen ve daha önce akdedilmiş yürürlükteki sözleşmelerdeki döviz cinsinden kararlaştırılmış bulunan bedeller, Bakanlıkça belirlenen haller dışında; Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenir." arz ve izah edilen sebeplerle; Davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, satış sözleşmesinden kaynaklı alacak davası olduğu anlaşıldı.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, taraflar ticari defterleri, ba-bs formları dosya arasına alınmıştır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişiden alınan 29/10/2024 tarihli raporda: Mahkemece davalının ticari defterlerini incelenmesi Talimat Mahkemesine müzekkere yazıldığı davalının ticari defterlerini sunmadığından rapor düzenlenmeden tekrar iade edildiği davalı vekili tarafından davalının 2023 Yılı Mayıs ve Ekim ayları e defter kâğıt çıktısı sunulduğu bunun üzerinden inceleme yapıldığını, dava konusu olan 1 adet Fatura ... Fatura Tarihi 16/10/2023 seri numaralı Vade-Kur farkları 288.570,25 TL tutarlı ticari defter kayıtlarına... yevmiye numarası ticari defter kayıtlarına işlendiğini, davacı E defter tuttuğu Açılış ve kapanış beratlarını yasal süresi içerisinde gönderdiği ticari defterinin usulüne uygun tutulduğunu, takdirin mahkemeye ait olmak üzere kendisi lehine delil teşkil ettiğini, davacının ticari defter kayıtlarına göre: Davacının 2023 Yılı ticari defter kayıtları sabit olmak üzere: 1 adet Fatura No ...Fatura Tarihi 16/10/2023 seri numaralı Vade-Kur farkları 288.570,25 TL tutarlı ticari defter kayıtlarına işlediği 288.570,25 TL karşılık davalının ödemesi görünmediği 288.570,25 TL davalıdan alacaklı göründüğünü, tarafların ticari defterleri karşılaştırılması: Tarafları arasında faturadan kaynaklı ticari ilişkisinin bulunduğu ticari defterleri birbirini teyit ettiği dava konusu 1 adet Fatura No ... Fatura Tarihi 16/10/2023 seri numaralı Vade-Kur farkları 288.570,25 tarafların ticari defter kayıtlarına işlendiği davacının 288.570,25 TL alacağı olabileceği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamında; taraflar arasında mal alım satım sözleşmesi yapıldığı davacı taraf yapılan sözleşmeye göre yapılacak ödemenin döviz bedelli faturanın ödeme tarihindeki kur karşılığı Türk lirası olacağının kararlaştırıldığını, anlaşmalarına uygun olarak, 36.618,72 Euro bedelli 17.05.2023 tarihli satış faturası tanzim edildiğini, faturanın davalı tarafından kabul edildiğini karşılığında 14.10.2023 tarihli 787.247,45TL bedelli Halk bankası çekinin davalı tarafından kendilerine verildiğini çekin vadesinin 14/10/2023 tarihi olması nedeniyle ödeme tarihinin bu tarih olduğunu, davalının mal karşılığı ödediği bedel ile malların bedeli olan 36.618,72 Euro'nun14.10.2023 tarihindeki TL karşılığı ile davalının mal karşılığı olarak ödediği bedel arasında 288.570,25TL'lik fark oluştuğunu, kur farkından kaynaklı 288.570,25TL'lik kur farkı faturası düzenlendiğini davalının itiraz etmediğini ve fatura alacağının ödenmediği ileri sürmüştür.
Davalı davacıya kur farkından kaynaklanan borcu bulunmadığını 12.09.2018 tarih ve 85 nolu Türk parası kıymetini koruma hakkında 32 sayılı kararda değişiklik yapılmasına dair karar gereğince “g) türkiye'de yerleşik kişilerin, bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve fınansal kiralama dâhil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayacağını" ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı taraf yetki itirazında bulunmuş TBK'nun 89/1 maddesi uyarınca para alacağı olduğundan ve alacaklı/davacının ikametgahı mahkemesi yetkili olacağından yetki itirazının yerinde olmadığı değerlendirilerek yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Somut olayda davacının ticari defterleri usulüne uygun tuttuğu davalının talimat mahkemesine ticari defterlerini usulüne uygun tebligata rağmen süresi içinde ibraz etmediği, davalının 2023 yılı mayıs ve ekim ayı ticari defter kayıtlarını mahkememize sunduğu davacı kayıtlarında ve davalı tarafından sunulan ticari defter kayıtları ile taraflarca sunulan faturalara ilişkin bilirkişilerce yapılan incelemeye göre faturaların davacı ve davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların defterlerinin birbirini doğruladığı ba-bs formlarının birbirini doğruladığı bu haliyle ticari ilişkinin ve teslimin karine olarak sübut bulduğu, ticari defter kayıtlara göre davalının 288.570,25 TL ödemesinin görünmediği, davalının alacağın miktarı gözetildiğinde aksi hususta ispata elverişli delil sunmadığı, davacının davasının sübut bulduğu ve davacının 288.570,25 TL davalıdan alacaklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği, davanın kısmi dava olarak açıldığı 500,00TL alacağın 12.03.2024 tarihinden (arabuluculuk son tutanak turahinden) kalan bakiye kısmı 288.70,25TL'sinin ıslah tarihi olan 24.12.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın KABULÜ ile;
500,00TL alacağın 12.03.2024 tarihinden (Arabuluculuk son tutanak turahinden) kalan bakiye kısmı 288.70,25TL'sinin ıslah tarihi olan 24.12.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gereken 19.712,23TL harçtan peşin alınan 427,60TL ile ıslah harcı 4.919,52TL'nin mahsubu ile eksik 14.365,11TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 5.835,52TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olunan 46.171,24TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 4.490,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ...yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/03/2025
...