T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/566 Esas - 2025/136
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/566
KARAR NO : 2025/136
...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 14/08/2024
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
K.YAZIM TARİHİ : 27/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...Müdürlüğüne bağlı işyerlerinin Temizlik İşlerinin Toplam 67 İşçiyle Yapılması Hizmet Alımına İlişkin 10/07/2013 tarih ve ... ihale kayıt nolu Sözleşme ile çalışan ...tarafından davalılar ve müvekkili idare aleyhine ... Esas ) dosyası ile başlatılan icra takibi gereğince 13.07.2023 tarihinde icra dosyasına 202.977,49-TL ve 27.11.2023 tarihinde 40.969.22-TL olmak üzere toplam 243 .946,71-TL müvekkili İdare tarafından ödenmiş olup ödenen bedelin, alınan bilirkişi raporlarındaki kusur oranı doğrultusunda yarısının davalılardan tahsili için dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuş tarafların anlaşamaması üzerine işbu dava açıldığını, ... Esas sayılı dosyada alınan 25/07/2018 tarihli raporda müvekkili idare %35 davalılar da %35 olmak üzere toplam %70 kusurlu görüldüklerini, bu sebeple İcra Dosyasına ödenen 243.946,71-TL nin yarısı 121.973,35-TL ile müvekkili idare tarafından yatırılan 7.657,05-TL gelir vergisinin yarısı 3.828,05-TL ve 23.06.2020 tarihinde icra dosyasına yatırılan 6.527,99-TL teminat mektubunun yarısı 3.263,99-TL ve 14.12.2020 tarihinde icra dosyasına yatırılan 9.000-TL teminat mektubunun yarısı olan 4500-TL olmak üzere toplam 133.565,39 TL 'den ... Esas sayılı dosyasında hazırlanan bilirkişi raporu gereğince davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, dava konusu alacağın karar aşamasına kadar tahsili zorlaşacağından davalıların menkul ve gayrimenkulleri üzerine dava konusu alacak kadar HMK 389.hükmünce tedbir konulmasına da karar verilmesini, arz edilen ve re'sen görülecek nedenlerle fazlaya
ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere 133.565,39-TL ödemenin 105.316,79TL'sinin 12.07.2023 tarihinden 20.484,61-TL'nin ise 27.11.2023 tarihinden itibaren icra dosyasına ödenen 6.527,99-TL teminat mektubunun yarısı olan 3.263,99 TL'nin icra hesabına geçtiği 23.06.2020 tarihinden itibaren,9000 TL teminat mektubunun yarısı olan 4500-TL nin icra dosyasına yatırıldığı 14.12.2020 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsiline ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Davalı ... usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, davacı tarafça ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücüen tahsilinin mümkün olup olmadığının ve tahsiline ilişkin dava olduğu anlaşıldı.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişiden alınan 02.12.2024 tarihli raporda: Davacının iş mahkemesi ilamında belirlenen kusur oranına göre belirlenen miktarın üzerinde bir ödeme yapması halinde davalıya kusur ve iç ilişkide belirlenin sorumluluk oranı dikkate alınarak rücu talebinde bulunabileceğini, davacı tarafından rücuya konu ettiği 267.131,75TL'nin 7.657,05TL'sinin 193 sayılı gelir vergisi yasasının 94/2.Maddesine göre vekalet ücretlerinden kaynaklı stopaj kesintisi olarak vergi dairesine kalan bedelleri ise ... Esas sayılı dosyasına çeşitli tarihlerde ödediğini, davacının iş mahkemesi ilamında belirlenen kusur oranına göre belirlenen miktarın üzerinde bir ödeme yapması halinde davalının kusur oranı dikkate alınarak rücu talebinde bulunabileceğini, rücuya konu edilen mahkeme ilamının dayanağı bilirkişi raporlarında tazminata konu iş kazasında tarafların %35 kusuru olduğunun tespit edildiğini, rücuya konu mahkeme ilamının dayanağı hükmedilen alacakların tarafların kusur oranına göre belirlendiğini, dava dayanağı mahkeme ilamında %70 kusuruna göre zarar hesaplanarak hüküm kurulduğu dikkate alındığında, davalıların iç ilişkideki sorumluluk oranına göre yapılan ödemenin 113.565,88TL'sinden sorumlu olduğunun kabul edilebileceğini, davalıların iş ortaklığı nedeniyle TBK 638.Maddesine göre müteselsil sorumlu olarak kabul edilip edilemeyeceği yönündeki takdirin mahkemede olduğunu, davacı tarafından yapılan ödemelerin farklı tarihlerde olması ve mahkemece ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faiz hükmü kurulma ihtimali dikkate alınarak rücu edilebilecek tutarların ve ödeme tarihlerinin 3.264,00TL'sinin 23/06/2020 tarihinden, 4.500,00TL'sinin 14/12/2020 tarihinden, 3.828,53TL'sinin 12/07/2023 tarihinden, 101.488,75TL'sinin 13/07/2023 tarihinden, 20.484,61 TL'sinin 27/11/2023 tarihinden olmak üzere toplam 133.565,88TL olduğu bildirilmiştir.
Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur (... karar sayılı ilamı)
İşçilik alacakları ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekeceğinden (... karar sayılı ilamı) ve taraflar arasındaki sözleşmede açık hüküm bulunmasa dahi, bedeli önceden kararlaştırılan iş yönünden, davalının işçilerinin işçilik alacaklarından, iç ilişkide davalının sorumlu olduğunun kabulü gerekeceğinden davacının yapmış olduğu ödemenin tamamından davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir (... karar sayılı ilamı).
Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile hesaplanan miktar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, (...karar sayılı ilamı) ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davanın KABULÜ ile;
133.565,88 TL alacağın,
3.264,00 TL'sinin 23/06/2020 tarihinden,
4.500,00TL'sinin 14/12/2020 tarihinden,
3.828,53 TL'sinin 12/07/2023 tarihinden,
101.488,75 TL'sinin 13/07/2023 tarihinden,
20.484,61 TL'sinin 27/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilsen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Alınması gereken 9.123,88TL harçtan peşin alınan 2.280,97TL'nin mahsubu ile bakiye 6.842,91TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilsen alınarak hazineye gelir kaydına,
3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilsen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 2.769,37TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilsen alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olunan 30.000,00TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilsen alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 5.175,00TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilsen alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ... istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.26/02/2025
...