T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/731 Esas - 2026/361
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/731 Esas
KARAR NO : 2026/361
HAKİM : .....
KATİP :.....
DAVACI :.....
VEKİLİ : Av. .....
DAVALI : 1- .....
VEKİLİ : Av. .....
DAVALI : 2- .....
VEKİLLERİ : Av. .....
Av. .....
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/09/2025
KARAR TARİHİ : 28/04/2026
GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 30/04/2026
Mahkememizde görülen davanın açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı ... şirketi yetkilisinin eskiden beri tanışıklığı olduğunu, bu nedenle ticari faaliyetlerini de sözlü olarak yürüttüklerini, müvekkilinin araç ihtiyacı bulunması üzerine davalının araç temin etmesi konusunda anlaşma yapıldığını, müvekkilinin de bu işlemin teminatı olmak üzere 18/07/2025 keşide tarihli 2.000.000,00 TL bedelli çek verdiğini, ancak araç teslimi yapılmadığını, bu nedenle teminat çekinin bedelsiz kaldığını, davalı ... şirketinin çekin bedelsiz olduğunu bilmesine rağmen çeki kötü niyetli olarak diğer davalıya ciro ettiğini, davalılar arasında ticari ilişki bulunmadığını, davalı ... şirketi tarafından dava konusu çekin ibraz edildiğini, karşılıksız olması nedeni ile haksız olarak ..... esas sayılı icra takibine konu ettiğini, davalılar aleyhine ..... soruşturma sayılı dosyasında şikayetçi olduklarını iddia ederek takibe konu çek nedeni ile müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine ve davalılar aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin çeki gerçek bir alacağa karşılık aldığını, çekin ... şirketi ile arasındaki faturalara istinaden ciro edildiğini, çek üzerinde teminat olduğuna dair ya da ciro edilemez şerhi bulunmadığını, iyi niyetli ciranta olduğunu ve davanın haksız açıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... şirket vekilinin süresinde cevap dilekçesi sunmamış, aşamalardaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, senede dayalı olarak başlatılan icra takibi nedeni ile borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, ..... esas, ..... soruşturma, ..... esas sayılı dosyaları, çek örnekleri, banka cevabi yazısı dosya arasına alınmıştır.
Davacı, davalı ... şirketi ile aralarındaki araç alım satım anlaşmasına teminat olmak üzere düzenlediği çekin araç teslimi yapılmamasına rağmen kötü niyetli olarak diğer davalıya ciro edildiği ve takibe konulduğu iddiasına dayanarak eldeki menfi tespit davasını açmıştır. Davalı ... şirketi davaya cevap vermemiş, davalı ... şirketi ise çekin gerçek bir ticari ilişkiye karşılık alındığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davacı tarafça bildirilen soruşturma dosyasında dava konusu çeke ilişkin bir iddia ve savunma bulunmadığı, dava dışı kişiye ait dorsenin teslimden sonra davalı ... yetkilisi tarafından haksız olarak üçüncü kişiye satılmasına ilişkin olduğu, eldeki dava ile ilgisi bulunmadığı anlaşılmıştır.
Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel ilişkiden doğan talep hakkına ise bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır (.....). Bu nedenle kambiyo senetleri hakkında açılan menfi tespit davalarında, senedin dayanağı olduğu ileri sürülen hukuki ilişki ile senet metnindeki borç sebebi karşılaştırılarak, ispat yükünün kime düşeceği belirlenir. Menfi tespit davalarında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafta olmakla beraber, alacak bir senede bağlanmış ise, bu durumda ispat yükü yer değiştirebilir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde, dava konusu ..... şubesine ait, 18/07/2025 keşide tarihli, keşidecisi davacı, lehtarı davalı ... şirketi olan 2.000.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde çek üzerinde teminat için verildiğine dair bir ibare bulunmadığı gibi bu yönde yazılı bir sözleşme de sunulmamıştır. Çek illetten mücerret olmakla davacının çekin bedelsiz olduğu iddiası yönünden öncelikle çekin teminat olarak verildiğini ispat etmesi gerekmektedir. Davacı tarafça bu iddiayı ispata elverişli delil sunulmamıştır. Bu nedenle aracın satışının gerçekleşmemiş olması veya buna ilişkin fatura düzenlenmemiş olması davacının bedelsizlik iddiasını doğrular nitelikte görülmemiştir.
Davalı ciranta ... yönünden ise, kural olarak kambiyo ilişkisinin temelindeki hukuki ilişkiden doğan senet borçlusu ve alacaklısı arasındaki şahsi def'iler bu ilişkinin dışındaki üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez ise de, TTK' nun 599 ve 737/2. maddeleri hükümlerince, hamilin bilerek senet borçlusunun zararına hareket etmek suretiyle senedi iktisap ettiğinin kanıtlanması halinde senet borçlusunun sahip olduğu şahsi def'ileri hamile karşı da ileri sürülebileceği (..... sayılı ilamı), bu kapsamda yapılan değerlendirmede, davalılar arasında ticari ilişki bulunduğunun ... kayıtları ile belirlendiği, davalı cirantanın da bu yönde savunmada bulunduğu, davalı cirantanın kötü niyetli olduğuna dair dosya kapsamına giren bir delil bulunmadığından TTK'nun 598/2. maddesi kapsamında şahsi defi'lerin hamile karşı ileri sürülemeyeceği değerlendirilmiştir.
Açıklanan gerekçelerle, çekin teminat niteliğinde verildiği, bedelsiz kaldığı ve sonuç olarak davacının menfi tespit davasının sübut bulmadığı kanaatine varılmış, açıklanan gerekçelerle davanın reddine ve yasal şartları oluşmadığından davacı aleyhine tazminata hükmedilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
DAVANIN REDDİNE,
Davacı aleyhine tazminata hükmedilmesine yer olmadığına,
Alınması gereken 732,00 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, fazla yatırılan 33.423,00 TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine,
3.140,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 298.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair; hazır bulunan tarafların yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/04/2026
Katip ..... Hakim .....
¸¸ ¸¸
Full & Egal Universal Law Academy