T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/46 Esas - 2022/36
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/46
KARAR NO: 2022/36
DAVA: Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali, Marka Hükümsüzlüğü)
DAVA TARİHİ: 10/02/2021
KARAR TARİHİ: 10/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/02/2022
DAVA:
Davacı vekili 10/02/2021 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle; müvekkili şirketin 2009/42104 sayılı "..." ibareli markanın sahibi olduğunu, davalı şirketin, bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarasını alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu, ancak itiraz yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak YİDK tarafından reddine karar verildiğini, oysa müvekkili şirketin TÜRKPATENT nezdinde adına tescilli pek çok markasının bulunduğunu; davacının ayrıca 2009/42104 sayılı ... ibareli markanın da sahibi olduğunu; söz konusu markanın 05.sınıf kapsamında yer alan “Tıbbi müstahzar” emtiaları için tescilli olduğunu; davalı şirket tarafından ... sayısı ile yapılan marka tescil başvurusunun ... ibaresinin 05.sınıfta yer alan emtialara yönelik olduğunu; taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin oluştuğunu; taraf markalarının aynı emtiaları kapsar nitelikte olduğunu; somut olayda emtia ayniyetinin de oluştuğunu; 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 1. Maddesi ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkındaki Kanunun 24. Maddesi gereğince ülkemizde satışı yapılan bütün ilaçların reçeteye tabi olduğunu; ancak davacının dava konusu ilacının beyaz reçeteye tabi olduğunu; beyaz reçeteye tabi olan ilaçların kontrole tabi olmayan ilaçlar kategorisine girdiğini; davalı şirketin markasına konu ilacın henüz piyasaya sunulmamış olması nedeni ile ne için kullanılacağını belirlemenin mümkün olmadığını; ancak taraf markalarının benzerliği dolayısı ile karıştırılma ihtimalinin çok yüksek olduğunu; davacının markasının Normal Reçete ile verilmesi gereken izlemeye tabi ilaçlar arasında yer almadığını; beyaz reçeteye tabi ilaçların herhangi bir reçete olmadan direkt olarak eczaneden temin edilebilir olduğunu; bu durumda reçetesiz alınabilen ilaçlar ile reçeteye tabi olan ilaçların nihai kullanıcı olan hastalar tarafından karıştırılabileceğini; dilekçe ekinde sunulan haberde bir eczacının reçeteye yazılmış bir ilaç yerine ona benzer başka bir ilaç verdiğini; bu durumun kamu sağlığını ve güvenliğini tehdit eden bir durum olduğunu; davalının markasının tescili halinde davacının markasının serisi olarak da algılanabileceğini veyahut davacının markasının sulandırılmasına neden olunacağını; davalının dava konusu eyleminin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini belirterek, Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun ... sayılı kararının iptaline ve ... sayılı "..." ibareli markanın tescil edilmiş olması halinde 05. Sınıftaki mal ve hizmetleri yönünden hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kararın yerinde olduğunu; davacının markası ile davalının dava konusu marka başvurusunun işitsel olarak belirgin biçimde farklılaştığını; kavramsal olarak markaların benzer olmadığını; davaya konu markaların benzerliğinin tüketici kesimi yönünden yapılan değerlendirilmesinde ise, çekişme konusu malların hitap ettiği uzmanlaşmış tüketici kesiminin dikkat düzeyinin ortalamanın üzerinde olduğunu; bu nedenle markaların karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını; malların son kullanıcısı olan halkın ise ilaç vb. nitelikteki sağlığa yönelik ürünlerde ortalamanın üzerinde ihtiyat göstereceğini beyan ederek, davanın reddini istemiştir.
Davalı şirket usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma gününü bildiren tebligat yapıldığı davaya cevap vermemiş, yargılamaya katılmamıştır.
YARGILAMA VE DELİLLER :
Tarafların sav ve savunmaları dinlenmiş, TÜRKPATENT’den davalı şirkete ait ... sayılı marka başvurusu işlem dosyası ile itiraza dayanak marka tescil belgesi getirtilmiş, sunulan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan ek rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
GEREKÇE:
Uyuşmazlıgın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Tartışılması ve Kabul
Dava TÜRKPATENT YİDK’nun ... sayılı kararının iptali ve tescili halinde davalı şirkete ait ... sayılı "..." ibareli markanın 05. Sınıftaki mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemlerine ilişkindir. İptali istenen YİDK kararının davacıya 15/12/2020 tarihinde tebliğ edildiği, 10/02/2021 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı kanunun 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 03/12/2021 havale tarihli raporda konu ayrıntılı irdelenmiş olup özetle; "....Davacının markası ile davalı şirketin marka başvurusunun benzer olduğu; davalının marka başvurusunda yer alan 05. Sınıf “Pharmaceuticals, medical and veterinary preparations; sanitary preparations for medical purposes” malların davacının adına tescilli önceki tarihli markasının kapsamında yer aldığı; taraf markaları arasında davalının marka başvurusunun kapsamında yer alan 05. Sınıf “Pharmaceuticals, medical and veterinary preparations; sanitary preparations for medical purposes” mallar yönünden iltibas tehlikesinin oluştuğu, diğer mal ve sınıflar yönünden iltibas tehlikesinin oluşmadığı..." ifade edilmiştir.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz etmiş, itirazları karşılayacak şekilde ek rapor tanzim edilmesi için Mahkememizce dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, 14/01/2021 havale tarihli ek raporda özetle; "...kök raporda vardığımız kanaatten farklı olarak dosyaya kazandırılan emsal kararlar ışığında, yeniden yapılan değerlendirme neticesinde davalının dava konusu marka başvurusunun kapsamında yer alan 05.sınıf “Pharmaceuticals, medical and veterinary preparations; sanitary preparations for medical purposes; dietetic food and substances adapted for medical or veterinary use, food for babies; dietary supplements for human being and animals; plasters, materials for dressings; material for stopping teeth, dental wax; disinfectants; preparations for destroying vermin; fungicides, herbicides.- İlaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeleri, Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; bebek mamaları; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri; tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri; dişler için malzeme, diş mumu, dezenfektanlar; haşereleri yok edici malzemeler; mantar öldürücüler, zararlı bitkileri öldürücüler.” mallarının tamamı yönünden iltibas tehlikesinin oluştuğu..." ifade edilmiştir.
6769 sayılı SMK m.6/1 hükmü kısaca, bir marka başvurusunun daha önce yapılmış başvuru veya tescilli bir marka ile “karıştırılma ihtimali” bulunması ve önceki marka ya da başvuru sahibinin itiraz etmesi koşuluyla başvurunun reddini öngörmektedir. Şu halde, iltibas ya da karıştırma riskinin varlığı için, tescil kapsamındaki mal/hizmetlerin ve aynı zamanda başvuru ve markanın (işaretlerin) karıştırma ihtimali bulunacak derecede aynı yada benzer olması gerekir; karıştırma ihtimalinin değerlendirilmesinde somut olayın tüm özellikleri dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. İlke olarak mal ve hizmet benzerliği ile değerlendirmeye başlanır. Mal ve hizmetlerin benzerliği değerlendirilirken de çekişme konusu mal ve hizmetlerin ortalama tüketici kitlesi, doğal yapısı, kullanım amacı, fiyatı, alım sıklığı, üretim dağıtım ve satış kanalları ile yerleri, rekabet, ikame veya tamamlama ilişkisi olup olmadığı gibi bütün faktörler dikkate alınmalıdır.
Buna göre dava konusu başvuru'nun "..." ibaresinden oluştuğu, kapsamında 03, 05, 10, 32.sınıftaki "03 Kozmetik ürünleri ve banyo malzemeleri; diş macunları; parfümeri, uçucu yağlar; temizleme parlatma, ovma ve aşındırıcı müstahzarlar. 05 İlaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeleri, Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; bebek mamaları; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri; tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri; dişler için malzeme, diş mumu, dezenfektanlar; haşereleri yok edici malzemeler; mantar öldürücüler, zararlı bitkileri öldürücüler. 10 Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar. yapay organlar, gözler ve dişler; ortopedik malzemeler, sütür malzemeleri; engelliler için uyarlanmış tedavi edici ve yardımcı cihazlar; masaj aparatı; emzirilen bebekler için aparatlar, cihazlar ve eşyalar; cinsel aktivite aparatları, cihazları ve eşyaları.Biralar; alkolsüz içecekler; maden suları ve gazlı sular; meyve içecekleri ve meyve suları; içecek yapmak için şuruplar ve diğer alkolsüz içecekler. " hizmetlerinin bulunduğu, itiraza dayanak markanın ise 2009/42104 sayılı "..." ibarelerinden meydana geldiği ve koruma kapsamlarında 05.sınıflardaki mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir.
Buna göre, açıklanan kriterler çerçevesinde yapılan değerlendirmede, davalının dava konusu marka başvurusunda bulunan 05. Sınıf “İlaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeleri, Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; bebek mamaları; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri; tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri; dişler için malzeme, diş mumu, dezenfektanlar; haşereleri yok edici malzemeler; mantar öldürücüler, zararlı bitkileri öldürücüler.” mallarının tamamı davacının markasının kapsamında yer alan 05.sınıf “Tıbbi Müstahzar” ile geneli itibariyle tıbbi amaçlı olması, sağlığı korumaya yönelik malları içermesi nedeniyle ilişki içinde olduğu tespit edilmiştir.
İşaretlerin benzerliğine gelince, bu değerlendirmede, önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli bir faktördür. İşaretler de parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirmeli, ancak markayı oluşturan dominant yada ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.
Somut olayda çekişmeli başvuru standart karekterle yazılmış"..." ibaresinden oluşurken; itiraza dayanak markaların standart karekterle yazılı "..." ibarelerinden oluştuğu görülmektedir.
Yapılan incelemelerde: davacının adına tescilli markası kelime markası olup ... ibaresinden oluşmaktadır. Diğer yandan davalının dava konusu marka başvurusu da kelime markası olup şekil unsuru ihtiva etmemektedir. Davalının dava konusu marka başvurusu ... ibaresinden oluşmaktadır. Davalının dava konusu marka başvurusuna konu olabilecek ilaç ruhsat başvurusu yapılmadığı için taraf markalarının kapsamında olan ilaç ya da ilaçlar yönünden etken maddelere yönelik bir analiz yapılması mümkün olmamıştır. Dolayısı ile taraf markalarına sesçil olarak bakıldığında benzer başlangıç sesleri ile başladığı ve aynı seslerle bittiği görülmektedir. Zira TYO ve TRIO sesleri ilk seslerinin aynı olmasının ötesinde davalı marka başvurusunda yer alan IO harflerinin YO şeklinde okunacak olması nedeni ile markaları yakınlaştığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca belirtildiği üzer markaların bitiş sesleri ...şeklinde aynı bulunmaktadır. Dolayısı ile markaların sesçil olarak benzer olduğu açıktır. Diğer yandan markalarda şekil unsuru yer almamakla birlikte markaları oluşturan kelimelerin benzerliği, düz yazım karakteri kullanılmış olması markaları görsel olarak da benzer kılmaktadır. Dolayısı ile markaların benzer olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı taraf dava dilekçesinde, adına tescilli markanın kapsamında sunulan ilaç ürününün beyaz reçeteye tabi olduğunu; beyaz reçeteye tabi olan ilaçların kontrole tabi olmayan ilaçlar kategorisine girdiğini belirtilmiştir. Davalının dava konusu marka başvurusuna konu ürün için ruhsat alınmamış olmakla birlikte davacının markasının taşıyan ilacın beyaz reçeteye tabi olması durumu dikkate alındığında eczaneden ortalama tüketicinin de satın alabileceği ürün olduğu görülmektedir. Taraf markaları arasında benzerlik olduğu yukarıda da ifade edildiği üzere aynı mallara yönelik markaları ortalama tüketici karıştırabilecektir. Davacının markasını taşıyan ürünlerin kontrole tabi olmayan, beyaz reçeteye tabi ilaç grubunda yer aldığı hususu taraf arasındaki iltibas ihtimalini de kuvvetlendirmektedir. Zira bu halde sadece doktor veya eczacıların kontrolünde satın alınabilen bir ilaç değil kontrole tabi olmayan bir ilaçtan bahsetmek gerekecektir. Hal böyle iken ortalama tüketicinin ortalama dikkat düzeyi markaları karıştırabilecek veyahut markalar arasında idari ya da ekonomik bir bağ olduğunu düşünebileceği kanaatine varılmıştır.
Sonuç olarak yapılan değerlendirmede davalının dava konusu marka başvurusunun kapsamında yer alan 05.sınıf “ İlaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeleri, Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; bebek mamaları; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri; tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri; dişler için malzeme, diş mumu, dezenfektanlar; haşereleri yok edici malzemeler; mantar öldürücüler, zararlı bitkileri öldürücüler.(Pharmaceuticals, medical and veterinary preparations; sanitary preparations for medical purposes; dietetic food and substances adapted for medical or veterinary use, food for babies; dietary supplements for human being and animals; plasters, materials for dressings; material for stopping teeth, dental wax; disinfectants; preparations for destroying vermin; fungicides, herbicides.)” mallarının tamamı yönünden iltibasa sebep olabileceğine kanaat getirilmiştir.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan ek rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın kabulüne, TÜRKPATENT YİDK'nun ... sayılı kararının taleple bağlı kalınarak başvuru konusu 5. Sınıf mallar yönünden kısmen iptaline, ... sayılı markanın taleple bağlı kalınarak başvuru konusu 5. Sınıf mallar yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE,
2-TÜRKPATENT YİDK'nun ... sayılı kararının taleple bağlı kalınarak başvuru konusu 5. Sınıf mallar yönünden kısmen iptaline,
3-... sayılı markanın taleple bağlı kalınarak başvuru konusu 5. Sınıf mallar yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
4-Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın düşümü ile 21,40 TL bakiye harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı için AAÜT uyarınca 7.375,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Aşağıda dökümü gösterilen ve davacı tarafından yapılan 5.276,60 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine
Dair verilen karar, davacı vekili ile davalı kurum vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/02/2022