T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/209 Esas - 2022/88
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/209
KARAR NO: 2022/88
DAVA: Marka (Markaya Tecavüzün tespiti, men ve ref'i ile Ticaret Unvanının Terkini)
DAVA TARİHİ: 12/07/2021
KARAR TARİHİ: 24/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/03/2022
DAVA:
Davacı vekili 12/07/2021 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; davacılar arasında ticari ilişki olduğunu, ... Holding’in 1990 yılında 50’den fazla grup şirketin birleşmesi ile oluştuğunu, dünyada beyaz eşya, elektronik, enerji, gayrimenkul, madencilik ve tekstil alanlarında bilinen ve saygı gören bir holding olduğunu, diğer davacının ise ... Holding çatısı altında faaliyet gösteren gayrimenkul grubuna bağlı şirketlerden birisi olduğunu, her iki davacının da hem ticaret unvanlarının hem markalarının ... olarak kullanıldığını, ... Holding’in 20.08.1990’dan beri ticaret unvanının çekirdeği olarak ... ibaresini tescil ettirdiğini, 30.10.1997 tarihinde www.....com.tr alan adını kendi adına tahsis ettiğini ve kesintisiz olarak kullanmaya devam ettiğini, 2017 102188 “....” seri markalarının sahibi olduğunu, davalının ticaret unvanının ... sicil numarasıyla 12.04.2019 tarihinde Ankara Ticaret Sicil Memurluğu’nda tescil edildiğini ve 16.04.2019 tarihli 9810 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan edildiğini, davalı şirketin iştigal alanlarının müvekkili şirketlerin iştigal alanları ve marka emtiaları ile birebir aynı/benzer olduğunu, davalıya ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ticaret unvanının terkini ve “...” markalarının kullanılmasının durdurulması konularında ihtarat yapıldığını, söz konusu ihtarnamenin tebliğ edilememesi nedeniyle yaptıkları araştırmada davalı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresinde olmadığı ve adresin boş olduğunun tespit edildiğini, sicil kirliliğine yol açan bu durumun önlenmesi gerektiğini, davalının ticaret unvanının davacıların ticaret unvanından ve tescilli markalardan doğan haklarını ihlal ettiği gibi haksız rekabet de oluşturduğunu belirterek, Ankara Ticaret Sicil Memurluğu’na ... sicil numarasıyla kayıtlı “... Grup Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.” ticaret unvanından ... ibaresinin terkinine, davalı şirketin ... ibaresini markasal olarak kullanıp kullanmadığının bilirkişi incelemesi ile tespitine, kullanım tespit edilirse bunların men ve ref’ine var ise her türlü tabela, ambalaj, etiket, levha, broşür ve sair belgenin toplanması ve imhasına ve yine var ise internet alan adı ve sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesine, kapatılmasına, mahkeme kararının kesinleşmesini müteakip Türkiye genelinde yayınlanan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı şirkete usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma gününü bildiren tebligat yapıldığı halde davaya cevap vermemiş, duruşmaya katılmamıştır.
YARGILAMA VE DELİLLER :
Uyuşmazlık ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Tartışılması ve Kabul
Dava, davacı adına tescilli markaya ve ticaret unvanına yönelik tecavüzün tespiti, men'i ve ref'i ile ticaret unvanının terkini isteminden ibarettir.
08/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davalının davacıların markalarından doğan haklarını ihlal edip etmediğine ilişkin herhangi bir kullanım veya ticari yahut ticari etki yaratan faaliyeti hakkında delil ibraz edilmediği, davalının davacılardan ... Holding Anonim Şirketi adına tescil edilmiş olan alan adı (....com.tr) ile benzer veya ilişkili herhangi bir kullanım veya ticari yahut ticari etki yaratan faaliyeti hakkında delil ibraz edilmediği, davalının ticaret unvanı ile davacılardan ... Yapı Yatırım Anonim Şirketi arasında ticari işletmelerin veya tacirlerin birbiriyle bağlantılı olduğu izlenimini doğuracak nitelikte bir ilişki bulunduğu, belirtilen tarafların ticaret unvanlarının birbirinden kesin olarak ayırt edilmesinin söz konusu olmadığı..." ifade edilmiştir.
Davacının bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda ek rapor tanzimi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 07/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle "...tarafıma verilen görev dahilinde, dosya münderecatı kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; kök raporda varılan görüş ve kanaatlerin devam ettiği..." belirtilmiştir.
Davacıların Marka Hakkının İhlalinin Söz Konusu Olup Olmadığı Bakımından Değerlendirme:
Bilindiği gibi belli bir teşebbüse ait mal veya hizmetlerin tanıtılmasını ve ayırt edilmesini sağlayan markanın üzerinde sahip olunan hakka; “marka hakkı” denilmektedir. Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller SMK’nın 29 uncu maddesinde 7. maddeye de atıf yapmak yoluyla düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemeler ışığında tescilli bir markaya tecavüzden söz edilebilmesi için markasal bir kullanımın veya ticaret sırasında gerçekleştirilen ve ticari etki yaratan bir kullanımın bulunması gerekmektedir.
Davacılara ait tescilli .... sayılı markalardır. Dosya kapsamında marka hakkının ihlali bakımından dikkate alınabilecek herhangi bir kullanım hakkında bilgi veya belge dosyaya ibraz edilmemiştir. Aynı şekilde davalının ticari faaliyetlerinin markasal etki doğuracak şekilde olup olmadığı ile ilgili olarak da delil ibraz edilmemiştir. Bu nedenle davacıların markaları ile karşılaştırılabilecek herhangi bir kullanım bulunmamaktadır.
Salt bir işletmenin ticaret unvanında yer alan bir ibare nedeniyle, bu unvanın bir başkasına ait tescilli marka kapsamında kalan hakları ihlal ettiği ve bu durumun doğrudan tecavüze yol açar mahiyette olduğundan bahsetmek de mümkün değildir. ( Yargıtay 11. H.D. 27.02.2020 tarih 2018/4548 esas 2020/2119 karar )
Davacıların Ticaret Unvanı Karşısında Davalının Ticaret Unvanının Terkini Koşullarının Oluşup Oluşmadığı Bakımından Değerlendirme:
Ticaret unvanı, tacirin ticari faaliyeti sırasında kullanılan, taciri tanıtan ve diğer tacirlerden ayırt eden işarettir. Bu doğrultuda ticaret unvanının işlevleri arasında “tacirin ayırt edilmesi” özel bir önem arz etmektedir. Ticaret unvanı, tacirin diğer tacirlerden ayırt edilmesi işlevini de üstlendiğinden ticaret unvanı tescilinde unvanın, Türkiye’nin herhangi bir sicil dairesinde tescilli ticaret unvanlarından ayırt edilip edilmediğine bakılması gerekir. Önceki ticaret unvanlarından ayırt edilmediği takdirde ayırt ediciliğin sağlanması için unvana ek yapılabilir (TTK m. 45).
Ticaret unvanı bakımından belirtilen ayırt edicilik işlevi sadece taciri diğer tacirlerden ayırt etmeye yönelik değildir. Aynı zamanda birden fazla işletmesi bulunan tacirin farklı işletmelerinin ayırt edilmesi işlevini de yerine getirir. Dolayısıyla, birden fazla ticari işletmesi olan tacir, bu işletmeler için bir ticaret unvanı kullanabileceği gibi ayırt ediciliği sağlamak için (kanunen zorunlu unsurların dışında) ek yaparak farklı ticaret unvanları da tescil ettirebilir.
Ticaret unvanının önceden tescil edilmiş olan unvanlardan ayırt edilmesini sağlamaya yönelik düzenlemeler, her ne kadar ticari işletme sahibini korumaya yönelik gibi görünse de bunun yanında tüketicilerin yanılmasını önlemeye ve böylelikle ticari hayat düzeninin sağlanmasına da hizmet etmektedir. Bu nedenle ticaret unvanlarının karşılaştırılması bakımından sadece tacirlerin birbirinden ayırt edilmesinin söz konusu olup olmadığının değil, aynı zamanda tüketicilerin yanılmasını önlemesinin söz konusu olup olmadığına dair de değerlendirme yapılması gerekmektedir. Tarafların ticaret unvanının kılavuz unsuru ortak olup ... ibaresinden oluşmaktadır. Davacılar aralarında bağlantı olan şirketler olup birbirleri ile olan bağlantıyı göstermek için aynı kılavuz unsuru kullanıp, ticari faaliyetleri bakımından birbirlerinden ayırt edilmeye yönelik olarak “Holding” ve “Yapı Yatırım” ek unsurlarına yer vermişlerdir. Davalı şirketin ticaret unvanı ise ... kılavuz unsurunun yanı sıra “Grup Yapı” ek unsurunu içermektedir. Bu hali ile tarafların ticaret unvanlarının birbiri ile ilişkilendirilmesi söz konusu olabilecek, aynı tacirin farklı işletmeleri ile karşı karşıya olunduğu düşünülebilecektir. Davalının ticaret unvanı tescili davacıların ticaret unvanı tescillerinden sonraki tarihli olduğu anlaşılmıştır.
Ticaret unvanlarının karşılaştırılmasının yanı sıra unvanın taciri ve tacirin ticari faaliyetlerini ayırt etme işlevi nedeniyle taraf şirketlerin faaliyetlerinin birbiri ile ilişkisi bakımından da değerlendirme yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda taraf şirketlerin ticaret sicil kayıtlarında tescilli olan amaç ve konuları kapsamında yukarıda yapılan incelemelerde birbiri ile ilişkili olan ve çerçevelenerek işaretlenen faaliyetlere atıf yapılmaktadır. İşaretlenen faaliyetler dikkate alındığında davacılardan ... Yapı Yatırım Anonim Şirketi ile davalı şirketin inşaat hizmetleri ve bu hizmetlerin parçası veya tamamlayıcısı durumunda olan bu hizmetlerin çeşitleri (yol, köprü, fabrika vb.), inşaat alanı ile ilgili faaliyetlerin, projelerin gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyulan makine, alet, edevat gibi mallar, bakımından aynı veya benzer amaç ve konular için tescil edildikleri anlaşılmıştır. İnşaat hizmetleri ve bu hizmetlerin sunulması ile ilgili olan malların alım satımı vb. faaliyetlerin dışında kalan ticari işler, tarafların temel faaliyetlerinin sürdürülmesi ile ilgilidir. Bununla birlikte davacıların tescil edilmiş olan faaliyetleri kapsamında davalı faaliyetlerinden farklılık içeren (turizm sektörü veya sermaye birleştirilmesi gibi) konulara da rastlanmıştır. Bundan dolayı da her işletmenin devamlılığının sağlanması bakımından zorunlu ticari faaliyetler olarak değerlendirilebilecek kefalet ile ilgili işlemler, acentelik vb. işler açısından özel olarak bir işaretleme yoluna gidilmemiştir. Belirtilen tüm bu hususlar bakımından davacılardan ... Yapı Yatırım Anonim Şirketi ile davalı şirketin ticaret unvanları ve unvanları kapsamındaki faaliyet alanları bakımından ilişkilendirilmesinin söz konusu olacağı, ticari faaliyetlerin ... kılavuz unsuru ile yürütülmesinin ticari işletmelerin veya tacirlerin birbiriyle bağlantılı olduğu izlenimini doğuracağı kanaatine varılmıştır.
Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde, davalının kullanımlarının davacıların marka hakkını ihlal ettiğine ilişkin iddianın ispatı bakımından hiçbir delil ibraz edilmediği, ticaret unvanları arasında var olan benzerlik ve iltibas nedeniyle davacılar “... HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ" ve "... YAPI YATIRIM ANONİM ŞİRKETİ" nin, davalının ticaret unvanında yer alan “...” ibaresinin terkini yönünde talepte bulunabileceği ve uyuşmazlıkta davalı ticaret unvanından “...” ibaresinin terkini koşullarının oluştuğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, davalılardan davanın kısmen kabulüne, davalının ticaret unvanından "..." ibaresinin terkinine, fazlaya dair istemlerin reddine, kararın ulusal çapta yayın yapan gazetede bir defa ilanına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Davalının ticaret unvanından "..." ibaresinin terkinine,
3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Kararın ulusal çapta yayın yapan gazetede bir defa ilanına,
5-Alınması gereken 80,70 TL harcın peşin alınan 59,30 TL harçtan tahsili ile kalan 21,40 TL bakiye harcın davacıya iadesine,
6-Davacılar için AAÜT uyarıca kabul edilen kısım yönünden 7.375,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak alınarak davacılara verilmesine,
7-Kabul red oranına göre aşağıda dökümü gösterilen ve davacılar tarafından yapılan 1.010,10 TL yargılama giderinden payına düşen 505,05 TL’nin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, kalanının üzerinde bırakılmasına,
8-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Dair verilen karar, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/03/2022