T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/81 Esas - 2022/376
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/81
KARAR NO: 2022/376
DAVA: Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)
DAVA TARİHİ: 02/03/2022
KARAR TARİHİ: 27/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/10/2022
DAVA:
Davacı vekili 02/03/2022 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla, müvekkilinin TÜRKPATENT nezdinde 2020/103858 sayılı ve "..." ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun TÜRKPATENT resmi markalar bülteninde yayınlandığını; davalı şirketin 2015/29583, 2016/77441 sayılı "...", "..." ibareleri markalarını gerekçe göstererek yaptığı itirazın reddine karar verildiğini, bu ret kararına karşı davalının yeniden inceleme taleplerinin TÜRKPATENT ... sayılı YİDK kararı ile nihai olarak kabul edilerek başvurunun reddedildiğini, oysa müvekkilinin 1995 yılında faaliyete başladığını, BİM markasının tüketiciler nezdinde yüksek tanınmışlığa sahip olduğunu ve tercih edilir bir marka haline gelmiş olduğunu, müvekkilinin yurt içi ve yurtdışında faaliyetine devam ettiğini, başvuru ile itiraza mesnet markanın benzer olmadığı gibi markalar arasında bağlantı kurulması ihtimalinin de bulunmadığını, müvekkilinin eski tarihli ... ve ... ibaresinin 2009 28485, 2009 28486,2015 88225, 2020 103862 2021 10309 sayılı markalarında aynen kullanıldığını ve tüketiciler nezdinde tanınmış ve müvekkili ile özdeşleşmiş ayırt ediciliği yüksek bir marka haline geldiğini, müvekkilinin ... ibaresi üzerinde müktesep hakkı bulunduğunu, müvekkilinin markalarında ... ibaresini ön plana çıkartarak kullandığını ve seri markalar yarattığını, bu markanın da seri markası niteliğinde değerlendirilmesi gerektiğini, yoğun kullanım, reklam ve tanıtım faaliyetlerinde bulunulduğunu, tüketicilerin ... ibaresini algılaması ve davalı markası ile herhangi bir şekilde bağlantı kurma imkanı bulunmadığını, markaların benzer olmadığını, tamamen farklı intiba yaratan iki ayrı marka olduğunu, müvekkilinin markasının asli unsurunun ... ibaresi olduğunu, ... ibaresinin ise ikinci planda kalacak şekilde tali unsur olarak kullanıldığını, bu ibarenin 7. Sınıfta yaygın kullanımı olduğunu, davalı şirketin itiraza mesnet markasını oluşturan unsurların ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, tescili talep edilen sınıfların hedef tüketici kitlesinin markaların ayrışığının farklı kaynaklardan geldiğinin bilincine varacak yetide olduğunu belirterek, Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun ... sayılı kararının iptale karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu markaların benzer olduğunu, davaya konu başvuru markasının itiraza mesnet markaları oluşturan kelimelerin yerinin değiştirilmiş ve chef ibaresine İngilizce de iyelik eki yahut çoğul ek olarak kullanılan “s” takısı eklendiğini, markada başka bir farklılık bulunmadığını, müktesep hak koşullarının oluşmadığını, 2015 88225, 2020/103862 ve 2021/10309 tescil edildikleri tarih itibariyle müktesep hak teşkil edemeyeceklerini, ayrıca davaya konu başvuruda müktesep hak iddiasına konu tüm markalardan uzaklaşılarak redde mesnet markalara yaklaşıldığını, markaların kapsadığı mallar yönünden de farklılıklar bulunduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; markaların ayırt edilemeyecek derecede benzerlik taşıdığını ve markaların iltibas derecesinin yüksek olduğunu, birebir aynı emtialarda başvurulduğunu ve kelimelerin yerinin değiştirildiğini, markaya ayırt edicilik katmadığını, müvekkilinin markasındaki şekil unsurundan ziyade söz görünümden yüksek konuşur ilkesi gereği kelime unsurunun baskın ve ayırt edici nitelikte olduğunu, müvekkilinin markasının ayırt edici niteliğinin yüksek olduğunu, müvekkilinin markaların tanıtımı için emek ve çaba sarf ettiğini, davacının kazanılmış hakkı bulunmadığını, davacının seri marka oluşturma bahanesiyle müvekkilinin markasına yaklaşması ve müvekkili markasıyla iltibas yaratmaya çalışmasının kabul edilebilir olmadığını, davacının önceki tarihli ... ibareli markalrından ziyade müvekkilinin ... markasına birebir benzetilerek oluşturulmasının haksız yararlanma amacını taşıyacağını beyan ederek, davanın reddini istemiştir.
YARGILAMA VE DELİLLER :
Mahkememizce tarafların sav ve savunmaları dinlenmiş, davaya konu TÜRKPATENT YİDK’nun ... sayılı kararı ile davacıya ait 2020/103858 kod nolu marka başvuru dosyası ve davalı şirkete ait marka tescil belgeleri getirtilmiş, taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
GEREKÇE:
Uyuşmazlıgın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Tartışılması ve Kabul
Dava, davacı başvurusu olan 2020/103858 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak TÜRKPATENT tarafından alınan ... sayılı kararın iptali istemine ilişkindir. YİDK kararının davacı başvuru sahibine 10/01/2022 tarihinde tebliğ edildiği, 02/03/2022 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı kanunun 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
Mahkememize uzman bilirkişi heyetinden alınan 14/09/2022 havale tarihli raporda konu ayrıntılı irdelenmiş olup özetle; "...Davaya konu markaların 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında benzer olduğu, Davaya konu marka başvurusunda bulunan 07. SINIF: Doğrama, öğütme, ezme, çırpma ve ufalama için mutfakta kullanılan elektrikli aletler. , 08. SINIF: Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri.Kesici ve dürtücü silahlar. 11. SINIF: Pişirme, kurulama ve kaynatmada kullanılan elektrikle ve gazla çalışan aletler, makineler ve cihazlar: fırınlar, elektrikli tencereler ve 21. SINIF: Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kapkacak, şişe açacakları, elektriksiz pişirme aletleri. yönünden davacının kazanılmış hakkının bulunması sebebiyle bu sınıflar yönünden SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında iltibas ihtimali bulunmadığı, kalan sınıflar yönünden iltibas ihtimali bulunduğu, Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından verilen dava konusu 2021-M-12017sayılı YİDK kararının kısmen iptal koşullarının oluştuğu ..." ifade edilmiştir.
6769 sayılı SMK m.6/1 hükmü kısaca, bir marka başvurusunun daha önce yapılmış başvuru veya tescilli bir marka ile “karıştırılma ihtimali” bulunması ve önceki marka ya da başvuru sahibinin itiraz etmesi koşuluyla başvurunun reddini öngörmektedir. Şu halde, iltibas ya da karıştırma riskinin varlığı için, tescil kapsamındaki mal/hizmetlerin ve aynı zamanda başvuru ve markanın (işaretlerin) karıştırma ihtimali bulunacak derecede aynı yada benzer olması gerekir; Karıştırma ihtimalinin değerlendirilmesinde somut olayın tüm özellikleri dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. İlke olarak mal ve hizmet benzerliği ile değerlendirmeye başlanır. Mal ve hizmetlerin benzerliği değerlendirilirken de çekişme konusu mal ve hizmetlerin ortalama tüketici kitlesi, doğal yapısı, kullanım amacı, fiyatı, alım sıklığı, üretim dağıtım ve satış kanalları ile yerleri, rekabet, ikame veya tamamlama ilişkisi olup olmadığı gibi bütün faktörler dikkate alınmalıdır.
Buna göre dava konusu başvuru'nun "..." ibaresinden oluştuğu, kapsamında 07, 08, 09, 11, 21. sınıftaki "07 Ahşap, metal, cam ve plastik malzemelerin ve madenlerin işlenmesi, bunlara şekil verilmesi için makineler, takım tezgahları ve bu amaçla kullanılan endüstriyel robotlar, üç boyutlu yazıcılar. İş makineleri: dozerler, kepçeler, ekskavatörler, yol yapım ve kaplama makinaları, sondaj makinaları, kaya delme makinaları, süpürme makinaları ve aynı işleve sahip robotik mekanizmalar. Kaldırma, taşıma ve iletme makineleri: asansörler, yürüyen merdivenler, vinçler, aynı işleve sahip robotik mekanizmalar.Tarım, hayvancılık, ziraat sektörlerinde ve tahıl/meyve/sebze/gıda işlenmesinde kullanılan makineler ve robotik mekanizmalar.Kara taşıtları için olanlar hariç motorlar, elektrikli motorlar, bunların parçaları ve tertibatları: hidrolik, pnömatik kontroller, kara taşıtları için olanlar hariç frenler, balatalar, krank milleri, dişliler, silindirler, pistonlar, türbinler, filtreler; kara taşıtlarında kullanılan ve bu sınıfta yer alan parçalar: taşıtlar için yağ, yakıt ve hava filtreleri, egzozlar, egzoz manifoldları, silindirler, silindir başları, pistonlar, karbüratörler, yakıt dönüşüm cihazları, enjektörler, yakıt tasarruf cihazları, pompalar, valfler, marşlar, dinamolar, bujiler.Rulmanlar, bilyalı veya masuralı yataklar.Lastik sökme ve takma makineleri.Alternatörler, jeneratörler, elektrik jeneratörleri, güneş enerjisi ile çalışan jeneratörler.Boya makineleri, otomatik boya püskürtme tabancaları, elektrikli, hidrolik ve pnömatik zımbalama makineleri ve tabancaları, elektrikli yapıştırıcı tabancalar, basınçlı hava veya sıvı püskürtücü makineler için tabancalar, elektrikli el matkapları, motorlu el testereleri, dekupaj makineleri, spiral makineler, basınçlı hava üreticiler, kompresörler, araç yıkama makineleri ve yukarıda sayılan makine ve araçlarla aynı işleve sahip robotlar.Elektrikli ve gazlı kaynak makineleri, elektrikli ark kaynak cihazları, elektrikli lehim cihazları, elektrikli ark kesme cihazları, elektrikli kaynak makine elektrotları ve bunlarla aynı işleve sahip robotlar.Matbaa makineleri.Ambalajlama makineleri, doldurma-tapalama ve kapatma makineleri, etiketleme makineleri, tasnifleme makineleri ve yukarıda sayılan makinelerle aynı işleve sahip robotlar ve robotik mekanizmalar (elektrikli plastik kapama/mühürleme cihazları [paketleme] dahil).Tekstil makineleri, dikiş makineleri ve bunlarla aynı işleve sahip endüstriyel robotlar.Makine veya motor parçası olmayan pompalar (akaryakıt dolum ve dağıtım pompaları ve bunların tabancaları dahil).Doğrama, öğütme, ezme, çırpma ve ufalama için mutfakta kullanılan elektrikli aletler; yıkama makineleri (çamaşır/bulaşık yıkama makineleri, ısıtmalı olmayan santrifüjlü çamaşır kurutma makineleri dahil); zemin, halı veya döşeme temizleme amaçlı elektrikli makineler, elektrikli süpürgeler ve bunların parçaları.Otomatik satış makineleri.Galvanizle kaplama ve elektroliz (akımla kaplama) makineleri.Elektrikli açma kapama mekanizmaları. Makine ve motorlar için silindir contaları. 08 Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri.Kesici ve dürtücü silahlar. Güzellik amaçlı ve kişisel bakım için kullanılan bu sınıfa dahil aletler: tıraş, epilasyon, manikür, pedikür aletleri, saç düzleştirme ve kıvırma amaçlı el aletleri, makaslar. Makine, cihaz ve taşıt onarımı, inşaat, ziraat, bahçecilik ve ormancılıkla ilgili elle çalışan (elektrikli olmayan ve motorsuz) aletler.Elektrikli-elektriksiz, buharlı ütüler. 09 Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, deney malzeme ve cihazları. Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri.Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar.Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları.Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri.Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler).Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrikli ziller, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler.Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları.Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil).Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar.Metronomlar. 11 Aydınlatma cihazları (taşıtlar, iç ve dış mekanlar için aydınlatma armatürleri). Katı, sıvı, gaz yakıtlı ve elektrikli ısıtma amaçlı cihazlar: kombiler, boylerler, kaloriferler petekleri, eşanjörler, sobalar, kuzineler; güneş enerjisi kollektörleri.Buhar, gaz ve sis (duman) üreteçleri (jeneratörleri): buhar jeneratörleri (kazanları), asetilen jeneratörleri, oksijen jeneratörleri, nitrojen jeneratörleri.İklimlendirme ve havalandırma cihazları.Soğutucular ve dondurucular.Pişirme, kurulama ve kaynatmada kullanılan elektrikle ve gazla çalışan aletler, makineler ve cihazlar: fırınlar, elektrikli tencereler, elektrikli su kaynatıcıları, mangallar, barbeküler, elektrikli çamaşır kurutucuları, saç kurutucuları ve el kurutma cihazları. Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar. Su yumuşatma cihazları, su arıtma cihazları, su arıtma tesisatı, atık arıtma tesisatı.Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar, elektrikli veya elektriksiz ayak ısıtıcıları, sıcak su torbaları (termoforlar). Akvaryumlar için filtreler ve filtre-motor kombinasyonları. Sanayi tipi pişirme, kurutma ve soğutma tesisatı.Pastörize ve sterilize edici makineler. 21 Elektriksiz temizlik aletleri ve gereçleri: boya fırçaları hariç fırçalar, çelik talaşları, süngerler, çelik yünleri, üstüpüler, tekstilden mamul temizleme ve silme bezleri, bulaşık eldivenleri, elektrikli olmayan cilalama makineleri, halı süpürgeleri, sopalı yer paspasları. Diş fırçaları, elektrikli diş fırçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları, saç fırçaları, taraklar.Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kapkacak, şişe açacakları, saksılar, pipetler, elektriksiz pişirme aletleri.Ütü masaları ve kılıfları, çamaşır kurutmalıkları, elbise askıları.Ev hayvanları için kafesler, akvaryumlar, vivaryumlar, terraryumlar.Camdan, porselenden, seramikten, kilden süs ve dekorasyon eşyaları: heykeller, biblolar, vazolar.Fare kapanları, haşerat tuzakları, sinek ve haşeratı kovucu veya yok edici elektrikli cihazlar, sinek yakalayıcılar, sinek raketleri. Parfüm bekleri (yandığında koku yayan bekler), parfüm spreyleri ve vaporizatörleri (püskürteç), elektrikli-elektriksiz makyaj temizleme aletleri, pudra ponponları, tuvalet eşyaları için kutular.Püskürtmeli hortum başlıkları, sulama süzgeçleri için başlıklar, sulama aletleri, bahçe sulama süzgeçleri, musluklara takılan uçlar. İşlenmemiş cam, yarı işlenmiş cam, dekorasyon için cam mozaikler ve cam tozları (inşaat için olanlar hariç), cam yünleri (izolasyon ve tekstil amaçlı olmayan). " mal ve hizmetlerin yer aldığı, itiraza mesnet markaların 2015/29583, 2016/77441 sayılı "...", "..." ibaresinden meydana geldiği ve koruma kapsamlarında 07, 09, 11, 21. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı, gözlenmektedir.
Buna göre, davacıya ait marka başvurusunda SMK md. 6/1’de sayılan emtiaların ilişkili olması şartının sağlandığı tespit ve kabul edilmiştir.
İşaretlerin benzerliğine gelince, bu değerlendirmede, önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli bir faktördür. İşaretler de parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirmeli, ancak markayı oluşturan dominant yada ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.
Somut olayda çekişmeli başvuru standart karekterle yazılmış "..." ibaresinden oluşurken; itiraza dayanak markaların standart karekterle yazılı "...", "..." ibarelerinden oluştuğu görülmektedir.
Görsel Benzerlik Alanında Yapılan Değerlendirme
Davaya konu davacı markası beyaz zemin üzerine kırmızı renkli “... ...” kelime unsurundan oluştuğu, herhangi bir şekil unsuru ihtiva etmediği, herhangi bir ibarenin baskın olarak kullanılmamakla bu ibarenin tamamının marka imajını aktaran esaslı/asli unsur olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı markaları incelendiğinde ise üst kısımlarında şapka şekil unsuru bulunan alt kısmında ise “...” ibaresinden oluştuğu görülmüştür. İfade etmek gerekir ki her ne kadar dava konusu markada yukarıda ifade edildiği üzere “aşçı şapkası” benzeri şekil unsuru da yer almakta ise de “söz görünümden yüksek sesle konuşur” ilkesi gereği markadaki sözcük unsurlarından “...” ibaresinin baskın ve ayırt edici unsur olduğu kanaatine varılmıştır. İki marka arasındaki benzerlik değerlendirmesi, karma markanın sadece bir unsuru alınarak diğer bir markayla karşılaştırılmasından daha fazla anlam taşır. Ancak belli şartlarda bir karma markanın ilgili tüketiciye ilettiği genel izlenimin, markanın bir veya daha fazla unsurunun hâkimiyeti ile sağlanmadığı anlamına gelmez. Önceki markanın tek ve baskın unsurunun, bir bütün olarak sonraki markada da yer alması halinde, işaretlerin kısmen aynı oldukları ve ilgili tüketicide bu doğrultuda bir etki bırakacağı kabul edilmektedir. Buna göre; Asıl unsuru markanın bütünü itibarıyla bıraktığı izlenim, tümüne hâkim olan görünüş ve ayrıcalığını vurgulayan imajda aramak lazımdır. Tespit edilen asıl unsur sözcükten ibaret ise markalarda ortak olarak kullanılan kök kelime ve başvuru sahibinin varsa ilave ettiği ekler belirlenmelidir. Son olarak başvuru sahibinin markasındaki mevcut eklentinin başlı başına ayırt edicilik vasfının olup olmadığı üzerinde durulmalıdır. Dolayısıyla iltibas ihtimalinin varlığı için önemli olan, önceki markanın, sonraki marka içerisindeki kullanımında bağımsız ayırt edici karakterini koruyup korumadığıdır. İfade etmek gerekir ki markada şekil unsurunun banal ve ayırt edici özelliği olmayan bir şekil olması durumunda sözcük unsurunun ön plana çıkacağı kabul edilmektedir. Tüm bu kapsamda bakıldığında; davaya konu marka ile daha önceden davalı adına tescilli markaların aynı kelime unsurundan oluşması bir tek iyelik eki olarak kullanıla “s” ibaresinin kullanıldığı, sadece kelime unsurlarının yerlerinin değiştirildiği, ibarelerin davalı markasında müstakil olarak yer alması sonrasında gelen harf değişikliğinin marjinal bir fark yaratmadığı karşısında taraf markalarının görsel olarak benzer oldukları kanaatine varılmıştır.
İşitsel Benzerlik Alanında Yapılan Değerlendirme
İşitsel benzerlik incelemesinde dikkat edilmesi gereken hususlardan birisi de sözcüklerin ilk heceleri, ilk sesleridir. Zira ortalama tüketiciler, sözcüklerin son kısmına nazaran başlangıcına daha fazla dikkat ederler. Bu nedenle sözcüklerin ilk hecelerinde, ilk bölümlerinde ayniyet, karıştırma ihtimaline yol açabilmekte, buna karşılık sözcüğün son kısmındaki benzerlikler karıştırma ihtimali incelemesinde göz ardı edilebilmektedir. Davaya konu markalarda telaffuza konu olabilecek sözcüklerin “... ...” ve “...” ibareleri olması karşısında taraf markalarının işitsel olarak benzer olduğu kanaatine varılmıştır.
Anlamsal Benzerlik Alanında Yapılan Değerlendirme
Yine markaların kavramsal olarak da kıyaslanması gerekmektedir. Bazı hallerde markalardaki şekil unsuru birbirinden çok farklı olsa bile, sözcük unsurlarından dolayı ortaya çıkacak tüketici algısı nedeniyle anlamsal benzerliğe bağlı olarak karıştırılma ihtimali sabit görülebilir. ... ... ibaresinin İngilizce olarak “şefin profesyoneli” anlamına geldiği, davalı markasındaki “...” ibaresinin ise “profefyonel şef” anlamına geldiği değerlendirilmekle dolayısıyla bu kapsamda taraf markalarının anlamsal olarak benzer oldukları kanaatine varılmıştır.
Genel değerlendirme açısından, söz konusu markaların görsel, işitsel veya anlamsal yönleri her zaman aynı öneme sahip değildir ve markaların piyasada bulunabilecekleri nesnel koşulların incelenmesi yerindedir. Bu çerçevede, önceki markanın tercih edilmesinin arkasında yatan fikir de göz önüne alınmalıdır. Aynı düşünce sonraki markanın seçilmesi için de etkili olabilir. Sonuç olarak, ilgili tüketicilerin psikolojik olarak farklılığı gösteren noktalara değil benzerliği sergileyen noktalara dikkatlerini yoğunlaştırması, markaların görsel, anlamsal ve işitsel olarak birbirlerine benzemesi karşısında markaların bütünsel olarak benzer olduğu kanaatine varılmıştır.
Müktesep Hak İddiası Kapsamında Değerlendirme
Bilindiği üzere ekonomik gelişmeler, yeni kreasyonlar, ürün çeşitlendirmesi, pazarlama teknikleri gibi nedenlerle markaların güncellenip yeni markaların tescili ancak önceki kök markanın tescilli olduğu mal ve/veya hizmetler bakımından söz konusu olabilir. Seri marka, marka sahibinin ya da markalarıyla bağlantılı olduğu mesajını veren yeni bir marka yaratmasını ifade etmektedir. Buna göre tescilli markanın asli unsuru korunmakta, bu asli unsurun yanına başka yeni unsurlar eklenmektedir. Böylece bir markalar dizisi oluşturulmaktadır.
Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere, bir marka üzerinde kazanılmış hak sahipliğinin iddia olunabilmesi için önceki tescilli bir markanın varlığı, markanın taraflar arasında çekişmesiz bir hal almış olması, sonraki marka ile önceki markanın mal ve hizmetlerinin aynı ya da aynı tür olması esas unsurlarının aynı olması ve son olarak önceki tarihli müktesep hak iddiasına dayanak markasını uzun süredir kullanılıyor olması gerekmektedir. Burada markaların çekişme konusu olmaktan çıkması ifadesinden hükümsüzlük davalarının açılması için öngörülen 5 yıllık hak düşürücü süre anlaşılması gerektiği kabul edilmektedir. Davacının, dava dilekçesinde belirttiği 2009/28485, 2009/28486, 2015/88225, 2020/103862 ve 2021/10309 sayılı markaları ve daha önceden başvurusu yapılmış/tescilli markalar incelendiğinde; davaya konu marka başvurusunun tarihi 07.09.2020’dir. Dolayısıyla müktesep hak iddia edilecek tarih, bu tarihtir. Bu kapsamda bakıldığında davacı tarafından işbu başvurudan önceki tarihli başvurularından 2009/28485 ve 2009/28486 başvuru sayılı markaların 5 yıllık tescillilik şartını sağladığı görülmektedir. Davacının önceki tescilli markalarının tescil sınıfları ile işbu davaya konu marka başvurusunun başvuru sınıfları incelendiğinde kullanıma ilişkin belgeler ve davacıya ait eski tarihli markaların tescil sınıfları, eski sınıflandırmaya göre aktarımlar ve kapsadıkları mallar dikkate alındığında, dava konusu marka kapsamındaki tüm. Mallar yönünden müktesep haktan bahsedilebilecektir. Son olarak markanın ayırt edici karakterinin korunup korunmadığı incelendiğinde; davalının eski tarihli markalarının düz yazı şekli ile “...” ve “... Plus”olarak kelime unsurundan oluşan kelime markası niteliğinde olduğu, markalarıın genel imajında “...” ibaresinin esaslı unsur olduğu yanına eklenen ibarelerin anlamını pekiştirdiği görülmekte ve bu seriden yaratıldığı sonucuna varılmıştır.
Davacının kullanım belgeleri incelendiğinde; davacı tarafça 24/05/2022 tarihli delil dilekçesi ekinde 2019 yılına ait fatura suretleri ve 2013-2021 tarihleri arasında olduğu görülen katolog örnekleri sunulmuştur. İlgili belgeler incelendiğinde davacının “...” ibaresini; “granit,seramik,çelik,teflon veya bakır tencere, tava,tepsi,güveç, kek kalıbı, sahan, sosluk, bıçak, satır, dövme demiri, masat, sosluk, konserve açacağı, hamur kesici, sarımsak presi, meyve sebze soyucu, fındık ceviz kırıcı, masa, süzgeç, hamur ve pizza kesici, patates ezici, spatula, rende çırpıcı,süzgeç, kepçe spatula,makas,davul fırın, blender seti, doğrayıcı,katı meyve presi, elektrikli balık ızgarası, elektrikli kahve cezvesi, çaydanlık, tost makinesi, kaçerola, toprak kase şeklinde mutfak ürünlerinde kullandığı tespit edilmiştir.
Tüm bu kapsamda sonuç değerlendirmesi yapıldığında; işbu davaya konu başvurudan daha önceki tarihli başvurulardan yalnızca, 2009/28485 ve 2009/28486 sayılı markaların 5 yıllık tescillilik süresini doldurmuş olduğu, markaların esaslı unsurunun aynen korunduğu, kullanıldığına ilişkin tepit yapılan mal ve hizmetlerden davaya konu marka başvurusundaki 07. SINIF: Doğrama, öğütme, ezme, çırpma ve ufalama için mutfakta kullanılan elektrikli aletler., 08. SINIF: Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri.Kesici ve dürtücü silahlar., 11. SINIF: Pişirme, kurulama ve kaynatmada kullanılan elektrikle ve gazla çalışan aletler, makineler ve cihazlar: fırınlar, elektrikli tencereler ve 21. SINIF: Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kap-kacak, şişe açacakları, elektriksiz pişirme aletleri. yönünden müktesep haktan bahsedilebileceği kanaatine varılmıştır. Davacının kazanılmış hakkının bulunduğu tespit edilen bu sınıflar yönünden SMK’nın 6/1. Madde bağlamında iltibas ihtimali bulunmadığı, kalan sınıflar yönünden iltibas ihtimali bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın Kısmen Kabulüne,
2-TÜRKPATENT YİDK nın ... sayılı kararının 07. SINIF: Doğrama, öğütme, ezme, çırpma ve ufalama için mutfakta kullanılan elektrikli aletler. , 08. SINIF: Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri.Kesici ve dürtücü silahlar., 11. SINIF: Pişirme, kurulama ve kaynatmada kullanılan elektrikle ve gazla çalışan aletler, makineler ve cihazlar: fırınlar, elektrikli tencereler ve 21. SINIF: Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kapkacak, şişe açacakları, elektriksiz pişirme aletleri. “emtialar yönünden kısmen İPTALİNE,
3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Alınması gereken 80,70 TL harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 15.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Reddedilen kısım itibariyle davalılar kendilerin vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Kabul ret oranının takdiren 1/2 olarak belirlenmesine, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 2.690,38 TL yargılama giderinden payına düşen 1.345,19 TL’nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına
8-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine
Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/10/2022
Toplam 2.690,38.-TL