T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/214
KARAR NO: 2021/433
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararlarının İptali, Tasarımın Hükümsüzlüğü)
DAVA TARİHİ: 16/07/2021
KARAR TARİHİ: 30/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2021
DAVA:
Davacı vekilli 16/07/2021 harç tarihli dava dilekçesi ve beyanlarında özetle; müvekkilin gıda alanında çalıştığını, TÜRKPATENT nezdinde ... esas unsurlu markaların (tescil no: 112593) sahibi olduğunu, ... çikolata ambalaj deseni markalarını ... tescil numaraları ile tescil ettirdiğini, müvekkilin 30 yılı aşkın süredir ... markası ile üretim ve satış yaptığını, tüketici nezdinde tanınmışlığa sahip olduğunu, davalı firmanın aynı sektörde faaliyet gösterdiğini, ....sıra numaralı tasarımları tescil ettirmeye çalıştığını, bu tescillere karşı itirazlarının TPMK tarafından alınan ... sayılı karar ile reddedildiğini, davalının tasarımlarının yeni ve ayırt edici olmadığını, davalının müvekkil ürün ambalaj kompozisyonlarını hiçbir teknik zorunluluk olmamasına karşın kopyaladığını, kötü niyet göstererek tasarım başvurusu yaptığını, dış ambalaj renk boyut ve ağırlıklarının müvekkil ile aynı olduğunu, bu nedenle anılan YİDK kararının iptalinin gerektiğini, bu tür ürünlerde tüketicilerin bir araştırma ve karşılaştırma yapmamaları nedeni ile iltibas riskinin renk kombinasyonları ve ürün şekilleri bağlamında ve geniş seçenek özgürlüğü gözetildiğinde yüksek olduğunu, taklit kullanım ile müvekkil markaları arasında ilişki kurma riskinin artacağını, davalının müvekkil markalarından haksız kazanç elde edeceğini belirterek, Türk Patent ve Marka Kurumu YİDK’nın 15/05/2021 tarih ve ... sayılı kararının iptali ile davalı tarafa ait ... sıra numaralı tasarımların tescilinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde, diğer davalı tarafından tasarım tescili başvurusuna davacı tarafından 29.01.2021 tarihinde itiraz edildiği, başvuru konusu ambalaj deseni tasarımlar ile itiraza mesnet gösterilen markalar arasında küçük ayrıntılardan daha çok farklar bulunduğunu, bütünüyle yapılan incelemede de genel izlenimlerinin itiraza mesnet markalardan farklı olduğunu, davalı tasarımında ortada bulunan “evliya lüx” ibaresinin yer alması, etrafında daire şekillerinin bulunması ve farklı renk unsurlarının kullanılmasının markalardan tasarımları farklılaştırdığını, bu farklılıkların küçük ayrıntılardan çok farklılık olduklarını ve tasarımların yeni ve ayırt edici olduğun beyan ederek, davanın reddini istemiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkile ait ...sıra numaralı tasarımların yeni ve ayırt edici kriterlerine haiz olduğunu, dayanak gösterilen tasarımlardan olabildiğince farklı olarak tasarlandığını, davacının delil olarak sunduğu kataloglarda tarih bilgisi bulunmadığını, dilekçe içeriğinde farklılıkları beyan ederek, davanın reddini istemiştir.
YARGILAMA VE DELİLLER :
Mahkememizce davacı ve davalı delilleri toplanmış, bu kapsamda davaya konu ... sayılı tasarım işlem dosyası ile itiraza mesnet markalar getirtilmiş, taraflarca sunulan belgeler ile toplanan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen hususlarda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş; mahkememizin aşağıdaki kabulü çerçevesinde yararlanılmıştır.
GEREKÇE:
Uyuşmazlığın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Tartışılması ve Kabul
Dava, TÜRKPATENT YİDK’nun ... sayılı kararının iptali ile ... sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi istemine ilişkindir. YİDK kararının davacı vekiline 21/05/2021 tarihinde tebliğ edildiği, 16/07/2021 tarihinde açılan davanın 5000 sayılı kanunun 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
Uyuşmazlığın özü, davalı şirkete ait ... sıra sayılı tasarımın, davacı şirkete ait markalar karşısında 6769 sayılı SMK'nun 2 vd. maddelerinde yazılı koruma koşullarına sahip bir tasarım olup olmadığı ile 6769 sayılı SMK'nun 77/1-(a) ve (c) bentlerinde yazılı hükümsüzlük hallerinin olup olmadığından ibarettir. Bu çerçevede özellikle anılan tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini haiz bulunup bulunmadığının tartışılması gerekmektedir.
6769 sayılı SMK'nun MADDE 55;
(1) Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.
(2) Ürün, bilgisayar programları hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri ifade eder.
(3) Birleşik ürün, sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalardan oluşan üründür.
(4) Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli tasarım, ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur.
MADDE 56- (1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.
(2) Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:
a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.
b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.
(3) Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.
(4) Bir tasarımın aynısı;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir.
Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Görüldüğü üzere SMK, yenilik bakımından mutlak yenilik kriterini benimsemiştir. Ancak tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir.
Ayırt edicilik ise 6769 sayılı SMK'nun 56/5. maddesinde tanımlanmıştır.
(5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
(6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.
Tasarımın hükümsüzlüğü 6769 sayılı SMK'nun 77.vd.maddelerinde düzenlenmiştir. Hükümsüzlük halleri (nedenleri) SMK 77. maddesinde yer alır. Buna göre;
"a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse.
b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse.
c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise.";tasarımın hükümsüzlüğüne yetkili mahkeme tarafından karar verilir.
(2) 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi hâlinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınır. Kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şarttır.
6769 sayılı SMK'nun 78-(1) Tasarımın hükümsüzlüğü, ikinci fıkrada sayılan hâller dışında menfaati olanlar tarafından istenebilir.
(2) Tasarımın hükümsüzlüğü, 77 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendine göre sadece önceki hak sahibi; 70 inci ve 73 üncü maddelere göre ise ancak tasarım hakkına sahip kişiler tarafından ileri sürülebilir.
(3) Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin olarak koruma süresince veya tasarım hakkının sona ermesini izleyen beş yıl içinde dava açılabilir.
(4) Hükümsüzlük davası, dava tarihinde sicilde tasarım sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılır. Tasarım üzerinde sicilde hak sahibi olarak görülen kişilerin davaya katılabilmelerini sağlamak için ayrıca bu kişilere bildirim yapılır.
(5) Tescilsiz tasarımlarda hükümsüzlük davası, hak sahibi olduğunu iddia eden kişiye karşı açılır.
Bu genel açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu somut olaya dönülecek olursa, davalı şirkete ait ... sayılı tasarım başvurusunun 26/08/2020 tarihinde gerçekleştiği, 09/12/2020 tarih ve 354 sayılı Resmi Endüstriyel Tasanmlar Bülteninde ilan edildiği; ... kod numaralı tasarımlara altı aylık yasal itiraz süresi içinde, davacı vekili tarafından itiraz edildiği, itiraza gerekçe olarak ..., ... ... sayılı markaların gösterildiği, itiraz üzerine TÜRKPATENT YİDK tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda ... sayılı kararıyla nihai olarak dava konusu tasarımların tescilinin devamına karar verildiğini; davacı vekilinin YİDK kararının iptali talebiyle bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Somut uyuşmazlığa konu tasarım “gıda ambalaj deseni”ne ilişkindir. Bu tür ürünler nihai tüketicileri hedefler ve tüketici pazarlarının ürünleridir. Tüketici pazarı (Tüketim malları pazarı), kişi ve ailelerin kişisel kullanımları için satın aldıkları mal ve hizmetlerin sunulduğu pazarlardır. Şekerleme çikolata gibi ürünler genelde rutinleştiğinde yeniden öğrenme ihtiyacının olmadığı veya çok az olduğu satın alma biçimidir. Ancak bu pazarda piyasaya sıklıkla yeni ürünlerin çıktığı mevcutlarının ambalajının değiştirildiği sektörün dinamik bir gerçekliğidir. Bu durum alıcının biraz tecrübe sahibi olduğu mallara yönelik bir davranışı belirtir. Daha önce alınan markayı yeniden satın alma olasılığı yüksek de olsa, bazı yeni koşulların öğrenilmesi, diğer markaların üzerinde de düşünülmesi söz konusudur. Söz konusu ürünler demografik özelliklerden bağımsız herkesin alabileceği ihtisas olmayan ürünlerdir. Alıcı alacağı mal hakkında bilgiye sahiptir. Kaldı ki bu tür ürünler içeriğin ne olduğunu anlatan görsellere sahip ambalajlar ile beraber satılmaktadır. Genelde bu tür ürünler tek tek değil birlikte ve bir ambalaj içinde satılmaktadır. Dolayısıyla bilgilenmiş kullanıcı profiline hızlı tüketime konu olan ve her yaştan her kesimden kişilerin (çocuklar dahil) girdiği açıktır. Korumanın kapsamı sadece ambalaj deseni ile sınırlı olarak kabul edilmiştir. Davalı şirket tescil talebinde, ... sınıfı olarak, 32. sınıfı göstermiştir, 32. sınıf genel olarak “GRAFİK SEMBOLLER VE LOGOLAR, YÜZEY DESENLERİ, SÜSLEMELER”e ilişkindir. Tescile konu ambalaj deseni tasarımlarından 4, 5, 6 ve 7 no.lu tasarımlar, genel olarak tekli ürünlerin birlikte satıldığı ambalaj (doypack) şeklinde olduğu, kırmızı dikdörtgen şekil kullanılmak sureti ile söz konusu tasarımların işaretlendiği, TÜKKPATENT’in kabul ettiği görsel anlatım standardına uymadığı fakat bu hali ile davalı şirketin 4, 5, 6 ve 7 no.lu tasarım görsellerinin bir kısmının koruma altına alınmasının talep edildiği; “kare şekil” şeklindeki işaretlemelerin, iç kısımlarında yer alan bölümlerin koruma talep edilen, dışında kalan bölümlerin ise koruma talep edilmeyen unsurlar olarak değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir. İşaret içinde yer alan, tasarımın ambalaj özelliğine vurgu yapan öğelerin de incelemede dikkate alınması gerekecektir. Bu kapsamda, söz konusu tasarımların doypack tarzı kilitli ambalaja uygulandığı, doypack ambalajlarının ise genel karakteristik özelliği itibari ile dik durmak üzere tasarlandıkları, mühürlü bir plastik vakumlu ambalajlar oldukları, doypack ambalajlarda pencere kullanımı içerik ürünü göstermek için yaygın olduğu sabittir.
Davaya konu tasarımların koruma kapsamının sadece ambalaj deseni ile sınırlı olduğunu, ambalajların üç boyutlu formunun iş bu davanın konusu olmadığı kanaatine varılmıştır.
“Seçenek özgürlüğü” kavramı ile ilgili olarak, “Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.” düzenlemesi yapılmıştır. Somut olaya konu tasarımlar incelendiğinde ilk grup ürünün çikolata ambalaj deseni olduğu görülmektedir. Her ne kadar ambalajın içinde konacak çikolata veya şekerin şekli karakteri nihai ürünü etkileyecekse de çoğu ambalajda bu şekil karakteri avantaja çevrilerek grafik unsurun ön plana çıkmasını sağlanmaktadır. Kullanılan ürünün çikolata ve şekerleme olması, canlı, farklı lezzetlerin varlığı karşısında, canlı renk kullanımı, gerektiğinde çikolata veya şekerin kendine has ilgi çekici vasıflarını ön plana çıkaracak şeffaflıklar, parlak yüzeyler, seçkin bir izlenim için altın veya gümüş tonları sıklıkla kullanılmaktadır. Çikolatanın muhtevasını tanımlamakta, farklı renklerin kullanımı da olabilmektedir. Örneğin nane yeşil renkle, hindistan cevizi beyaz renkle, karamel sarı veya yaban mersini maviyle tanımlanabilmektedir. Kısaca, çikolata ve şekerleme ürünlerinde ilgi çekecek her türlü renk kullanılabilmektedir. Bununla beraber bazı markalar kendilerine has yıllardır kullandıkları, kendileri ile özdeşleşen renklere sahiptir. Ancak bu durum onların o renkler üzerinde tekel sağlayabileceği anlamına gelmemektedir. Bu bağlamda eğer elimizde kareye yakın bir alan var ise ve bu alanın ortasına bir çikolata gelecek ise basit bir renk farkı sağlamaktan aşırı karmaşık bir mandala, yani basitçe, merkez noktası, merkez marka ve çevresine çizilen halkalar ve diğer şekillerden oluşan, çoğunlukla dairesel bir bütünlüğü olan bir şekil yaratmaya gidecek kadar geniş bir seçenek olduğu söylenebilir. Bu tür ürünlerde seçenek özgürlüğü geniştir. Her bir birim ürünün izahatı genel ambalajda vardır, ama her birimde de ürünün markası yinelenebilmektedir.
Davalıya ait ...nolu tasarım ile davacıya ait ... nolu marka görselinin karşılaştırılması:
Davalıya ait ....nolu desen tasarımı ile davacıya ait ... nolu marka ve ürün görseli karşılaştırıldığında her ikisinin de yarım küre benzeri bir içeriği saracak şekilde tasarlandığı bu nedenle kar formda olduğu, merkezde firma adı markanın bulunduğu, merkezden genişleyecek şekilde desenler ile arkada katlanma bölgesinde doğru ilerlediği görülmektedir. Daha evvel bahsedildiği üzere bu tür ürünler paketli halde satılmakta ancak her parça üründe marka yinelemesi yapılmaktadır. Firma ve marka ismini kullanmak her taraf için hak olmak kaydı ile en görünür nokta olan merkeze yerleştirilmesi de harcı alem bir uygulamadır. Diğer taraftan muhafaza, tazelik ve albeni için folyo kullanma yaygındır ve parlak yüzeyler, seçkin bir izlenim için altın veya gümüş tonları sıklıkla kullanılmaktadır. Diğer taraftan içerik versiyonlarına dönük fındık, karamel, fıstık, hane ve envaı çeşit içerik için uygun renk kullanımı yaygındır. Kompozisyon açsından değerlendirme yapıldığında davalı tasarımında merkezde marka etrafında marka ile periferi deseni ayıracak bir daire ile merkez ile ilişkili şekilde ilerleyen küçük dolu yeşil daireler yer almakta dairler şaşırtmalı şekilde dizilimden sonra 5. hatta sonlanmaktadır. Davacı markasında ise yine merkezde üst ve alt marka ile dairesel merkez ile ilişkili ancak merkezden uzaklaştıkça merkez ilişkisi kaybolan yeşil kalp desenleri bulunmaktadır. Her firmanın kendi markasını ürününde, renk ve desenleri ile bütün ve parçalarında gösterim açısından en belirgin ve görünür noktada bulundurma hakkı mahfuzdur. Kaldı ki piyasada yer alan birçok benzer üründe bu yaklaşımı görmek mümkündür. Diğer taraftan folyo ambalaj kendine has rengi vardır bu nedenle renk üzerinden değerlendirme yapmak mümkün gözükmemektedir. Bununla beraber ifadeyi güçlendirecek desenler ve bunların tüm ambalaja yayılımı yaygın bir kullanım olup taraf desenleri gerek biçim gerekse formasyon açısından farklılaşmaktadır. Bu açılardan bakıldığında ....sıra numaralı tasarım ile mesnet gösterilen ... marka görseli ve katalogda yer alan ürünler genel izlenim itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözünden farklı görüleceği kanaatine varılmıştır.
Davalıya ait ... nolu tasarım ile davacıya ait ... nolu marka görselinin karşılaştırılması:
Davalıya ait ... nolu desen tasarımı ile davacıya ait ... nolu marka ve ürün görseli karşılaştırıldığında her ikisinin de yarım küre benzeri bir içeriği saracak şekilde tasarlandığı bu nedenle kar formda olduğu, merkezde firma adı markanın bulunduğu, merkezden genişleyecek şekilde desenler ile arkada katlanma bölgesinde doğru ilerlediği görülmektedir. Daha evvel bahsedildiği üzere bu tür ürünler paketli halde satılmakta ancak her parça üründe marka yinelemesi yapılmaktadır. Firma ve marka ismini kullanmak her taraf için hak olmak kaydı ile en görünür nokta olan merkeze yerleştirilmesi de harcı alem bir uygulamadır. Diğer taraftan içerik versiyonlarına dönük fındık, karamel, fıstık, hane ve envaı çeşit içerik için uygun renk kullanımı yaygındır. Kompozisyon açsından değerlendirme yapıldığında davalı tasarımında siyah zemin üzerine, merkezde marka etrafında marka ile periferi deseni ayıracak bir daire ile merkez ile ilişkili şekilde ilerleyen küçük dolu yeşil daireler yer almakta dairler şaşırtmalı şekilde dizilimden sonra 5. hatta sonlanmaktadır. Davacı markasında ise yine merkezde, gümüş zemin üzerine üst ve alt marka ile dairesel merkez ile ilişkili ancak merkezden uzaklaştıkça merkez ilişkisi kaybolan yeşil kalp desenleri bulunmaktadır. Her firmanın kendi markasını ürününde, renk ve desenleri ile bütün ve parçalarında gösterim açısından en belirgin ve görünür noktada bulundurma hakkı mahfuzdur. Kaldı ki piyasada yer alan birçok benzer üründe bu yaklaşımı görmek mümkündür. Bununla beraber ifadeyi güçlendirecek desenler ve bunların tüm ambalaja yayılımı yaygın bir kullanım olup taraf desenleri gerek biçim gerekse formasyon açısından farklılaşmaktadır. Bu meyanda ... sıra numaralı tasarım ile mesnet gösterilen ... marka görseli ve katalogda yer alan ürünler genel izlenim itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözünden farkı görüleceği kanaatine varılmışıtır.
Davalıya ait ... nolu tasarım ile davacıya ait ... nolu marka görselinin karşılaştırılması:
Davalıya ait ... nolu desen tasarımı ile davacıya ait ... nolu marka ve ürün görseli karşılaştırıldığında her ikisinin de yarım küre benzeri bir içeriği saracak şekilde tasarlandığı bu nedenle kar formda olduğu, merkezde firma adı markanın bulunduğu, merkezden genişleyecek şekilde desenler ile arkada katlanma bölgesinde doğru ilerlediği görülmektedir. Daha evvel bahsedildiği üzere bu tür ürünler paketli halde satılmakta ancak her parça üründe marka yinelemesi yapılmaktadır. Firma ve marka ismini kullanmak her taraf için hak olmak kaydı ile en görünür nokta olan merkeze yerleştirilmesi de harcı alem bir uygulamadır. Diğer taraftan muhafaza, tazelik ve albeni için folyo kullanma yaygındır ve parlak yüzeyler, seçkin bir izlenim için altın veya gümüş tonları sıklıkla kullanılmaktadır. Diğer taraftan içerik versiyonlarına dönük fındık, karamel, fıstık, hane ve envaı çeşit içerik için uygun renk kullanımı yaygındır. Kompozisyon açsından değerlendirme yapıldığında davalı tasarımında merkezde marka etrafında marka ile periferi deseni ayıracak bir daire ile merkez ile ilişkili şekilde ilerleyen küçük dolu kırmızı daireler yer almakta dairler şaşırtmalı şekilde dizilimden sonra 5. hatta sonlanmaktadır. Davacı markasında ise yine merkezde üst ve alt marka ile dairesel merkez ile ilişkili ancak merkezden uzaklaştıkça merkez ilişkisi kaybolan kırmızı kalp desenleri bulunmaktadır. Her firmanın kendi markasını ürününde, renk ve desenleri ile bütün ve parçalarında gösterim açısından en belirgin ve görünür noktada bulundurma hakkı mahfuzdur. Kaldı ki piyasada yer alan birçok benzer üründe bu yaklaşımı görmek mümkündür. Diğer taraftan folyo ambalaj kendine has rengi vardır bu nedenle renk üzerinden değerlendirme yapmak mümkün gözükmemektedir. Bununla beraber ifadeyi güçlendirecek desenler ve bunların tüm ambalaja yayılımı yaygın bir kullanım olup taraf desenleri gerek biçim gerekse formasyon açısından farklılaşmaktadır. Bu açılardan bakıldığında ...sıra numaralı tasarım ile mesnet gösterilen ... marka görseli ve katalogda yer alan ürünler genel izlenim itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözünden farklı görüleceği kanaatine varılmıştır.
Davalıya ait ... nolu tasarım ile davacıya ait ... nolu marka görselinin karşılaştırılması:
Davalıya ait ... nolu desen tasarımı ile davacıya ait ... nolu marka karşılaştırıldığında her ikisinin de yarım küre benzeri bir içeriği saracak şekilde tasarlandığı bu nedenle kar formda olduğu, merkezde firma adı markanın bulunduğu, merkezden genişleyecek şekilde desenler ile arkada katlanma bölgesinde doğru ilerlediği görülmektedir. Daha evvel bahsedildiği üzere bu tür ürünler paketli halde satılmakta ancak her parça üründe marka yinelemesi yapılmaktadır. Firma ve marka ismini kullanmak her taraf için hak olmak kaydı ile en görünür nokta olan merkeze yerleştirilmesi de harcı alem bir uygulamadır. Diğer taraftan muhafaza, tazelik ve albeni için folyo kullanma yaygındır ve parlak yüzeyler, seçkin bir izlenim için altın veya gümüş tonları sıklıkla kullanılmaktadır. Diğer taraftan içerik versiyonlarına dönük fındık, karamel, fıstık, hane ve envaı çeşit içerik için uygun renk kullanımı yaygındır. Kompozisyon açsından değerlendirme yapıldığında davalı tasarımında merkezde marka etrafında marka ile periferi deseni ayıracak bir daire ile merkez ile ilişkili şekilde ilerleyen küçük dolu mavi daireler yer almakta dairler şaşırtmalı şekilde dizilimden sonra 5. hatta sonlanmaktadır. Davacı markasında ise yine merkezde üst ve alt marka ile dairesel merkez ile ilişkili ancak merkezden uzaklaştıkça merkez ilişkisi kaybolan mavi kalp desenleri bulunmaktadır. Her firmanın kendi markasını ürününde, renk ve desenleri ile bütün ve parçalarında gösterim açısından en belirgin ve görünür noktada bulundurma hakkı mahfuzdur. Kaldı ki piyasada yer alan birçok benzer üründe bu yaklaşımı görmek mümkündür. Diğer taraftan folyo ambalaj kendine has rengi vardır bu nedenle renk üzerinden değerlendirme yapmak mümkün gözükmemektedir. Bununla beraber ifadeyi güçlendirecek desenler ve bunların tüm ambalaja yayılımı yaygın bir kullanım olup taraf desenleri gerek biçim gerekse formasyon açısından farklılaşmaktadır. Bu açılardan bakıldığında ... sıra numaralı tasarım ile mesnet gösterilen ... marka görseli ve katalogda yer alan ürünler genel izlenim itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözünden farklı görüleceği kanaatine varılmıştır.
Davalıya ait ... nolu tasarımlar ile davacıya ait katalog görselleri karşılaştırılması:
Değerlendirmede davacı tasarımlarının aynı tasarıma ait renk versiyonları olması sebebiyle bütün olarak değerlendirme tercih edilmiştir. Keza aynı durum davacıya ait katalog görsellerinde de bulunmaktadır. Kompozisyon açısından değerlendirme yapıldığında davalı şirket tasarımda paket üst merkezde çatı marka ve alt marka ile periferi deseni, marka altında içerik ürüne ait görsel altta pencere sağ altta flama içinde içerik açıklaması ile sağ en altta yine çatı marka ile periferi desenleri bulunmaktadır. Davacı ürününde ise üstte ortada çatı marka ve alt marka ile daire içinde marka altında içerik ürüne ait görsel, altta pencere ve genel olarak diyagonal desen formasyonu bulunmaktadır. Tasarım ve ürünler arasında belirgin farklar mevcuttur. Öncelikle pencere konum ve şekilleri farklıdır. Davalı tasarımında ortaya yakın eliptik iken davacı ürününde alta yakın ve dikdörtgen şekildedir. Davacı ürününde içeriğe dönük açıklama marka bölgesinde iken davalı ürününde flama üstünde pencere sağ altındadır. Ürünlerdeki arka planlar farklıdır. Davalı ürününde marka etrafında ve sağ altta yinelenirken davacı ürününde tüm alanda ve diyagonal formasyondadır. Desenler davalı ürününde dairesel ve merkez odalı davacı ürününde diyagonal ve sıralıdır. Her firmanın kendi markasını ürününde, renk ve desenleri ile bütün ve parçalarında gösterim açısından en belirgin ve görünür noktada bulundurma hakkı mahfuzdur. Kaldı ki piyasada yer alan birçok benzer üründe bu yaklaşımı görmek mümkündür. Marka etrafı daire kullanımı diğer tüm tasarım öğeleri arasında detay seviyesinde bir benzerlik olarak kalmıştır. Bu tür ambalajlarda içeriğin sunumu yaygındır. Tüketici alacağı ürünün ne şekle sahip olduğunu bu tür ürün fotoğrafı ve illüstrasyonları vasıtası ile görebilmektedir. Genel olarak ürünün bütünü ve ürün içeriğinde mahsus bir özellik var ise kesit olarak gösterimi yaygındır. Bu harcı alem teknik genellikle ürün dolgusu ve veya varsa bütün fındık fıstık gibi özelliği gösterimde kullanılan bir tekniktir. Taraf tasarımları arasındaki tek benzerlik markanın daire içine alınmasıdır ki bu kullanım detay seviyesinde kalmıştır ve bu temel geometrik şekil bir firmaya hak olarak özgülenemez. Bu açılardan bakıldığında ... sıra numaralı tasarımlar ile mesnet gösterilen katalogda yer alan ürünler genel izlenim itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözünden farklı görüleceği kanaatine varılmıştır.
Sonuç olarak davalı şirkete ait ... tescil numaralı desen tasarımının görünümünün davacının iddiasına mesnet ..., ... sayılı markaların ve ürün katalog görsellerinden farklı olduğu, bu hali ile yeni ve ayırt edici nitelik taşıdığı, taraf ürünleri arasında iltibas yaratacak bir durumun oluşmadığı, Anılan tasarımlar için hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde, ... numaralı tasarımların, ... numaralı marka görselleri karşısında yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağladıkları; ... numaralı YİDK kararının ve dava konusu tasarımların iptali koşullarının oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1- Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 59,30 TL harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalılar için 7.375,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacın yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/12/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu gereğince
DYS üzerinden E-İmza ile imzalanmış olup,
Ayrıca fiziki olarak imzalanmayacaktır.