T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/61 Esas
KARAR NO: 2021/322
DAVA: TÜRKPATENT YİDK Karar İptali, Hükümsüzlük
DAVA TARİHİ: 24/02/2021
KARAR TARİHİ: 23/09/2021
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 29.09.2021
DAVA:
Davacı vekili 24.02.2021 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; müvekkili şirketin ... sayılı "... center homemade şekil" ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şahsın, bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "day's homemade" ibaresini 43. Sınıfa dahil "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" emtiası yönünden marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarasını alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu, ancak itiraz yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak YİDK tarafından reddine karar verildiğini, oysa müvekkilinin yurt içinde 2227 tane mağazasının bulunduğunu, markalarının garanti sembolü haline geldiğini, müvekkilinin 1954 yılında İsviçre ... Kooperatifler Birliği ve İstanbul Belediyesi'nin girişimleri ile İstanbul'da kurulduğunu, ... markasının TPMK sicilinde Özel/00176 sayı ile tanınmış marka olarak korunduğunu, itiraza mesnet gösterilen "... Center Homemade Şekil" ibareli markanın "... Center" ibareli markası ile birlikte ürün ambalajlarında, mağazalarında, internet sitesinde, tanıtım materyallerinde, stantlarında yoğun şekilde kullanıldığını, yapılan yatırımlar ile tüketici nezdinde tanınmışlık ve ayırt edicilik kazandığını, marka kullanımına ilişkin sunulan delillerin YİDK tarafından ciddi kullanımın ispatına yeterli olmadığına dair değerlendirmesi hatalı ve maddi gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkiline ait "... Center Homemade + Şekil" ibareli marka ile "Days Homemade" ibareli itiraza konu marka arasında sınıfsal, görsel ve işitsel olarak benzerlik olduğunu, “...” ibareli markaların seri markalar olduğunu ve “...” markaları tüketici nezdinde tanınmış marka olduğunu, Türk Patent ve Marka Kurumu Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 28/04/2014 tarih ve ... sayılı kararında ... ibareli markaların tanınmış marka olduğunun kabul edildiğini, “days homemade" markasının orta düzeydeki bir tüketici bakımından en azından aynı ve/veya kardeş ve/veya birbiri ile bağlantılı işletmelere ait olduğu kanaatini bırakmadığını, başvuru markasının seçilmesinin haklı bir nedeni olmadığını, müvekkiline ait markanın bilinirliğinden yararlanmak amacı ile bu ibarenin tescil edilmek istendiğini, başvuru sahibinin kötü niyeti olduğunu belirterek, Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun ... sayılı kararının iptaline ve ... sayılı "day's homemade" ibareli markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle; Başvuru sahibinin itiraza gerekçe olarak gösterilen markanın kullanımının ispatlanmasını talep ettiğini, itiraz sahibinin 14.11.2019-14.11.2014 tarihleri arasında itiraz gerekçesi markasını itirazına dayanak gösterdiği mal veya hizmetler bakımından Türkiye’de ciddi şekilde kullandığını ispata yarayan delil sunması gerektiğini, itiraz sahibinin sunduğu delillerde tarh bilginin bulunmadığı bir çeşitli görseller ile mağaza görselinin olduğunu, YİDK kararının yerinde olduğunu, toplu intiba yönünden taraf markalarının birbirinden farklı olduğunu, taraf markaları arasında “homemade” ibaresinin ortak olduğunu, başvuru konusu markada “homemade” ibaresinin “day’s” ibaresi ile birlikte bir bütün olarak kullanıldığını, davacının markasının ise “... center homemade +şekil” den oluştuğunu, her iki markada da ortak olan “homemade” ibaresinin ayırt ediciliği düşük zayıf bir ibare olduğunu, markalardaki ortak olmayan unsurlar birbirlerine benzemediklerinden, markaların bütün olarak ortaya çıkardıkları izlenim aynı veya yüksek düzeyde benzer olmadığını,tanınmışlık iddialarının mesnetsiz kaldığını, davaya konu markanın yasada öngörülen amacına ve kendisinden beklenen iktisadi işlevlerine aykırı amaçlarla yapılmış bir tescil başvurusu olduğu yönünde yeterli kanaate ulaşılmadığını, davacının kötüniyeti ispatlayamadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şahıs vekili cevap dilekçesinde özetle, itiraza dayanak markanın tescil tarihinin 27.08.2013 olduğunu, başvuru markasının ise 14.11.2019 tarihi olduğunu bu sebeple SMK 19/2 maddesince 5 yıllık sürenin geçtiğini, başvuru markasını kullanılacağı hizmetlerin yiyecek ve içecek hizmetleri olduğunu, bu hizmetlerin insan sağlığı, gelişimi ve özellikle belirli gıda ve içecek türlerine hassasiyeti olan kişiler yönünden dikkatli bir şekilde seçilip satın alındıklarını, markaları arasındaki küçük farklılıkların potansiyel tüketiciler tarafından fark edileceklerini, markalar arasındaki tek unsurun “homemade” ibaresi olduğunu, Türkçe ve İngilizce’de yoğun şekilde kullanıldığını ve ev yapımı anlamına geldiğini, yiyecek ve içecek hizmetini satın alacak olan kişinin esaslı bir unsur olarak değil anonim ve hizmete konu ürünün ev yapımı olduğu SMK 5/1c maddesi anlamında tanımlayıcı bir sözcük, 5/1-d maddesi anlamında da yiyecek ve içecek sektöründe çoğunluğun kullandığı ve salt tüketicilerin alım tercihlerini kazanmak amaçlı istimal edilen vasıf bildiren bir sözcük olarak algılayıp anlayacağını, homemade ibaresinin çok önceden beri dünyada kullanıldığını, ilk defa davacı tarafından kullanılması ve tanıtılıp ayırt edicilik kazandırılmış olmasının söz konusu olmadığını, taraf markalarının ortalama tüketici nezdinde iltibasa neden olma ihtimalinin bulunmadığını ve ayniyet veya benzerliğin bulunmadığını, başvuru markasında ... Center ibaresinin
bulunmadığını, savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE DELİLLER :
Tarafların sav ve savunmaları dinlenmiş, TÜRKPATENT’den davalı şahsa ait ... sayılı marka başvurusu işlem dosyası ile itiraza dayanak marka tescil belgesi getirtilmiş, sunulan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
GEREKÇE:
Uyuşmazlıgın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Tartışılması ve Kabul
Dava TÜRKPATENT YİDK’nun ... sayılı kararının iptali ve tescili halinde davalı şahsa ait ... sayılı "day's homemade" ibareli markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemlerine ilişkindir. İptali istenen YİDK kararının davacıya 28.12.2020 tarihinde tebliğ edildiği, .24.02.2021 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı kanunun 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
Davada uyuşmazlığın özü, davacıya ait ... sayılı ."... center homemade şekil" ibareli markanın, davalı şahsın ... sayılı "day's homemade" ibareli başvurusu yönünden SMK’nın 6/1, 6/5, 6/9 hükümleri çerçevesinde tescil engeli olup olmadığı ve sonucuna göre ... sayılı YİDK kararının hukuka uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.
TÜRKPATENT’den getirtilen ... sayılı marka başvuru işlem dosyası incelendiğinde, davalı şahsın 14.11.2019 tarihinde "day's homemade" ibaresinin marka olarak tescili istemiyle davalı TÜRKPATENT'e başvuruda bulunduğu, tescil kapsamında 43. sınıftaki bir kısım emtiaların yer aldığı, başvurunun Resmi Marka Bülteninde ilan edildiği, ilana davacının "... center homemade şekil" ibareli marka ile benzerlik arz ettiğinden ve tanınmışlık iddiasıyla itirazda bulunduğu, itirazın Markalar Dairesince reddi üzerine, yeniden inceleme isteminin YİDK’nun ... sayılı kararı ile nihai olarak reddine karar verildiği, bu kararın iptali istemiyle mahkememiz önündeki davanın yasal süresinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkememize uzman bilirkişi heyetinden alınan 03.08.2021 havale tarihli raporda konu ayrıntılı irdelenmiş olup özetle; "1. Davalı markasının 43/1 sınıftaki “yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri” ile davacının markasının kapsamındaki 43/1 Sınıfta yer alan “yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri”nin aynı, aynı tür olduğu, davacının 29 ve 30 sınıftaki emtiaları ile davalının 43. Sınıftaki “yiyecek ve içecek sağlanması hizmetlerinin benzer ilişkili mal ve hizmetler olduğu, 2. Davalıya ait başvuru markası ile davacının mesnet markası arasında bütüncül değerlendirme sonucunda marka ve işaretler arasında ilişkilendirme de dâhil karıştırılma/benzerlik ihtimalinin bulunmadığı, 3. Önceki markanın tanınmışlık düzeyinden kaynaklanan tescil engelinin işaret benzerliğine ilişkin ön koşulun gerçekleşmemiş olması nedeniyle tanınmışlıktan kaynaklı bir tescil engelinin söz konusu olmayacağı, 4. Davacının, davalı şirket markasının kötüniyetli tescil talebine konu olduğu yönünde ispata elverişli delil sunmadığı, 5. Dava konusu markanın tescil edilmemiş olduğu ve davacının dayanak markalarından kaynaklı olarak hükümsüzlüğünü gerektirebilecek bir tescil engelinin söz konusu olmadığı Sonuç ve kanaatine ulaşıldığı," ifade edilmiştir.
6769 sayılı SMK m.6/1 hükmü kısaca, bir marka başvurusunun daha önce yapılmış başvuru veya tescilli bir marka ile “karıştırılma ihtimali” bulunması ve önceki marka ya da başvuru sahibinin itiraz etmesi koşuluyla başvurunun reddini öngörmektedir. Şu halde, iltibas ya da karıştırma riskinin varlığı için, tescil kapsamındaki mal/hizmetlerin ve aynı zamanda başvuru ve markanın (işaretlerin) karıştırma ihtimali bulunacak derecede aynı yada benzer olması gerekir; karıştırma ihtimalinin değerlendirilmesinde somut olayın tüm özellikleri dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. İlke olarak mal ve hizmet benzerliği ile değerlendirmeye başlanır. Mal ve hizmetlerin benzerliği değerlendirilirken de çekişme konusu mal ve hizmetlerin ortalama tüketici kitlesi, doğal yapısı, kullanım amacı, fiyatı, alım sıklığı, üretim dağıtım ve satış kanalları ile yerleri, rekabet, ikame veya tamamlama ilişkisi olup olmadığı gibi bütün faktörler dikkate alınmalıdır.
Buna göre dava konusu başvuru'nun “... center homemade şekil" ibaresinden oluştuğu, kapsamında 43. sınıftaki "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" mal ve hizmetlerinin bulunduğu, itiraza dayanak markanın ise ... sayılı ."... center homemade şekil" ibaresinden meydana geldiği ve koruma kapsamlarında 29, 30 ve 43 sınıflardaki "29. Sınıf: Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Tıbbi amaçlı olmayan ve tamamlayıcı gıda maddeleri (polen, proteinler, karbonhidratlar dahil). Patates cipsleri. 30. Sınıf: Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler. Mayalar, kabartma tozları; unlu mamullerin formunu, rengini iyileştirici, bayatlama süresini geciktirici doğal maddeler. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububat (tahıl) ve mamülleri. Pekmez 43. Sınıf: Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri. Geçici konaklama hizmetleri (gündüz bakımı (kreş) hizmetleri dahil). Hayvan bakım evleri hizmetleri." mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir.
Buna göre, açıklanan kriterler çerçevesinde yapılan değerlendirmede, başvuru kapsamındaki "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" mal/hizmetlerinin davacıya ait gerekçe markaların kapsamında yer alan mallarla aynı/aynı tür/benzer/ilişkili mal/hizmetler olduğu; tespit ve kabul edilmiştir.
İşaretlerin benzerliğine gelince, bu değerlendirmede, önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli bir faktördür. İşaretler de parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirmeli, ancak markayı oluşturan dominant yada ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.
Somut olayda çekişmeli başvuru standart karekterle yazılmış “day's homemade" ibaresinden oluşurken; itiraza dayanak markaların standart karekterle yazılı “... center homemade şekil" ibarelerinden oluştuğu görülmektedir.
Somut olay yönünden davalı markası koyu kırmızı renkle düz beyaz zemin üzerine düz yazı şeklinde yazılı “...HOMEMADE” ibaresinden oluşmaktadır. Davacının markası ise oval bir çerçeve içerisinde üstte macroΔcenter ibaresi, hemen altına konumlandırılmış salata kasesi, sandviç ve patates tabağı figürleri ve bu figürlerin hemen altında el yazısı şeklinde yer alan “homemade” ibaresinden oluşmaktadır. Taraf markaları görsel olarak benzememektedir.
Davalı markası “...” şeklinde telaffuz edilecektir.
Taraf markaları kavramsal olarak değerlendirildiğinde ise, davalı markasında yer alan İngilizce “DAY” ibaresi “gün, gündüz” vb. anlamlara gelmekte olup ibareye eklenen “s” takısı ise “aitlik, sahiplik bildirmek” amacıyla kullanılmaktadır. Her iki markada da ortak çekişme konusu olan “homemade” ibaresi yine İngilizce bir kelime olup Türkçe’de “evde yapılmış, ev yapımı” anlamına gelmektedir.
Dava konusu hizmet sınıfı (43.01) gıda ve içecek ürünlerinin sunumunu kapsadığından dolayı kullanılan ifadenin gıda ve içecek sektöründeki varlığı ve kullanım sebebi değerlendirilmelidir. “Ev yapımı” hem Türkçe hem de İngilizce olarak (homemade) yiyecek ve içecek sektöründe, üretilen gıdanın fabrikasyon ve/veya seri üretim teknikleri kullanılmadan el ile özenle üretildiği konusunda tüketiciyi bilgilendimek amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Çekişme konusu ibare yönünden tescil kapsamında bulunan mal ve hizmetlerin ev yapımı olduğu veya seri üretim teknikleri kullanılmadan satışa hazır hale getirilen ve tüketiciye sunulan mal ve hizmetler olduğu , işbu mal/hizmetlere yakın, bu mal/hizmetlerin nerede ve nasıl yapıldığı bilgisi tüketiciye aktarılmaktadır. Açıklanan nedenlerle davalı başvurusunun kapsamında yer alan 43. Sınıftaki “yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri” bakımından dikkat düzeyi ortalama olan tüketici kesiminin de marka/işaretlerin bütüncül değerlendirmesinde farklılıkları aşikar olarak değerlendirebilecek olması nedeniyle benzerlik ve iltibas tehlikesi bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Zira hem anlamsal, hem görsel hem de işitsel açıdan söz konusu markalar birbirlerinden yeterli düzeyde farklılaştığı, markalar arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle bütüncül olarak tüketicileri iltibasa düşürecek derecede benzerlik bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu reddedilir denilmektedir. Bu anlamda tanınmışlık için; yukarıda sayılan koşullara ek olarak ulusal tescil şartı, niteliksel tanınmışlık ve markanın ününden haksız yararlanma olguları da aranır.
Bir markanın tanınmışlıktan yararlanması için yukarıda sayılan şartların gerçekleşmiş olması gerektiği, somut olay açısından ise davalının başvurusunun, davacı markaları açısından tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği kanaatine varılamadığından, dosya içeriği itibari ile 6769 sayılı SMK’nın 6/5 maddesinde yer alan koşulların oluşmadığı gibi taraf markaları arasında 6769 sayılı SMK’nın 6/1 maddesi anlamında karıştırılma tehlikesi olmadığı ve dolayısıyla tanınmışlığın bu duruma bir etkisinin olmayacağı kanaatine varılmıştır.
Hükümsüzlük talebi açısından; taraf markalarının benzer olmaması ve 6769 sayılı SMK’nın 6/1 bendi anlamında iltibas tehlikesinin mevcut olmaması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
Somut davada davalı şirket başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamaktadır. Bu nedenle kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, davalı şirketin kötü niyetli olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 59,30 TL harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalılar için 5.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4- Davacın yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23.09.2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu gereğince
DYS üzerinden E-İmza ile imzalanmış olup,
Ayrıca fiziki olarak imzalanmayacaktır.