T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/467 Esas - 2025/412
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/467 Esas
KARAR NO : 2025/412
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
DAVALI : ...
DAVA : Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/02/2024
KARAR TARİHİ : 07/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/11/2025
.... sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararı üzerine; dosya mahkememize tevzii edilmiş olup yukarıdaki esasa kaydı yapıldı:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafla 20/02/2023 tarihinde '... isimli kitaplarının basımı ve dağıtımı için sözleşme imzaladıklarını, sözleşmede belirtilen süre içinde eserin basım ve dağıtımını yapmayan davalıya noter aracılığıyla ihtar göndererek sözleşmeyi feshettiğini, bu sözleşme nedeniyle davalıya ödediği 15.000-TL, noterlik ve mektup masraflarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
... sayılı kararı ile 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan (FSEK) doğan uyuşmazlıklardan doğan davalarda fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerinin görevli olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yayım sözleşmesinden kaynaklandığı, isnat edilen eylemin yayım sözleşmesi kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi bakımından fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı vermiş ve dosya mahkememize gönderilmiştir.
GEREKÇE:
Bilindiği üzere; 5846 sayılı FSEK'in 76. maddesine göre, bu Kanunun düzenlediği hukuki ilişkilerden doğan dava ve işler ile bu Kanundan kaynaklanan ceza davalarında görevli mahkeme, Sınai Mülkiyet Kanununun (SMK) 156 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen mahkemelerdir. 6769 sayılı SMK'nın 156/1. maddesi uyarınca bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir.
Ancak, yayım sözleşmesi FSEK'te değil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda (TBK) düzenlenmiştir. TBK'nın "Yayım Sözleşmesi" başlıklı Sekizinci Bölümünün "Tanımlar" başlıklı 487. Maddesi şu şekildedir:
"MADDE 487- Yayım sözleşmesi, bir fikir ve sanat eseri sahibinin veya halefinin, o eseri yayımlanmak üzere yayımcıya bırakmayı, yayımcının da onu çoğaltarak yayımlamayı üstlendiği sözleşmedir."
Davacı asil, davaya konu alacağının yayım sözleşmesinin ihlalinden kaynaklandığını, sözleşmeye göre davalının sözleşme konusu kitapları 40 gün içinde yayımlamak zorunda olduğunu, davalının belirtilen edimi yerine getirmediğini ileri sürmüştür. Dolayısıyla somut olayda 5846 sayılı FSEK'te düzenlenen hukuki ilişkilerden doğan bir dava veya iş söz konusu değildir.
Görüldüğü üzere; davacının talebinin içeriğinden, davacı ile davalı arasındaki alacağın Türk Borçlar Kanunu'nun Sekizinci Bölüm'ünde, 487 ve devamındaki maddelerde düzenlenen yayım sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça 5846 sayılı FSEK’den kaynaklanan hakların mevcudiyeti ve ihlaline yönelik bir iddia ileri sürülmediği gibi, aynı zamanda tescilli bir sınai mülkiyet hakkına da dayanılmadığına göre, uyuşmazlıkta 5846 sayılı FSEK ve 6769 sayılı SMK'nın uygulama yeri bulunmadığından, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ihtisas mahkemesi olan "Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi"nin görevine girmediği kanaatine varılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (TTK) "Ticari Davalar, Çekişmesiz Yargı İşleri ve Delilleri" başlıklı 4. Maddesi şu şekildedir:
"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
...
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. ... "
TTK'nın yukarıda belirtilen 4/1-c bendi uyarınca, yayın sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayıldığından, eldeki davada ticaret mahkemeleri görevlidir.
Göreve ilişkin kuralların dava şartı olması (HMK. m.114/1-c) ve mahkemece dava şartlarının mevcut olup olmadığının, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacağı (HMK. m.115/2) hususu gözönünde bulundurulduğunda, mahkememizce somut uyuşmazlık için görevsizlik kararı verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE VE DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2- 6100 sayılı HMK.nun 20/1.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurması halinde dava dosyasının görevli .... Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin başvurmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE,
Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin nihai kararla hüküm altına alınmasına veya 6100 sayılı HMK'nın 331/2 maddesinin uygulanması halinde mahkememizce değerlendirilmesine,
Dair verilen karar, tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 6100 Sayılı HMK'nın m. 341 ve müteakip hükümleri doğrultusunda, ilâmın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren (2) haftalık süre içerisinde Mahkememize yahut aynı sıfattaki başka bir yer Mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerinin tamamını ödemek suretiyle, .... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde İSTİNAF kanun yoluna başvurulabileceğine yönelik karar verildi.
Katip ...
e-imzalı
Hakim ....
e-imzalı