T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/352 Esas - 2024/262
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/352
KARAR NO : 2024/262
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACILAR : 1-...
2- ...
Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
Av. ...
: 2- ....
Av. ....
DAVA : Marka (Marka ile ilgili Kurum Kararlarının İptali)
DAVA TARİHİ : 21/09/2023
KARAR TARİHİ : 04/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2024
TALEP:
Davacı vekili 21/09/2023 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin ... ... (...) nezdinde ... sayılı "..." ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun ... yayınlanması üzerine davalı şirketin ... sayılı "..." ibareli markalarını gerekçe göstererek yaptığı itirazın kabulüne karar verilerek başvurunun reddedildiğini, bu ret kararına karşı müvekkilinin yeniden inceleme taleplerinin ...'in ... sayılı ... (...) kararı ile nihai olarak reddedildiğini, söz konusu kararın haksız ve hukuka aykırı bir işlem olduğunu, zira taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzemediğini, “...” ibaresinin davacıların özel bir ürününün değil davacıların ortağı olduğu şirketin genel adı olduğunu, bu şirketin beşeri ve hatta hayvansal ilaç üretme yetkisi ve ruhsatı bulunmadığını ve iştigal alanları içerisinde beşeri ilaç üretiminin de bulunmadığını, davacıların bu firmanın çatısı altında hayvanlar için gıda takviyesi ve evcil hayvan mamaları üretmeyi hedeflediklerini, davalı firmanın “...” markasının ise yalnızca insanda kullanılan antibiyotik içerikli bir ilacın ismi olduğunu, bahse konu ilacın eczane dışında satılamadığı gibi, içeriği itibariyle de hekim tarafından hastaya reçete edilmesi ve reçetenin eczacı tarafından sisteme işlenerek vatandaşa verilmesi zorunlu bir ürün olduğunu, bu yüzden de taraf markalarının karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, davalı firmanın “...” markasının antibiyotik türevinden bir beşeri ilaç olduğu düşünüldüğünde markanın “Seftriakson” olan ilacın etken maddesinden esinlenerek oluşturulmuş olmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, davacının markasının ise İngilizce'de evcil hayvanlar için kullanılan "..." kelimesi ile evcil hayvanlar için olduğu anlamını bütünleştirmek amacıyla Türkçe'de "için" anlamına da gelen İngilizce "..." kelimesinden esinlenilerek oluşturulduğunu, dolayısıyla davacının davalı firmanın markasından esinlenmiş olduğundan bahsedilemeyeceğini ileri sürerek, ...’in ... sayılı kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında özetle: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçe ve beyanında özetle: 1953 yılında faaliyete başlayan davalının Türk ilaç sektöründeki 300 kuruluş içinde 3. sırada yer aldığını, faaliyet gösterdiği alanda birçok ödüle layık görülmüş olduğunu, somut uyuşmazlıkta karşılaştırılan “...” ve “...” markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan yakın benzer olduğunu, zira bu ibareleri oluşturan dört harfin, dizinleri de dahil olmak üzere aynı olduğunu, ayrıca taraf markalarının sonundaki “f” ve “t” harflerinin de görsel ve işitsel açılardan yakın benzer harfler olduğunu, davacıların taraf markalarının piyasadaki fiili kullanımlarına yönelik iddialarının da davanın niteliği itibariyle yerinde olmadığını, taraf markalarının birebir aynı emtialarda tescil edilmek istendiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR:
Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1'e dayalı taraf markalarının benzemediği iddiası temelinde; davacı başvurusu olan ... sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... ... tarafından alınan ... sayılı kararın iptali istemlerine ilişkindir.
Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'den celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve
GEREKÇE
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şahsın ... başvuru sayılı markası ile davalı şirketin itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, iddiasının alınan ... kararına etki edip etmeyeceği, ...'in ... sayılı ... kararının iptalinin gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.
İptali istenen ... kararının davacıya 26/07/2023 tarihinde tebliğ olduğu, 21/09/2023 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
... ...'in ... sayılı kararında; "... başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun ... sayılı "..." ibareli marka ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.
Karıştırılma, ilişkilendirilme olasılığı gerekçeli itiraz belirtilen genel ilkeler esas alınarak incelenmiştir.
Kurul; "..." ibareli başvuru ile ... sayılı "..." ibareli muteriz markasının ibarelerin başlangıcında ve ortasında ortak dört harfe sahip olması; muteriz markasında ibarenin sonunda yer alan "f" harfinin yazılışının "t" harfine yakın olması dolayısıyla belli bir düzeyde işitsel ve görsel benzerliğe sahip olması hususunu dikkate alarak, başvuru ile itiraz gerekçesi markayı bütün olarak ortaya çıkan izlenim bakımından benzer markalar olarak değerlendirmiştir. Buna ilaveten, başvuru ile itiraz gerekçesi markanın aynı/aynı tür malları kapsadıkları tespit edilmiştir. Bu sebeple, başvuru ile itiraz gerekçesi marka arasında karıştırılma, ilişkilendirilme ihtimallerinin ortaya çıkabileceği kanaatine varılmış ve itiraz haklı bulunmuştur.
Sayılan nedenlerle itirazın kabul edilmesi gerekmiştir.
...
KARAR
İtirazın kabulüne ve başvurunun reddine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.
6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)
Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri)
"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir."
Madde kapsamında SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için ;
Mal/hizmet benzerliği/ayniyeti/ilişkisinin yanı sıra, dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.
Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;
Davacı Başvuru Markası Davalı Markaları
"..." "..."
(... ) (...)
05. Sınıf 05. Sınıf
Bilirkişi heyetinden alınan alınan 10/05/2024 havale tarihli raporda özetle;
"1) Karşılaştırılan markaların/işaretlerin görsel, işitsel, kavramsal açılardan ve genel görünümleri itibariyle benzer olmadığı,
2) Davacının markasının kapsamına alınmak istenilen/markanın reddedildiği emtiaların tamamı açısından emtia ayniyeti şartının gerçekleştiği,
3) Dava konusu edilen emtiaların hitap ettiği ortalama alıcı/tüketici kitlesinin seçicilik/algı/dikkat/özen seviyesinin, bunları satın alırken düşük olmadığı,
4) Yukarıda (1) ve (3) nolu bentlerde yer verilen sebeplerden dolayı, (2) nolu bentte yer alan tespite rağmen, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma tehlikesinin/iltibas ihtimalinin bulunmadığı,
5) Dava konusu edilen 25.07.2023 tarihli ve ... sayılı ... kararının, (4) nolu bentte yer alan değerlendirme ile çeliştiği/uyumlu olmadığı," ifade edilmiştir.
Davalı vekilinin, yeni heyetten rapor yada ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.
TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME
1. 6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER
A. Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Kapsamında Değerlendirme
Dava konusu "..." ibareli ve ... başvuru numaralı davacı başvurusu kapsamında 05. sınıftaki:
"05: İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." mal ve hizmetlerin bulunduğu anlaşılmıştır.
İtiraza dayanak davalı markalarının ise ... sayılı markaların koruma kapsamında 05. Sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin bulunduğu gözlenmektedir. Bu doğrultuda, somut olayda, davacının markasının reddedildiği tüm emtialar yönünden emtia ayniyeti şartının gerçekleştiği, ilave bir inceleme yapılmasına gerek kalmaksızın söylenebilecektir.
Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi
Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap etiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, taraf markaları birebir aynı emtialarda kullanılacak ise de, bu emtiaların hitap ettiği alıcı/tüketici kitlesinin seçicilik/algı/ dikkat/özen seviyesi düşük de olmadığından, ilgili alıcıların bu markalar altında sunulan emtiaların aynı şirketten veya ekonomik olarak bağlantılı şirketlerden geldiği düşüncesine kapılma tehlikesinin ve karıştırma/yanılma ihtimalinin bulunmadığı, alıcıların iki farklı marka ile karşı karşıya olduklarını anlayacakları, her iki markanın sahibi arasında idari/işletmesel bir bağlantı bulunduğunu düşünmeyecekleri değerlendirilmiştir.
B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme
İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.
Davacının tescil ettirmek istediği marka, renk, şekil ve kelime unsurlarından müteşekkil, belli bir kompozisyonu ihtiva eden bir markadır; işaretin üst kısmına mavi, yeşil ve beyaz renklerin kullanıldığı kedi, köpek, pati izi ve yaprak figürlerinden müteşekkil bir şekil konuşlandırılmış, altına da düz yazım karakterindeki mavi renkli büyük harflerle “...” ibaresi yazılmıştır. İşarette kullanılmış olan şekil unsurunun, basit bir kompozisyonu haiz olmadığı ve işarette geniş yer kaplıyor olması nedeniyle geri planda algılanmadığı düşünülmektedir. Dolayısıyla, marka hukukundaki, “sözün görünümden daha yüksek sesle konuştuğu” genel kaidesinin somut uyuşmazlıkla uyumlu olmadığı düşünülmektedir; işaretteki şekil unsurunun “basit” bir şekil olduğu söylenememektedir. Ayrıca; her ne kadar İngilizce’de “evcil hayvan” ve “için” anlamlarına gelen “...” ve “...” kelimelerinin birleştirilmesinden oluşmuş “...” ibaresinin, bütünleşik hali ile, tüketici zihninde ilk anda belirgin bir algı oluşturmayan, dolayısıyla bir markanın esas unsuru olabilecek bir ibare olduğu düşünülmektedir. Ancak; işarette kullanılmış olan şekil unsurunun da, işaretin genel görünüm itibariyle bütünleşik olarak algılanan bir kompozisyon oluşturmakta olduğu ve bu bütünleşik kompozisyonun görsel açıdan geri planda kalmadığı değerlendirilmektedir. Bu nedenle de; işaretin genel görünümü ve tümüne hakim olan imajı içerisinde, işarette kullanılmış olan “...” ve şekil unsurlarının markasal hüviyette ayırt ediciliklerinin görsel açıdan bütünleşik olarak algılandığı, hiçbirinin geri planda kalmadığı ve her ikisinin de markasal hüviyette ayırt ediciliklerinin yüksek olduğu düşünülmektedir.
Davalının redde mesnet alınan markası ise, renk ve şekil unsurlarının kullanılmadığı bir kelime markasıdır; siyah renkli karakteristik ve kalın harflerle, sadece baş harfi büyük olacak şekilde yazılmış “...” kelimesi işaretin tek unsuru olarak kullanılmıştır ve esas unsur olduğu hususunda herhangi bir tereddüt yoktur.
Buna göre; taraf markalarında geçen “...” ve “...” kelimeleri arasındaki harf ve dizin ortaklığının, markaları benzer kılıp kılmadığının tespiti, somut uyuşmazlığın özünü teşkil etmektedir. Zira; bu ibarelerin başlangıç kısımlarındaki üç harf ve beşinci harfleri, dizinleri de dahil olacak şekilde ortaktır. Yukarıda da değinildiği üzere; davacının markasının genel görünümü ve tümüne hakim olan imajının, içerdiği kompozisyonun markasal hüviyette yarattığı algının, dava konusu edilen markanın görünümünü, davalının markasından yeterli derecede farklılaştığı, sonuçta, taraf markalarının kelime unsurlarındaki harf ve dizin ortaklığının, markaları görsel olarak benzer kılmaya yeten baskınlıkta bir durum yaratmadığı değerlendirilmektedir.
İçinde bu harfler/harf dizini geçecek şekilde türetilebilecek sonsuz sayıda kelimenin “benzer” olduğu yönünde bir tespit yapmak mümkün görülmemektedir. Dava konusu edilen markanın bir bütün olarak bıraktığı genel izlenim ve tümüne hakim olan görünüşü içerisinde, “...” ibaresinin dava konusu edilen işarette tek başına öne çıktığını söylemek mümkün görülmemiştir. Ayrıca; “...” ve “...” ibarelerinin bütünleşik olarak Türkçe’de veya yaygın olarak bilinen/kullanılan yabancı dillerde yerleşik birer anlamı olmadığı, taraflarca yaratılmış orijinal ibareler olduğu ve bu yüzden de markasal hüviyette ayırt ediciliklerinin yüksek olduğu da düşünülmektedir. Görsel ve kavramsal açıdan ortaya çıkan bu farklılıklar, duyusal/işitsel/fonetik ve kavramsal açılardan bakıldığında da, aynı sonucu vermektedir. Her ne kadar taraf markalarının okunuşlarının başlangıç kısımları birebir aynı ise de, “-...” ve “-...” şeklindeki son hecelerinin farklı olan okunuşlarının, bu ibarelerin kulakta bıraktıkları “tını”ları fonetik açıdan farklılaştırdığı düşünülmektedir. Bütün bunlara göre; taraf markalarının görsel, fonetik ve kavramsal açılardan benzer olmadığı ve iltibas oluşmayacağı değerlendirilmiştir.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup; yukarıda açıklanan gerekçelerle, dava konusu ... kararının yerinde olmadığına kanaat getirilerek, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE,
2-... ...'in ... sayılı kararının iptaline,
3-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın düşümü ile 157,75 TL bakiye karar harcın davalılardan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü gösterilen 8.375,10 TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde .... aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/07/2024
Katip ....
e-imzalıdır.
Hakim ....
e-imzalıdır.
Davacı Masraf Dökümü:
İlk Masraf 578,10-TL
Posta Masrafı 297,00-TL
Bilirkişi Ücreti 7.500,00-TL
Toplam 8.375,10-TL