T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/266 Esas - 2024/209
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/266
KARAR NO : 2024/209
HAKİM : ....
KATİP : ...
DAVACI : ....
: Av. ....
DAVALI : ....
: Av. ....
Av. ...
Av. ...
DAVA : Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan), Faydalı Model Belgesi (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 26/05/2023
KARAR TARİHİ : 04/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/06/2024
BİRLEŞTİRİLEN .... SAYILI DOSYASI
DAVACI : ...
: Av. ...
DAVALI : ...
DAVA : Faydalı Model Haklarına Tecavüz, Önleme- Durdurma- Kaldırma, Maddi Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ : 13/07/2023
KARAR TARİHİ : 14/07/2023
ASIL DAVADA TALEP:
Davacı vekili 26.05.2023 tarihli dava dilekçesi ve sair beyanlarında özetle: Davalının ... no'lu tescilli faydalı modeli bulunduğunu, anılan faydalı modele dayanarak ... D. İş sayılı dosyada delil tespiti yaptırdığını, söz konusu faydalı modelin .... belgeleri karşısında yeni olmadığını ileri sürülerek, ... no'lu faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVADA CEVAP:
Davalı vekili asıl davada müvekkili faydalı modelin hükümsüzlük iddialarının asılsız olduğunu, müvekkili ürünlerinin bilinen teknikten farklı olduğunu, davacı tarafın, müvekkili şirkete ait faydalı modeli taklit ederek üretim yaptığından, yapılan delil tespitine dayanarak müvekkil şirketin talep edebileceği tazminat ve diğer haklarını talep edebilmesinin önüne geçebilmek amacıyla huzurdaki asıl davayı açtığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA TALEP:
Birleşen dava bakımından davacı vekili dilekçelerinde ve beyanlarında özetle: Müvekkilinin ... no'lu faydalı modelin sahibi olduğu, müvekkil şirket tarafından, gerek piyasa araştırması gerek piyasa duyumları neticesinde, davalı tarafından, faydalı model belgesi kapsamında korunan ürünün taklitlerinin üretildiği, depolandığı, ticari alana çıkarıldığının tespit edildiğini, .... D. İş sayılı kararıyla, davalı tarafından söz konusu ürünün taklit edildiği ve ticari alana çıkarıldığı tespit edildiğini, hazırlanan bilirkişi raporuyla tecavüzün sübut bulduğu, maddi manevi tazminat taleplerinin olduğu ileri sürülerek, tecavüzün tespiti, men'i ve refi ile tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA CEVAP:
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı iddialarının asılsız olduğunu, asıl davada hükümsüzlük şartlarının oluştuğunu ve bu sebeple de birleşen davanın reddinin gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR:
Asıl davanın; asıl davada davalı adına tescilli ... sayılı faydalı modelin yeni olmadığı iddiasına dayalı hükümsüzlüğü ve sicilden terkini, birleşen davanın; asıl davada davalı adına tescilli faydalı modele dayalı olarak tecavüz, önleme, durdurma, kaldırma ve maddi ve manevi tazminat istemlerinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olunmuş, sundukları deliller toplanmış, faydalı model konusu bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve
GEREKÇE
Mahkememizce deliller toplanmış, bu kapsamda davaya konu ... sıra numaralı faydalı model işlem dosyası, taraflarca sunulan belgeler ile toplanan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 11/01/2024 tarihli rapor ve 07/03/2024 tarihli ek rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 11/01/2024 havale tarihli raporun sonuç bölümünde özetle:
"...Asıl dava bakımından dosya kapsamındaki deliller karşısında dava konusu ... sayılı faydalı modelin tüm istemleri itibariyle yeni olduğu,
Birleşen dava bakımından dava konusu numune alma makinesinin ... sayılı faydalı model koruma kapsamında kaldığı,..." belirtilmiştir.
Davacı - birleşen davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmak üzere ek rapor alınması için dosya aynı heyete tevdii edilmiş ve alınan 07/03/2024 tarihli ek raporda özetle; "..Asıl dava bakımından ... ... Model ... ürünü karşısında dava konusu ... sayılı faydalı modelin tüm istemleri itibariyle yeni olmadığı ve bu nedenle mülga 551 s. KHK m.165-a koşullarının oluştuğu..." ifade edilmiştir.
Davalı - birleşen davada davacı vekilinin yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.
Dava tarihi itibariyle yürürlükteki mevzuatın 6769 sayılı SMK olacağı hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. 6769 sayılı SMK’nın “551, 554, 555 ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin hükümlerinin uygulanması” başlığını taşıyan geçici 1. maddesinin (2) fıkrasının ilk ve üçüncü cümleleri, “Bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılmış ulusal ... başvuruları ve faydalı model başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır… …... ve faydalı modellerin hükümsüz kılınmasında, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır” hükümlerini taşımaktadır. Dava konusu faydalı model başvuru ve işlemlerinin, 2015 yılında yani 6769 sayılı SMK’nın yürürlüğe girmesi öncesinde yapıldığı tespit edilmiştir. Şu halde ... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğü istemiyle açılan davada, başvuru işlemleri sırasında geçerli olan 551 sayılı KHK hükümleri uygulanacaktır.
551 sayılı KHK’nin 154. maddesi hükmü uyarınca, bu KHK’nin 156. maddesi hükmüne göre yeni olan ve 10. Madde anlamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model belgesi verilerek korunmaktadır. Ayrıca, faydalı model belgesi verilerek korunamayan buluşlar ve konular ile ilgili olarak, 551 sayılı KHK’nin 155. maddesi uyarınca KHK’nin 6. maddesinde belirtilen konuların yanı sıra usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen ürünler ile kimyasal maddeler hakkında faydalı model belgesi verilmez. 551 sayılı KHK’nin 165. maddesine göre aşağıdaki hallerde faydalı model belgesinin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir:
a - Faydalı model belgesi konusunun, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 154. 155. ve 156. maddelerinde belirtilen, hükümlere aykırılığı ispat edilmişse;
b - Faydalı model belgesi konusu buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse;
c - Faydalı model belgesi konusunun, faydalı model belgesi verilmesi için yapılmış olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı veya faydalı model belgesi 45. maddeye göre ayrılmış olan bir başvuruya veya 12. maddeye göre yapılan başvuruya dayandığı ve onların kapsamlarını aştığı ispat edilmişse;
d - Faydalı model belgesi sahibinin, 157. maddeye göre faydalı model belgesi isteme hakkına sahip bulunmadığı ispat edilmişse.
551 sayılı KHK’nın 156. maddesinde yenilik ile ilgili olarak; “Faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce, Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise yeni değildir.” hükmü yer almaktadır. Yine aynı maddeye göre; Faydalı model belgesi başvurusu sahibi veya selefleri tarafından başvuru tarihinden veya var ise rüçhan hakkı tarihinden, oniki ay önceki tarihten itibaren yayınlama veya bir başka yolla yapılan açıklama veya kullanma, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırmaz.
6769 sayılı SMK’nın 145/1. maddesinin göndermesiyle, ihlal ile ilgili hükümlere bakıldığında; Patentten doğan hakkın kapsamı ve sınırları başlıklı 85. maddesinde;
(1) ... sahibi, buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayırım yapmaksızın ... hakkından yararlanır. (2) ... sahibinin, izinsiz olarak yapılması halinde aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a - ... konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması;
b - ... konusu olan bir usulün kullanılması;
c- Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin kullanılmasının başkalarına teklif edilmesi.
ç - ... konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satılması, kullanılması, ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması. hükmü amirdir.
Ayrıca anılan Kanunun 89. maddesinde ... korumasının kapsamı belirlenmiştir. Buna göre;
(1) ... başvurusu veya patentin sağladığı korumanın kapsamı istemler ile belirlenir. Bununla birlikte istemlerin yorumlanmasında tarifname ve resimler kullanılır.
(2) İstemler, kullanılan kelimelerin verdiği anlamla sınırlı olarak yorumlanamaz. Ancak istemler, koruma kapsamının tespitinde, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde genişletilemez.
(3) İstemler, başvuru veya ... sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve üçüncü kişilere de korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edilecek şekilde yorumlanır.
(4) ... başvurusunun sağladığı korumanın kapsamı, patentin verilmesine kadar geçen süre için başvurunun yayınlanmış olan istemleri ile belirlenir. Ancak patentin verildiği hali veya itiraz veya hükümsüzlük işlemleri sonucunda değiştirilmiş hali, koruma alanının genişletilmemiş olması şartıyla başvurunun sağladığı korumayı geçmişe dönük olarak belirler.
(5) ... başvurusu veya patentten doğan koruma kapsamının belirlenmesinde tecavüzün varlığının ileri sürüldüğü tarihte, istemlerde belirtilmiş unsurlara eşdeğer nitelikte olan unsurlar da dikkate alınır. Bir unsur, esas itibariyle istemlerde talep edilen unsur ile aynı işlevi görüyor, bu işlevi aynı şekilde gerçekleştiriyor ve aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir.
(6) İstemlerin kapsamını belirlemek için patentin verilmesi ile ilgili işlemler sırasında veya patentin geçerliliği süresince, koruma kapsamının belirlenmesinde ... başvurusu veya ... sahibinin beyanları dikkate alınır.
(7) ..., buluşla ilgili örnekler içeriyorsa istemler bu örneklerle sınırlı olarak yorumlanmaz. Özellikle ürün veya usulün sahip olduğu ilave özelliklerin patentte açıklanan örneklerde bulunmaması, bu örneklerde bulunan özellikleri kapsamaması veya bu örneklerde belirtilen her amaç veya özelliği gerçekleştirememesi hallerinde, ürün veya usul istemlerle sağlanan koruma kapsamının dışında tutulmaz.
Anılan 6769 sayılı SMK’nın 141 (1). Maddesinde ise tecavüz sayılan fiiller şu şekilde sıralanmıştır:
a) ... veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek.
b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
c) ... sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) ... veya faydalı model hakkını gasp etmek.
d) ... veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
1.Asıl Davada Hükümsüzlük Talebi Yönünden Yapılan İnceleme
Dava Konusu Faydalı Model
Dava konusu ... no.lu faydalı model ile korunan buluş; tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve alman numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgilidir. Hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modelin 5 istemi olup bu istemlerden 1 no.lu istem bağımsız, 2 - 5 no.lu istemler ise bu isteme bağlı yazılmış bağımlı istemlerdir. Hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modelin istemleri aşağıda belirtilmiştir:
TR ... U sayılı faydalı modelin istemlerinin:
"İstem.1- Mevcut Buluş, tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve alınan numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgili olup, özelliği; Sonda iç borusu (2), sonda dış borusu (1), numune akış pencereleri(3), sonda iç boru hidromotor (4), taşıma boruları (5), iç boom (6), dış boom (7), yukarı- aşağı pistonu (8), ileri- geri pistonu (9), boom sağ- sol hidromotoru (10) ana gövde(ll), taşıma hortumları (12),numune kabı (13),vakum motoru (14), ünite dolabı (15), joystik kutusu (16) parçalarından oluşmasıdır.
İstem.2- İstem 1'de bahsedilen tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve alman numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgili olup, özelliği; Üzerindeki numune akış pencereleri (3) vasıtasıyla numunenin sonda iç borunun (2) içine akmasını sağlayan ve sonda iç boruyu (2) sağa ya da sola döndürüldüğünde numunenin hapsolmasına yardım eden sonda dış borusu (1) içermesidir.
İstem.3- İstem 1'de bahsedilen tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve alınan numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgili olup, özelliği; Üzerindeki numune akış pencereleri (3) vasıtasıyla numune almaya yarayan ve sonrasında da sağa ya da sola döndürülerek alınan numunenin boru içinde hapsolmasını sağlayan sonda iç borusu (2) içermesidir.
İstem.4- İstem 1'de bahsedilen tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve alman numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgili olup, özelliği; sonda iç boru (2) ve sonda dış boru(1) üzerinde ürünlerin içine girmesini sağlayan numune akış penceresi(3) içermesidir.
İstem.5- İstem 1'de bahsedilen tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve alınan numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgili olup, özelliği; Çiftli boru sisteminde iç boruyu sağa ya da sola dişliler yardımıyla çeviren sonda iç boru hidromotor(4) içermesidir." olduğu görülmektedir.
Asıl Davada ... no'lu Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü:
Dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne gerekçe olarak yenilik vasfını taşımıyor olması gösterilmiştir. Dava konusu faydalı model belgesinin yeniliğinin değerlendirilmesinde, söz konusu faydalı modelin istemlerinde korunan buluşun, başvuru tarihinden önce, dünyanın herhangi bir yerinde toplumca erişilebilir yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım veya bir başka yolla açıklanıp açıklanmadığının değerlendirilmesi gereklidir.
Yenilik incelemesinde tekniğin bilinen durumuna ait dokümanlar tek tek değerlendirilir. Tekniğin bilinen durumuna dahil dokümanlardaki açıklamalar ile istemlerdeki unsurlar karşılaştırılırken, farklı dokümanlarda açılanan unsurlar bir araya getirilerek, kümülatif olarak değerlendirilmez. Bu anlamda, ilgili teknik alanda uzman bir kişi istemde tanımlanan unsurları, tekniğin bilinen durumuna dâhil olan bir dokümandaki açıklamalardan doğrudan ve tam olarak ortaya koyabiliyorsa, bu durum buluşun yeniliğini ortadan kaldırır.
Yeniliğin değerlendirilmesinde dikkate alınması gereken diğer bir husus ise bağımsız ve bağımlı istemlerin değerlendirilmesidir. Faydalı modele konu buluşun yeni olduğu iddia edilen ve korunması arzulanan asıl teknik özelliklerine yönelik bir veya daha fazla sayıda bağımsız istem bulunabilir. Buluşun diğer ek teknik özellikleri ise bu bağımsız isteme bağlı olarak bağımlı istemlerde tanımlanır. O halde, bağımlı istem ana istemde tanımlanan asıl teknik özelliklerin tamamını içerir, bununla birlikte diğer ek teknik özellikleri de içerir. Bu nedenle ana istem yeni ise bu isteme bağımlı olarak usulüne uygun olarak kaleme alınmış olan bağımlı istem veya istemler de yeni olacaktır. Ancak tersi durumda, yani ana istemin yeni olmadığı durumlarda, bu isteme bağlı yazılmış istemlerin de yenilik değerlendirmesine tabi tutulması gerekmektedir.
Davacının yenilik iddiaları ile ilgili delilleri .... dokümanlarıdır.
D1 dokümanı karşısında faydalı model 1 no.lu istem incelendiğinde;
Sonda iç borusu (2) ve sonda dış borusu (1) unsurlarının aşağıda da sunulan şekil 2’den görüleceği, paragraf ...’da da açıklandığı numune akış pencereleri (3) unsuruna ilişkin dokümanda açıklama olmadığı sonda iç boru hidromotoru (4) unsuruna ilişkin dokümanda açıklama olmadığı taşıma boruları (5) unsurunun 18 referanslı parçaya karşılık geldiği iç boom (6) ve dış boom (7) unsurunun 16 referanslı parça (teleskobik kol) unsuru ile karşılandığı yukarı- aşağı pistonu (8) unsurunun 14 referanslı parçaya karşılık geldiği ileri- geri pistonu (9) unsurunun 17 referanslı parçaya karşılık geldiği boom sağ- sol hidromotoru (10) unsurunun 10 referanslı parçaya karşılık geldiği ana gövde(11) unsurunun 8 referanslı parçaya karşılık geldiği taşıma hortumları (12) unsurunun 3 referanslı parçaya karşılık geldiği numune kabı (13) unsurunun aşağıda da sunulan şekil 1’den görülebilecek olan 2 no.lu bölüm kapsamında olduğu (bkn. par.0011) ve ayrınca zaten teknik zorunluluk olduğu vakum motoru (14) unsurunun 6 referanslı parçaya karşılık geldiği ünite dolabı (15) unsurunun aşağıda da sunulan şekil 1’den görülebileceği joystik kutusu (16) unsurunun dokümanda geçen controller ifadesi ile karşılandığı, tespit edilmiştir. Bu durumda dava konusu faydalı model ana istemindeki parçaların tamamına sahip bir sistemin D1 dokümanında açıklanmadığı görülmektedir. Bu nedenle ana istem olan 1 no.lu istem yenidir. Ana istem yeni olduğu için bu isteme bağlı yazılmış istemler de yeni olacağından dava konusu faydalı modelin 2-5 no.lu istemleri de yeni olarak değerlendirilmektedir.
... dokümanı karşısında faydalı model 1 no.lu istem incelendiğinde ise; sonda iç ve dış borusu, numune akış pencereleri, sonda iç boru motoru gibi unsurlar açıklanmışsa da iç boom, dış boom, yukarı- aşağı pistonu, yukarı- aşağı pistonu, ileri- geri pistonu, boom sağ- sol hidromotoru gibi unsurların varlığına dair bir açıklama doküman içeriğinde yer almamaktadır. Nitekim davacının da bu dokümanın 1 no.lu istemdeki tüm unsurların yer aldığı bir sistemi açıklandığına dair iddiası da yoktur. Bu durumda dava konusu faydalı model ana istemi olan 1 no.lu istem ... karşısında yenidir. Ana istem yeni olduğu için bu isteme bağlı yazılmış istemler de yeni olacağından dava konusu faydalı modelin 2-5 no.lu istemleri de yeni olarak değerlendirilmektedir. Davacı bu dokümanla 2-5 no.lu istemlerin yeniliklerinin olumsuz etkilendiğini iddia etmişse de anılan istemler bağımlı istemlerdir ve bağımlı istemler de bağlı oldukları istemin (somut olayda 1 no.lu istem) özelliklerini taşımak zorunda olduğundan ... ile 1 no.lu istemdeki özelliklerin tamamı karşılanmaksızın bu isteme bağlı 2-5 nolu istemlerdeki unsurların tamamının açıklandığından söz edilemeyecektir.
EK RAPOR KAPSAMI:
Kök rapor sonrasında yapılan incelemede davacı - birleşen dosya davalısının kök rapora itirazlarını ilettiği ve ... E. sayılı dosyadaki bilirkişi raporunda, ... 2012 tarihli ... model ürünlerin bakım ve kullanım kılavuzunda belirtilen yapının dava konusu faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldırdığı hususunun tespit edildiğini belirterek, anılan katalog karşısında yenilik değerlendirmesi yapılmak üzere ek rapor alınmasını talep etmiştir. Mahkememizce de konu mutlak yenilik kapsamında değerlendirilerek (yeni delil sunulabileceğinden), belirtilen husus irdelenmek üzere dosya aynı heyete ek rapor düzenlenmesi için gönderilmiştir. Belirtilen kataloğun Türkçe tercümesi de dosyaya kazandırılmıştır.
Anılan .... E sayılı dosya kapsamındaki belirtilen delil ile ilgili raporlar incelenmiştir. Anılan ... firmasına ait 2012 tarihli kılavuzda dava konusu faydalı model ana istemindeki unsurların tamamını içeren bir yapılanmanın bu dokümanda açıklanıp açıklanmadığı değerlendirilmiştir ve konusunda uzman bilirkişi heyetince aşağıdaki tespitler yapılmıştır (İlgili istem unsurları bilirkişi ek raporunda katalog ilgili bölümünde işaretlenerek gösterilmiştir.) :
... Model ürünle ilgili katalogdaki yazılı bilgilerle de birleştirilince;
- Sonda iç borusu unsurunun dokümanda sayfa 19’da bölümlere ayrılmış sonda kısmının iç borusunun döndürüldüğünden bahsedilmesi suretiyle açıklandığı,
- Sonda dış borusu unsurunun sayfa 23’te sonda kısmında iç borunun dış boru içinde rahatça dönebilmesi gerekliliğinden bahsedilmesi suretiyle açıklandığı,
- Numune akış pencereleri unsurunun kılavuzda sonda kısmının bölümlere ayrılmış olduğu açıklamasından ve yukarıdaki işaretlemelerden hareketle açıklandığı,
- Sonda iç boru hidromotor unsurunun sayfa 19’daki açıklamalardan hareketle açıklandığı,
- Taşıma boruları unsurunun sayfa 10’da sonda kısmıyla numune kabı arasındaki bağlantının esnek hortumla yapıldığı açıklanmasından hareketle açıklandığı,
- İç boom ve Dış boom unsurunun sayfa 19’da boomun uzatılıp kısaltıldığı açıklamassı ve yulardaki şekil 2-1’den bir dış boom içerisinde bir iç boom olduğunun tespit edilir olmasına istinaden açıklandığı,
- Yukarı-aşağı pistonu unsurunun sayfa 17’de boomun yukarı aşağı hareketi için piston kullanıldığı açıklamasından ve şekildeki işaretlemelerden hareketle açıklandığı,
- İleri-geri pistonu unsurunun sayfa 19’da iler geri hareketi için hidrolik çilindir kullanıldığı açıklamasından ve şekildeki işaretlemelerden hareketle açıklandığı,
- Boom sağ-sol hidromotoru unsurunun sayfa 17 ve 18’de boom’un sağ-sol hareketi için bir hidromotor kullanıldığı açıklamasına binaen açıklandığı,
- Ana gövde unsurunun şekil 2-1’de görüleceği,
- Ünite dolabı unsurunun (Şekil 2-1’de gösterildiği),
- Joystik kutusu sayfa 10’da sondanın hareketini kontrol etmek için joystik kullanıldığı açıklamasından ve şekildeki işaretlemeden hareketle açıklandığı,
tespit edilmiştir.
Bu durumda, ana istemdeki özelliklerin tamamını içeren bir yapılanmanın ... model üründe bulunduğu anlaşılmakla, anılan ürün karşısında dava konusu faydalı model ana istemi olan 1 no.lu istemin yeni olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Ana istem yeni olmadığı için bu isteme bağlı yazılmış istemlerin de yenilik değerlendirmesinin yapılması gerekmektedir. Diğer bir deyişle 2 - 5 no'lu istemlerde açıklanan unsurların da bu dokümanda yer alıp almadığı değerlendirilmelidir.
Bu istemler incelendiğinde; istemlerde korunmak istenen unsurların 1 no.lu ana istemde tanımlanan unsurların bir tekrarı mahiyetinde olduğu görülmektedir. Diğer bir ifadeyle; 2 no.lu istemde korunan sonda dış borusu (1), 3 no.lu istemde korunan sonda iç borusu (2), 4 no.lu istemde korunan numune akış penceresi (3) 5 no.lu istemde korunan sonda iç boru hidromotor(4) unsurlarıdır ve bu unsurların dokümanda tanımlanan sistemde var olduğu yukarıdaki çizim üzerinde işaretlenerek gösterilmiştir. Bu durumda dava konusu faydalı modelin 2 ila 5 no.lu istemlerinin de ... model ürün karşısında yeni olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Bu değerlendirmeler ışığında dava konusu faydalı modelin tüm istemleri itibariyle ... firmasına ait 2012 tarihli kılavuzda yer alan ... model ürün karşısında yenilik vasfını yitireceği kanaatine ulaşılmıştır.
Bu noktada söz konusu ... model ürünün kamuya sunum tarihi ile ilgili itiraz olduğu görülmekle, bu tereddütlerin giderilmesi için heyetçe şu değerlendirmeler yapılmıştır:
Değerlendirmelerde ... firmasının web sitesi "..." aracılığıyla incelenmiştir. İlgili siteye en erken 07.11.2009 tarihli erişimin ... tarafından kayıt altına alındığı anlaşılmıştır. Anılan sayfada yer alan Katalogda yer aldığı haliyle ... ifadesine tıklandığında 08.11.2009 tarihli içeriğe ulaşılmıştır (....).
Burada ... yani kılavuz sekmesine basılmış ve ilgili bölüme gidilmiştir. "...." tarihli ekran görüntüsünden ise ürün modeli ... seçilmiştir. Böylelikle anılan ürünün kılavuzunun 26.12.2010 tarihli internet sitesindeki görünümüne ulaşılmıştır. ... Ayrıca doküman özellikleri kısmından dokümanın 27.08.2009 tarihinde değiştirilmiş bir doküman olduğu tespit edilmiştir. Böylelikle ... firmasının 2012 tarihli kılavuzundaki ürüne ilişkin daha eski tarihli 12.08.2005 tarihli revize kılavuza erişim sağlamıştır. Heyetin yenilik değerlendirmesinde kullandığı şekil 2.1 ve 3.1 aynı şekilde bu 2005 tarihli kılavuzda da yer aldığı anlaşılmıştır.
Kılavuzun üzerinde yazan revizyon tarihinden bağımsız olarak ... aracılığıyla yapılan incelemede daha eski versiyon ürün kılavuzunun en azından 26.12.2010 tarihinden itibaren kamuya açıklanmış olduğu kesin bir şekilde tespit edildiğinden ... ... Model ... ürünü dava konusu faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde kullanılabilecek nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Böylelikle anılan ürünün kamuya sunum tarihine ilişkin itirazların isabetli olmadığı görülmüştür.
Netice itibariyle tüm istemleri itibariyle yeni olmadığı tespit edilen ... sayılı faydalı model için mülga 551 s. KHK m.165-a koşullarının oluştuğu kanaatine ulaşılmıştır.
2.Birleşen Davada ... no.lu Faydalı Modele Tecavüz Yönünden Yapılan İnceleme
Dava konusu faydalı modele tecavüzden bahsedilebilmesi için, faydalı modelin kapsamında kalan ürünün hükümsüzlük koşullarının oluşmamış olması gerekmektedir. Yukarıda detaylı olarak gerekçelendirildiği gibi, dayanılan ... sayılı faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, birleşen davada tecavüzün tespiti, men'i ve tazminat talepleri temelsiz kalmış olacağından, davadaki talepler inceleme konusu yapılmaksızın reddedilmiştir.
Öte yandan; yukarıda bahsedilen mahkememizin ..... E. Sayılı dosyasında; işbu davadaki birleşen davanın davacısı tarafından ... sayılı faydalı model belgesine dayanarak, farklı bir davalıya yönelik tecavüz men, ref, tazminat vs. talepli asıl dava açılmış; birleşen davada ise belirtilen faydalı modelin hükümsüzlüğü talep edilmiş ve anılan davada; asıl davanın reddine, birleşen hükümsüzlük davasının kabulüne karar verilmiştir.
Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde; asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine ve dava konusu ... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM:
I-Asıl davanın KABULÜNE,
1-Dava konusu edilen ... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
2-Asıl davada alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 179,90 TL harcın düşümü ile 247,70 TL bakiye karar harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Asıl davada davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 12.640,40TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
II- Birleşen davanın REDDİNE,
1-Birleşen davada alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harçtan karşılanmak suretiyle Hazine'ye gelir kaydına,
2-Birleşen davada davalı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Asıl dava ve birleşen davada tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde ... aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde. .. Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ....
e-imzalıdır.
Asıl Davada Davacı Masraf Dökümü:
İlk Masraf 385,40.-TL
Posta Masrafı 255,00.-TL
Bilirkişi Masrafı 12.000,00-TL
Toplam 12.640,40-TL