T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/426 Esas - 2024/171
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/426
KARAR NO : 2024/171
HAKİM : ...
KATİP : ....
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. .....
Av. ....
DAVALI : ....
DAVA : Marka (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 08/11/2023
KARAR TARİHİ : 25/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/05/2024
DAVA:
Davacı vekili 08/11/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle: Müvekkili 1991 yılında tüketicilere tatil alternatifleri üretmek üzere kurulan ve uzun yıllardır müşteri memnuniyeti ve hizmet çeşitliliği anlamında yatırımlar yaparak Türkiye’nin iç pazardaki en büyük turizm şirketlerinden biri haline gelen Müvekkili ... A.Ş. bünyesinde başta ... ve ... olmak üzere 140’dan fazla markayı bünyesinde içermekte olduğunu, “...” ibaresi ve markası ile “...” esas unsurlu ticaret unvanı ve markaların hepsinin herkes tarafından bilinen birer ibare haline gelmiş olduğunu, toplumda ulaştığı bu tanınmışlık düzeyi karşısında tüketiciler nezdinde refleks olarak algılanan markalar arasına girdiğini, nitekim müvekkili şirkete ait “...” ve “...” markasının ... nezdinde sırasıyla .... tescil sayısı ile tanınmış marka olarak tescil edildiğini; davalı şirketin, müvekkili şirkete ait ticaret unvanı ve tescilli markaları ile birebir aynı ifadeleri içerecek şekilde, 6 Şubat 2023 depreminden sonra şaibeli olarak, ... nezdinde 20.02.2023 tarihinde “... ...” ticaret unvanını, faaliyet konuları arasında “...” faaliyeti de gösterilerek müvekkili şirket ile AYNI hizmet gruplarına özgülendiğinin tespit edildiğini, bu hususun müvekkili şirket tarafından yakın bir tarihte tesadüfen öğrenilmiş olduğunu, “...” ticaret unvanı ile markasının, müvekkili şirket ile aynı faaliyet alanı içerisinde başka bir işletme tarafından ticari dürüstlüğe aykırı olarak kullanılmasının, açıkça müvekkil şirketin ticaret unvanından kaynaklanan mutlak haklarını ve marka haklarını ihlal ettiği gibi haksız rekabet de yaratmakta olduğunu, davalı şirketin müvekkilinin ticari itibarı ve tanınmışlığından faydalanmak amacı ile müvekkili şirketin ticaret unvanını ve tescilli tanınmış markası olan “...” ibaresini kullanmak suretiyle piyasada tanınmış ve saygın bir konumda olan müvekkili şirket ile ilgisi olduğu izlenimi uyandırmakta, piyasada iltibas yaratmakta ve tüketicileri yanıltmakta olduğunu ileri sürerek, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, davalı şirketin unvanının davacı şirkete ait ticaret unvanı ve markalar ile iltibas yarattığının tespitine, davalının ticaret unvanından "..." ibaresinin terkinine, davalının bu ticaret unvanın kullanmasının önlenmesine, bu unvanı taşıyan ticari her türlü emtia ve belgelerin imhasına, bu işaretin kullanıldığı tabela, makbuz, fatura, iş evrakı, kartvizit, broşür, reklam mal ve ambalajlar üzerinden kaldırılmasına, 10.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 20/11/2023 tarihli dilekçesi ile huzurdaki davanın açılmasının ardından 10/11/2023 tarihinde müvekkili şirkete ... tarafından aranarak (ticaret unvanında iltibasa düşülmek suretiyle) davalı şirket ticaret unvanı olan "... A.Ş."'ye hitaben düzenlenen ..... Soruşturma evrakı sayılı ve "İfade alma ve Bilgi Talebi Hk." konulu müzekkere tebliğ edildiği, anılan müzekkere ekindeki 01.08.2023 tarihli şikayet dilekçesinde, ilgili şikayetçinin "...." numaralı cep telefonu aracılığı ile dolandırıcılığa maruz kaldığının iddia edilmiş olduğunu, bunun üzere ... tarafından anılan "...." telefon numarasının abone sorgusu yapıldığını, abone sorgusu üzerine telefon numarasının davalı ... ...'ne ait olduğunun tespit edildiğini, ... Bilişim Suçları Bürosu tarafından yine iltibasa düşülerek ... 03.11.2023 tarih .... soruşturma dosyası sayılı talimat yazıldığını; talimat ile şirket yetkilisinin tespiti ve celbi, şüpheli sıfatı ile ifadesinin alınması, imza ve yazı örneğinin alınması, fiili kullanımın tespit edilerek ifadesinin alınması, şüpheli teşhise elverişli fotoğraf temininin alınması müzekkere yazıldığını, ancak talimatta ilgili kişi bilgisi olarak davalı ... AŞ'ti tespit edilmiş ise de adres bilgisi olarak müvekkili şirketin adresinin yazıldığını, davalı şirketin ticari unvanının resmi kurumlar nezdinde dahi ayırt edicilikten uzak olduğu, müzekkere yazımında dahi iltibasa neden olduğu, davalı şirketin açıkça kötü niyetli olduğu ve müvekkil şirketin itibarının zedelendiğini, davalı şirketin müvekkili şirketin ticari itibarı ve tanınmışlığından faydalanarak, müvekkili şirketin ticaret unvanını ve tescilli tanınmış markası olan “...” ibaresini kullanmak suretiyle müvekkili şirket ile ilgisi olduğu izlenimi uyandırmakta ve piyasada iltibas yaratmakta olduğunu, tüketicileri yanıltmakta ve hatta müvekkili şirket ismini dolandırıcılık suçunun bir öznesi haline getirdiğini, davalı şirketin, müvekkili şirkete ait ticaret unvanını ve tanınmış markasını birebir kopyalamak suretiyle ticaret unvanında kullanmasının açıkça kötü niyet teşkil ettiğini ileri sürerek; oluşan yeni olaylar sebebiyle ihtiyati tedbir yoluyla; davalının ticari işletmesinin üçüncü kişilere devrinin engellenmesi ve haksız ve hukuka aykırı kullanımın ve marka hakkına tecavüzün durdurulması amacıyla ticari unvanın kullanılmasının durdurulması yönünde karar verilmesini talep etmiş, mahkememizce de ihtiyati tedbir talebi kısmen kabul edilmiştir.
Davacı vekili 02/04/2024 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini, 6100 sayılı HMK'nın 123. maddesi uyarınca geri aldıklarını, bu durumda davanın kısmen geri alındığını belirtmiştir.
CEVAP:
Davalı şirkete Tebligat Kanunu'nun 35. Maddesine göre tebligat yapılmış, ancak davaya cevap vermemiş, yargılamaya katılmamıştır.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR
Dava; marka hakkına tecavüz ve haksız rekabete dayalı tecavüzün tespiti, men'i ve ref'i ve haksız rekabetin men'i ve ref'i, ticaret ünvanın terkini, ticaret ünvanının kullanımın önlenmesi ve her türlü emtia ve belgelerden kaldırılması, maddi ve manevi tazminat istemlerinden ibarettir.
MUHAKEME :
Dava dilekçesi karşı tarafa tebliğ olunduktan sonra, sunulan deliller çerçevesinde dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, ön inceleme duruşmasında taraf vekillerinin beyanı alınmış ve ihtilafın konusu tespit edilmiş, taraflar sulh ve arabuluculuk yoluna başvurması teşvik edilmiş, sonuç alınamayınca tahkikat aşamasına geçilerek, tahkikat bittikten sonra sözlü yargılama yapılıp dava sonuca bağlanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı eylemlerinin, davacının .... sayılı .... ibareli markalara ilişkin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturan eylemlerinin bulunup bulunmadığı, varsa bu eylemlerin tespiti, durdurulması, ürünlere el konulması istemlerinin yerinde olup olmadığı ile manevi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 7, 29 ve 149. maddeleri şu şekildedir:
Marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları
Madde 7- (1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.
(2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:
a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması.
b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması.
c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.
(3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir:
a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması.
b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi.
c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi.
ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması.
d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması.
e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması.
f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.
(4) Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez.
(5) Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez:
a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi.
b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması.
c) Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması.
Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller
Madde 29- (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:
a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.
b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.
c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
(2) 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü tecavüz davalarında def’i olarak ileri sürülebilir. Bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi esas alınır.
Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler
MADDE 149- (1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir:
a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti.
b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi.
c) Tecavüz fiillerinin durdurulması.
ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini.
d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması.
e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması.
f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası.
g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi.
(2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir.
(3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer.
(4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez.
SMK'nın 29. maddesinde önce 7. maddeye gönderme yapılarak, belirtilen maddede sayılan hallerin birer tecavüz olduğu belirtilmekte, devamında ise kısmen tekrar yoluyla marka hakkına tecavüz sayılan diğer haller sıralanmaktadır. SMK'nın 7/2(a) maddesinde "Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması" hali düzenlenirken 29/1(b) maddesinde marka sahibinin izni olmaksızın markayı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek durumu düzenlenmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, davacıya ait marka tescil belgeleri, davacının ibraz ettiği deliller ve tüm dosya kapsamında göre yapılan değerlendirmeler şu şekildedir:
MARKA HAKKINA TECAVÜZ İDDİASI YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME
6769 sayılı SMK’nın yürürlük tarihi itibariyle 7/3-a maddesine göre; “marka sahibinin izni olmaksızın markayı veya ayırt edilemeyecek derecede benzerinin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması”, marka hakkına tecavüz olarak kabul edilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacı yanın marka hakkı ihlali iddiasına mesnet gösterdiği .... sayılı tanınmış markaları olduğu,
... sayılı ... ibareli markanın 35, 39, 41, 43. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 29/06/1999 tarihinde tescil edildiği;
... sayılı ... ibareli markanı 36, 39. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 21/02/2000 tarihinde tescil edildiği;
... sayılı ... ibareli markanın 35, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 18/03/2002 tarihinde tescil edildiği;
... sayılı ... shop ibareli markanın 35, 39, 43. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 05/09/2023 tarihinde tescil edildiği;
... sayılı ... ibareli markanın 39 sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 07/07/2005 tarihinde tescil edildiği;
... sayılı ... ibareli markanın 41, 43. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 07/07/2005 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.
Somut olay mal ve hizmetlerin benzerliği yönünden incelendiğinde; davacının ..... sayılı .... ibareli markaların tescil kapsamında;
" Üçüncü şahıslar adına faaliyette bulunan ithalat ve ihracat acentaları, bu sınıfa dahil hizmetlerle ilgili distribütörlük hizmetleri. Kara, hava ve deniz taşımacılığı; depolama, ambarlama ve seyahat düzenleme hizmetleri: Araba taşımacılığı, at arabasıyla taşıma, çekerek yapılan taşımacılık, demir yolu taşımacılığı, deniz taşımacılığı, eğlence gemisi taşımacılığı,feribot taşımacılığı, hava taşımacılığı, mavna taşımacılığı, nehir taşımacılığı, otobüs taşımacılığı, taksi taşımacılığı, taşımacılık hakkında bilgi, tur düzenleme, turistlik amaçlı geziler, yolcu taşımacılığı, tekne taşımacılığı, tranvay taşımacılığı, mobilyaların taşınması, yük sevketme, paketlerin ulaştırılması, eşyaları teslim etme, kurye ile mesaj ve yük taşıma, mesaj teslim etme, malların gemi ile taşınması hizmetleri, ambulans hizmetleri, zırhlı araba taşımacılığı, seyahat edenlere refakat, seyahat rezervasyonları, kılavuzluk hizmetleri, depolama (gemi), depolama amaçlı konteynerkiralama, depolama konusunda bilgilendirme, dondurulmuş gıdalar için depo kiralama, eşya depolarının kiralanması, eşyaların depolanması, soğutucuların kiralanması, eşyaların sevkiyattan önce ayırım ve paketlenmesi, eşyaların ambalajlanması, hamallık, mavnaya yükleme ve boşaltma hizmetleri, yük boşaltma hizmetleri, çöplerin depolanması, taşınması. Araba kiralama, kamyon kiralama, tekne kiralama, at kiralama, yolcu otobüsü ve fayton kiralama, araba parkları kiralama, garaj kiralama, tekne barındırma hizmetleri. Su dağıtımı, su temini hizmetleri. Deniz sigortası acentalığı, taşıma komisyonculuğu, yük ve kargo komisyonculuğu hizmetleri. Sempozyum ve kongre düzenleme hizmetleri: Konferansların, kongrelerin, konuşmaların, sempozyumların düzenlenmesi, yönetimi ve organizasyonları. Eğlence hizmetleri: Diskotek hizmetleri, kasino hizmetleri, eğlence ile ilgili bilgilendirme, lunaparklar, parti düzenleme, sirkler,tatil ve eğlence kampı hizmetleri. Otel, motel, pansiyon, kamp hizmetleri: Otel, motel, pansiyon, tatil /kamp, turist evleri hizmetleri, rezervasyon, taşınabilir yapıların kiralanması.
Kara, hava ve deniz taşımacılığı; depolama, ambarlama ve seyahat düzenleme hizmetleri: Araba taşımacılığı, demir yolu taşımacılığı, deniz taşımacılığı,eğlence gemisi taşımacılığı, feribot taşımacılığı, hava taşımacılığı, mavna taşımacılığı, nehir taşımacılığı, otobüs taşımacılığı, taksi taşımacılığı, taşımacılık hakkında bilgi, tur düzenleme, turistik amaçlı geziler, yolcu taşımacılığı, tekne taşımacılığı, tranvay taşımacılığı, mobilyaların taşınması, yük sevketme, paketlerin ulaştırılması, eşyaları teslim etme, kurye ile mesaj ve yük taşıma, mesaj teslim etme, malların gemi ile taşınması hizmetleri, ambulans hizmetleri, zırhlı araba taşımacılığı, seyahat edenlere refakat, seyahat rezervasyonları, kılavuzluk hizmetleri, depolama (gemi), depolama amaçlı konteyner kiralama, depolama konusunda bilgilendirme, dondurulmuş gıdalar için depo kiralama, eşya depolarının kiralanması, eşyaların depolanması, soğutucuların kiralanması, eşyaların sevkiyattanönce ayırım ve paketlenmesi, eşyaların ambalajlanması, hamallık, mavnaya yükleme ve boşaltma hizmetleri, yük boşaltma hizmetleri. Araba kiralama, kamyon kiralama, tekne kiralama, at kiralama, yolcu otobüsü ve fayton kiralama, araba parkları kiralama, garaj kiralama, tekne barındırma hizmetleri. Su dağıtımı, su temini hizmetleri. Deniz sigortası acentalığı, taşıma komisyonculuğu, yük ve kargo komisyonculuğu hizmetleri. Şoförlük hizmetleri.
35 Büro hizmetleri: Sekreterlik hizmetleri, stenografi hizmetleri, fotokopi çekim hizmetleri (dokümanlarının çoğaltılması), daktiloda yazım hizmetleri, kelime işlem hizmetleri, bilgisayarda kütük yönetimi hizmetleri, bilginin bilgisayar veri tabanına aktarılması hizmetleri, bilgisayar veri tabanındaki bilgilerin sistematik hale getirilmesi hizmetleri, telefon cevaplama hizmetleri, gazete aboneliklerinin düzenlenmesi hizmetleri, yük arabalarının bilgisayar ile konumlandırılması hizmetleri, büro makinelerinin ve ekipmanlarının kiralanması hizmetleri, fotokopi makinelerinin kiralanması hizmetleri...
35 Muhasebe; mali müşavirlik; iş yönetimi (yardım ve danışma) ile ilgili hizmetler: Muhasebe kayıtlarının düzenlenmesi hizmetleri, defter tutma hizmetleri, fatura gönderme hizmetleri, hesapların denetimi hizmetleri; fiyat analizleri hizmetleri, ekonomik tahmin hizmetleri, bordro hazırlama hizmetleri, vergilerin hazırlanması hizmetleri, otel yönetimi hizmetleri, iş konularında değerlendirme hizmetleri (iş ve zaman etüdü), iş konularında bilgi toplama hizmetleri, iş konularında araştırma hizmetleri (üretim sürecinin ve yöntemlerinin), iş konusunda denetim hizmetleri, iş konusunda istatistik çalışmaları hizmetleri, ticari bilgi acentalığı hizmetleri, personel ile ilgili hizmetler, iş ve işçi bulma acentalığı hizmetleri, personel sağlama hizmetleri, işe yerleştirme hizmetleri, ticari veya endüstriyel yönetimde yardım hizmetleri, iş idaresi konusunda danışmanlık hizmetleri (işletme bilgileri), iş idaresi konusunda yardım hizmetleri (işletme bilgileri), iş konusunda bilgilendirme hizmetleri, iş konusunda danışmanlık hizmetleri, iş idaresi ve organizasyonu konusunda danışmanlık hizmetleri (yeniden yapılanma), iş konusunda profesyonel danışmanlık hizmetleri...
35 İthalat ihracat acenta hizmetleri,
35 Ticari ve sınai ürünler için eksperlik hizmetleri,
35 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetleri.
39 Malların depolanması, paketlenmesi ve sandıklanması hizmetleri: Eşyaların depolanması hizmetleri, soğuk hava depolarının kiralanması hizmetleri, soğutucu kiralanması hizmetleri, ambarlama hizmetleri, ambar kiralanması hizmetleri, konteyner kiralanması hizmetleri, yük taşıma amaçlı araç bölmeleri kiralanması hizmetleri, eşyaların ambalajlanması hizmetleri, yükleme ve boşaltma hizmetleri, depolama konusunda bilgilendirme hizmetleri...
39 Taşıt ve malları kurtarma hizmetleri: Araçların yedeğe alınıp çekilmesi hizmetleri, havayolu ile kurtarma hizmetleri, denizyolu ile kurtarma hizmetleri, buz kırma hizmetleri, gemilerin yeniden yüzdürülmesi hizmetleri, gemilerin kanaldan geçirilmesi hizmetleri, gemilerin kurtarılması hizmetleri, su altı kurtarma hizmetleri...
39 Tekne barındırma hizmetleri,
39 Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri,
39 Kara, hava ve deniz taşıtlarının kiralanması hizmetleri: Hava taşıtları kiralanması hizmetleri, tekne kiralanması hizmetleri, gemi kiralanması hizmetleri, araba, kamyon, yolcu otobüsü kiralanması hizmetleri, yarış arabalarının kiralanması hizmetleri...
39 Kara, hava ve deniz taşımacılığı hizmetleri: Taşıma komisyonculuğu hizmetleri, yük komisyonculuğu hizmetleri, gemi acenta hizmetleri, ambulans hizmetleri, özel şoförlük hizmetleri, karayolu ile yolcu taşıma hizmetleri, otobüs ile yolcu taşıma hizmetleri, taksi ile yolcu taşıma hizmetleri, tranvay ile yolcu taşıma hizmetleri, demiryolu ile yolcu taşıma hizmetleri, at arabası, el arabası ile yapılan taşıma hizmetleri, çekerek yapılan taşıma hizmetleri, pilotluk hizmetleri, havayolu ile yolcu taşıma hizmetleri, vapur seyahati düzenleme hizmetleri, denizyolu ile yolcu taşıma hizmetleri, feribot ile yolcu taşıma hizmetleri, eğlence gemisi ile yolcu taşıma hizmetleri, turist büroları (otel rezervasyonları dışında), seyahat için yer ayırma (rezervasyon hizmetleri), seyahatlerde eşlik etme hizmetleri, tur düzenleme hizmetleri, mesaj ve eşya ileten kurye hizmetleri, mesajların iletilmesi hizmetleri, eşyaların iletilmesi hizmetleri, eşyaların posta yolu ile dağıtılması hizmetleri, karayolu ile ürün taşıma ve teslimat hizmetleri, demiryolu ile ürün taşıma ve teslimat hizmetleri, havayolu ile ürün taşıma ve teslimat hizmetleri, denizyolu ile ürün taşıma ve teslimat hizmetleri, nehir yolu ile taşımacılık hizmetleri, tekne ile taşımacılık hizmetleri, mavna ile taşımacılık hizmetleri, zırhlı otomobil ile taşımacılık hizmetleri, değerli eşyaların korumalar eşliğinde taşınması hizmetleri, taşımacılık hakkında bilgilendirme hizmetleri, gazete dağıtım hizmetleri, paket teslimat hizmetleri.
41 Spor hizmetleri: Spor kamp hizmetleri, sağlık kulübü hizmetleri, beden eğitim hizmetleri, golf oynama imkanlarının (tesislerin) sağlanması hizmetleri , golf turnuvalarının düzenlenmesi hizmetleri, tenis imkanlarının (tesislerin) sağlanması hizmetleri, jimnastik yapma imkanlarının (tesislerin) sağlanması hizmetleri, spor amaçlı yarışmaların düzenlenmesi hizmetleri, stadyum imkanlarının sağlanması hizmetleri, spor yapma imkanlarının (tesislerin)sağlanması hizmetleri, sportif etkinliklerin zamanının ayarlanması hizmetleri, dalış ekipmanlarının kiralanması (koruyucu giysiler ve hücreler hariç) hizmetleri, spor ekipmanlarının (taşıt araçları hariç) kiralanması hizmetleri...
41 Eğlence hizmetleri: Eğlendirme hizmetleri, eğlence parkı hizmetleri, lunapark hizmetleri, sirk hizmetleri, parti düzenleme (eğlence) hizmetleri, balo düzenleme hizmetleri, diskotek hizmetleri, tatil kampı hizmetleri (eğlence), hayvanat bahçesi hizmetleri, eğlendirme hakkında bilgilendirme hizmetleri, boş zamanları değerlendirici etkinliklerin sağlanması hizmetleri, boş zamanları değerlendirme konusunda bilgilendirme hizmetleri...Tercüme hizmetleri: İşaret dili çeviri hizmetleri, çeviri hizmetleri....
42 Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri: Kafeterya hizmetleri, kantin hizmetleri, ikram hizmetleri (catering), kokteyl salonu hizmetleri, restoran hizmetleri, self-servis restoran hizmetleri, snack-bar hizmetleri, yiyecek hizmet araçları kiralanması hizmetleri...Geçici konaklama hizmetleri: Barınma hizmetleri, geçici barınma için yer ayırtma hizmetleri, geçici barınma için kiralama hizmetleri, barınma yerleri (otel, motel) hizmetleri, otel rezervasyonları hizmetleri, karavan park yerleri tesislerinin sağlanması hizmetleri, kamp yeri alanlarının sağlanması hizmetleri, tatil kamp ve tatil köyleri hizmetleri (geçici barınma), misafirhane hizmetleri, otel hizmetleri (geçici barınma), motel hizmetleri (geçici barınma), pansiyon hizmetleri (geçici barınma), taşınabilir yapıların kiralanması hizmetleri, turist evleri (barınma ve yer ayırma) hizmetleri, çadır kiralanması hizmetleri, gençlik kamp hizmetleri.
42 Baskı hizmetleri: Matbaacılık hizmetleri, ofset baskı hizmetleri, taş baskı hizmetleri, ipek baskı hzmetleri. Yazılı metinlerin düzeltilmesi hizmetleri.
42 Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri: Kafeterya hizmetleri, kantin hizmetleri, ikram hizmetleri (catering), kokteyl salonu hizmetleri, restoran hizmetleri, self-servis restoran hizmetleri, snack-bar hizmetleri, yiyecek hizmet araçları kiralanması hizmetleri...
42 Tıbbi hizmetler: Sağlık bakım hizmetleri, tıbbi yardım hizmetleri, hastane hizmetleri, tıbbi klinik hizmetleri, sanatoryum hizmetleri, kan bankası hizmetleri, diş hekimliği hizmetleri, ebelik hizmetleri, saç dikme hizmetleri, hemşirelik (tıbbi) hizmetleri, optik hizmetler, fizik tedavi hizmetleri, ilaç önerme hizmetleri, plastik cerrahi hizmetleri, psikolojik tedavi hizmetleri, psikolojik test hizmetleri, psikolojik hizmetler, halka açık sağlık amaçlı banyo hizmetleri, sağlık tesislerinin kiralanması hizmetleri...
42 Güzellik bakımı hizmetleri: Türk hamamı sağlama hizmetleri, güzellik salonu hizmetleri, kuaför salonları hizmetleri, manikür hizmetleri, kozmetik konusunda araştırma hizmetleri...
42 Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri: Bilimsel araştırma ve geliştirme hizmetleri (üçüncü şahıslar adına), kimyasal araştırma hizmetleri, kimyasal analiz hizmetleri, bakteriyolojik araştırma hizmetleri, maden eksperliği (uzmanlığı) hizmetleri, jeolojik araştırma hizmetleri, jeolojik ölçüm hizmetleri, jeolojik inceleme hizmetleri, petrol arama hizmetleri, petrol alanlarının araştırılması hizmetleri, petrol kuyularının test edilmesi hizmetleri, mekanik araştırma hizmetleri, fizik araştırma hizmetleri, malzeme test hizmetleri, malzeme ve ürün test hizmetleri, tekstil malzemelerinin testi hizmetleri, meteoroloji hizmetleri, meteoroloji konusunda bilgilendirme hizmetleri, mühendislik danışmanlık hizmetleri, mühendislik çizim hizmetleri, mimarlık hizmetleri, iç mimari hizmetleri, mimari danışma hizmetleri, teknik proje çalışmaları hizmetleri, haritacılık hizmetleri, arazi inceleme hizmetleri, arazi ölçüm hizmetleri, peyzaj hizmetleri, şehir planlamacılığı hizmetleri, çevre koruması konusunda danışmanlık hizmetleri, sualtı incelemeleri hizmetleri, ölçüm hizmetleri (kalibrasyon), kalite kontrol hizmetleri...
42 Geçici konaklama hizmetleri; Barınma hizmetleri, geçici barınma için yer ayırtma hizmetleri, geçici barınma için kiralama hizmetleri, barınma yerleri (otel, motel) hizmetleri, otel rezervasyonları hizmetleri, karavan park yerleri tesislerinin sağlanması hizmetleri, kamp yeri alanlarının sağlanması hizmetleri, tatil kamp ve tatil köyleri hizmetleri (geçici barınma), misafirhane hizmetleri,otel hizmetleri (geçici barınma), motel hizmetleri (geçici barınma), pansiyon hizmetleri (geçici barınma), taşınabilir yapıların kiralanması hizmetleri, turist evleri (barınma ve yer ayırma) hizmetleri, çadır kiralanması hizmetleri, gençlik kamp hizmetleri, sergi alanlarının (geçici barınma) sağlanması hizmetleri, seminer tesisleri (geçici barınma) sağlanması hizmetleri, toplantı tesisleri (geçici barınma) sağlanması hizmetleri, gösteri tesisleri (geçici barınma) sağlanması hizmetleri, konferans tesisleri (geçici barınma) sağlanması hizmetleri.
42 Tasarım hizmetleri, ambalaj tasarım hizmetleri, endüstriyel tasarım hizmetleri,
42 Tercüme hizmetleri: İşaret dili çeviri hizmetleri, çeviri hizmetleri...
42 Fotoğrafik hizmetler : Fotoğraf çekme hizmetleri, fotoğraf dizgi hizmetleri...
42 Bakım hizmetleri : Refakat hizmetleri, çocuk bakım hizmetleri, huzurevleri hizmetleri; bakımevleri hizmetleri...
42 Güvenlik hizmetleri: Gece bekçiliği hizmetleri, özel koruma hizmetleri, güvenlik kilitlerinin açılması hizmetleri, güvenlik konularında danışma hizmetleri, üçüncü şahıslar için araştırma hizmetleri, dedektif acenteleri hizmetleri, kayıp insanların araştırılması hizmetleri, geçmişe dönük araştırma (soy kütüğü araştırması) hizmetleri...
- Satış hizmetleri yani, müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmeleri ve satın alabilmeleri için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetleri. Elektronik satış hizmetleri yani, müşterilerin malları elektronik araçlarla görmeleri ve sipariş vererek satın alabilmeleri için çeşitli malların elektronik ortamda bir araya getirilmesi hizmetleri. Katalogla satış hizmetleri yani, müşterilerin malları görmeleri ve satın alabilmeleri için çeşitli malların bir katalog vasıtasıyla bir araya getirilmesi hizmetleri. Perakende satış mağazası hizmetleri yani, müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmeleri ve satın alabilmeleri için çeşitli malların biraraya getirilmesi hizmetleri. Elektronik emtealar ile elektrikli dayanıklı tüketim malları satışı hizmetleri."
Bunun yanında davacı adına tescilli olan .... sayılı markaların da tanınmışlık tespitinin turizm ve seyahat alanında olduğu, markanın bu alanda fiilen kullanımı bulunduğu ve davalı kullanımlarının da ..... sayılı tescilli markalarının tanınmışlık alanına girdiği tespit edilmiştir. Öte yandan davacının "... Tur" ve "... Turizm" ibareli markalarının ülkemizde turizm ve seyahat sektöründe tanınmış olduğu genel tecrübe ile sabittir.
Davacı vekilinin 20/11/2023 tarihli dilekçesinin ardından mahkememizce, ...'na müzekkere yazılarak 28/11/2023 tarihli yazı ile Başsavcılıklarının 2023/82199 Soruşturma Numaralı dosyanın UYAP kayıtları istenilmiş ve ilgili Başsavcılığın 02/12/2023 tarihli cevabi yazıları ile istenilen dosya gönderilmiştir.
Belirtilen soruşturma dosyasının incelenmesinden; .... 02.12.2023 tarihli ve .... CBS soruşturma sayılı yazısı ekinde yer alan ifade tutanağında, müştekinin dolandırıcılık iddiası ile Cumhuriyet Başsavcılığına başvurduğu ve dolandırılma iddiasına konu cep telefonunun ise davacı dilekçesi ekinde sunulan abone sorgu sonuçlarına göre ... ...'ne ait olduğu, yine Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 02.12.2023 tarihli ve .... CBS soruşturma sayılı yazısı ekinde bulunan ve ... tarafından tanzim edilen 10.11.2023 tarihli evrakın muhatabının davalı olmasına rağmen sehven davacı şirkete gönderildiği görülmüştür.
Bu çerçevede, ... soruşturma dosyasından; dolandırıcılık eylemine maruz kalan dava dışı şahsın bildirdiği telefon numarası üzerinden Başsavcılıkça yapılan araştırmada, davacının "... ANONİM ŞİRKETİ" şeklindeki ticaret unvanı ile davalının "... ..." şeklindeki ticaret unvanı arasında .... iltibasa düşülerek, olayla ilgisi bulunmamasına rağmen davacı şirketin yetkilisinin ifade vermek için davet edildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında, davalının ticaret sicil kaydının incelenmesinden; "... ..." olarak, .... sayılı dosyasında kayıtlı olduğu, amaç ve konusunun "her türlü motorlu taşıt ticareti, ithalat ve ihracatı yapmak ..., turizm ve seyahat acenteliği faaliyetleri yapmak" şeklinde olduğu anlaşılmıştır.
Böylelikle, davalının ticari faaliyet alanı ile davacının markalarının tescili kapsamındaki (39 ve 42. Sınıflar) sınıf hizmetler bakımından benzerlik olduğu anlaşılmıştır.
Davacı markaları ve davacının ticaret unvanı ile davalı kullanımına konu marka arasındaki benzerliğin yanı sıra, davalının kullanımlarının da davacı markasının tescil kapsamında bulunan ve tanınmışlığı haiz olduğu tespiti yapılmış olan 35, 42, 43'üncü sınıfa ait mallarla aynı olduğu dikkate alındığında; davalı ticaret unvanı ve kullanımları ile davacının tescilli ve tanınmış markaları arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olduğu kanaatine varılmış ve davalının ticaret unvanında “...” ibaresinin kullanımının, davacının marka hakkını ihlal teşkil ettiği ve ticaret unvanından terkin koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
2. HAKSIZ REKABET İDDİASI YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 50. maddesi ile, usulen tescil ve ilan edilmiş olan ticaret unvanını kullanma hakkının sadece sahibine ait olduğu ve yine aynı kanunun 52. maddesi ile ticaret unvanının, ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması halinde hak sahibinin, bunun tespitini, yasaklanmasını, haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmişse kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesini veya silinmesini, tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, gereğinde araçların ve ilgili malların imhasını ve zarar varsa, kusurun ağırlığına göre maddi ve manevi tazminat isteyebileceği düzenlenmiştir.
Aynı şekilde TTK'nın 55/4. Maddede “Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak” dürüstlük kuralına aykırı davranış ve ticari uygulamalar olarak haksız rekabet teşkil eden fiiller arasında sayılmıştır.
TTK’nın yukarıda belirtilen maddeleri de dikkate alındığında önceki tarihli ticaret unvanının kılavuz unsurunun aynısı veya benzerinin daha sonraki bir ticaret unvanında kullanılması neticesinde unvanlar arasında benzerlik ve iltibas riski doğacağından bu husus haksız rekabet sayılacak olup, sonraki tarihli ticaret unvanının terkin edilme şartları sağlanmış olacaktır.
..... ’nun 18.01.2022 tarih .... sayılı emsal kararında;
“Diğer yandan yukarıda da belirtildiği üzere davacı şirketin ticaret unvanında yer alan “...” ibaresi ile davalı şirketin ticaret unvanında yer alan “...” ibaresi unvanların ayırt ediciliğini sağlayan kılavuz sözcüktür. Tarafların faaliyet alanları aynı olduğundan ve ticaret unvanlarının çekirdek kısımları bu faaliyet alanlarını belirttiğinden tarafların unvanlarının çekirdek kısımlarının iltibas değerlendirmesinde bir etkisi bulunmayacaktır. Dolayısıyla davacı şirketin ticaret unvanında yer alan “...” ibaresi ile davalı şirketin ticaret unvanında yer alan “...” ibaresi nedeniyle unvanlar arasında karıştırılma (iltibas) ihtimali de söz konusudur.” denilerek davalının ticaret unvanının terkin edilebileceği belirtilmiştir.
Somut olayda, davacının Türkiye’de ticaret siciline usulüne uygun bir şekilde tescil edilmiş bir ticaret unvanı bulunmaktadır. Bu nedenle davacı şirketin TTK 52. madde hükmünden yararlanması mümkündür. Yine davacının, 55/4. madde uyarınca korunması da mümkündür. Zira davalı tarafın basiretli bir tacir olarak başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almaması gerekmektedir. Somut olayımızda davalı tarafın ticaret unvanının, davacı tarafın tescilli “...” markasından sonra tescil edildiği ve ticaret unvanının ayniyete yakın şekilde karıştırılmaya neden olacak kadar benzer olduğu değerlendirilmiş ve TTK 50, 52 ve 55/4 maddeleri uyarınca ticaret unvanından terkin koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamından, davalının ticaret unvanının davacı şirketin faaliyetleri ve işleri ile karıştırılmaya neden olduğu, en azından tarafların aynı kökenden geldiği, aynı işletmenin devamı olduğu hususunda karıştırılma ihtimalinin doğabileceği değerlendirilmiştir.
Dolayısıyla davalının ticaret unvanının esas unsuru olan “...” ibaresinin davacının markası ve ticaret unvanı ile karıştırılmaya neden olacak derecede benzer olduğu, tarafların faaliyet alanlarının aynı olduğu dikkate alındığında, mahkememizce davalının "..." ibaresini kullanmasının haksız rekabet teşkil ettiği kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, yukarıda ifade edildiği gibi maddi tazminat talebi yönünden dava kısmen geri alındığından, bu yöndeki talebe ilişkin olarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu ibarenin davalı yanca "markasal kullanım" şeklinde kullanılması, davacı ile aynı coğrafi alanda faaliyette bulunan davalının, basiretli bir tacir olarak hareket etmesi gerektiği, davalının dolandırıcılık suçundan soruşturması bulunup, davacı şirket yetkilisinin ticaret unvanı benzerliği sebebiyle ifadeye davet edilmesi, ihlâl olunan hakkın mahiyeti, ihlalin etkileri, ihlalin ulaştığı kitle, fiilin ve kusurun ağırlığı, paranın satın alma gücü, ibraz olunan belgeler ve eylemin gerçekleştirilme biçimi karşısında manevî tazminat miktarının 10.000,00 TL olarak saptanmasının hakkaniyete uygun olacağı değerlendirilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM:
1-Maddi tazminat talebi bakımından DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Diğer talepler yönünden DAVANIN KABULÜNE,
3-Davalı şirketin unvanının davacı şirkete ait ticaret unvanı ve markalar ile iltibas yarattığının ve marka hakkına tecavüz oluşturduğunun tespitine,
4-Davalı eylemlerinin davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, bu eylemlerinin men'ine ve ref'ine,
5-Davalının ticaret unvanında "..." ibaresinin terkinine ve davalının bu ticaret unvanın kullanılmasının önlenmesine, bu unvanı taşıyan ticari her türlü emtia ve belgelerin imhasına, bu işaretin kullanıldığı tabela, makbuz, fatura, iş evrakı, kartvizit, broşür, reklam mal ve ambalajlar üzerinden kaldırılmasına,
6-Kararın kesinleşmesi müteakip, masrafı davalıdan alınarak gazetede bir kez ilanına,
7-10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL karar harcının davacıdan alınarak, hazineye gelir kaydına,
9-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10- Davacın yapmış olduğu yargılama giderleri olan 1.398,80TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde .... aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Dair verilen karar, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı şirketin yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/04/2024
Katip ....
e-imzalıdır.
Hakim ....
e-imzalıdır.
Davacı Masraf Dökümü:
İlk Masraf 649,80.-TL
Posta Masrafı 749,00.-TL
Toplam 1.398,80-TL