T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/406
KARAR NO : 2024/169
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI-KARŞI DAVALI : ... - ... -
: Av. ... -...
Av. ... -...
Av. ... - ...
DAVALI-KARŞI DAVACI : ... - ... -...
: Av. ... - ...
Av. ... -...
Av. ... -...
DAVA : Faydalı Model Belgesi (Maddi Tazminat İstemli), Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/10/2022
KARAR TARİHİ : 18/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/05/2024
BİRLEŞTİRİLEN ... SAYILI DOSYASI
DAVACI : ....
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVALI : ... ....
DAVA : Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ : 26/10/2022
KARAR TARİHİ : 03/11/2022 (BİRLEŞME)
ASIL DAVADA TALEP:
Davacı vekili 04.10.2022 tarihli dava dilekçesi ve sair beyanlarında özetle: Davacıya ait .... sayılı “Tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve alınan numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti.” buluş başlıklı faydalı modele davalı tarafça tecavüzde bulunulduğunu ileri sürerek, maddi ve manevi tazminat ve faydalı modele tecavüzünün önlenmesi, durdurulması, kaldırılması ve taklit ürünlere el konulması kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVADA CEVAP:
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı iddialarının asılsız olduğunu, birleşen davada hükümsüzlük şartlarının oluştuğunu ve bu sebeple de asıl davanın reddinin gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA TALEP:
Davacı vekili 26/10/2022 tarihli dava dilekçesi ve sair beyanlarında özetle: Davalıya ait .... sayılı faydalı modelin yenilik ve buluş basamağı unsurlarını sağlamaması nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA CEVAP:
Birleşen davada davalı vekili; müvekkili faydalı modelin hükümsüzlük iddialarının asılsız olduğunu, müvekkili ürünlerinin bilinen teknikten farklı olduğunu, davacı tarafın müvekkili şirkete ait faydalı modele tecavüz eylemlerinin olduğunu, müvekkil şirketin talep edebileceği tazminat ve diğer haklarını talep edebilmesinin önüne geçebilmek amacıyla bu davanın açıldığını savunarak, birleşen davanın reddini talep etmiştir.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR:
Asıl davanın; asıl davada davacı adına tescilli ... sayılı faydalı modele tecavüzün önlenmesi, durdurulması, kaldırılması, taklit ürünlere el konulması ile maddi (fiili zarar ve SMK 151/2-b maddesi uyarınca yoksun kalınan kazanç) ve manevi tazminat isteminden; birleşen davanın ise davalı adına tescilli ... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğü isteminden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olunmuş, sundukları deliller toplanmış, faydalı model konusu bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve
GEREKÇE
Mahkememizce deliller toplanmış, bu kapsamda davaya konu ... sıra numaralı faydalı model işlem dosyası, taraflarca sunulan belgeler ile toplanan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 11/10/2023 tarihli kök rapor ile 26/01/2024 tarihli ek rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Dosya kapsamında evvelce alınan 23/05/2023 tarihli rapor da bulunmaktadır.
Dosya kapsamında alınan 23/05/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle;
"1. ... sayılı faydalı modelin 1 nolu ana istem ve ... nolu bağımlı istemlerin dava dosyasına sunulan delillere göre yeni olduğu,
2. ... sitesinde tanıtımı yapılan ürünün ... sayılı faydalı model kapsamında olduğu,
3- Heyetimizde yoksun kılınan kazancın 1.528.455.32 TL olduğu kanaati oluşmuş olup, ..." şeklinde belirtilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 11/10/2023 tarihli raporun sonuç bölümünde özetle:
"...Dava konusu ... sayılı faydalı modelin tüm istemleri itibariyle yenilik vasfına sahip olmadığı görüş ve kanaatine ulaşılmıştır...." olarak ifade edilmiştir.
Rapora esas alınan evrakların Türkçe tercümelerinin İngilizce karşılıkları ile karşılaştırılmak ve incelemek ve evrakların bu yönden değerlendirilme yapılması ile ihtilafa konu linkin incelenme yapılması ve ulaşılabilir olduğu tarih ile revize edildiği tarih konularında açıklama yapılmak üzere ek rapor alınması için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve 26/01/2023 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle:
"• Dava konusu ... sayılı faydalı modelin tüm istemleri itibariyle yenilik vasfına sahip olmadığı" belirtilmiştir.
Söz konusu ikinci raporda (11/10/2023 tarihli), sonradan sunulan yeni belgeler incelendiğinden (yenilik unsuru kamu düzeninden olduğundan, mahkememizce yeni delil sunulabileceği değerlendirilmiştir), ilk raporla çelişki bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Ayrıca, hükme esas alınan ikinci raporda (11/10/2023 tarihli) iki makine mühendisi (... hem makine mühendisi hem de sınai mülkiyet uzmanı) bilirkişi, bir marka-... vekili bulunmaktadır. 23/05/2023 tarihli bilirkişi raporunun hazırlandığı heyette ise bir makine mühendisi, bir sınai mülkiyet uzmanı, bir mali müşavir yer almıştır.
Asıl davada davacı - karşı davada davalı vekilinin yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.
Dava tarihi itibariyle yürürlükteki mevzuatın 6769 sayılı SMK olacağı hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. 6769 sayılı SMK’nın “551, 554, 555 ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin hükümlerinin uygulanması” başlığını taşıyan geçici 1. maddesinin (2) fıkrasının ilk ve üçüncü cümleleri, “Bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılmış ulusal ... başvuruları ve faydalı model başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır… …... ve faydalı modellerin hükümsüz kılınmasında, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır” hükümlerini taşımaktadır. Dava konusu faydalı model başvuru ve işlemlerinin, 2015 yılında yani 6769 sayılı SMK’nın yürürlüğe girmesi öncesinde yapıldığı tespit edilmiştir. Şu halde ... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğü istemiyle açılan davada, başvuru işlemleri sırasında geçerli olan 551 sayılı KHK hükümleri uygulanacaktır.
551 sayılı KHK’nin 154. maddesi hükmü uyarınca, bu KHK’nin 156. maddesi hükmüne göre yeni olan ve 10. Madde anlamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model belgesi verilerek korunmaktadır. Ayrıca, faydalı model belgesi verilerek korunamayan buluşlar ve konular ile ilgili olarak, 551 sayılı KHK’nin 155. maddesi uyarınca KHK’nin 6. maddesinde belirtilen konuların yanı sıra usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen ürünler ile kimyasal maddeler hakkında faydalı model belgesi verilmez. 551 sayılı KHK’nin 165. maddesine göre aşağıdaki hallerde faydalı model belgesinin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir:
a - Faydalı model belgesi konusunun, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 154. 155. ve 156. maddelerinde belirtilen, hükümlere aykırılığı ispat edilmişse;
b - Faydalı model belgesi konusu buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse;
c - Faydalı model belgesi konusunun, faydalı model belgesi verilmesi için yapılmış olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı veya faydalı model belgesi 45. maddeye göre ayrılmış olan bir başvuruya veya 12. maddeye göre yapılan başvuruya dayandığı ve onların kapsamlarını aştığı ispat edilmişse;
d - Faydalı model belgesi sahibinin, 157. maddeye göre faydalı model belgesi isteme hakkına sahip bulunmadığı ispat edilmişse.
551 sayılı KHK’nın 156. maddesinde yenilik ile ilgili olarak; “Faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce, Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise yeni değildir.” hükmü yer almaktadır. Yine aynı maddeye göre; Faydalı model belgesi başvurusu sahibi veya selefleri tarafından başvuru tarihinden veya var ise rüçhan hakkı tarihinden, oniki ay önceki tarihten itibaren yayınlama veya bir başka yolla yapılan açıklama veya kullanma, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırmaz.
6769 sayılı SMK’nın 145/1. maddesinin göndermesiyle, ihlal ile ilgili hükümlere bakıldığında; ... doğan hakkın kapsamı ve sınırları başlıklı 85. maddesinde;
(1) ... sahibi, buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayırım yapmaksızın ... hakkından yararlanır. (2) ... sahibinin, izinsiz olarak yapılması halinde aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a - ... konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması;
b - ... konusu olan bir usulün kullanılması;
c- Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin kullanılmasının başkalarına teklif edilmesi.
ç - ... konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satılması, kullanılması, ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması. hükmü amirdir.
Ayrıca anılan Kanunun 89. maddesinde ... korumasının kapsamı belirlenmiştir. Buna göre;
(1) ... başvurusu veya patentin sağladığı korumanın kapsamı istemler ile belirlenir. Bununla birlikte istemlerin yorumlanmasında tarifname ve resimler kullanılır.
(2) İstemler, kullanılan kelimelerin verdiği anlamla sınırlı olarak yorumlanamaz. Ancak istemler, koruma kapsamının tespitinde, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde genişletilemez.
(3) İstemler, başvuru veya ... sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve üçüncü kişilere de korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edilecek şekilde yorumlanır.
(4) ... başvurusunun sağladığı korumanın kapsamı, patentin verilmesine kadar geçen süre için başvurunun yayınlanmış olan istemleri ile belirlenir. Ancak patentin verildiği hali veya itiraz veya hükümsüzlük işlemleri sonucunda değiştirilmiş hali, koruma alanının genişletilmemiş olması şartıyla başvurunun sağladığı korumayı geçmişe dönük olarak belirler.
(5) ... başvurusu veya ... doğan koruma kapsamının belirlenmesinde tecavüzün varlığının ileri sürüldüğü tarihte, istemlerde belirtilmiş unsurlara eşdeğer nitelikte olan unsurlar da dikkate alınır. Bir unsur, esas itibariyle istemlerde talep edilen unsur ile aynı işlevi görüyor, bu işlevi aynı şekilde gerçekleştiriyor ve aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir.
(6) İstemlerin kapsamını belirlemek için patentin verilmesi ile ilgili işlemler sırasında veya patentin geçerliliği süresince, koruma kapsamının belirlenmesinde ... başvurusu veya ... sahibinin beyanları dikkate alınır.
(7) ..., buluşla ilgili örnekler içeriyorsa istemler bu örneklerle sınırlı olarak yorumlanmaz. Özellikle ürün veya usulün sahip olduğu ilave özelliklerin patentte açıklanan örneklerde bulunmaması, bu örneklerde bulunan özellikleri kapsamaması veya bu örneklerde belirtilen her amaç veya özelliği gerçekleştirememesi hallerinde, ürün veya usul istemlerle sağlanan koruma kapsamının dışında tutulmaz.
Anılan 6769 sayılı SMK’nın 141 (1). Maddesinde ise tecavüz sayılan fiiller şu şekilde sıralanmıştır:
a) ... veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek.
b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
c) ... sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) ... veya faydalı model hakkını gasp etmek.
d) ... veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
1.Birleşen Davada Hükümsüzlük Talebi Yönünden Yapılan İnceleme:
Dava Konusu Faydalı Model
Dava konusu ... no.lu faydalı model ile korunan buluş; tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve ... numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgilidir. Hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modelin 5 istemi olup bu istemlerden 1 no.lu istem bağımsız, 2 - 5 no.lu istemler ise bu isteme bağlı yazılmış bağımlı istemlerdir. Hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modelin istemleri aşağıda belirtilmiştir:
.... sayılı faydalı model no lu isteminin
"İstem.1- Mevcut Buluş, tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve alınan numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgili olup, özelliği; Sonda iç borusu (2), sonda dış borusu (1), numune akış pencereleri(3), sonda iç boru hidromotor (4), taşıma boruları (5), iç boom (6), dış boom (7), yukarı- aşağı pistonu (8), ileri- geri pistonu (9), boom sağ- sol hidromotoru (10) ana gövde(ll), taşıma hortumları (12),numune kabı (13),vakum motoru (14), ünite dolabı (15), joystik kutusu (16) parçalarından oluşmasıdır.
İstem.2- İstem 1'de bahsedilen tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve ... numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgili olup, özelliği; Üzerindeki numune akış pencereleri (3) vasıtasıyla numunenin sonda iç borunun (2) içine akmasını sağlayan ve sonda iç boruyu (2) sağa ya da sola döndürüldüğünde numunenin hapsolmasına yardım eden sonda dış borusu (1) içermesidir.
İstem.3- İstem 1'de bahsedilen tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve alınan numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgili olup, özelliği; Üzerindeki numune akış pencereleri (3) vasıtasıyla numune almaya yarayan ve sonrasında da sağa ya da sola döndürülerek alınan numunenin boru içinde hapsolmasını sağlayan sonda iç borusu (2) içermesidir.
İstem.4- İstem 1'de bahsedilen tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve ... numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgili olup, özelliği; sonda iç boru (2) ve sonda dış boru(1) üzerinde ürünlerin içine girmesini sağlayan numune akış penceresi(3) içermesidir.
İstem.5- İstem 1'de bahsedilen tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve alınan numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgili olup, özelliği; Çiftli boru sisteminde iç boruyu sağa ya da sola dişliler yardımıyla çeviren sonda iç boru hidromotor(4) içermesidir." olduğu görülmektedir.
Birleşen Davada ... no.lu Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü:
Dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne gerekçe olarak yenilik vasfını taşımıyor olması gösterilmiştir. Dava konusu faydalı model belgesinin yeniliğinin değerlendirilmesinde, söz konusu faydalı modelin istemlerinde korunan buluşun, başvuru tarihinden önce, dünyanın herhangi bir yerinde toplumca erişilebilir yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım veya bir başka yolla açıklanıp açıklanmadığının değerlendirilmesi gereklidir.
Yenilik incelemesinde tekniğin bilinen durumuna ait dokümanlar tek tek değerlendirilir. Tekniğin bilinen durumuna dahil dokümanlardaki açıklamalar ile istemlerdeki unsurlar karşılaştırılırken, farklı dokümanlarda açılanan unsurlar bir araya getirilerek, kümülatif olarak değerlendirilmez. Bu anlamda, ilgili teknik alanda uzman bir kişi istemde tanımlanan unsurları, tekniğin bilinen durumuna dâhil olan bir dokümandaki açıklamalardan doğrudan ve tam olarak ortaya koyabiliyorsa, bu durum buluşun yeniliğini ortadan kaldırır.
Yeniliğin değerlendirilmesinde dikkate alınması gereken diğer bir husus ise bağımsız ve bağımlı istemlerin değerlendirilmesidir. Faydalı modele konu buluşun yeni olduğu iddia edilen ve korunması arzulanan asıl teknik özelliklerine yönelik bir veya daha fazla sayıda bağımsız istem bulunabilir. Buluşun diğer ek teknik özellikleri ise bu bağımsız isteme bağlı olarak bağımlı istemlerde tanımlanır. O halde, bağımlı istem ana istemde tanımlanan asıl teknik özelliklerin tamamını içerir, bununla birlikte diğer ek teknik özellikleri de içerir. Bu nedenle ana istem yeni ise bu isteme bağımlı olarak usulüne uygun olarak kaleme alınmış olan bağımlı istem veya istemler de yeni olacaktır. Ancak tersi durumda, yani ana istemin yeni olmadığı durumlarda, bu isteme bağlı yazılmış istemlerin de yenilik değerlendirmesine tabi tutulması gerekmektedir.
Birleşen dosya davacısı tarafından dava konusu faydalı modelin yeni olmadığını ispata yönelik deliller aşağıda sıralanmıştır:
• ... firmasına ait ... model ürünler için 2012 tarihli kurulum, güvenlik, kullanım ve bakım kılavuzu
• ... 2013 Kılavuzu
• ... sayılı .... ... dokümanı
• ... sayılı ... ... dokümanı
• ... sayılı ... ... dokümanı
• ... sayılı .... ... dokümanı
• ... sayılı .... ... dokümanı
• ... sayılı ... ...
• ... sayılı .... ... dokümanı
• ... 3000 ürün youtube videosu
• ... ürün youtube videoları
Listelenen deliller bilirkişi heyeti tarafından tek tek incelenmiş ve aşağıdaki teknik tespitler yapılmıştır:
İlk olarak ... sayılı .... dokümanı incelendiğinde en azından sonda kısmının iç boru, dış boru, numune akış pencereleri ve sonda iç boru hidromotoru unsurlarına sahip olmadığı görülmüştür. Bu nedenle davaya konu olan ... numaralı faydalı modelin ana istemi olan 1 no.lu istemin ve bu isteme bağlı yazılmış 2 ila 5 no.lu istemlerin ... dokümanı karşısında yeni olduğu değerlendirilmiştir.
Bir diğer delil olan ... sayılı ... dokümanı incelendiğinde sonda (5) kısmının içi boş tek bir borudan oluştuğu, ve tahıl numunelerinin söz konusu sonda kısmının alt ucunda bulunan açıklıktan (37) vakumla çekilerek sonda (5) kısmının üst tarafından (39) bağlı olan esnek tüp vasıtasıyla numune kabına (42) iletildiği belirtilmiştir. Dolayısıyla söz konusu sistemde en azından sonda iç borusu, numune akış pencereleri, sonda iç boru hidromotoru unsurları bulunmamaktadır. Ayrıca kol (49,3) kısmının teleskobik yapıda olmadığı dolayısıyla iç boom, dış boom ve ileri-geri pistonu unsurlarına da haiz olmadığı görülmüştür. Bu nedenle davaya konu olan ... numaralı faydalı modelin ana istemi olan 1 no.lu istemin ve bu isteme bağlı yazılmış 2 ila 5 no.lu istemlerin ... dokümanı karşısında yeni olduğu değerlendirilmiştir.
... numaralı ... dokümanı incelendiğinde söz konusu dokümanın biyokütlenin nem içeriğini ölçmek için kullanılan bir sistem ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu doküman da her ne kadar hidrolik bir kol üzerinde monte edilmiş bir sonda/prob (602) kısmından bahsedilmiş olsa da söz konusu prob biyokütlenin/tahılın içerisine daldırılarak kapasitansının ölçülmesi ile nem oranının bulunması için kullanılmaktadır. Dolayısıyla dava konusu faydalı modelde bulunan unsurlara sahip olmadığı değerlendirilmiştir. Bu nedenle davaya konu olan ... numaralı faydalı modelin ana istemi olan 1 no.lu istemin ve bu isteme bağlı yazılmış 2 ila 5 no.lu istemlerin ... dokümanı karşısında yeni olduğu değerlendirilmiştir.
Delil olarak sunulan ... ... dokümanı üzerinden yapılan incelemede söz konusu ... dokümanının taneli mallardan (tahıl, mısır, vb) numune almak için kullanılan bir sistem ile ilgili olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu sistem incelendiğinde sistemin amacının her zaman hassas bir şekilde sonda konumunun belirlenip kontrol edilebildiği ve aşınmaya karşı daha dirençli bir sistem ortaya koymak olduğu anlaşılmıştır. Bu amaca ulaşmak için söz konusu buluş döner kol (2) ve boom (3) kısımlarından oluşan iki parçalı ve teleskobik olmayan kol yapılanması ve yukarı-aşağı sağa-sola hareketler için de dişliler kullanmıştır. Başvuruda hidrolik herhangi bir yapılanmadan bahsedilmemektedir. Ayrıca sonda kısmının iç ve dış borulardan oluşan bir yapıda olduğundan da bahsedilmemektedir. Bu nedenle davaya konu olan ... numaralı faydalı modelin 1 no.lu isteminin ve bu isteme bağlı yazılmış 2 ila 5 no.lu istemlerin ... dokümanı karşısında yeni olduğu değerlendirilmiştir.
Bir diğer delil ... dokümanı incelendiğinde en azından teleskobik bir kol yapısına sahip olmadığı dolayısıyla iç boom, dış boom ve ileri-geri pistonu unsurlarına sahip olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davaya konu olan ... numaralı faydalı modelin 1 no.lu isteminin ve bu isteme bağlı yazılmış 2 ila 5 no.lu istemlerin ... dokümanı karşısında yeni olduğu değerlendirilmiştir.
... firmasına ait 2012 tarihli kılavuzda dava konusu faydalı model ana istemindeki unsurların tamamını içeren bir aletin bu dokümanda yer alan açıklamalar kapsamında kamuya sunulup sunulmadığı, diğer bir ifadeyle istem unsurlarının açıklanıp açıklanmadığı değerlendirilmiştir.
Söz konusu kılavuzda sunulan doküman sunulan sistem tahıllarda, yağlı tohumlarda, baklagillerde ve diğer taneli katı maddelerde homojen numune alma ve alınan numunelerin otomatik olarak laboratuvara taşıma aleti ile ilgili olup (parantez içindeki referanslar ve atıflar ... firmasına ait 2012 tarihli kılavuza ait olmak üzere);
- Sonda iç borusu (sayfa 19’da bölümlere ayrılmış sonda kısmının iç borusunun döndürüldüğünden bahsediliyor, ayrıca sayfa 23’te iç borunun dış boru içinde rahatça dönebilmesi gerektiği belirtiliyor)
- Sonda dış borusu (sayfa 23’te sonda kısmında iç borunun dış boru içinde rahatça dönebilmesi gerektiği belirtiliyor)
- Numune akış pencereleri (kılavuzda sonda kısmının bölümlere ayrılmış olduğu belirtilmiş, şekil 2-1 üzerinde de sonda kısmının dış borusu üzerinde pencere açıklıkları olduğu anlaşılıyor)
- Sonda iç boru hidromotor (sayfa 19’da döner aktüatörün temelde çift etkili hidrolik silindir olduğu ve iç boruyla ilişkilendirildiği belirtiliyor. Tekniğin bilinen durumunda hidrolik aktüatörler aynı zamanda hidrolik motorlar olarak da adlandırılmaktadır)
- Taşıma boruları (sayfa 10’da sonda kısmıyla numune kabı arasındaki bağlantının esnek hortumla yapıldığı belirtiliyor. Burada belirtilen esnek hortum taşıma boruları ile eşdeğer unsurdur.)
- İç boom (sayfa 19’da boomun uzatılıp kısaltıldığı belirtiliyor, şekil 2-1 incelendiğinde de bir dış boom içerisinde bir iç boom olduğu açık bir şekilde görülüyor)
- Dış boom (sayfa 19’da boomun uzatılıp kısaltıldığı belirtiliyor, şekil 2-1 incelendiğinde de bir dış boom içerisinde bir iç boom olduğu açık bir şekilde görülüyor)
- Yukarı-aşağı pistonu (sayfa 17’de boomun yukarı aşağı hareketi için piston kullanıldığı, sayfa 19’da da hidrolik silindir kullanıldığı belirtiliyor. Söz konusu piston şekil 2-1’de görülmekte olup şekil 3-1 ile verilen hidrolik şemasından da yukarı-aşağı pistonunun varlığı anlaşılmaktadır)
- İleri-geri pistonu (sayfa 19’da iler geri hareketi için hidrolik çilindir kullanıldığı belirtiliyor. Söz konusu piston şekil 2-1’de görülmekte olup şekil 3-1 incelendiğinde de ileri geri pistonunun varlığı anlaşılmaktadır)
- Boom sağ-sol hidromotoru (sayfa 17 ve 18’de boom’un sağ-sol hareketi için bir hidromotor kullanıldığı belirtiliyor.)
- Ana gövde (şekil 2-1 üzerinde görülüyor)
- Ünite dolabı (Şekil 2-1 üzerinde görülüyor)
- Joystik kutusu (sayfa 10’da sondanın hareketini kontrol etmek için joystik kullanıldığı belirtilmiş olup, joystik kutusu şekil 2-1 üzerinde görülüyor
unsurlarına sahip bir sistemdir.
Dokümanda Figure 2-1 olarak tanımlanmış teknik çizim üzerinde tespit edilebilen istem unsurları işaretlenerek gösterilmiştir. Bu işaretlemelerden de görüleceği üzere anılan kılavuzda açıklanan numune alma/taşıma sistemi dava konusu faydalı modelin 1 no.lu istemindeki unsurların tamamının açıklandığı bir sistemdir. Bu nedenle dava konusu faydalı model ana istemi olan 1 no.lu istemin bu delil karşısında yeni olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Ana istem yeni olmadığı için bu isteme bağlı yazılmış istemlerin de yenilik değerlendirmesinin yapılması gerekmektedir. Bu anlamda 2 ila 5 no.lu istemlerde açıklanan unsurların da bu dokümanda yer alıp almadığı irdelenmelidir. Ancak söz konusu istemler incelendiğinde istemlerde korunmak istenen unsurların 1 no.lu ana istemde tanımlanan unsurların bir tekrarı mahiyetinde olduğu görülmektedir. Diğer bir ifadeyle; 2 no.lu istemde korunan sonda dış borusu (1), 3 no.lu istemde korunan sonda iç borusu (2), 4 no.lu istemde korunan numune akış penceresi (3) 5 no.lu istemde korunan sonda iç boru hidromotor(4) unsurlarıdır ve bu unsurların dokümanda tanımlanan sistemde var olduğu yukarıdaki çizim üzerinde işaretlenerek gösterilmiştir. Bu durumda dava konusu faydalı modelin 2 ila 5 no.lu istemlerinin de bu delil karşısında yeni olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Bu değerlendirmeler ışığında dava konusu faydalı modelin tüm istemleri itibariyle ... firmasına ait 2012 tarihli kılavuz karşısında yenilik vasfını yitireceği kanaatine ulaşılmıştır.
Netice itibariyle bilirkişi heyetince detaylı olarak incelenen dava konusu faydalı modelin, tüm istemleri itibariyle yenilik özelliğine sahip olmadığı tespit edilmiş olup, bu durum ilgili mevzuat hükümlerinde bir hükümsüzlük gerekçesi olarak belirtildiğinden ... sayılı faydalı model için hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
EK RAPOR KAPSAMI:
Kök rapor sonrasında yapılan incelemede asıl davada davacı - birleşen dosya davalısının temel itirazı ... firması kataloğunun kamuya sunum tarihine ilişkindir. Öyle ki dava dışı yabancı bir firmaya ait olan ... URL’sinde sunulan kataloğun hangi tarihte kamuya sunulduğu noktasında belirsizlik bulunduğu ileri sürülmekte "...." adresinin erişilmez olduğu belirtilmekte ve bilirkişilerin de delilin kamuya ne zaman sunulduğu konusunda bir araştırma yapmadığı ve bunun bir eksiklik olduğu, dolayısıyla da raporun denetime elverişli olmadığını belirtmiştir. Bunun üzerine belirtilen itirazlar karşılanmak üzere, İngilizce belgelerin Türkçe tercümeleri de dosyaya kazandırılarak, dosya ek rapor alınmak üzere heyete tevdii edilmiştir.
Heyetçe davacı - birleşen dosya davalısının iddia ettiği üzere .... adresinin inceleme anı itibariyle ... adresine yönlendirme yapmakta ve hata vermekte olduğundan dolayı erişilmez olduğu ifade edilmiştir. Bu nedenle heyetçe anılan adrese ... – .... aracılığıyla erişim sağlama yoluna gidilmiştir. Anılan siteye en erken 07.11.2009 tarihli erişimin .... tarafından kayıt altına alındığı anlaşılmıştır.
Anılan sayfada yer alan Katalogda yer aldığı haliyle ... ifadesine tıklandığında 08.11.2009 tarihli içeriğe ulaşılmıştır. (....) Bu sayfada dosya kapsamında sunulan bilgilere rastlanmıştır. Esasen burada yer verilen açıklamalar da yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabilir bir içerik olmakla beraber heyet incelemelerine devam etmiştir. Bu aşamada ... yani kılavuz sekmesine basılmış ve ilgili bölüme gidilmiştir.
(....) tarihli ekran görüntüsünden ise ürün modeli ... seçilmiştir.
Böylelikle anılan ürünün kılavuzunun 26.12.2010 tarihli internet sitesindeki görünümüne ulaşılmıştır. (...) Ayrıca doküman özellikleri kısmından dokümanın 27.08.2009 tarihinde değiştirilmiş bir doküman olduğu tespit edilmiştir.
Böylelikle heyet kök raporda yenilik kırıcı olarak kullanılan ... firmasının 2012 tarihli kılavuzundaki ürüne ilişkin daha eski tarihli 12.08.2005 tarihli revize kılavuza erişim sağlamıştır. Raporda belirtilen ekran görüntülerinden görüşeceği üzere heyetin yenilik değerlendirmesinde kullandığı figure 2.1 ve 3.1 aynı şekilde bu 2005 tarihli kılavuzda da yer aldığının tespit edildiği belirtilmiştir.
Kılavuzun üzerinde yazan revizyon tarihinden bağımsız olarak .... aracılığıyla yapılan incelemede daha eski versiyon ürün kılavuzunun en azından 26.12.2010 tarihinden itibaren kamuya açıklanmış olduğu kesin bir şekilde tespit edildiğinden ... ... Model ... ürünü dava konusu faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde kullanılabilecek niteliktedir.
Bu değerlendirmeler neticesinde kök raporda dava konusu faydalı modelin yeniliğini kaldırdığını tespit edilen kataloğun içeriğine konu ürünün, itiraz konusu yapılan tarihten de daha eski bir tarihte kamuya açıklandığı, eski versiyon katalogda da yer alması neticesinde ... ... Model ... ürünü dava konusu faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde kullanılabilecek nitelikte olduğu ve kök rapordaki yenilik değerlendirmelerindeki görüşü değiştirecek bir husus bulunmadığı kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
Davacı / Birleşen Dosya davalısının kök rapora itirazlarında belirttiği, kullanma kılavuzunda yer alan cihaz görselinin, aslında dava konusu faydalı modeldeki istemleri tam olarak karşılamadığı yönündeki iddiası hakkında; hangi unsur yönünden hata olduğu belirtilmediği gibi raporda her bir unsurun varlığı denetime elverişli bir şekilde gösterildiğinden bu iddia karşısında heyetin görüşünü değiştirecek bir durum bulunmadığı rapor edilmiştir.
Netice itibariyle tüm istemleri itibariyle yeni olmadığı tespit edilen ... sayılı faydalı model için mülga 551 s. KHK m.165-a koşullarının oluştuğu kanaatine ulaşılmıştır.
2.Asıl Davada ... no.lu Faydalı Modele Tecavüz ve Tazminat İddiaları Yönünden Yapılan Değerlendirme
Dava konusu faydalı modele tecavüzden bahsedilebilmesi için anılan faydalı modelin kapsamında kalan bir ürünün hükümsüzlük koşullarının oluşmamış olması gerekmektedir. Yukarıda detaylı olarak gerekçelendirildiği gibi, dayanılan ... sayılı faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, asıl davada tecavüzün tespiti, men'i ve tazminat talepleri temelsiz kalmış olacağından, inceleme konusu yapılmaksızın reddedilmiştir.
Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde; asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne ve dava konusu ... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
I-Asıl davanın REDDİNE,
1-Asıl davada alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 179,90 TL harcın düşümü ile 247,70 TL bakiye karar harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
2-Asıl davada davalı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin asıl davada davacıdan alınarak asıl davada davalıya verilmesine,
3-Asıl davada davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
II-Birleşen davanın KABULÜNE,
1- ... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
2-Birleşen davada alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 80,70TL harcın düşümü ile 346,90 TL bakiye karar harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Birleşen davada davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Birleşen davada davacının yapmış olduğu 11.222,90.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Asıl dava ve birleşen davada tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde .... aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.
Birleşen Davada Davacı Sinüs Teknik Makina.. Ltd. Şti. Masraf Dökümü:
Bilirkişi Masrafı 10.500,00-TL
İlk Masraf 172,90.-TL
Posta Masrafı 550,00.-TL
Toplam 11.222,90.-TL