T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/174
KARAR NO : 2024/148
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... -
: Av. ... - ...
Av. ... -....
DAVALILAR : 1- ... -... ...
: Av. ... -...
Av. ... - ...
: 2- ... ...
Av. ...- ... ...
DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali), Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/03/2023
KARAR TARİHİ : 02/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/05/2024
TALEP:
Davacı vekili 31/03/2023 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin ... sayılı "...." ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şahsın bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarası alan başvurunun, ... ilanı üzerine müvekkili tarafından .... itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu kararın yeniden incelenmesi talebinin ... .... tarafından incelenmesi neticesinde davalının başvurusunun kapsamından davacı markasının tanınmışlığına da vurgu yapılarak 08 ve 21. sınıfa ait bir takım malların başvuru kapsamından çıkarıldığını, ancak kalan mallar yönünden itirazlarının reddedildiğini, reddedilen kısım yönünden söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira davacı şirketin ... ’de yerleşik bir şirket olup mücevherat, saat, aksesuar, gözlük, kozmetik, ev dekorasyonu, masa ve sofra ürünleri, servis gereçleri, kırtasiye ürünleri, deri ürünler sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, ... markasının Türkiye dahil pek çok ülkede tanınmış marka olarak kabul edildiğini, ayrıca davacı şirket markasının ... sayıları ile tanınmış marka olarak tescil edilmiş olduğunu, itiraz gerekçelerinin SMK madde 6/1, 6/5, 6/6, 6/9 maddelerine dayalı olarak yapıldığını ileri sürerek ... sayılı kararının iptaline ve ... başvuru numaralı marka başvurusunun tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Alınan kararın usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı şahıs vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının itirazı üzerine müvekkilinin markası ile itiraza mesnet markalar arasında benzerlik/ayniyet-bulunan mal/hizmet sınıfları başvuru marka tescil kapsamından çıkarıldığını, markaların aynı veya benzer mal/hizmetleri kapsamadığının görüldüğünü bu nedenle karıştırılma ihtimali ve iltibas tehlikesinin bulunmadığının tespit edildiğini, tarafların markalarının hitap ettiği tüketici kesiminin birbirlerinden farklı olup karıştırılma ihtimali bulunmadığını; müvekkilinin gerek kullanacağı logo gerekse 08. ve 21. Sınıfların içerdiği ürünlerin davacı tarafın iddia ettiği 09. ve 14. sınıftaki ürünler ile hiçbir surette karıştırılma ihtimali bulunmadığını, müvekkilinin davacı tarafın markasından haksız yarar sağlamadığı gibi, davacının markasına zarar da vermediğini, SMK 6/6 madde gerekçeli itiraz işbu başvuru davacıya ait ticaret unvanını aynen içermediğinden kabul edilmediğini, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını ve taleplerin hukuka aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR
Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/4, 6/5, 6/6, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan ... sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... ... tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir.
Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve
GEREKÇE
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şahsın ... başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/4 maddesine göre ... Sözleşmesi'nin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamında tanınmış marka olup olmadığı iddiasının, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/6 maddesine göre ticaret unvanına dayalı hak iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının
alınan ... kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, ...'in ... sayılı ... kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.
İptali istenen ... kararının davacıya 07/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, 31/03/2023 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
... ...'in ... sayılı kararında; " ... başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun ... sayılı "... & ...", “... & ...." ibareli markalara dayanılarak 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.
...
Yapılan inceleme sonucunda, muterize ait " ... & ... " ibareli markaların tanınmışlık düzeyi dikkate alındığında " ... " markasının tanınmışlıktan kaynaklanan artırılmış ayırt ediciliğinin bulunduğu, başvuru ile itiraz gerekçesi markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunduğu, bununla birlikte muterize ait " ... & ... " ibareli markaların bilinirliği dikkate alındığında başvuru konusu markanın başvuru kapsamında yer alan “Sınıf 8: Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri. Sınıf 21: Saç fırçaları, taraklar. Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kap-kacak, şişe açacakları, saksılar, pipetler, elektriksiz pişirme aletleri. Parfüm bekleri (yandığında koku yayan bekler), parfüm spreyleri ve vaporizatörleri (püskürteç), elektrikli-elektriksiz makyaj temizleme aletleri, pudra ponponları, tuvalet eşyaları için kutular. Camdan, porselenden, seramikten, kilden süs ve dekorasyon eşyaları: heykeller, biblolar, vazolar ve bu malzemelerden mamul müsabakalarda verilen kupalar. Dekorasyon için cam mozaikler (inşaat için olanlar hariç).” malları bakımından tescili halinde, muterizin markalarının sahip olduğu reklam ve tanıtım gücünün, herhangi bir çaba sarf edilmeksizin başvuru konusu markaya transfer edilebileceği, bu suretle yayına itiraz sahibi şirkete ait " ... & ... " markasının tanınmışlığından haksız bir yarar elde edilebileceği ve markanın ayırt edici karakterinin zedelenebileceği kanaatine varılmıştır.
...
Başvurunun kötü niyetle yapıldığı yönündeki iddia somut delillerle ispatlanmadığı gibi, sadece markalar arasındaki benzerlik iddiasına dayandırıldığından ve Kurul'un kanaatine göre, markalar arasındaki benzerlik veya karıştırılma ihtimali, diğer başkaca koşulların varlığı aranmaksızın, tek başına, kötü niyet iddiasının kabulü için yeterli bir kanıt teşkil etmediğinden (aynı yönde bkz. ..., 01/02/2012 tarih, ... sayılı kararı, para. 90) bu gerekçeye dayalı itiraz yerinde ve haklı görülmemiştir.
SMMK m.6/6 gerekçeli itiraz işbu başvuru muterize ait ticaret unvanını aynen içermediğinden kabul edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, işbu itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
KARAR
İtirazın kısmen kabulüne ve başvurunun "Sınıf 8: Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri. Sınıf 21: Saç fırçaları, taraklar. Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kap-kacak, şişe açacakları, saksılar, pipetler, elektriksiz pişirme aletleri. Parfüm bekleri (yandığında koku yayan bekler), parfüm spreyleri ve vaporizatörleri (püskürteç), elektrikli-elektriksiz makyaj temizleme aletleri, pudra ponponları, tuvalet eşyaları için kutular. Camdan, porselenden, seramikten, kilden süs ve dekorasyon eşyaları: heykeller, biblolar, vazolar ve bu malzemelerden mamul müsabakalarda verilen kupalar. Dekorasyon için cam mozaikler (inşaat için olanlar hariç)." bakımından kısmen reddine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.
6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)
Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri)
"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
(4) ... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.
(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.
(9)Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir."
Madde kapsamında SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için; mal/hizmet benzerliği/aynîyetinin yanı sıra, dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.
SMK 6/4 maddesi anlamında ... Sözleşmesi'nin 1. mükerrer 6. maddesi ise;
Tanınmış markanın karışıklığa meydan verebilecek şekilde aynısının, taklidinin veya tercümesinin aynı veya benzer ürünler için başkası tarafından tescilini re’sen veya ilgilinin isteği üzerine ret veya hükümsüz kılma ve kullanımını yasaklama konusunda üye ülkeleri yükümlü kılmıştır.
SMK 6/5 maddesi anlamında tanınmışlıktan bahsedebilmek için ;
Toplumda (Türkiye sınırlarında) tanınmışlık düzeyine ulaşmış olması koşuluyla, tescilli bir markanın, aynı veya benzerinin farklı mal ve hizmetlerde kullanılması amacıyla yapılan marka başvurusu, tanınmışlığından haksız yarar sağlanabileceği, itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumlarda, tanınmış marka sahibinin itirazı üzerine ret edilir.
... içtihatlarında tanınmışlık “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir. Bu hallerde başkasının başvuru markası dolayısıyla şayet taraf markaları aynı/benzer mal/hizmet içermiyorsa ve bu marka başvurusu nedeniyle haksız yarar sağlanabileceği, onun itibarına zarar verebileceği veya onun ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği hallerinde nisbi red sebebi sayılarak başvuru markası engellenebilecektir.
Madde kapsamında SMK 6/6 maddesi anlamında bahsedebilmek için ;
Bu halde ticaret unvanına dayalı olarak bir markanın tesciline itiraz ediliyor ise tescilli ticaret unvanına ait sicil kaydındaki faaliyet konuları ile tescil edilmek istenen markanın kapsayacağı mal ve/veya hizmet listesinin karşılaştırılarak, başvurunun önceki sınai hak kapsamında kalıp kalmadığı incelenecektir. (....)
SMK 6/9 maddesi anlamında kötüniyet bahsedebilmek için;
Doktrin ve çeşitli yargı kararları dikkkate alınıp bakıldığında SMK 6/9'da düzenlenen KÖTÜNİYET kriteri "Marka sahibinin, markasını tescil ederken, markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, iyi niyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacı gütmesi gibi hallerde, kötü niyetli marka tescilinden bahsedilir. Marka başvurusunun kötü niyetli bir başvuru olabilmesi için, marka başvurusu sırasında kötü niyetli olarak markanın amacı ve temel işlevi dışında bir amaçla kullanılması gerekir. Dolayısıyla kötü niyetin kabulü için, marka için başvuruda bulunan kişi, markanın temel işlevleri olan ürünün işletmeye aidiyetini sağlama ve diğer ürünler karşısında ayırt edicilik sağlama fonksiyonu dışında bir amaçla veya marka üzerindeki gerçek hak sahibinin markadan yararlanmasını engellemek veya markanın ün ve şöhretinden yararlanmak suretiyle haksız çıkar edinme gibi bir amaçla hareket etmelidir." şeklinde görüşler yer almaktadır.
Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;
Davalı Başvuru Markası Davacı Markaları
"..." "..."
(...) (....)
08, 21 Sınıflar (başvuru kapsamında kalan mallar) 09, 14 sınıflar.
Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 27/11/2023 havale tarihli raporda özetle;
"1. Taraf markalarının benzer olduğu ancak davalının ... sayılı ... ibareli marka başvurusunun kapsamında kalan mallar ile davacının markalarının kapsamında bulunan mallar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunmadığından iltibas tehlikesinin oluşmadığı;
2. Davalının ... sayılı ... ibareli marka başvurusunun kapsamında kalan tüm mallar yönünden 08.sınıf “Kesici ve dürtücü silahlar. Makine, cihaz ve taşıt onarımı, inşaat, ziraat, bahçecilik ve ormancılıkla ilgili elle çalışan (elektrikli olmayan ve motorsuz) aletler. Her türlü malzemeden mamul alet sapları.” ile
21.sınıf “Elektriksiz temizlik aletleri ve gereçleri: boya fırçaları hariç fırçalar, çelik talaşları, süngerler, çelik yünleri, üstüpüler, tekstilden mamul temizleme ve silme bezleri, bulaşık eldivenleri, elektrikli olmayan cilalama makineleri, halı süpürgeleri, sopalı yer paspasları. Diş fırçaları, elektrikli diş fırçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları. Ütü masaları ve kılıfları, çamaşır kurutmalıkları, elbise askıları. Ev hayvanları için kafesler, akvaryumlar, vivaryumlar, terraryumlar. Püskürtmeli hortum başlıkları, sulama süzgeçleri için başlıklar, sulama aletleri, bahçe sulama süzgeçleri, musluklara takılan uçlar. İşlenmemiş cam, yarı işlenmiş cam, cam yünleri (izolasyon ve tekstil amaçlı olmayan).” SMK madde 6/5 koşullarının oluştuğu, dolayısı ile davalının ... sayılı ... ibareli marka başvurusunun hükümsüzlüğü koşullarının da oluştuğu;
3. SMK madde 6/6 koşullarının oluşmadığı;
4. Kötüniyetin hukuki değerlendirme gerektirmekle Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu;" ifade edilmiştir.
Davalı vekilinin, yeni heyetten rapor yada ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.
TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME
1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER
A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme
Dava konusu "..." ibareli ve ... başvuru numaralı davalı başvurusunun 08, 21'inci sınıflardaki:
"08: Kesici ve dürtücü silahlar. Makine, cihaz ve taşıt onarımı, inşaat, ziraat, bahçecilik ve ormancılıkla ilgili elle çalışan (elektrikli olmayan ve motorsuz) aletler. Her türlü malzemeden mamul alet sapları.
21: Elektriksiz temizlik aletleri ve gereçleri: boya fırçaları hariç fırçalar, çelik talaşları, süngerler, çelik yünleri, üstüpüler, tekstilden mamul temizleme ve silme bezleri, ulaşık eldivenleri, elektrikli olmayan cilalama makineleri, halı süpürgeleri, sopalı yer paspasları. Diş fırçaları, elektrikli diş fırçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları. Ütü masaları ve kılıfları, çamaşır kurutmalıkları, elbise askıları. Ev hayvanları için kafesler, akvaryumlar, vivaryumlar, terraryumlar. Püskürtmeli hortum başlıkları, sulama süzgeçleri için başlıklar, sulama aletleri, bahçe sulama süzgeçleri, musluklara takılan uçlar. Ġşlenmemiş cam, yarı işlenmiş cam, cam yünleri (izolasyon ve tekstil amaçlı olmayan)." alt gruplarındaki mal ve hizmetlerin bulunduğu anlaşılmıştır.
İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak davacı markalarının ise ... sayılı "... " ibarelerinden meydana geldiği kapsamında 09, 14 sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu kapsamda dava konusu marka başvurusunda yer alan 08 ve 21.sınıf mallar ile davacının itirazına mesnet markalarının kapsamında yer alan 09 ve 14.sınıf malların benzer olmadığı kanaatine varılmıştır. Diğer yandan anılan mallar arasında benzerliği ortaya çıkaracak bir ilişki de tespit edilememiştir
B) Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme
İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.
Görsel benzerlik açısından değerlendirme yapıldığında; taraf markaları şekil unsuru ihtiva etmemekle birlikte markaların esaslı unsuru olan ..., ... ibarelerini oluşturan harflerin ayniyeti/benzerliğinden ötürü markaların görsel olarak da benzer olduğu kanaatine varılmıştır
İşitsel benzerlik açısından değerlendirme yapıldığında; taraf markalarının esaslı unsuru olan ..., ... ibareleri sesçil olarak da benzerdir. Zira markalar aynı sesle başlamakta aynı sesle bitmektedir. Davacının markalarında yer alan ... ibareleri esaslı etki yaratmadığı gibi yardımcı unsur olduğu için sesçil benzerliği ortadan kaldırmamaktadır. Diğer yandan davalı markasında ikinci harfi I, davacı markalarında ikinci harfi I şeklinde yazımının da İngilizce dilinde büyük İ olmaması nedeni ile sesçil olarak markaları farklılaştırmadığı açıktır. Hal böyle iken markaların sesçil olarak benzer olduğu konusunda da tereddüt bulunmamaktadır.
Anlamsal benzerlik açısından değerlendirme yapıldığında; dava konusu markanın esaslı unsuru markanın yegane unsuru olan ... ibaresidir. ... kelimesi İngilizce kökenli bir kelime olup Türkçe'mizde bilinen bir anlamı bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra söz konusu kelimenin İngilizce'de bir kadın ismi olmasının yanı sıra, "narin, ince, kırılgan" gibi anlam ile "ince bez, kumaş" gibi anlamlara geldiği de görülmüştür. Neticeten, davacının ... ibareli markalarını tanımış ve bilen bir tüketicinin zihninde oluşan anlamın, dava konusu davalı markasını gördüğünde aynı şekilde zihninde oluşacağı değerlendirilmiştir.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde neticeten; markaların kavramsal, görsel ve sesçil olarak benzer olduğu kanaatine varılmış, ancak mal/hizmetler benzerliği şartı SMK 6/1 kapsamında sağlanmamıştır.
2. TANINMIŞLIK İDDİASI YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME
Davacı tarafça tanınmışlığı ispata yönelik, dosyaya delil olarak sunulan 1 adet CD içindeki deliller ve diğer deliller incelenmiş, ayrıca ... tanınmış markalar kaydında davacının ... ibareli markasının ... sayıları ile tanınmış marka olarak kabul edildiği görülmüştür. Davacının dava dilekçesi ekinde sunulan deliller olan emsal nitelikte ... kararları, davacının ... markalarının davalının başvuru kapsamında yer alan 08, 21.sınıflarda kullanımı ve tanınmışlığını ispata yönelik belgeler, davacının ... markalarının dünyaca tanınmışlığına dair belgeler, davacının ... markalarının tanınmışlığını işaret eden ... kararları, davacının ... markalarının tanınmışlığını ispata yönelik olarak yurt dışı marka ofisi ve yurt dışı mahkeme kararları, davalının kötü niyetini ispata yönelik olarak davalının dava dışı ... ibareli ... sayılı marka başvurusu, davacının ... markaları ile ilgili basında ve çeşitli blog sitelerinde yer alan haberler, davacı şirketin reklam harcamaları, davacı şirketin ürün satışına ilişkin veriler, davacı şirketin ürünlerinin satışının yapıldığı internet sitelerine ilişkin ziyaret sayıları incelendiğinde, davacının ... markasının tanınmış bir marka olduğu ve bu tanınmışlığın Türkiye dahil dünyanın pek çok ülkesine yayılmış vaziyette olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Bu itibarla; davacının markasının tanınmış marka korumasını hak ettiği değerlendirilmiştir. Nitekim kanun koyucunun SMK madde 6/4 ve 6/5'deki amacı da budur. Zira, kanun koyucu tarafından toplumda tanınmışlık düzeyine erişmiş markalar için korumanın aynı veya benzer mallar yanında farklı mallar ve hatta hizmetler için de getirilmesi amaçlanmıştır.
Davalının marka başvurusunun kapsamından ... kararı ile çıkarılan mallara bakıldığında da esasen malların davacının markasının kapsamında olan mallar ile aynı ya da benzer olmasının ötesinde tanınmışlık gerekçesiyle çıkarıldığı görülmektedir. Zira davacının markasının kapsamında yer alan 09 ve 14 ile davalının marka başvurusu kapsamında bulunan 08 ve 21. sınıf mallar arasında benzerlik ilişkisi değil, davacının markasının tanınmışlığından kaynaklı haksız bir yarar sağlama, markanın itibarının zarar görebilmesi veya ayırt edici karakterinin zedelenebilmesi durumları söz konusudur. Ancak buna rağmen dava konusu ... kararı incelendiğinde, örneğin 08. sınıfta yer alan "bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri" ..ni çıkartırken “Kesici ve dürtücü silahlar”ın çıkartılmadığı görülmektedir. Halbuki aynı kararda davacının markasının kapsamında yer alan 09 ve 14 ile bağlantı kurularak 08 ve 21. sınıfın sadece bir kısmı çıkartılmış kalan mallara ise dokunulmamıştır. Davacının dosyaya kazandırdığı pek çok kararda da markanın tanınmışlık düzeyi nedeni ile korunması gerektiği ve başka marka başvurularının emtia ile ayniyet ya da benzerlik bulunmasa dahi itiraz hakkının bulunduğu açıkça vurgulanmıştır. Eldeki davada da, her ne kadar SMK madde 6/1 anlamında davalının marka başvurusunda kalan mallar yönünden açıkça bir ayniyet ya da benzerlik ilişkisi tespit edilememiş olsa da davacının markasının tanınmışlığı nedeni ile haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği, "tanınmış markanın sulandırılması" durumunun oluşabileceği kanaatine varılmıştır.
Sulandırma koruması, karıştırılma ihtimali gibi geleneksel ihlal durumlarinin aksine, tüketici çıkarını değil, marka sahibini korumaya yöneliktir ve tanınmış markanın aynısının ya da benzerinin farklı mal ve hizmetlerde kullanılarak bundan haksız yarar elde edilmesinin, markanın ayırt edici karakterinin ve itibarının zedelenmesinin engellenmesini amaçlamaktadır. Şöhreti sömürme, itibar yitirilmesi ve markanın itibarının sulandırılması aynı zamanda bir tecavüz eylemidir ve tanınmış marka sahibi bu tür kullanımları da engelleme hakkına sahiptir (...).
Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi hali, doktrinde lekeleme (tarnishment) olarak adlandırılmaktadır. Bu durumda, marka itibarı zarar görecek şekilde küçültücü, imaj zedeleyici bir mal veya hizmet için kullanılmaktadır. (....)
... hukukunda bazı davalarda lekeleyerek sulandırmaya ilişkin açıklamalar yapılmıştır. .... Davasında hâkim, markanın lekeleyerek sulandırılmasını şu örnekle açıklamıştır: (...) “... ismini alan bir restoranın, aslında bir striptiz klubü olduğu varsayıldığında, ilgili kesim marka sahibinin mücevherat işinin yanında ek olarak striptiz klubü açtığını düşünmeyecektir. İnsan zihninin kurduğu bağlantı yoluyla düşünmesine yönelik kökleşmiş yaklaşımı, ... kelimesini her düşündüğünde, gösterişi mücevherat mağazasının imajı, striptiz klubü ile kurulan bağlantı dolayısıyla sönükleşecek, matlaşacak, bir başka ifadeyle zarar görecektir.” Açıklandığı üzere, lekeleyerek sulandırmanın gerçekleşmesi için tüketicinin mal ve/veya hizmetler arasında bağlantı bulunduğunu düşünmesi gerekli değildir. Tüketici önceki ve sonraki markalar arasında bağlantı bulunmadığını bilse de tüketicin zihninde markaya ilişkin oluşan olumsuz imaj, lekeleyerek sulandırma için yeterlidir.
Somut uyuşmazlıkta, davalının marka tescil başvurusuna konu “...” ibaresi ile davacının tescilli “...” markalarını oluşturan işaretlerin 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi anlamında iltibasa neden olacak derecede benzer oldukları hususunda tereddüt yoktur. Uyuşmazlık, yukarıda da ifade edildiği üzere, “...” markasının farklı mallar üzerinde kullanılacak olmasının, davacının tanınmış “...” markasından haksız yararlanma sayılıp sayılmayacağı ve bu markanın itibarını zedeleyip zedelemeyeceği hususlarındadır. Bu bakımdan mahkememizce yapılan değerlendirmede, davacının ... ibareli markasının davalı tarafından dosya kapsamında kalan mal/hizmetlerde kullanılması durumunda, davacının tanınmış “...” markasından haksız yararlanma durumu oluşacağı, markanın itibarının zedeleneceği kanaati hasıl olmuştur.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davalının dava konusu marka başvurusunun kapsamında kalan tüm mallar yönünden 08.sınıf “Kesici ve dürtücü silahlar. Makine, cihaz ve taşıt onarımı, inşaat, ziraat, bahçecilik ve ormancılıkla ilgili elle çalışan (elektrikli olmayan ve motorsuz) aletler. Her türlü malzemeden mamul alet sapları.” ile 21.sınıf “Elektriksiz temizlik aletleri ve gereçleri: boya fırçaları hariç fırçalar, çelik talaşları, süngerler, çelik yünleri, üstüpüler, tekstilden mamul temizleme ve silme bezleri, bulaşık eldivenleri, elektrikli olmayan cilalama makineleri, halı süpürgeleri,
sopalı yer paspasları. Diş fırçaları, elektrikli diş fırçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları. Ütü masaları ve kılıfları, çamaşır kurutmalıkları, elbise askıları. Ev hayvanları için kafesler, akvaryumlar, vivaryumlar, terraryumlar. Püskürtmeli hortum başlıkları, sulama süzgeçleri için başlıklar, sulama aletleri, bahçe sulama süzgeçleri, musluklara takılan uçlar. İşlenmemiş cam, yarı işlenmiş cam, cam yünleri (izolasyon ve tekstil amaçlı olmayan).” SMK madde 6/5 koşullarının oluştuğu, iptali talep edilen ... kararının bu yönden hukuka uygun olmadığı, dolayısı ile davalının ... sayılı ... ibareli marka başvurusunun hükümsüzlüğü koşullarının da oluştuğu kanaatine varılmıştır.
3. SMK 6/6 MADDESİNE HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME
SMK 6/6 maddesi “tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi halinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.” hükmünü içermektedir. Başkasına ait ticaret unvanı, işletme adı, tasarım tescili ve coğrafi işaret gibi sına hak sahiplerinin de bu hak konularının bir başkası tarafından izinsiz olarak tescil taleplerine itirazda bulunarak tescili engelleme veya tescil gerçekleşmiş ise hükümsüzlüğünü talep etmeleri mümkündür.
Davacı şirketin ticaret unvanı, ... olup çekirdek unsuru ... ibaresidir. Söz konusu ibare aynı zamanda davacı şirketin markalarının esaslı unsurunu oluşturmaktadır. Davacı şirketin vekili aracılığıyla sunduğu dava dilekçesinde şirketin ...’de yerleşik bir şirket olduğu, mücevherat, saat, aksesuar, gözlük, kozmetik, ev dekorasyonu, masa ve sofra ürünleri, servis gereçleri, kırtasiye ürünleri, deri ürünler sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu beyan etmiş ve buna dair delillerini dosyaya sunmuştur. Söz konusu faaliyet alanları dikkate alındığında, davalının dava konusu marka başvurusunun kapsamında bırakılan 08.sınıf ve 21. sınıf bakımından benzerlik bulunmadığından ticaret unvanına dayalı sonuçların oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
4. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME
Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
5. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME
Yukarıda detaylıca izah edildiği gibi, 6769 sayılı SMK’nın 6/5 bendi koşullarının mevcut olması nedeniyle, SMK 25/1 yollamasıyla, SMK 6/5 maddesi kapsamında hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup, yukarıda açıklanan gerekçelerle dava konusu ... kararının yerinde olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu değerlendirilerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1- Davanın Kabulüne,
2- .... sayılı kararının, kısmi ret kararı neticesinde kalan: 08.sınıf “Kesici ve dürtücü silahlar. Makine, cihaz ve taşıt onarımı, inşaat, ziraat, bahçecilik ve ormancılıkla ilgili elle çalışan (elektrikli olmayan ve motorsuz) aletler. Her türlü malzemeden mamul alet sapları.” ile 21.sınıf “Elektriksiz temizlik aletleri ve gereçleri: boya fırçaları hariç fırçalar, çelik talaşları, süngerler, çelik yünleri, üstüpüler, tekstilden mamul temizleme ve silme bezleri, bulaşık eldivenleri, elektrikli olmayan cilalama makineleri, halı süpürgeleri, sopalı yer paspasları. Diş fırçaları, elektrikli diş fırçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları. Ütü masaları ve kılıfları, çamaşır kurutmalıkları, elbise askıları. Ev hayvanları için kafesler, akvaryumlar, vivaryumlar, terraryumlar. Püskürtmeli hortum başlıkları, sulama süzgeçleri için başlıklar, sulama aletleri, bahçe sulama süzgeçleri, musluklara takılan uçlar. İşlenmemiş cam, yarı işlenmiş cam, cam yünleri (izolasyon ve tekstil amaçlı olmayan) mal/hizmetleri bakımından iptaline,
3-Dava konusu edilen ... sayılı markanın tescilli olduğu tüm mal ve hizmetler bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
4-Alınması gereken 427,60TL harçtan peşin alınan 179,90TL harcın düşümü ile 247,70TL bakiye karar harcın davalılardan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 25.500,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü gösterilen 6.736,40 TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde ... aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.
Davacı Masraf Dökümü:
İlk Masraf 385,40.-TL
Posta Masrafı 851,00.-TL
Bilirkişi Ücreti 5.500,00.-TL
Toplam 6.736,40.-TL