T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2005/411 Esas
KARAR NO: 2021/792
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
ASIL DAVADA
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -....
DAVALI : ... -....
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 21/07/2005
BİRLEŞEN ANKARA 3.ASLİYE
TİCARET MAHKEMESİNİN 2014/1386 ESAS
2017/749 KARAR SAYILI DOSYASINDA
(Öncesi Ankara 7.ATM’nin 2005/430 E. sayılı dosyası)
DAVACI : ... - ...
DAVALILAR : 1- ... - ...
2- ... - ... ...
3- ... - ... ...
4- ... - ...
5- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ....
DAVALILAR : 6- ... - ...
7- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ....
DAVALI : 9- ... - ...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 03/08/2005
KARAR TARİHİ: 31/03/2017
KARAR TARİHİ: 01/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davalarının yapılan açık yargılaması sonucunda,
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı müvekkil şirket ile davalı kurum arasında 17/01/2002 tarihli hasılat kira sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince davalının maliki bulunduğu ....... Otellerinin davalı kurum sandığı tarafından seçilmiş veya seçilecek uluslararası otel işletmecilerine, maksimum kârlılık, kapasite ve hizmet kalitesinin sağlanması amacıyla otellerin kiracılık ve işletme haklarının, işletme kiracısı sıfatıyla müvekkili şirkete devredildiğini, müvekkili şirketin imzaladığı sözleşmeye istinaden bahse konu 5 otel yönünden uluslararası işletmeciler ile işletme yönetimi sözleşmeleri ve ek protokol imzaladığını, imzalanan yönetim anlaşmaları çerçevesinde ... Otelinin işletme yönetiminin müvekkili şirket tarafından gerçekleştirildiğini, hasılat kira sözleşmesinin 3.3 ve10.3 maddelerinde yer alan düzenlemeler ile davalı kurumun sözleşme kapsamındaki sorumluluğunun belirlendiğini, davalı idarenin mülkiyetindeki otellerin işletme yöneticisi olarak atanan müvekkili şirketin işletme yönetimi sırasında hasıl olacak işletme sermayesi ihtiyaçlarından sorumlu olmadığı ve sermaye ihtiyacının davalı tarafından karşılanacağının öngörüldüğünü, ancak davalının müvekkillerinin işlettiği otellerin işletme sermayesi ihtiyacını karşılamadığını, müvekkilinin taleplerine rağmen bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, ayrıca teknik bakım ve güvenlik hizmetleri ile proje yönetim sözleşmesi ödemelerinden kaynaklanan alacaklarının ve 01/04/2002 tarihinden 31/12/2004 tarihine kadar taraflar arasındaki sözleşme ve davalı idare nam ve hesabına.... Rölevesi için ... yapı firmasına ilgili fatura bedelinden mahsup edilmek kaydıyla ödenen 5.500,00-TL bedelin de müvekkiline ödenmediğini beyanla bahse konu alacak kalemleri nedeniyle toplam 371.880,03-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA :
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının ayrı hukuki ilişkilere dayanan, dolayısıyla hukuki sebebi ve konusu farklı olan aynı davaya konu etmesinin usul ekonomisi ilkesine aykırı olup davanın öncelikle usul yönünden reddi gerektiğini, davacının işletme sermayesinin karşılanmadığına yönelik iddiasının yerinde olmadığını, davacı işletmeci şirketin taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı davranışları sonucunda müvekkili kurumun zarara uğradığını, bu nedenle teftiş raporları doğrultusunda müvekkilinin işletme konusu ... ... Palas Oteli ile ilgili olarak davalıdan olan alacaklarının tahsiline yönelik olarak Ankara ... .ATM'nin 2005/430 esasında açtıkları davada davanın ve ayrıca Ankara ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/434 esas sayılı dosyasında açıkları davanın derdest olduğunu, davacı şirketin taraflar arasındaki sözleşme hükmü gereğince işletme hesabı veya hesapları üzerinde tasarruf yetkisinin bulunmadığını, sözleşme hükümleri gereğince müvekkilinin işletme sermayesi olarak ödediği tutarların işletmeciye yani ... Oteline aktarılmak kaydıyla davacı şirkete ödenmesinin kararlaştırıldığını, bu ödemede davacının tutumunun aracılık olduğunu ve aktarılan tutarların işletme sermayesi için kullanılmasının mecburi olduğunu, davalı şirketin kısmen veya tamamen bu tutarlar üzerinde tasarruf edemeyeceğini, buna rağmen davacı şirketin müvekkilinin ... ... Palas Otelinin eksilen işletme sermayesini tamamlamak üzere gönderdiği ve otel hesabına aktarması gereken meblağın bir kısmını otel hesabına aktarmadığını, bir kısmını ise parça parça aktardıktan sonra 2004 yılınan sonlarından itibaren ... imzası ile bankaya talimat vererek otel hesapları üzerindeki tasarruf yetkisini tekeline aldığını, otel hesaplarında değişik tarihlerde ve farklı miktarlarda para çektiğini, bu durum ise imzalanan sözleşmeye açıkça aykırı, davalının sözleşmeye aykırı tutum ve davranışları sonucunda müvekkilinin 28/02/2005 tarih itibariyle hasılat kira sözleşmesini tek taraflı olarak fesh ettiğini, davacı şirketin sözleşme ve vekalet ilişkisinden kaynaklı olarak müvekkilinden alacaklı bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 3.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2014/1386 ESAS 2017/749 KARAR SAYILI DOSYASINDA(Öncesi Ankara ... .ATM’nin 2005/430 E. sayılı dosyası) sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... Proje Yönetimi Danışmanlık Denetim ve Turizm İşletmeciliği Tic. Ltd.Şti. arasında mülkiyeti davacıya ait olan ... ... Palas Oteli'nin işletilmesi amacıyla 17.01.2002 tarihli hasılat kirası sözleşmesinin imzalandığını, davalı şirketin ise dava dışı ... Internationel Limited (RIL) ile 11.01.2002 tarihli yönetim sözleşmesi imzaladığını, müvekkilinin, bu sözleşmede davalı ... Proje Yönetimi Danışmanlık Denetim ve Turizm İşletmeciliği Tic. Ltd.Şti.ne garantör olduğunu, müvekkilinin hasılat kirası sözleşmesi uyarınca otel işletmesinin işletme giderlerini karşılamakla yükümlü bulunduğunu, bu hususta işletmeciye (RIL'a) göndermesi gereken paraların davalı ... Proje Yönetimi Danışmanlık Denetim ve Turizm İşletmeciliği Tic. Ltd.Şti. aracılığıyla gönderilmesinin gerektiğini, müvekkilinin bu amaçla davalı ... Proje Yönetimi Danışmanlık Denetim ve Turizm İşletmeciliği Tic. Ltd.Şti.ne 2002 yılında 158.144.845.000 TL, 2003 yılında 488.000.000.000 TL, 2004 yılında 995.739.456.000 TL gönderdiğini, davalı ... Proje Yönetimi Danışmanlık Denetim ve Turizm İşletmeciliği Tic. Ltd.Şti.nin müvekkilinin göndermiş olduğu bu paraların bir kısmını işletmeciye hiç aktarmayarak, bir kısmını da geç aktararak müvekkilinin zararına sebebiyet verdiğini, ayrıca; hizmet bedeli adı altında 130.847.753.270 TL tutarında faturalar keserek müvekkilinin zararına sebebiyet verdiğini, ayrıca; masraf adı altında kabul edilemeyecek harcamalar yaparak müvekkilinin zararına sebebiyet verdiğini, ayrıca; sözleşmeye aykırı olarak... ... Oteli için 306.626.076.774 TL harcama yaparak davacının zararına sebebiyet verdiğini belirterek toplam 1.235.258.505.390 TL'nın davalı ... Proje Yönetimi Danışmanlık Denetim ve Turizm İşletmeciliği Tic. Ltd.Şti. ile ortakları olan ... Tıp Sosyal İlişkiler Danışmanlık ve Turizm Tic. Ltd. Şti. ve ...İşletmeciliği Tic. Ltd.Şti.nden ve davalı ... Proje Yönetimi Danışmanlık Denetim ve Turizm İşletmeciliği Tic. Ltd.Şti.nin yöneticileri olan gerçek kişi davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalılar ... ve ... vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin sermaye şirketi olan birleşen davalı ... Proje şirketi ortakları olup, şirketin ticari borçlarından dolayı sorumluluklarının bulunmadığını, müvekkillerinden ...'in aynı şirketin hiçbir zaman yetkilisi veya yöneticisi olmadığını beyanla davanın reddi ile müvekkilleri yönünden davanın tefrikine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; 17/01/2002 tarihli hasılat kirası sözleşmesi ile mülkiyeti Emekli Sandığına ait ... ... Palas Otelinin müvekkili şirkete kiralandığını, müvekkilininde bu otelin yenilenerek kendisine tesliminden sonra oteli hasılat kirası sözleşmesi uyarınca kendi nam ve hesabına işletmek üzere ... İnternational Ltd. Ünvanlı bir yabancı şirketle 11/02/2002 tarihinde yönetim anlaşması ve buna bağlı olarak 18/07/2003 tarihli ek protokol imzaladığını, bu anlaşma ve ek protokolü garantör olarak davacı kurumunda imzaladığını, bu nedenle müvekkilinin hem kiracı hem de işletmecisi konumunda olup işletme yetkisini yabancı bir şirket devrettiğini, davacı kurumun 2004 yılından itibaren değişen ... yönetimi sonrasında sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemeye, bir otelin inşaatı ile ilgili işlemleri başlatmamaya ve sözleşmenin feshi yollarını aramaya başladığını, bu nedenle müvekkil şirketin işletme faaliyetinin fiilen ve malen yerine getirememez hale getirildiğini ve akabinde davacının sözleşmeyi haksız şekilde feshettiğini, müvekkilinin davacı kurum zararına sebebiyet verdiği iddiasının yerinde olmadığını, davacının ödemekle yükümlü olduğu işletme sermayesini müvekkiline ödemediğini, müvekkilleri ... Proje Yönetimi şirketi ile ...Tic.Ltd.şirketinin diğer müvekkili ... Proje A.Ş.'nin ortakları olup davacı kurum ile ... Proje Şirketi arasındaki akdi ilişkide taraf konumunda olmadıklarını beyanla dava dosyasının cevap dilekçesinde bildirdiği dava dosyaları ile birleştirilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
-Taraflar arasında düzenlenen protokoller ve proje yönetimi sözleşmesi
-Faturalar
-Ticari defter ve kayıtlar
-Bilirkişi kurulu asıl ve ek raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, taraflar arasında imzalanan hasılat kirası sözleşmesi kapsamında davacı kiracı şirkete davalı kurum tarafından sözleşme ilişkisi kapsamında ödenmediği ileri sürülen işletme sermayesi ve diğer alacak kalemlerine istinaden alacak, birleşen dava ise; davalı kiracı şirket ve diğer davalı şirketler ile şirket ortakları tarafından hasılat kira sözleşmesine aykırı fatura konusu harcamalar ve davacı tarafından kiracı şirkete aktarıldığı ileri sürülen işletme sermayesinin amacına ve sözleşme gereklerine uygun şekilde kira konusu otel hesaplarına aktarılmaması sebebiyle oluştuğu ileri sürülen maddi zararının tazmini sebebiyle uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemine ilişkindir.
Asıl ve birleşen davalarda taraf vekilleri dava ve cevap dilekçelerini aynen tekrar ile talepleri gibi karar verilmesini talep etmişlerdir.
Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra SMMM ve hukukçu bilirkişilerden oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor alınmış, dosyamıza sunulan 24/05/2006 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı kurumun taraflar arasındaki proje yönetim sözleşmesi ile hasılat kira sözleşmesini fesih ihbarın tebliğ tarihinden 45 gün sonra 10/01/2006 ve 28/03/2005 tarihlerinde feshettiğinin tespit edildiğini, proje yönetim sözleşmesine dayanarak asıl davacı şirketin düzenlediği faturaların tamamını sözleşmenin yürürlükte olduğu tarihler arasında sözleşme hükümlerine uygun olarak düzenlendiği ve davalı kuruma tebliğ edildiği, davacı şirketin ticari defter kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, asıl davalı kurumun proje yönetimi sözleşmesi kapsamında tuttuğu kayıtları ile birbirini doğruladığı, yapılan hesaplama sonucunda davacı şirketin dava tarihi itibariyle davalı kurumdan proje yönetimi sözleşmesi kapsamında 434.649,96-YTL tutarında alacaklı olduğu, işletme sermayesi hareketlerinden dolayı asıl davacı şirketin davalı kuruma 78.208,70-YTL tutarında borçlu olduğu, bu durumda davacı şirketin davalı kurumdan dava tarihi itibariyle (434.649,96-YTL - 78.208,70-YTL) 356.441,26-YTL alacaklı olduğu mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri itiraz dilekçelerini sunmuştur.
Taraf itirazları doğrultusunda aynı bilirkişi heyetinden alınan 31/10/2007 tarihli ek raporda ise; asıl davacı şirketin davalı kurumdan 356.441,26-YTL alacaklı olduğu ancak taraflar arasındaki uyuşmazlığın bu aşamada kesin olarak tespit edilemediği belirtilmiştir.
Birleşen Ankara .... ATM'nin 2005/430 E.sayılı dosyasına (sonradan .... ATM 2014/1386 E. alan dosyada) sunulan 16.04.2013 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise; dava dosyası içerisinde mevcut Vergi Denetim raporu kapsamındaki birleşen davalı şirkete ait kayıtların incelenmesinde davacı kurum tarafından davalı şirkete 15.11.2002 tarihinde 158.144,85-TL,05.05.2003 tarihinde 483.192,50-TL, 03.03.2004 tarihinde 307.675,00-TL, 28.06.2004 tarihinde 232.472,28-TL, 19.07.2004 tarihinde 125.450,02-TL ve 30.11.2004 tarihinde 220.448,34-TL olmak üzere toplam 1.527.382,99-TL ödeme yapıldığının kayıtlı olduğu, bu ödemelere fon kazancı olarak 28.11.2002 tarihinde 1.298,09-TL, 14.07.2003 tarihinde 9.583,90-TL ve 26.03.2004 tarihinde 1.100,83-TL olmak üzere toplam 11.982,82- TL'nin de eklenmesiyle toplam gönderilen ve fonda değerlendirilerek kazanılan paranın 1.539.365,81-TL olduğunun görüldüğü, Bu ödemelerden davalı şirket tarafından ... Palas Oteline 1.048.310,02-TL nakit olarak, 489.123,08-TL de ... Palas adına ödenen KDV ve Hizmet Bedelli olmak üzere toplam 1.537.433,10-TL ödeme yapıldığı, davacı kurum tarafından gönderilen meblağın 1.641.884,30-TL olmayıp 1.537.382,99-TL olduğu, bu meblağın bir kısmının davalı şirket tarafından ... Palas Oteline aktarıldığı, bir kısmının da ... Palas oteline ait KDV ve hizmet bedeli olarak devlete ve 3. şahıslara ödendiğinin tespit edildiği, bu ödemelere istinaden davacı kurumun davalılardan herhangi bir alacağının bulunmadığı kanaatine varıldığı, Vergi Denetim Raporu içerisinde bulunan ve ekte sunulan muavin defter dökümünün incelenmesinde davalı tarafından ... Palas Oteli adına toplam 85.625,69-TL hizmet bedeli ödemesinin yapıldığının kayıtlı olduğu, bu bedellerin neye istinaden yapıldığının dosya kapsamından anlaşılamadığı, Hasılat Kira Sözleşmesinin 2/5. maddesinde yer alan hüküm gereğince sözleşmede dava dışı RIL tarafından yapılan bütçenin öndelikle davalı şirkete sunulacağı davalı şirket tarafından da davacı kurumun onayına sunulduktan sonra ödemenin yapılacağının hüküm altına alındığını, hizmet bedeli adı altında yapılan ödemelerin davacı kurum onayı alındıktan sonra faturalandırılıp tahsil edildiğinin düşünüldüğü, bu nedenle davacı kurumun bu bedellerden dolayı alacaklı olmadığı kanaatine varıldığı, ... ... Palas oteline gönderilen paralardan... Otel Genel Müdür harcamaları olarak gönderilen 306.626,08 TL'nin iadesi taleplerinin, her aşamada davalı şirket tarafından davacı kuruma taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında bilgi verildiği, davacı kurum tarafından onay alınmadan yine taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında onay verildi kabul edilerek ödendiği, bu ödemelerden davalı şirketin sorumlu olup olmadığının takdirinin Mahkemede olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin birleşen davada asıl rapora yönelik gerekçeli itirazları sonrasında farklı bir bilirkişi heyetinden alınan ikinci bilirkişi kurulu raporunda ise; yerinde inceleme esnasında taraflarına sunulan müfettiş raporu ve ekindeki belgelerin incelenmesi neticesinde, davacı tarafından ... Proje ...Ltd. Şti’ne ... ... Palas Otelinde kullanması için TL gönderilen tutarlar toplamının 1.641.884,30 TL olduğu, Müfettiş Raporu ekinde bulunan kayıtların incelenmesinden dava dışı ... Bilişim tarafından otele 102.998,26-TL yangın ihbar sisteminin kurulduğu, faturanın ... Proje adına kesildiği, daha sonra ... Proje tarafından aynı tutarda fatura kesildiği ve davacı kurum tarafından bu bedelin ödendiğinin görüldüğü, davacı kurum tarafından ... Projeye ödenen bedellerden 03.08.2004 tarihinde ödenen 102.998,26-TL tutarın otel için kurulan Yangın İhbar sistemine ilişkin olduğu ve taraflar arasında imzalanan sözleşmeye uygun olarak yapıldığı, ... Proje tarafından otele toplam 1.751.121,61-TL, 39.653 USD karşılığı olarak 53.690,16-TL, 1627 Euro karşılığı olarak 1.848,27-TL olmak üzere toplam 1.806.660,04 TL aktarıldığı, ... Proje tarafından ise otel hesabından 1.080.257,65-TL, 71.015,77 USD karşılığı olarak 96.155,35-TL, 5990 Euro karşılığı olarak 10.530,42-TL, 6.700,37 CHF karşılığı olarak 7.611,62-TL ve 330 GBP karşılığı olarak 851,40 TL olmak üzere toplam 1.195.406,43 TL çekildiği görülmekte olup ... Proje tarafından ... ... Palas Oteline net aktarılan tutarın 1.806.660,04 TL - 1.195.406,43-TL = 611.253,61-TL olarak hesaplandığı, müfettiş raporu ve eklerinde bulunan belgelere göre davacı kurum tarafından ... Projeye ... ... Palas Otelinde kullanılmak üzere gönderilen 1.641.884,30-TL’den net olarak sadece 611.253,61-TL'sinin otele aktarılmış olduğu, ayrıca gönderilen tutarlardan 102.998,26 TL'nin otele kurulan yangın ihbar sistemi olduğu ve davacının ( 1.641.884,30 TL - (102.998,26-TL + 611.253,61-TL) ) = 927.632,43-TL. zararının bulunduğu, ... ... Palas Oteli kayıtları kapsamında; davacı kurum tarafından ... Proje'ye taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında ... ... Palas Otelinde kullanılmak üzere gönderilen 1.641.884,30-TL'den, net olarak sadece 611.253,61-TL'sinin otele aktarılmış olduğu, ayrıca gönderilen tutarlardan 102.998,26-TL'sinin otele kurulan Yangın İhbar Sistemi olduğu, ve davacının (1.641.884,30-TL - (102.998,26-TL + 611.25361-TL) ) = 927.632,43-TL zararının bulunduğu, bu zarar içerisinde şirketin yapmış olduğu çalışmalardan kaynaklı olarak hissesine düşen miktarın dışında başka bedel talep etmesinin mümkün olamayacağı düşünülmekte olup, davalının "Hizmet Bedeli" adı altında düzenlemiş olduğu 130.847,75 TL'lik tutarın sözleşme hükümlerine uygun olmadığı ve bu bedeli ... Proje Yön. Dan. Den. Ve Turz. İşletmeciliği Tic. Ltd. Şti. tüzel kişiliğinden, genel müdürü ve ortağı ...'ndan, şirket ortağı ...'den, şirketin tüzel kişi ortakları ... Proje Yön. Dan. Den. Ve Tur. İşlet. Tic. Ltd. Şti. ile ... Tıp Sos. İşi. Dan. Ve Tur. Tic. Ltd. Şti.den söz konusu dönemde giderlerin 2004 bütçesine konmasına sebebiyet veren dönemin şirket genel müdür ... ve genel müdür yardımcısı Salih Koç’tan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, Bu zarar içerisinde yer alan... Oteline Genel Müdür harcamaları olarak gönderilen 306.626,08 TL'nin iadesine ilişkin taleplerinin, müfettiş raporu ve sözleşme kapsamında davalıların sorumluğunda olup olmadığının Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, geri kalan (927.632,43 TL- (130.847,75 TL + 306.626,08 TL) = 490.158,60 TL'lik tutarın ise nereye harcandığına ilişkin dava dosyası ve müfettiş raporu eklerinde bir belge bulunmadığını, be bedelden ... Proje Yön. Dan. Den. Ve Turz. İşletmeciliği Tic. Ltd. Şti. tüzel kişiliğinden, genel müdürü ve ortağı ...'dan, şirket ortağı ...'den, şirketin tüzel kişi ortakları olan ... Proje Yön. Dan. Den. Ve Tur. İşlet. Tic, Ltd. Şti. ile ... Tıp Sos. İşi. Dan. Ve Tur. Tic. Ltd. Şti.den, söz konusu dönemde giderlerin 2004 bütçesine konmasına sebebiyet veren dönemin şirket genel müdürü ... ve genel müdür yardımcısı ...’tan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce dosyada mevcut asıl ve birleşen dava dosyalarındaki bilirkişi raporları arasında mevcut çelişkilerin giderilmesini teminen farklı bir bilirkişi heyetinden rapor alınmış, dosyamıza sunulan 11/03/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; asıl dava açısından; Hâsılat Kira Sözleşmesi nedeniyle yapılacak ödemelere ilişkin davacı ... Proje... Ltd. Şti’nin davalı idareden talepte haklı olduğu alacağın defter ve belgelere göre 327.620,73 TL olduğu, Birleşen dava açısından ise; taraflar arasındaki sözleşmelere göre davalının otel hesapları arasında ödenek aktarımı yapmaya yetkili olduğuna ilişkin herhangi bir ibare bulunmamakla birlikte; taraflar arasındaki yazışmalardan... ... Otel için bütçenin görüşülmesine, Genel Müdür atamasının yapılmasına, Genel Müdürün özlük haklarının ... ... Palas Otel bütçesinden ödenmesine ilişkin hususiyetin davacıya bildirilmiş olduğu, dosya kapsamında davacının cevabının görülemediği, taraflar arasındaki Hasılat Kira Sözleşmesinin 3.7. hükmü gereği davacının... Otel için yapılan ödeme tutarını geri istenip istenemeyeceği hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu, Mahkeme tarafından karşı davacının Genel Müdürün özlük hakları ödemeleri nedeniyle 306.626,07 TL'nin iadesinin talep edilmesinde haklı olduğu ve bundan şirket genel müdürü ve yardımcısının sorumlu olduğu düşünüldüğü takdirde tutarın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla tüm karşı davalılardan, tahsilinin gerekeceği, "Hizmet Bedeli" adı altında kesilen faturaların tutarı toplamı olan 130.847,75-TL'nin taraflar arasındaki herhangi bir mutabakata konu olmadığından iadesinin istenebileceği, şirket genel müdürü ve yardımcısının da bu tutardan sorumlu olduğu düşünüldüğü takdirde de tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla bu miktarın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin gerekeceği, karşı davacı tarafından, karşı davalı hesaplarına aktarıldığı halde, karşı davalının otele aktarmadığı 796.784,68 TL'nin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ... Proje yönetimi A.Ş den tahsilini talep edebileceği belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazı üzerine aynı bilirkişi heyetinden alınan birinci ek raporda ise; davacı kurumun 2002- 2005 yıllarına ait dava konusu otellerin ticari defterlerini ibraz etmemesi sebebiyle asıl rapordaki görüş ve kanaatini değişmediği belirtilmiştir.
Bilirkişi heyetinden asıl ve birleşen taraf vekillerinin gerekçeli itirazları üzerine dava konusu ... ... Palas ve... ... Oteline ilişkin ticari defter ve kayıtları ile ilgili olarak SGK İnşaat ve Emlak Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılması üzerine bir klasör belge sunulduğu ancak sunulan belgeler arasında bilirkişi heyetinin talep ettiği ticari defter ve kayıtların bulunmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce anılan bilirkişi heyeti asıl ve ek raporlarına yönelik gerekçeli itirazları ile birleşen dosya konusu talep kalemleri yönünden asıl ve birinci ek raporda mevcut iki kalem alacağın ikinci ek raporda hesaplamaya aynen esas alındığı ancak 796.784,00-TL'lik bir alacak kalemininde rapora eklendiği, buna rağmen söz konusu alacak kaleminin kaynağının ve dayanak belgesinin ne olduğu konusunda bir değerlendirme ve belge bulunmadığı dikkate alınarak bilirkişi heyetinde üçüncü kez ek rapor temin edilmiştir.
Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti üçüncü ek raporda ise özetle; taraf itirazları ve dosya kapsamında mevcut beyan dilekçeleri denetime elverişli şekilde değerlendirildikten sonra asıl dava açısından Hasılat Kira Sözleşmesi nedeniyle yapılacak ödemelere ilişkin davacı ... Proje... Ltd. Şti'nin davalı idareden [talepte haklı olduğu) alacağın defter ve belgelere göre 327.620,73 TL olduğu, Birleşen dava açısından ise; taraflar arasındaki sözleşmelerde, karşı davalının otel hesapları arasında ödenek aktarımı yapmaya yetkili olduğuna ilişkin herhangi bir ibare bulunmadığı, bu nedenle... ... Oteline atanan Genel Müdürün özlük haklarının ... ... Palas bütçesinden ödenemeyeceği düşünülebilecektir. Ancak; taraflar arasındaki yazışmalarda... ... Oteli için bütçenin görüşülmesi, Genel Müdür atamasının yapılmasına, Genel Müdürün özlük haklarının ... ... Palas Otel bütçesinden ödenmesine ilişkin hususların davacıya bildirildiği, dosya kapsamında davacının bu hususla ilgili bir cevabına rastlanılmadığı, Taraflar arasındaki Hasılat Kira Sözleşmesinin 3.7. hükmünde"...şu kadar ki şirketin sandıktan yazılı görüş, düşünce veya onay istediği tarihinden itibaren 15 işgünü içinde herhangi bir olumsuz görüş ve düşünce yazılı olarak bildirilmemiş ise bu durumda Sandık Şirkete onay vermiş sayılacaktır” hükmünün mevcut olduğu, bu hükmün sayın Mahkemece yorumlanması ile birleşen davanın davacısı tarafından, ... Otel için genel Müdür maaşı ve özlük hakları sebebiyle yapıldığı anlaşılan 306,626,08 TL ödemeyi geri isteyip isteyemeyeceği hususunun Mahkeme tarafından takdirinin gerektiği, Mahkeme tarafından bu miktarın tahsilinin gerektiği kanaatine varılması halinde; bu miktarın davalı ... Proje Yönetimi Dan. Den. Ve Tur. İşi. Tic. Ltd. Şti., ..., şirket Genel Müdürü ..., ... Proje Yön. Dan. Ve Tur. Tic. Ltd. Şti., ... Tıp Sosyal İşler Dan. Ve Tur. Tic. Ltd. Şti. den tahsilinin gerekeceği, yanlar arasındaki sözleşmelerde Hizmet Bedeli adı altında; otel faaliyetlerinden kaynaklanan beyanname verilmesi, yasal değişikliklerin takip edilmesi, otel yetkililerinin bilgilendirilmesi, yabancı personel istihdamı için elden evrak takibi, muhasebe uygulamaları hakkında bilgi verilmesi benzeri işlemlere ilişkin otel işletmesine hizmet sunulması karşılığında aylık 6.500,00 USD ödeneceğine ilişkin bir sözleşme hükmünün mevcut olmadığı, Bu faturaların KDV dahil toplamı 130.847,75 YTL olup, ... Proje Yönetimi Dan. Den. Ve Tur. İşi. Tic. Ltd. Şti.'nin Hizmet Bedeli" adı altında düzenlemiş olduğu 130.847,75 TL'lik tutarın sözleşme hükümlerine uygun olmadığı, bu miktarın ... Proje Yön. Dan. Den. Ve Turz. İşletmeciliği Tic. Ltd. Şti. tüzel kişiliğinden, genel müdürü ve ortağı ...'ndan, ...'den, şirketin tüzel kişi ortakları ... Proje Yön. Dan. Den. Ve Tur. İşlet. Tic. Ltd. Şti. ile ... Tıp Sos. İşi. Dan. Ve Tur. Tic. Ltd. Şti.den tahsilinin gerekeceği, diğer davalılar ... ve Sami Koç'un 10.02.2004 tarihine kadar yaptıkları görev sırasında bu yönde bir fatura tanzim edilmemiş olduğu anlaşılmakla, bu davalıların “Söz konusu giderin bütçeye konulmasına sebebiyet vermek" şeklinde bir sorumluluk türünün mevcut olmadığı ve bu nedenle bu miktar için sorumluluklarının bulunmadığı yönündeki itirazların haklı olduğu, davacının toplam zararı olduğu anlaşılan 927.632,43-TL'nden yukarıda incelenen 306.626,07-TL ve 130.847,75-TL'nın indirilmesiyle bakiye 490.158,60-TL'nin ne sebeple ve nereye harcandığına ilişkin dava dosyasında ve müfettiş raporu ekinde hiçbir belgenin bulunmadığı, bu nedenle 490.158,60-TL'nin, davalılardan ... Proje Yönetimi Dan. Den. Ve Turz. İşletmeciliği Tic. Ltd. Şti. tüzel kişiliğinden, Genel müdürü ve ortağı ...'ndan, ortak ...'den, şirketin tüzel kişi ortakları ... Proje Yön. Dan. Den. Ve Tur. İşlet. Tic. Ltd. Şti. ile ... Tıp Sos. İşi. Dan. Ve Tur. Tic. Ltd. Şti.den tahsilinin gerekeceği mütalaa edilmiştir.
Bu bağlamda dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl davalı-birleşen davacı kurumun sahip olduğu otellerin işletilmesi ve yönetimi konusunda 11/01/2002 tarihli Proje Yönetimi Sözleşmesi ve 17/01/2002 tarihli Hasılat Kira Sözleşmesi imzalandığı, 17.01.2002 tarihli Hâsılat Kira Sözleşmesi gereğince ... ile ... Proje Yön. ... Ltd. Şti arasında yapılan ...ne ait.... Otellerinin sandık tarafından seçilmiş ve seçilecek uluslararası otel zincirlerine, maksimum karlılık, kapasite ve hizmet kalitesinin sağlanması amacı ile otellerin kiracılık ve işletme haklarını, işletme kiracısı sıfatı ile asıl davacı- birleşen davalı şirkete tevdi ettiği, dosyamıza sunulan ve mahkememizce de denetime elverişli görülmekle benimsenen üçüncü ek rapor dikkate alındığında asıl davacı-birleşen davalı işletmeci şirketin Hasılat Kira Sözleşmesi nedeniyle asıl davalı tarafından kendisine sözleşme kapsamında yapılması gerekli fatura konusu ödemelerin yapılmaması sebebiyle asıl davalı-birleşen davacı kurumdan incelenen ticari defter ve belgelere göre 327.620,73-TL alacaklı olduğu, davalı kurumun söz konusu miktarı asıl davacıya ödediğine ilişkin ödeme belgesi sunmadığı dikkate alındığında; asıl davanın kısmen kabulü ile dava konusu 327.620,73-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte asıl davalı-birleşen davacı idareden tahsiline karar vermek gerektiği, birleşen dava yönünden ise; her ne kadar davalılar ... ve ... aleyhine dava açılmış ise de; üçüncü ek raporda belirtildiği üzere 10.02.2004 tarihine kadar yaptıkları görev sırasında birleşen dava konusu giderlere ilişkin olarak bir fatura tanzim edilmemiş olduğu ve kendilerine husumet yöneltilmesinin sadece söz konusu giderlerin karşılıklarının şirket bütçesinde yer almasından kaynaklandığı dikkate alındığında; anılan davalılar aleyhine açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olup reddi gerektiği, diğer taraftan değinilen hasılat kira sözleşmesinin 3/7.bendinde; "... şu kadar ki şirketin sandıktan yazılı görüş ve düşünce ya da onay istediği tarihten itibaren 15 gün içinde herhangi bir olumsuz görüş ve düşünce yazılı olarak bildirilmemiş ise bu durumda Sandık şirkete onay vermiş sayılacaktır...” hükmüne yer verildiği, asıl davacı şirketin asıl davalı-birleşen davacı kuruma yazı yazarak sözleşme konusu ... Otel için genel Müdür maaşı ve özlük haklarının .... Oteline atanan Genel Müdürün özlük haklarının ... ... Palas Oteli bütçesinden ödenmesi konusunda görüş talep etmesine rağmen asıl davalı kurumun bu konuda izin vermediği veya söz konusu uygulamaya muvafakat etmediği yönünden karşı bir yazılı bildirimde bulunmadığı, bu durumda sözleşmenin bahse konu 3.7 maddesi gereğince asıl davalı kurumun asıl davacı işletmeci şirketin yazısına konu maaş ve özlük hakları ödemesinin ... ... Palas Oteli bütçesinden yapılmasına zımnen onay vermiş kabul edilmesi gerekeceğinden, bu uygulama nedeniyle doğduğu ileri sürülen ve teftiş raporuna konu 306.626,08-TL alacağı birleşen davalılardan talep etmesinin açıkça hukuki dayanaktan yoksun olduğu, birleşen davalı işletmeci şirket tarafından her ne kadar birleşen davacı kuruma taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden düzenlenen faturalarda yer alan ve toplam miktarı bilirkişi üçüncü ek raporunda 130.847,75-YTL olarak tespit edilen miktarın birleşen davalı şirkete birleşen davacı kurum tarafından ödeneceğine ilişkin açık bir sözleşme hükmünün mevcut olmadığı, bu durumda sözleşme ilişkisine aykırı olarak düzenlendiği sabit ve toplam bedeli KDV dahil toplamı 130.847,75-YTL'nin asıl davalı-birleşen davacı kuruma fatura edilerek tahsilinin kurum zararına sebebiyet verdiği, bu nedenle birleşen davacı kurumun birleşen davalılar ... ve ... haricindeki davalılardan 130.847,75-YTL'yi de birleşen diğer davalılardan tazminen talep etmekte haklı olduğu, her ne kadar mahkememizce benimsenerek hükme esas alınan bilirkişi kurulu üçüncü ek raporunda birleşen davacının toplam zararı 927.632,43-TL'den yukarıda değinilen 306.626,07-TL ve 130.847,75-TL mahsup edilerek bakiye 490.158,60-TL olarak belirlenmiş ve bu miktardan birleşen davalı ... ve ... haricindeki birleşen davalıların hukuken sorumlu olduğu belirtilmiş ise de; Mahkememizce yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ile gerekçeler bağlamında Mahkememizce resen yapılan hesaplamaya göre birleşen davacı kurumun birleşen davalılardan talep edemeyeceği tespit edilen 306.626,07-TL'nin 927.632,43-TL'den mahsubu sonucunda birleşen davacı kurumun ... ve ... haricindeki davalılardan 621.006,36-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ve avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen talep edebileceği kanaatine varılmakla; asıl ve birleşen dava yönünden açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1-Asıl davanın KISMEN KABULÜ İLE; dava konusu 327.620,73-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 22.379,77-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 5.020,40-TL'den mahsubu ile bakiye 17.359,37-TL harcın davalının harçtan muaf olması sebebiyle davalıdan tahsiline yer olmadığına, davacı tarafından peşin yatırılan 5.020,40-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 31.383,40-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- (Reddine karar verilen alacak miktarı yönünden) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 6.553,67-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 15.051,10-TL yargılama giderinin HMK 326/2 m.gereğince red-kabul oranı (0,88) gözetilerek 13.244,96-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333 m.gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
B-BİRLEŞEN ANKARA ...ATM’nin 2014/1386E. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN ( önceki Mahkeme ve esas: Ankara ....ATM’nin 2005/430E. sayılı dosyası)
1-Davalılar ... ve ... aleyhine açılan davanın REDDİNE,
2-Diğer davalılar aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE; dava konusu 621.006,36-TL alacağın davalılar ... Proje Yönetimi Dan. De. Ve Tur. İşl. Tic. Ltd. Şirketi ile ..., ..., ... Proje Yön. Dan. Den. Ve Tur. İşl. Tic. Ltd. Şirketi ile ... Tıp Sosyal İşl. Dan. Ve Tur. Tic. Ltd. Şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 42.420,94-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 16.676,00-TL'den mahsubu ile bakiye 25.744,94-TL harcın ... ve ... haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 16.676,00-TL harç ile 11,20-TL başvurma harcının ... ve ... haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 48.100,30-TL vekalet ücretinin ... ve ... haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-(Reddine karar verilen alacak miktarı yönünden) ... haricindeki davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 47.762,60-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalılara verilmesine,
7-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 5.164,50-TL yargılama giderinin HMK 326/2 m.gereğince red-kabul oranı (0,50) gözetilerek 2.582,25-TL'sinin ... ve ... haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-HMK 333 m.gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; asıl ve birleşen davacı vekilleri ile bir kısım birleşen davalı vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/12/2021
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
(ASIL DAVADA)(BİRLEŞEN DAVADA)
1-Posta ve davetiye gideri : 451,10-TL 1-Posta ve davetiye gideri : 64,50-TL
2-Bilirkişi ücreti: 14.600,00-TL 2-Bilirkişi ücreti: 5.100,00-TL
TOPLAM:+ 15.051,10-TL TOPLAM:+5.164,50-TL