T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2016/820 Esas - 2025/869
... MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA ... HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2016/820 Esas
KARAR NO : 2025/869
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP :...
ASIL DAVADA
DAVACI : ... ..
VEKİLLERİ : Av...
Av. ..
Av. ...
DAVALI : 1- ... .
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ....
VEKİLİ : Av....
DAVA TARİHİ : 13/03/2015
BİRLEŞEN ... 9.ATM'NİN
2016/809E. SAYILI DOSYASINDA
DAVACI : ... ...
VEKİLLERİ : Av....-
Av....
Av....
DAVALI : 1- ... .
VEKİLİ : Av. ..
DAVALI : 2- ......
VEKİLİ : Av....
DAVA TARİHİ : 20/10/2016
BİRLEŞEN ... 3.ATM'NİN
2020/74E. SAYILI DOSYASINDA
DAVACI : ... ... ..
VEKİLLERİ : Av. ... ... -
Av. ... ... -
Av. ... ..
DAVALI : 1- ... .
VEKİLİ : Av. .....
DAVALI : 2- ......
VEKİLİ : Av. ... ... ..
BİRLEŞEN ... 7.ATM'NİN
2021/284E. SAYILI DOSYASINDA
DAVACI :...
VEKİLİ : Av. ... .
DAVALI :... ... ... ... ..
VEKİLLERİ : Av.... ... -
... ... -
Av. ... ...
DAVALI : ... .
VEKİLLERİ : Av. ... ... ..
Av. ... .....
DAVA TARİHİ : 07/05/2021
BİRLEŞEN ... 8.ATM'NİN
2024/659E. SAYILI DOSYASINDA
DAVACI :..
VEKİLİ : Av. ... ... .
DAVALI :... ... ... ... ... .
VEKİLLERİ : Av.... ... -
... ... -
Av. ... ...
DAVALI : ... ... ..
VEKİLLERİ : Av. ... ... .
Av. ... .
DAVA İHBAR OLUNAN : ... .
VEKİLİ : Av. ... ..
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan), Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı), Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Alacak), Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 02/10/2024
KARAR TARİHİ : 17/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan), Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı), Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Alacak), Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA ... İSTEK :
Asıl davada davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; dava dışı Maliye Bakanlığı tarafından İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, Tuğlacıbaşı Mahallesinde kain 421 ada 161 parsel(daha sonra ifraz edilmekle 285 ... 286 parsel olan) sayılı Maliye
Hazinesine ait taşınmazda kat karşılığı ... yapmak üzere dava dışı ... ... Taahhüt
Sanayi ... Ticaret A.Ş. ile 08.10.2014 tarihinde sözleşme ile ek sözleşme
... uygulama protokollerinin akdedildiğini,
... Yüksek Kurulu’nun 03.09.2013 tarih ... 2013/155 sayılı kararı ile, sözleşme
kapsamında Maliye Hazinesine isabet eden bağımsız bölümlerin ... hisselerin satış yöntemi
... ihale usulü ile özelleştirilmesine karar verildiği, ... Yüksek Kurulu’nun
14.08.2014 tarih ... 2014/94 sayılı kararı ile ihale konusu taşınmazların, davalı ... ...
... ... ... Ticaret A.Ş. tarafından ... İdaresi adına, ihalede en yüksek teklifi
veren müvekkili şirkete satılmasına karar verildiğini, ... İdaresi adına ... ...
... ... ... Ticaret A.Ş. ile müvekkili şirket arasında satış sözleşmesi imzalandığını,
Satış sözleşmesinin 5. maddesinin “taşınmaz, sözleşmenin imzalanmasının ... tapudan
devir işlemlerinin sonuçlandırılmasını müteakip Şirket veya kurum tarafından alıcıya olduğu
şekil ile bulunduğu yerde prensibi çerçevesinde, konulmuş veya konulacak tüm takyidatlarla
birlikte ... mevcut durumuyla devir ... teslim edilecektir” hükmü ile iahale bedelinin
yatırılması üzerine tapu devir ... tesliminin yapılacağının kabul ... taahhüt edildiğini,
sözleşmenin akdedilmesini müteakip ihale bedelinin 28.10.2014 tarihinde tapu müdürlüğü
nezdinde de taşınmazların müvekkili şirkete devrinin yapıldığını, taşınmazların müvekkili adına
tescillerin yapılmış olmasına karşın, davalı idare ... yetkili şirket taşınmazları teslim etmediğini, bu konuda doğan talep haklarının saklı tutulmasına ... taşınmazların teslimine yönelik olarak ihtarname keşide ettiklerini beyanla sözleşme konusu taşınmazların teslimi gereken tapu devir tarihi olan
28.10.2014 tarihinden dava tarihine kadar geçen süredeki doğan zararın 28.10.2014
tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ... yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ...
9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/809 esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; asıl dava konusu taşınmaz satış sözleşmesi ile eki protokoller kapsamında dayalı olarak ... asıl dava dilekçesinde ileri sürülen maddi ... hukuki olgulara dayalı olarak davalı ...'ın tapu devir tarihi olan 28/10/2014 tarihinden bu yana sözleşmeye ... hukuka aykırı şekilde edimini ifa etmediğini beyanla 28/10/2014 tarihinden dava tarihine kadar geçen süredeki doğmuş ... bilirkişi incelemesi ile tamamı tespit edilebilecek zarara karşılık olarak fazlaya ilişkin talep ... dava hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00-TL alacağın 28/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ... yargılama giderleri ile birlikte davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ... dava etmiştir.
Birleşen ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/284 E. sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, Tuğlacıbaşı Mah. Hatboyu Sok. 421 ada 161 parselde yer alan taşınmaz üzerinde Maliye Bakanlığı ile yüklenici dava dışı ... A.Ş arasında akdedilen 08.10.2004 tarihli kat karşılığı ... sözleşmesi uyarınca inşaa edilecek 4 adet binadan Maliye Hazinesine isabet edecek bağımsız bölümlerin ... Yüksek kurulu'nun 03.09.2013 tarihli ... 2013/155 sayılı kararı ile ... kapsam ... programına alındığını, bağımsız bölümlerin satış yöntemiyle özelleştirilmesini teminen yapılan ihalede en yüksek teklifin davalı ... ... ... ... İnş. A.Ş tarafından verildiğini, taraflar arasında 28.10.2014 tarihinde imzalanan satış sözleşmesi ile İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, Tuğlacıbaşı Mah. Hatboyu Sok. 421 ada 285 parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşa edilen bağımsız bölümlerin ... 286 sayılı parselde kayıtlı arsa niteliğindeki taşınmazın davalıya devredildiğini, bahsi geçen sözleşmenin 2. Maddesi kapsamında davalının taşınmaz satış bedelinin 173.100.000-TL'sini peşin ödediğini kalan tutar için vadeli ödeme seçeneğini kullandığını ... 4 adet teminat mektubu verdiğini, bahse konu satış sözleşmesi uyarınca davalı tarafından bakiye taksit ödemelerinin müvekkili idarenin hesaplarına yapılması gerektiğini, sözleşme uyarınca 28.10.2018 tarihinde ödenmesi gereken toplam 110.567.625-TL tutarındaki dördüncü taksitin ödenmediğini, sözleşmenin tarafı olan ... tarafından diğer davalı ... ... ... Bankası Anadolu Kurumsal Şubesi'ne 30.10.2018 tarihli ... 551 sayılı yazı gönderildiğini ... 4. Taksit bedelinin teminatı olarak ... ... ... Bankası Anadolu Kurumsal Şubesi tarafından ...'a hitaben düzenlenen 28.10.2014 tarih ... .. seri numaralı kesin teminat mektubunun nakde çevrilmesinin talep edildiğini, davalı bankanın cevabi yazısında bu talebin teminat mektubu üzerine konulan ihtiyati tedbir kararı gereğince yerine getirilemeyeceğinin bildirildiğini, davalı şirketin gerek ... ... gerekse müvekkili aleyhine kasten görevsiz ... yetkisiz mahkemelerde davalar açarak alacağın tahsilini engellediğini ... dolayısıyla kamunun büyük miktarda zarara uğradığını beyanla fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla 95.790.943,50-TL alacağın 17.03.2021 tarihinden itibaren yıllık %12 oranında gecikme faizi ... aylık %2 oranında cezai şartı ile birlikte davalılardan yargılama giderleri ile birlikte müştereken ... müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... 8.ATM'nin 2024/659 Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ... ... ... ... Ticaret Anonim Şirketi'nin, ... İdaresi Başkanlığının 19/04/2007 tarihli ... 415 sayılı Olur'u ile kurulduğunu, 29/05/2007 tarihi itibariyle faaliyeti başladığını, müvekkilinin ... İdaresi Başkanlığı'na bağlı olduğunu, başkanlığın kararları doğrultusunda faaliyette bulunduğunu, İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, Tuğlacıbaşı mahallesi, Hatboyu sokak 421 ada 161 parselde yer alan taşınmaz üzerinde Maliye Bakanlığı ile yüklenici dava dışı ... Anonim Şirketi arasında 08/10/2004 tarihli sözleşme akdedildiğini, Maliye Bakanlığı'na isabet eden kısımların 03/09/2013 tarihli ... 2013/155 sayılı karar ile ... kapsam ... programına alındığını, bağımsız bölümlerin satışı için 14/08/2014 tarihli ... 2014/94 sayılı karar ile bağımsız bölümlerin ... ... ... ... ... Anonim Şirketi'ne satışına karar verildiğini, imzalanan sözleşme kapsamında İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, Tuğlacıbaşı mahallesi, Hatboyu sokak 421 ada 285 parsel sayılı taşınmaz üzerine inşa edilen bağımsız bölümler ... 286 sayılı parselde kayıtlı arsa niteliğindeki taşınmazın davalı devredildiğini, davalının satış bedeli olarak 173.100.000,00-TL peşin, kalan kısım için 4 adet teminat mektubu verdiğini, davalının ... ... ... ... ... Anonim Şirketi tarafından sözleşme uyarınca 28/10/2018 tarihinde ödenmesi gereken 110.567.625,00-TL'nin ödenmediğini beyanla öncelikle davanın ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/620 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, akabinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 95.790.943,50-TL müvekkili şirket alacağının 17/03/2021 tarihinden itibaren işlemeye devam edecek olan yıllık %12 oranından faizi ... aylık %2 oranından cezai şartı ile birlikte davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... 3.ATM'nin 2020/74E. Sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; asıl dava dosyasında isteme dayanak sözleşme eki protokoller kapsamındaki taşınmazların müvekkiline toplam satım bedelinin mezkur sözleşmenin 2.maddesinde 577.000.000-TL olarak belirtildiği, müvekkili şirketin bahsi geçen bedelin 173.100.000-TL’lik kısmının peşin ödediğini, 403.900.000-TL’lik (vadeli olarak 499.826.250 TL) kısmı yönünden ise; davalı şirkete dört adet banka teminat mektubu verdiğini, ihale ... tapu devri aşamasında mezkur bağımsız bölümlerin büyük ölçüde tamamlanmış olduğunu, bağımsız bölüm içlerinde ... ortak alanlarda bir takım eksik-aksak işler de mevcut olduğunu; yine bu dönemde projenin iskanı (... kullanma izin belgesi) de henüz alınmadığını, davalıların, hem ihale aşamasında hem de sözleşme aşamasında projenin yüklenici ile aralarında tanzim edilen sözleşmeleri referans göstererek, bağımsız bölümlerdeki ... ortak alanlardaki eksik-aksak işlerin tamamlanacağını ... yine iskanın da alınacağını taahhüt etmiş bulunmadığını, müvekkil şirketin sözleşmenin tanzim edilmesinin hemen akabinde, İstanbul Anadolu 9.Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2014/111 D.İş dosyası üzerinden bağımsız bölümler ... ortak alanlardaki eksik ... ayıplı işlerin tespitini yaptırdığını, aradan geçen uzun zamana rağmen eksik ... ayıplı işlerin giderilmemesi üzerine 02.06.2015 tarih ... 67049 sayılı dilekçe ile Kurum'a bir kez daha müracaat edilerek eksikliklerin-aksaklıkların mevcut olduğu, giderilmediği ... şayet yüklenici tarafından giderilmemesi halinde söz konusu eksiklik-aksaklığın giderilmesinin Kurumdan talep edileceğinin bildirildiğini, ancak bağımsız bölümlerde tespit edilen hiçbir eksiklik-ayıbın giderilmediğini, bu konuda keşide ettikleri noter ihtarnamelerine rağmen de işlem yapılmadığını, Kadıköy Belediye Başkanlığı'nın bir takım imalatların projeye aykırı olduğu, bu sebeple de yasal işlem başlatılacağı iddiası bulunduğunu, Kadıköy Belediye Başkanlığı tarafından müvekkili şirkete gönderilen Kadıköy 4.Noterliği'nin 23.02.2018 tarih ... 06286 yevmiye sayılı ihtarında bu aykırılıkların detaylı bir şekilde belirtildiğini, bu aykırılık iddialarının doğru olmasının taşınmazların sözleşmede taahhüt edildiği gibi tamamlanmadığı sonucunu doğuracağını, yapılacak keşif sonrasında bu iddiaların doğru olup olmadığı ... doğru ise eksik-ayıplı/projeye aykırı bu imalatların giderilme bedellerinin veya giderilemez ise; taşınmazda meydana gelen değer kaybının ne kadar olduğunun tespiti ... davalılardan tahsilinin gerektiğini, Kadıköy Belediye Başkanlığı tarafından müvekkili şirket ... davalılar aleyhine İstanbul Anadolu 16.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan ... halen 2018/152 E. sayılı dosyası üzerinden yargılaması devam eden davanın Belediye lehine neticelenmesi ... 286 parsel sayılı taşınmazın müvekkili şirketin mülkiyetinden çıkması halinde taşınmazın değerinin tespiti ile en yüksek oranda avans faizi ile birlikte, tercihen davalılara ödenecek son taksit tutarından mahsup edilmesini, eğer böyle bir imkan yok ise; davalılardan müteselsilen tahsilini, ya da; mezkur davanın Belediye aleyhine neticelenmesi, kararın kesinleşmesi ... 286 parselin müvekkili şirketin mülkiyetinden çıkmaması halinde ise; tespit edilen zararın en yüksek oranda avans faizi ile birlikte tercihen davalılara ödenecek son taksit tutarından mahsup edilmesini, eğer böyle bir imkan yok ise davalılardan müteselsilen tahsilini, arsanın davadan dolayı bugüne kadar tam olarak kullanılamaması (satılamaması, ... yapılarak kiralanamaması vs) nedeniyle oluşan mağduriyetin giderilebilmesi için taraflar arasındaki sözleşmenin hakkaniyet çerçevesinde uyarlanmasını, belirsiz alacak olarak şimdilik 50.000- TL alacağın işleyecek en yüksek orandaki avans faizi ile birlikte, tercihen davalılara ödenecek son taksit tutarından mahsup edilmesini, eğer böyle bir imkan yok ise; davalılardan müteselsilen tahsilini talep ... dava etmiştir.
CEVAP ... SAVUNMA:
Asıl davada davalı ... İdaresi vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı ... ... ... ... ... Ticaret A.Ş. nin hisselerinin tamamının kamuya ait tüzel kişiliğe haiz şirket olduğu, dava konusu ihaleyi bu şirketin yaptığını,
kendilerinin borcun şartname ... sözleşme hükümlerine göre eksiksiz ifa ettiğini, 4046 sayılı
kanunun 4. Maddesi son fıkrası yetkisi ile ihalenin yapıldığını, taşınmazların tapu devirlerinin
sözleşmeye uygun şekilde davacı lehine gerçekleştirildiğini, başkaca bir teslim işlemine
gerek olmadan davacının sicile tescilinin gerçekleştiği an malik sıfatını kazandığını idarenin
borcunun inşaatın teslimi ile ilişiklendirilemeyeceğini, tapuda devir borcunun zamanında yerine getirildiğini, ihale şartnamesinin 23.10 ... 20.11 maddeleri ile sözleşmenin 8/f ... g bentlerinde yer alan hükümler çerçevesinde davacının taşınmaz üzerindeki inşaatların
tamamlanmasını ... buna bağlı olarak tesliminin ... ... ... San Tic A.Ş. ile İstanbul
Defterdarlığı arasındaki sözleşme çerçevesinde kabul ettiğini, kendileri yönünden ... ABÜ A.Ş.
yönünden talep hakkının doğmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... ... ... ... Ticaret A.Ş. Vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; kendilerinin dava konusu taşınmazların teslimi konusunda herhangi bir kusur ...
sorumluluğu olmadığını ... 18. Noterliği 23.02.2017 tarih 7816 yevmiye no'lu
ihtarnamesi ile bildirdikleri, 28.10.2014 tarihli satış sözleşmesinde alıcının taşınmazı satışa
ilişkin şartnamenin 16. Maddesindeki yükümlülükleri bilerek imzaladığı ... kendilerinin
sorumluluğunun konulmuş ... konulacak tüm takyidatlarla birlikte tazşınmazların devir ...
teslim borcu olduğunu, satış sözleşmesinin diğer hususlar başlığı 8. Maddesi d bendinde
özetle İstanbul Defterdarlığı ile yüklenici arasında 2004 tarihinde imzalanan kat karşılığı
... sözleşmesi ... eki sözleşmelerle Maliye Hazinesine isabet eden (%60) bağımsız
bölümlerin bazılarının birleştirilmesi ... yeni bir daire tipinin oluşturulması sonucu bağımsız
bölümlerinin sayıları, numaraları ... alanlarında ek projelerine göre toplam alanda bir
değişiklik olmaksızın bazı değişiklikler meydana geldiğini alıcının bu durumu bilerek teklif
verdiğini ... bu durumda rücu ... başvuru hakkının da bulunmadığını, ilgili maddelerin
dilekçe içeriğinde belirtildiğini, yüksek mahkeme içtihatları gereğince bu sözleşmenin
geçerli olduğunu, davacının her ne kadar dava konsuu taşınmazların teslimini
gerçekleşmediğini iddia etse de dava konusu bağımsız bölümlerin satışını yaptığını davanın
.… A.Ş. ye ihbarını talep ettiklerini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
İhbar olunan ... ... … A.Ş. vekili sunduğu beyan dilekçesinde özetle; davacının sözleşmenin 16.3 maddesine göre sözleşmenin
imza tarihi itibarıyla taşınmazın mevcut durumunu görüp inceleyerek teslim aldığını,
şartnamenin 18, 23.9, 23.10 maddeleri gereğince bağımsız bölümlerin yüklenici ile İstanbul
Defterdarlığı arasında imzalanan 18.10.2004 (ana sözleşme) , 10.05.2007, 29.08.2007,
16.11.2009 tarihli ek protokoller çerçevesinde tamamlanacağını kabul ettiğini,
sözleşmelerde taraf sıfatı olmadığını, ayrıca halefiyet hakkının da bulunmadığını, bu nedenle kendilerine
rücu edilemeyeceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen
... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/284 E. sayılı dosyasına davalı Albarakaturk vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; bankanın garantör sıfatıyla
diğer davalı lehine satış bedelinden vadeye bağlanan toplam 110.567.625,00-TL'nin kısmen veya tamamen ödenmeme riski için muhatap ADUAŞ’a teminat mektubu verdiğini, müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşmede taraf olmadığını, garanti edilen tutarın tedbir kararının kaldırılmasından sonra ilk talepte birlikte derhal ödenmesine karşın satış sözleşmesi nedeniyle
doğduğu iddia olunan faiz ... cezai şarttan sorumlu tutumasının mümkün olmayacağını, dava ehliyeti
olmamasına karşın davacı tarafından kendisine dava yönlendirildiğini, davacının pasif kendilerinin aktif dava
ehliyeti olmadığından bankaya husumet yönetilemeyeceği, yetkisiz mahkemede açılan davanın tefriki
gerektiğini, teminat mektubu bedeli tutarının azami sorumluluk tutarı olduğunu, bu tutardan aşan miktarın talep
edilemeyeceğini, 17.03.2021 tarihinde ihtiyati tedbir kararı kaldırıldığında mesai saatine bitimine çok yakın bir
saatte bankaya ibraz edildiğini, işlem güvenliği açısından 18.03.2021 tarihinde Mahkemeden durumun teyit
edildiğini ... derhal 110.567.625,00-TL nin ... hesabına ödendiğini, dava konusu ödeme talebinin
sorumluluğu aşan üst sınırın da üstünde olması sebebiyle ödenmeyeceğini, 18.03.2021 tarihli yazı
ile muhataba bildirildiğini, bankanın asıl borç ilişkisi nedeniyle müşterek ... müteselsil sorumluluğu
bulunmadığını, ödeme nedeniyle tazmin sorumluluğunun da sona erdiğini, evvelce muhatap ADUAŞ’ın
30.10.2018 tarihli tazmin talebinin 26.10.2018 tarihli tedbir kararı nedeni ile yerine getirilemediğini, bankanın
bunda bir kusuru olmadığını, ödenmeme yönündeki tedbir talebinin de bankaya ait olmadığını, ihtiyati tedbir
nedeniyle ödeme yapmamasının temerrüd durumu olşuturmayacağını, bu nedenle faiz ... cezai şartın da
kendilerinden istenemeyeceğini, bu yönde emsal yargı kararları bulunduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalı ... … A.Ş. vekili tarafından verilen 06.08.2021 tarihli cevap
dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ilişkinin, alelade; bir ödemenin borçlunun temerrüdü ile ödenmemesi sonrasında,
alacaklının gecikme cezası ... faiz isteğinden ibaret olmadığını, Mülkiyeti Maliye Hazinesi'ne ait olan İstanbul ili,
Kadıköy ilçesi, Göztepe Mahallesi'nde (eski) 161 sayılı parselde kayıtlı taşınmaz ile ilgili, ilk olarak Maliye
Hazinesi (İstanbul Defterdarlığı) ile müteahhit firma arasında düzenlenen Kat Karşılığı ... Sözleşmesi
paylaşımın %40 (müteahhit firmaya) - %60 (arsa sahibi - Maliye Hazinesine) şeklinde olduğu, Henüz herhangi
bir inşai faaliyet başlamadan Kat Karşılığı ... Sözleşmesinin konusu olan 161 parselin ifraz edildiğini, konut
imarına sahip 285 parsel ile sosyo-kültürel imarına sahip 286 parselin oluştuğu müteahhit firma ile Maliye
Hazinesi aralarında düzenledikleri Ek Protokoller ile 286 parselin sözleşme kapsamı dışına çıkartılmasına,
inşaatın sadece 285 parsel üzerinde yapılmasına karar verildiğini, 285 parsel üzerinde müteahhit firma
tarafından ... büyük ölçüde bitirildiği ... fakat henüz eksikliklerin bulunduğu ... iskanın da alınmadığı
aşamada, ... Yüksek Kurulu'nun kararı ile 285 parselde inşa edilen ... Maliye Hazinesi'nin isabet eden
403 adet bağımsız bölüm ile tamamı Maliye Hazinesine ait olan 286 parselde yer alan arsanın özelleştirilmesine
karar verildiği, müvekkilinin ... İdaresi Başkanlığı'nın %100 hissesine sahip olduğu ... tarafından
gerçekleşen ihaleyi kazandığı, taraflar arasında 28.10.2014 tarihli Satış Sözleşmesinin imzalandığı,
Sözleşmenin 2.maddesinde taşınmazların tamamının 577.000.000-TL olduğu ... bu bedelin ne şekilde ödenebileceğinin düzenlendiği, 173.100.000-TL’sinin peşin 403.900.000-TL’sinin (vadeli olarak 499.826.250-TL) her yıl bir taksit olmak üzere dört taksitte ödeneceği, bu dört taksitin teminatı olarak
dört adet süresiz banka teminat mektubunu da ...'a teslim ettiklerini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
-Dava konusu taşınmazın tapu kaydı
-Dava konusu taşınmazın satış sözleşmesi ... taksit ödeme planı ile taksit ödeme belgeleri
-Bilirkişi heyeti asıl ... ek raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ... GEREKÇE:
Asıl dava ile birleşen ...
9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/809 esas sayılı dosyasında açılan dava, taraflar arasındaki gayrımenkul satım sözleşmesine konu taşınmazın tesliminin gecikmesi nedeni ile doğduğu ileri sürülen maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.
Asıl davada tapu tescil tarihi olan 28.10.2014 tarihinden dava
tarihi olan 13.03.2015 tarihi olduğu,
Birleşen ... 9.ATM dosyasındaki dava yönünden ise; Asıl davada talep edilen dönem hariç
olmak üzere, birleşen davada geriye kalan dönem olan 14.03.2015 tarihinden,
dava tarihi olan 26.10.2016 tarihi olduğu belirlenmiştir.
Birleşen ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/284 E. ... Birleşen ... 8.ATM'nin 2024/659 Esas sayılı dosyasında sayılı dosyasında açılan davalar, dava konusu satım sözleşmesi kapsamında davalı alıcı şirket tarafından taşınmazın satım bedelinin geç ödendiği iddiasına dayalı olarak uğranıldığı ileri sürülen maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.
Birleşen ... 3.ATM'nin 2020/74E. Sayılı dosyasında açılan dava, taraflar arasındaki satım sözleşmesinin hakkaniyete uygun olarak uyarlanması ile satıma konu taşınmazdaki eksik ... ayıplı imalatlar ile imara aykırılıklar nedeni ile taşınmazda oluşan değer kaybının tespiti ... öncelikle mümkün olduğu takdirde tercihen davacının davalıya aynı sözleşme kapsamında ödemesi gereken bakiye taksit borcundan mahsup edilmesi, aksi takdirde davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.
Dosyamıza örneği sunulan 08.10.2004 tarihli "Kat Karşılığı ... Sözleşmesi" incelenmiş, İstanbul Defterdarlığı Milli Emlak
Dairesi Başkanlığı Kadıköy Emlak Müdürlüğü ile dava dışı ... İnş. Taah. San. ... Tic.
A.Ş. (yüklenici) arasında imzalandığı, sözleşmenin 1. Maddesine göre; sözleşmenin konusunun " İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, Tuğlacıbaşı Mahallesi,
Hatboyu Sokağında bulunan tamamı Hazine adına kayıtlı, 151 pafta, 421 ada, 161
parsel no’lu 44.783,00 m2 yüzölçümlü, tarla vasıflı taşınmazın üzerinde yüklenici
tarafından yapılacak toplam 90.555,56 m2 ... alanından, yükleniciye
36.222,23 m2 (%40), Hazineye 54.333,33 m2 (%60) pay verilmek suretiyle kat
karşılığı ... yaptırılması ... yine aynı taşınmazın üzerinde bulunan Çevre ...
Orman Bakanlığı İstanbul Meteoroloji Bölge Müdürlüğüne ait hizmet binalarına
karşılık, tamamı Hazine adına kayıtlı, İstanbul İli, Kartal İlçesi, Kordonboyu
Mahallesi, Pendik Caddesinde bulunan 82 pafta, 616 ada, 72 parsel no’lu 28.985,00
m2 yüzölçümlü, 2 kargir, 9 ahşap bina vasıflı taşınmazın üzerine geçerli imar
durumlarına göre İstanbul Meteoroloji Müdürlüğü’nce de uygun görülen 15.000,00
m2'lik kısmının ifrazı sonucu oluşacak parsel üzerine İstanbul Meteoroloji Bölge
Müdürlüğü Hizmet Binası, Uluslararası Eğitim Tesisi, Radiosonde Binası ... 4 adet
konut olmak üzere 5.300,00 m2 ... alanlı 2004 yılı ... Yaklaşık Birim Maliyetleri
hakkındaki tebliğin 4A grubu lüks inşaata göre yapılması ... İstanbul Meteoroloji
Bölge Müdürlüğüne teslimi olarak belirtildiği, sözleşmenin 15.maddesine göre ise; üklenicinin, İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, Tuğlacıbaşı
Mahallesi, Hatboyu Sokağı’ndaki tamamı Hazine adına kayıtlı, 151 pafta, 421 ada,
161 parsel no’lu, 44.783,00 m2 yüzölçümlü taşınmaz üzerine yapacağı binaları, bu
taşınmazın yer teslim tarihinden itibaren 30 ay içerisinde bitirip, ... kullanma
iznini alarak oturmaya hazır hale getirmeyi taahhüt ettiği anlaşılmıştır.
Anılan sözleşmeye ek olarak imzalanan 10/05/2017 tarihli sözleşme ile 08/10/2014 tarihli sözleşmenin bir kısım maddelerinin tadil edildiği, arsa sahibi hazine ... . ... İnş. Taah. San. ... Tic.
A.Ş. Arasındaki bağımsız bölüm paylaşım oranının tespit edildiği, Kadıköy 18. Noterliğinde 08.10.2004 tarih ... ... yevmiye ile
düzenlenen Kat Karşılığı ... Sözleşmesi ... Kadıköy 6. Noterliğinde 10.05.2007
tarih ... 15148 yevmiye ile düzenlenen ek sözleşmenin, yeni oluşan imar durumunun
plan ... projeye göre uygulanmasının sağlanması amacıyla 28.08.2007 tarihli Uygulama Protokolünün imzalandığı görülmüştür.
Dosyamıza sunulan 28.10.2014 tarihli "Taşınmaz Satış Sözleşmesinin" incelenmesinde; sözleşmenin davacı ... ... ... ... A.Ş. İle davalı ... Gayrımenkul A.Ş. arasında imzalanan sözleşmede İdarenin; T.C. Başbakanlık ... İdaresi Başkanlığı,
(satıcı) Şirketin; ... ... ... ... ... Tic. A.Ş. , alıcının; ... ... ... ... İnş. A.Ş.,
Kurumun ise; Maliye Hazinesi olarak belirtildiği, sözleşme konusu -Taşınmazın; İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, Tuğlacıbaşı Mahallesi, 421
ada, 286 parselde kayıtlı 8.661,67 m2 yüzölçümlü taşınmaz ile 421 ada, 285 parselde
kayıtlı 19.338,18 m2 yüzölçümlü taşınmazın kuruma isabet eden bağımsız bölümlerinin 577.000.000,00-TL bedelle
alıcı şirkete satışına ilişkin sözleşme olduğu, sözleşmenin 5.maddesinde taşınmazın sözleşmenin imzalanmasını ... tapudan devir
işlemlerinin sonuçlanmasını müteakip şirket veya kurum tarafından alıcıya “olduğu
şekil ile bulunduğu yerde" prensibi çerçevesinde, konulmuş veya konulacak tüm
takyidatlarla birlikte ... mevcut durumuyla devir ... teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, taraflar arasında devir teslime ilişkin devir teslim tutanaklarının
düzenleneceği, söz konusu devir-teslim tutanaklarının sözleşmenin ayrılmaz bir
parçası olduğu, devir-teslim işlemi gerçekleştikten sonra sözleşmenin eki olacağı, Taşınmazın, alıcıya devrinin idare .../veya şirket'in .../veya kurumun
yazılı davetine karşın alıcıdan kaynaklanan sebeplerle gecikmesi veya
gerçekleştirilememesi halinde verilen süreden sonra oluşabilecek her türlü zarar,
ziyan, ödeme, faiz ... benzerinden alıcının sorumlu olacağı ... alıcının bedel iadesi,
indirim vs. talepte bulunamayacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz'ce taraf delilleri toplandıktan sonra istinabe yazısı yazılarak asıl ... birleşen ... 9.ATM'nin dava dosyalarında talep konusu kira kaybı tazminat talebine ilişkin zarar kalemlerinin hesaplanabilmesi için farklı bilirkişi heyetlerinden istinabe yazılarak asıl ... ek raporlar temin edilmiştir.
Dosyamızda İstanbul Anadolu 2.
Asliye Ticaret Mahkemesi kanalı ile alınan bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; Bu kapsamda yapılan keşif, inceleme, değerlendirme, hesap ...
tespitler sonucunda; İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, Göztepe - Selamiçeşme Mahallesi,
... ... Sokak , No: 2 adresinde bulunan Park Cadde Residence ( Four
.. ... ) Projesinde yer alan ... A-B-C ... D Bloklarda davacı adına kayıtlı
bulunan bağımsız bölümlerin söz konusu dönemlerdeki kira kaybı tutarları
toplamının (detaylı hesap tabloları rapor ekinde sunulduğu üzere);
asıl dava yönünden: 28.10.2014 -13.03.2015 dönemi için = 14.896.352,50-TL, birleşen dava yönünden ise;14.03.2015-26.10.2016 dönemi için = 66.628.557,69-TL olmak üzere toplam 81.524.910,19-TL
olduğu mütalaa edilmiştir.
Yine, İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin
dosyasına sunulan Haziran/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Asıl dava yönünden 13.12.2014 ile 13.03.2015 tarihleri arasında geç teslimin söz
konusu olduğu,
13.12.2014 tarihi itibariyle dava konusu
1-7. kat dairelerin m2 kiralama bedellerinin 36.15 TL,
8.-15. kat dairelerin m2 kiralama bedellerinin 36.15-TL.+%5 = 37.96 TL.= 38.00-TL.,
16.-25. kat dairelerin rn2 kiralama bedellerinin 36. J 5 T L.+%5+%5 = 39.86 TL.= 40.00-TL., 26.-35. kat dairelerin m2 kiralama bedellerinin 36.15-TL.+%5+%5+%5 = 41.85-TL. = 42 .00-TL.,
-36.- 42 . kat dairelerin m2 kiralama bedellerinin 36.15-TL.+%5+%5+%5+%5 = 43.94-TL = 44.00-TL olmak üzere davacıya ait bağımsız bölümlerin 13.12.2014-13.03.2015 tarihleri arasında geç teslimden kaynaklı kira kaybı zararı toplamının
8.274.636,00-TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Anılan bilirkişi raporuna yönelik gerekçeli itirazlar üzerine farklı bir bilirkişi heyetinden istinabe ile alınan 24.05.2023
tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; davacıya ait bağımsız bölümlerin 28.10.2014-13.03.2015 tarihleri arasında geç teslimden kaynaklı zararın (8.274.636,00-TL / 90*135) 12.411.954,00 -TL olup temerrüt tarihinin 28.10.2014, dava tarihinin ise; 13.03.2015 olduğu dikkate
alındığında, 135 günlük döneme ilişkin avans faizinin ise; 489.151,66-TL. olduğu, buna göre işlemiş faiz dahil davacının talep edebileceği toplam zararının 12.901.105,66-TL olduğu, açılan davalar nedeniyle 28.10.2018’de 100.975.000,00-TL Ana Para,
9.592.625,00 TL 9,5% Faiz olmak üzere toplam 110.567.625,00-TL’yi ise; 286 parselin devrinin
iptaline ilişkin olarak devam eden davalar ile 285 parselin ... Kullanma İzni ( İskan ) alınamaması ...
Kadıköy Belediye Başkanlığı’nın ... Tatil Tutanakları’nın halen yürürlükte olması nedeniyle
davacı Şirketin ödemesini zamanında gerçekleştirmediği, Süren davalar nedeniyle 28.10.2018’de 100.975.000,00-TL Ana Para, 9.592.625,00-TL 9,5% Faiz olmak üzere toplam 110.567.625,00-TL’yi ise 286 parselin devrinin
iptaline ilişkin olarak devam eden davalar ile 285 parselin ... Kullanma İzni ( İskan ) alamaması ...
Kadıköy Belediye Başkanlığı’nın ... Tatil Tutanakları’nın halen yürürlükte olması nedeniyle
davacı Şirketin ödemesini zamanında gerçekleştirmediği mütalaa edilmiştir.
Mahkememiz'ce dosyamız ile birleşen ... 8.ATM dosyasındaki iddia ... taleplerin değerlendirilerek davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan taşınmaz satış
sözleşmesi kapsamında davacının taksit ödemede temerrüde düşüp
düşmediği ile isteme konu cezai şart ... faiz alacakları ile davacı satıcının nakde çevirdiği banka teminat mektubu bedelinin de mahsubu sonrasında mevcut ise; davalılardan talep edebileceği cezai şart ... basit faiz
alacakları konusunda rapor aldırılmıştır.
Dosyamıza sunulan 07.07.2025
tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; her ne kadar İhale Şartnamesi 18. Maddesinde ... Taşınmaz Satış Sözleşmesinin
5. maddesinde taşınmazların “Olduğu Şekli ile Bulunduğu Yerde" prensibi ile satıldığı
belirtilse de; 8. maddesinde alıcı ... ...… A.Ş.’ye 08.10.2004 tarihli
Kat Karşılığı ... Sözleşmesi ... ek protokoller ile uygulama protokollerinden ...
mevzuattan (kanundan) doğan hakları yükleniciye karşı kullanma hakkını verdiği, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin
26.10.2018 tarih ... 2018/41. D. İş sayılı dosyası ile verilen karara rağmen temerrüdün
oluştuğu yönünde değerlendirme yapılması halinde banka ... davalı alıcının
müteselsilen ... bankanın garanti kapsamıında 97.129.872,00-TL gecikme faizi ... cezai
şart ödemesinin gerektiği, Sayın Mahkeme tarafından İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
26.10.2018 tarih ... 2018/41. D. İş sayılı dosyası ile verilen kararın temerrüdü ortadan
kaldırdığı yönünde kanaat oluşması halinde davalı bankanın ödeme talebi kendisine
iletilen 17.03.2021 tarihinde değil ... fakat 18.03.2021 tarihinde ödeme yapması nedeni
ile oluşan 1 (bir) günlük gecikme faizi ... cezai şart tutarı 2.217.411,00-TL olacağı belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, dosyanın kaydettiği aşama ... sunulan raporların denetime elverişli olduğu dikkate alınarak yeniden rapor alınmasına Mahkememiz'ce gerek görülmemiştir.
Bu bilgiler ... tespitler ışığında öncelikle asıl dava ... birleşen ... 9.ATM'nin 2016/809E. sayılı dosyası yönünden değerlendirme yapıldığı takdirde ise ;
Bilindiği üzere 6098 sayılı TBK hükümlerine göre her iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde, alacaklı, temerrüde düşen borçludan TBK 125. (eski BK 106. vd.) maddeleri çerçevesinde aynen ifa ... gecikmeden dolayı uğradığı zararının veya aynen ifayı reddederek müspet zararının yahut sözleşmeyi feshederek menfi zararının tazminini seçimlik olarak isteyebilir. Somut uyuşmazlıkta davacı, hukuken teslimi sağlanan taşınmazla ilgili geçerlik kazanan sözleşmeyi ayakta tutarak geç teslim nedeni ile uğradığı zararın tazminini istemektedir. Bu durumda, gerek sözleşme gerekse TBK.125. (eski BK 106 vd) maddelerine göre davacının zararını talep etme hakkı kural olarak mevcuttur. Ancak konu ile ilgili olarak 6098 sayılı TBK'nın 212.maddesindeki düzenlemenin de dikkate alınarak değerlendirilme yapılması gerekmektedir.
Nitekim, 6098 sayılı TBK'nın 246.maddesindeki açık atıf gereğince taşınmaz satımına ilişkin somut uyuşmazlıkta da uygulanması gereken TBK 212.maddesinin 1.fıkrasında aynen; "Satıcının temerrüdü halinde, borçlunun temerrüdüne ilişkin hükümler uygulanır. " düzenlemesine yer verilmiştir. Gerek asıl davada ... gerekse de birleşen ... 9.ATM dosyasında davacı vekili dava konusu farklı dönemlere ilişkin satıma konu bağımsız bölümlerin geç teslimi nedeni ile kira kaybı tazminatı talep etmektedir. Dosyamıza sunulan satım sözleşmesinin "Devir ... Teslim" başlıklı 5.maddesinde; sözleşme konusu taşınmazın sözleşmenin imzalanmasını ... tapudan devir işlemlerinin sonuçlanmasını müteakip Şirket (...) veya Kurum (Hazine) tarafından Alıcıya (... Gayrımenkul ... ... İnş A.Ş.) olduğu şekli ile bulunduğu yerde prensini çerçevesinde konulmuş veya konulacak tüm takyidatlar ile birlikte ... mevcut durumuyla devir ... teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Aynı maddede taraflar arasında devir teslime ilişkin devir teslim tutanakları düzenleneceği, devir-teslim tutanaklarının sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olup devir-teslim gerçekleştikten sonra sözleşmenin eki kabul edileceği de açıkça belirtilmiştir.
Öte yandan, ihale şartnamesinin 18.3.5 maddesinde ise aynen; "...Taşınmazın Alıcıya devir işlemine, ihale bedelinin tamamının veya peşin kısmının ödenerek, bakiye için gerekli teminatın verilmesi ... Sözleşmenin imzalanması müteakip başlanır. Taşınmaz, Sözleşmenin imzalanmasını ... tapudan devir işlemlerinin sonuçlanmasını müteakip şirket veya kurum tarafından alıcıya "olduğu şekli ile bulunduğu yerde" prensibi çerçevesinde konulmuş veya konulacak tüm takyidatlarla ile birlikte ... mevcut durumuyla devir ... teslim edilecektir...Taşınmazın Alıcıya devrinin İdare'nin Şirketin .../veya Kurumun yazılı davetine karşın Alıcıdan kaynaklanan sebeplerle gecikmesi veya gerçekleştirilememesi halinde verilen süreden sonra oluşabilecek her türlü zarar, ziyan, ödeme, faiz ... benzerlerinden Alıcı sorumlu olacak ... Alıcı bedel iadesi, indirim v.b. talepte bulunamayacaktır. düzenlemesine yer verildiği görülmektedir. İhale şartnamesindeki ... satış sözleşmesindeki teslime ilişkin düzenlemelerde asıl davalı satıcı yönünden alıcıya teslimi gerçekleştirmesi için kararlaştırılan bir sürenin mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, kural olarak tapuda devir borcu ile birlikte satıcının asli edim yükümlülükleri arasında yer alan muaccel nitelikteki taşınmazı teslim ... zilyetliğini fiilen alıcıya devretme borcunu da tapu devri ile birlikte derhal ifa etmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, somut uyuşmazlıkta asıl davalı satıcının teslimde temerrüde düştüğü, dosyada mevcut anahtar teslim tutanağı ile taşınmazların asıl davacı şirketin satıcıdan satın aldığı bağımsız bölümlerin 14/03/2015 tarihinde ... gecikme ile teslim edildiği sabittir. Ancak davalı satıcıdan asıl ... birleşen davacı alıcının kira kaybı tazminatı talep edebilmesi için 6098 sayılı TBK'nın 125.m. gereğince edimini ifada gecikmesinin kendi kusurundan kaynaklanmış olması gerekir.
Somut olayda, satıma konu taşınmazların dava dışı yüklenici ... ... İnş. A.Ş. Tarafından imar mevzuatına aykırı şekilde yapılması nedeni ile Kadıköy Belediyesi tarafından kaçak ... statüsünde olduğu kabul edilerek yıkımına karar verilmiştir. Bu nedenle, söz konusu idari işlemin iptali için açılan davada yargılama sürecinde istinaf mercii olan İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4.İdare Dairesi'nin 2017/18 E. Sayılı dosyası üzerinden
alınan bilirkişi raporunda projede birçok aykırılık ile imar planlarına ... tasdikli projesine
göre fazla/kaçak ... yapıldığının, özellikle her katta ... her bağımsız bölümde projede
balkon, kat bahçesi vs gösterilen alanların fiili durumda yapılmadığı ... bu alanların
bağımsız bölümlerin içine katıldığının tespit edildiği, bu nedenle de 25.12.2017 tarih ...
2017/1313 Sayılı kararı ile söz konusu imara aykırılıkların ilçe belediyesi tarafında yıkım suretiyle
giderilebileceğinin belirtildiği saptanmıştır. Ancak en son tarihli bilirkişi heyeti raporunda da belirtildiği üzere; bu aşamadan sonraki süreçte taşınmazları projeleri ... iskan/ ... kullanım
belgesi alınması konulu bir dizi idari ... adli dava süreci yaşanmasından sonra satıma konu taşınmazların
üzerindeki yapıların idari yargı mercileri tarafından da saptanan imara aykırılıkları nedeni ile yıkım kararına konu olması nedeni ile alıcı şirket tarafından imar
barışından yararlanılarak ...
Kullanma İzin Belgesine esas ruhsat ... eki projelere aykırı imal edilmiş olan ... 3. tadilat ruhsatı
kapsamında onayı yapılmamış olan 7.723.76 metrekarelik kısım için ise ... kayıt belgesi alınmıştır. Bu suretle de, satıma konu taşınmazlarda Kadıköy Belediye Başkanlığı tarafından yapılan kaçak ... tespitine dayalı yıkım kararı ... doğuracağı olumsuz maddi ... hukuki sonuçlar alıcı şirket tarafından engellenmiştir. Söz konusu taşınmazlarda imar mevzuatına aykırı nitelikte kaçak ... imal ... inşası, ihbar olunan yüklenici şirketin dava dışı arsa sahibi konumundaki Maliye Hazinesi ile imzaladığı K.İ.K sözleşmesi ... eki olan mimari proje ... ... ruhsatına aykırı fiillerinden kaynaklanmaktadır. Dosya kapsamında alıcı şirketin sözleşmenin 8/f maddesine aykırı olarak kaçak ... inşa etmesi nedeni ile asıl davalı-birleşen davacı ... tarafından kendisine teslimi geciken taşınmazlar yönünden aynı sözleşmenin 8/g maddesi kapsamında dava dışı yükleniciye karşı herhangi bir hukuki girişimde bulunduğu ... dava açtığı da ileri sürülmemiştir. Bu nedenlerle, gerek asıl davacı alıcı şirketin gerekse de asıl davalı-birleşen davacı ADÜŞ veya dava dışı arsa sahibinin bu konuda sorumluluklarını doğurabilecek kusurlu bir fiili bulunmadığı, teslimdeki temerrüdün yüklenici şirketin borca aykırı davranışından kaynaklandığı saptanmştır.
Öte yandan, dava konusu taşınmazlar dava dışı Maliye Hazinesine ait olup birleşen davacı ... İdaresi tarafından ihale yoluyla satılması üzerine ihalede pey sürerek ihaleyi kazanan asıl davacı şirket alıcı olarak dava konusu taşınmazları satıcı ... ile imzaladığı 28/10/2014 tarihli sözleşmeye istinaden almıştır. ... İdaresi Başkanlığı'nın 27.09.2013 tarih ... 1022 sayılı Olur'u ile dava konusu taşınmaz bedelsiz olarak ...'a devredilmiş ... değerleme ... ihale işlemleri için ...'a yetki verilmiştir. ... tarafından değerleme ... ilan dâhil ihale işlemleri yürütülmüş ... gerçekleşen ihale ise ... Yüksek Kurulu'nun 14.08.2014 tarih ... 2014/94 sayılı kararı ile onaylanmıştır. Söz konusu ihalenin kamu yararına aykırılık iddiasına dayalı olarak iptaline karar verilmesi istemi ile Kadıköy Belediye Başkanlığı tarafından ... İdaresi Başkanlığı aleyhine Danıştay 13.Dairesi Başkanlığı'nın 2014/3491E. sayılı dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda verilen 11/01/2017 tarih ... 2017/107K. sayılı kararı ile oy çokluğu ile reddine karar verildiği, kararın temyizen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 14.06.2017 günlü, E:2017/529, K:2017/2539 sayılı kararı ile onanması üzerine davanın reddi kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.
Açıklanan maddi ... hukuki olgular birlikte dikkate alındığında; her ne kadar asıl davacı alıcıya satıcı ADÜŞ'ın sözleşmenin 5.m. gereğince tapuda devir tarihi itibariyle taşınmazların zilyetliğini fiili teslim ile devretmemesi asli edim yükümlülüğü kapsamında ise de; söz konusu borcunu yerine getirememesinde satıcı davalı ADÜŞ'ın kusursuz olduğu anlaşılmaktadır. Zira, satıma konu taşınmaz hakkında yukarıda değinilen kaçak ... tespiti mevcut ... ayrıca ihalenin iptali istemli açılan davanın mevcut olması, asıl davalı satıcının kusur ... sorumluluğu haricinde doğan bir ifa engeli niteliğindedir. Söz konusu ifa engeli hukuken mücbir sebep niteliğinde değil ise de; sözleşme ilişkisinde tarafların engel hal ortadan hal ortadan kakıncaya kadar edimini ifa etmemeleri halinde sorumluluklarını da ortadan kaldırır. Taşınmazların tesliminde kusuru olmaksızın temerrüde düşmesi nedeni ile alıcı şirketin asıl davada satıcı ADÜŞ'tan asıl davada kira kaybı tazminatı talep etmesi açıkça hukuki dayanaktan yoksundur. Yine, birleşen ... 9.ATM dosyasında da taşınmazların anahtar tesliminin 14/03/2015 tarihinde anahtar teslim tutanağı düzenlenerek gerçekleştirildiği, anılan dava dosyasındaki zarar iddiasına dayanak dönem aralığı (14/03/2015-26/10/2016 arası) dikkate alındığında; birleşen ... 9.ATM dosyası yönünden teslimde temerrüdün söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, gerek asıl davada gerekse birleşen ... 9.ATM dosyasında davacının davalı ... aleyhine açtığı davanın haklılığının kanıtlanamadığı kanaatine varılmıştır. Diğer davalı ... idaresi, alıcı ... satıcı şirket arasındaki akdi ilişkide satıcı sıfatını haiz olmadığından, aleyhine açılan davaların ise; pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile usulden reddi gerekmektedir.
Açıklanan gerekçelerle; Mahkememize açılan asıl dava ... bu dava ile birleşen ... 9.ATM'nin 2016/809E. sayılı dosyasında davalı ADÜŞ aleyhine açılan davanın ayrı ayrı reddine, diğer davalı Özelleştime İdaresi aleyhine açılan davanın ise; pasif husumet ehliyeti yokluğu neden ile usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ... hüküm oluşturmak gerekmiştir.
Dosyamız ile birleşen ... 3.ATM'nin 2020/74E. sayılı dosyası yönünden değerlendirme yapıldığında ise;
Anılan dava sözleşme konusu taşınmazlardaki eksik ... ayıplı işlerin İstanbul Anadolu 9.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/111E. sayılı dosyasında tespit edilmesi sonrasında eksik ... ayıplı işler nedeni ile oluşan değer kaybının tahsili veya alıcı şirketin taksit borcundan mahsubu ile sözleşmenin uyarlanması istemine ilişkindir. Ancak satış sözleşmesinin 8/f ... g bentleri birlikte dikkate alındığında davacı alıcının talebinin haksız ... hukuki dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmaktadır. Zira, 8/g maddesinde açıkça, satıma konu taşınmaz ile ilgili olaral sözleşmenin 8/f maddesi kapsamında bir aykırılık tespit edildiği takdirde alıcının yükleniciden sözkonusu aykırılıkların giderilmesini talep edebileceği gibi kurumun ilgili döküman .../veya mevzuat kapsamında sahip olduğu tüm hakları da mevzuatın öngördüğü ölçüde yükleniciye karşı kullanabileceği, sözleşmeye aykırılıklar ile ilgili olarak alıcının şirket, idare veya kurumdan tamir, bakım veya başka bir gerekçe ile talepte bulunamayacağı açıkça hükme sağlanmıştır. Öte yandan, davacının sözleşmenin uyarlanması talebi de, 6098 sayılı TBK'nın 138.maddesinde sözleşmenin uyarlanması için öngörülen koşulların gerçekleştiğinin ispatlanamaması nedeni ile Mahkememiz'ce yerinde görülmemiştir.
Açıklanan gerekçelerle; birleşen ... 3.ATM'nin 2020/74E. sayılı dosyasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dosyamız ile birleşen ... 7.ATM’nin 2021/284E. ... birleşen ... 8.ATM'nin 2024/659E.. sayılı dosyası yönünden değerlendirme yapıldığında ise;
Anılan davalarda dava konusu satım sözleşmesi kapsamında davalı alıcı şirket tarafından taşınmazın satım bedelinin geç ödendiği iddiasına dayalı olarak uğranıldığı ileri sürülen maddi zararın tazmini talep edilmektedir.
Dosya kapsamına sunulan satış sözleşmesine göre 28.10.2014 tarihinde ... ... ... ... ... Ticaret A.Ş. ... ...
... ... ... ... A.Ş. arasında imzalanan Taşınmaz satım sözleşmesinin 2.maddesine göre; sözleşme konusu taşınmazların satım bedeli 577.000.000,00-TL olup “Sözleşme imza tarihinde satış bedelinin %30’una tekabül eden 173.100.000,00 TL peşin ödenmiştir.
Satış bedelinin vadeye bağlanan 403.900.000,00 TL, azami 12 ayda bir ödeme yapılmak kaydıyla en
çok 48 ayda ... eşit taksitlerle, vadeye bırakılan tutar üzerinden ödeme tarihleri itibariyle hesaplanacak vade
farklarıyla birlikte ödenecektir.
Davalı alıcı ... Gayrımenkul ...A.Ş. tarafından satıcı karşı tarafa sözleşmenin 3.maddesi kapsamında belirlenen ödeme planına göre borcun vadeye bağlanan kısmı ile vade
farkının, ortaya çıktığı durumlarda basit gecikme faizinin ... cezai şartın zamanında
... gereği gibi ödeneceğine dair taahhüdü içeren ... borcunun vadeye bağlanan kısmı ile
vade farkına ilişkin bütün borç miktarını kapsayan ... karşılayan, Şirket tarafından kabul edilecek
gayrikabili rücu, kayıtsız/şartsız, süresiz, ilk talepte ödemeli olacak şekilde düzenlenmiş kesin
teminat mektubunu asıl davacıya teslim etmiştir. Davalı alıcı şirketin davacı satıcı ...'a ödemeyi üstlendiği alım-satım bedeli, (48 ay (%9,5) vade farkı) 95.926.250,00TL+577.000.000,00-TL (alım satım bedeli) dahil olmak üzere
toplam 672.926.250,00-TL’dir. Alıcı vadeye bağlı 3 taksit ... 1 peşin ödemeyi vade tarihinde ödemiştir. Davacıya verdiği kesin ... süresiz banka teminat mektubu olan ... ... Bankası A.Ş. Kurumsal Şubesine ait 28.10.2014 tarih ... ..-.-.. seri numaralı, lehtarı ... İdaresi Başkanlığı, muhatabı ... olan, 110.567.625,00-TL bedelli Banka Teminat Mektubu üzerine teminat mektubunun nakde çevrilmesini önlemeye yönelik olarak başvuru üzerine İstanbul Anadolu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 26.10.2018 tarih ...
2018/41. D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir konulmuştur. Bu nedenle, davalı alıcı şirket tarafından satış sözleşmesi içeriğinde yer alan itfa planına göre satım bedelinin son
taksitinin ödenmesi borcu, bahse konu ihtiyati tedbir kararına istinaden vadesi geldiği halde teminat mektubu nakde çevrilemediği için satıcı davacıya ödenememiştir.
Ancak daha sonra yargılama sürecinde dava dosyasının görevsizlik ... yetkisizlik kararları sonrasında tevzien gönderildiği Mahkememiz tarafından verilen 17/03/2021 tarihli celse ara kararı ile bahse konu ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine , davacı ... tarafından 17/03/2021 tarihinde banka teminat mektubunun tazmini talebinde bulunulması sonrasında 1 günlük gecikme ile banka teminat mektubu bedeli olan 110.567.625-TL'nin
davacı ...'a ödendiği sabittir.
Nakde çevrilen banka teminat mektubunda sözleşmeye de uygun şekilde, vade tarihinde yapılacak ödemenin herhangi bir nedenle
... Gelirleri hesabına vadesinde intikal etmemesi .../veya alıcı şirkete verilen
teminatların herhangi bir nedenle şirket tarafından paraya çevrilememesi durumunda, alıcı şirketin ... Gelirleri hesabına vadesinde yapmadığı ödemeler ile nakde çevrilemeyen
teminat tutarlarına tahsil tarihine kadar geçecek süreler için yıllık %12 oranında basit faizi ile aylık %2 oranında cezai şartı ile birlikte açıkça taahhüt edilmiştir. İstanbul Anadolu 2.ASHM tarafından verilen ihtiyati tedbir ara kararına dayalı olarak alıcı ... Gayrımenkul...Şirketinin satım bedelinin son taksidini tedbir devam ettiği için ödememesi ... ...'a verdiği banka teminat mektubunun nakde çevrilmemesi hukuka uygun olup bu dönemde alıcı son taksidin ödenmesinde kusuru ile mütemerrit olduğunun kabulü mümkün değildir. Ancak Mahkememiz tarafından verilen ara kararı ile teminat mektubu üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılması üzerine davacının nakde tazmin talebini 1 günlük gecikme yerine getirdiği sabit olan davalı ... A.Ş. 07.07.2025 tarihli bilirkişi raporunda yer alan hesaplama doğrultusunda 1 (bir) günlük gecikme faizi ... cezai şart tutarı olan 2.217.411,00-TL davacı zararını tazminle yükümlüdür. İhtiyati tedbir ara kararı devam etmekte iken davacı satıcı ..., sözleşmeden kaynaklanan alacağının son taksidini alıcı şirketten tahsil edememiş olup bu nedenle banka teminat mektubunun tedbir kararının Mahkememiz'ce kaldırılması sonrasında gecikme ile nakde çevrilmesi sonrasında da zarara uğradığı toplanan deliller ... alınan son bilirkişi raporu ile sabittir. Bu nedenle, Mahkememiz'ce benimsenen bilirkişi heyeti raporu da gözetilerek ... 7.ATM'nin 2021/284E. Sayılı dosyasında davacı ... tarafından açılan davanın (davacı vekilinin 16.01.2025 tarihli beyan dilekçesine konu talep miktarı ile bağlı kalınarak) kabulüne, dava konusu 95.790.943,50-TL alacağın (60698 sayılı TBK'nın 117.m. gereğince dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık % 12 oranındaki basit faizi ... aylık % 2 oranındaki cezai şart alacağı ile birlikte bilirkişi heyeti raporunda hesaplanan 1 (bir) günlük gecikme faizi ... cezai şart tutarı olan 2.217.411,00-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Birleşen ... ... 8.ATM’nin 2024/659E. sayılı dosyası yönünden de ... 7.ATM dosyasındaki kabule dayanak gerekçelerle; davanın kabulü ile; (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) dava konusu 95.790.943,50-TL alacağın (60698 sayılı TBK'nın 117.m. gereğince dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık % 12 oranındaki basit faizi ... aylık % 2 oranındaki cezai şart alacağı ile birlikte bilirkişi heyeti raporunda hesaplanan 1 (bir) günlük gecikme faizi ... cezai şart tutarı olan 2.217.411,00-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ... hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1-Davalı ... İdaresi Başkanlığı aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,
2-Diğer davalı ... ... ... ... ... Ticaret A.Ş.(...) aleyhine açılan davanın REDDİNE,
3-Alınması gerekli karar ... ilam harcı maktu 615,40-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 8853,88-TL harçtan mahsubu ile bakiye 238,48-TL harcın karar kesinleştiğinde ... istek halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... İdaresi Başkanlığı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
6-(Red sebebinin farklı olduğu gözetilerek) Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
7-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
B-BİRLEŞEN ... 9.ATM’NİN 2016/809E. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:
1-Davalı ... İdaresi Başkanlığı aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,
2-Diğer davalı ... ... ... ... ... Ticaret A.Ş. aleyhine açılan davanın REDDİNE,
3-Alınması gerekli karar ... ilam harcı maktu 615,40-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 853,88-TL harçtan mahsubu ile bakiye 238,48-TL harcın karar kesinleştiğinde ... istek halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... İdaresi Başkanlığı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
6-(Red sebebinin farklı olduğu gözetilerek) Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
C-BİRLEŞEN ... 3.ATM’NİN 2020/74E. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ... ilam harcı maktu 615,40-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 853,88-TL harçtan mahsubu ile bakiye 238,48-TL harcın karar kesinleştiğinde ... istek halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
5-(Red sebebinin farklı olduğu gözetilerek) Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
D-BİRLEŞEN ... 7.ATM’NİN 2021/284E. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:
1-Davanın KABULÜ İLE; (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) dava konusu 95.790.943,50-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık % 12 oranındaki basit faizi ... aylık % 2 oranındaki cezai şart alacağı ile birlikte davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. 1 (bir) günlük gecikme faizi ... cezai şart tutarı olan 2.217.411,00-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla)
2-Alınması gerekli karar ... ilam harcı nispi 6.543.479,35-TL olup davacı taraf harçtan muaf olmakla peşin harç yatırılmadığı gözetilerek 6.543.479,35-TL harcın davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. 151.471,34-TL harç ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla)
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 2.013.909,44-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. 328.437,54 -TL vekalet ücreti ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla)
4-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ... posta ... davetiye gideri ile bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 25.871,95-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı gözetilerek davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. 598,89-TL yargılama gideri ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla)
5-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
E-BİRLEŞEN ... 8.ATM’NİN 2024/659E. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:
1-Davanın KABULÜ İLE; (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) dava konusu 95.790.943,50-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık % 12 oranındaki basit faizi ... aylık % 2 oranındaki cezai şart alacağı ile birlikte davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. 1 (bir) günlük gecikme faizi ... cezai şart tutarı olan 2.217.411,00-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla)
2-Alınması gerekli karar ... ilam harcı nispi 6.543.479,35-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 1.635.869,84-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.907.609,51-TL harcın davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. 113.603,50-TL harç ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla)
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 2.013.909,44-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. 328.437,54-TL vekalet ücreti ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla)
4-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ... posta ... davetiye gideri ile bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 17.366,00-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı gözetilerek davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. 347,32-TL yargılama gideri ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla)
5-6325 sayılı Kanunun 18.m. gereğince 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. 76,00-TL arabuluculuk ücreti ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla)
6-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; asıl ... birleşen davada taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/12/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır