T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/9 Esas
KARAR NO: 2021/17
DAVA: Sözleşmenin Uyarlanması
DAVA TARİHİ: 06/01/2016
KARAR TARİHİ: 25/01/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :
1- Davacı vekili, davacının davalıya kil nakliyesi işini yaptığını, buna dair bir kısım ödemeler yapılmışsa da kalan alacağın tahsili için başlatılan takibe davalı tarafça itiraz edildiğini, itirazın haksız olduğunu, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi durumunda davacının alacaklı olduğunun ortaya çıkacağını, davacının nakliyeye yönelik edimini yerine getirmiş olmasına rağmen davalının ödemeleri tam olarak ve süresinde yapmadığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 6/e maddesinde belirtilen şekilde de usulüne uygun talepte bulunulmadığını, davalının edimini yerine getirmemesi sebebiyle davacıdan kalan edimleri ifa etmesini beklemesinin de mümkün olmadığını belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve alacak likit olduğundan davalının %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
2- Davalı vekili, nakliye sözleşmesi uyarınca davacının 54.600 Ton mal sevkiyatı yapması gerekirken 18.500 Ton mal sevkiyatı yaptığını, kalan 46.500 Ton malzemenin başka firmalarca taşındığını, davalının alternatif tedarikçiler aramak zorunda kaldığını, 2015 yılı içinde davacının hiç sevkiyat yapmadığını, Nakliye sözleşmesinin 8.c. Maddesinde mazot birim fiyatında fon ve vergi indirimleri veya fiyat iskontosu durumunda orantılı olarak fiyatta iskonto uygulanacağına ilişkin hüküm bulunduğunu, sözleşmenin 8.b maddesi de dikkate alındığında mazot fiyatlarında artış olması durumunda davalı şirketin ton başına oluşan farkı artı yönlü olarak davacıya ödeyecekken, fiyat farkında eksi yönlü bir azalış olması durumunda bunun ton başına uygulanmasını talep edebileceğini, mazot birim fiyatındaki eksi yönlü hareketin dava sonra sözleşme yapılan diğer tedarikçi firmalara da yansıtıldığını, davacının davalının nakliye temininde doğabilecek aksaklık nedeniyle davalının alternatif taşıma bulması halinde oluşacak maliyet farklarını davalı şirkete ödemesi gerektiğini, bu sebeple 26.012,90-TL tutarlı iade faturasını karşı tarafa gönderdiğini, davalının cari hesap eksterine göre bakiye borç tutarı “0” olduğunu, nakliye sözleşmesinin 13. Maddesi uyarınca mamul nakliye ve yükleme işi ile ilgili bilimum vergi, resim, harçlar, ihale pulu, noter masrafları ile ilan masraflarının davacıyaait olduğunun kararlaştırıldığını , buna rağmen davacının sözleşmeden doğan damga vergisini yatırmadığını, davalının damga vergisi ödeme yükümlülüğü davacı da olmasına rağmen 21.08.2015 tarihinde Damga vergisi beyannamesi vererek gecikme zammı ile birlikte 17.857,48 TL tahakkuk eden damga vergisini Ankara Vergi Dairesi Başkanlığına ödediğini, bu nedenle ödenen 17.857,48 TL’ bakımından takas defi ileri sürdüklerini savunarak davanın reddini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
3- Dava, taraflar arasında yapılan nakliye sözleşmesi uyarınca davacının yaptığı taşıma işine karşılık bedelin ödenmediği iddiasıyla yapılan takibe davalının vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı konuları ile davalının takas defi ileri sürme şartlarının oluşup oluşmadığı konularına ilişkindir.
4- Mahkememizce tarafların defterlerinin bulunduğu yer mahkemelerine talimat yazılarak dava konusu takipten dolayı takip tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağı olup olmadığı varsa miktarı ve temerrüt tarihi konusunda rapor tanzimi istenilmiş ve gelen raporlar tetkik edilmiştir. Buna göre; davacı defterlerinin incelemeye hazır edilmemesi sebebiyle defter kayıt ve bilgileri üzerinde inceleme yapılmadığı belirtilmişse de; davalı defterleri bakımından ...Asliye Hukuk Mahkemesince alınan ve davalı defterlerinin incelenmesini konu alan bilirkişi raporunda davalı defterlerinin usulune uygun tutulduğu, kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı belirtilerek davalının defter kayıtlarına göre 2014 yılı itibariyle davalının davacıya toplam 70.027,51 TL borçlu olduğu, 2015 yılında 2 ayrı tarihte yapılan toplam 44.014,61 TL lik ödemenin yapıldığı ve kalan 26.012,90 TL lik tonaj fiyat farkı açaıklamasıyla iade fatura kesildiği ve damga vergisi ödemesi olan 17.857,48 TL lik kısmı da alacak olarak kaydedildiği tespit edilmiştir.
5- Davalının defter kayıtlarından hareketle eldeki uyuşmazlığın çözümü bakımından öncelikle 26.012,90 TL tutarındaki faturanın değerlendirilmesi gerekir. Her ne kadar tonaj farkı açıklamasıyla davalı tarafça anılan iade farkı faturası kesilmiş ve iade faturasının tanzim gerekçesi cevap dilekçesinde de açıklandığı üzere 3. kişilere yaptırılan alternatif taşıma maliyeti ve mazotta oluşan eksi yönlü fiyat farkı olarak gösterilmişse de, davacı tarafça taşınan mal sebebiyle davacıya ödenmesi gereken miktarın tamamının ödenmemesi ve ayrıca 3. kişilere taşımanın yaptırılacağı ve oluşan fiyat farkının davacıya yansıtılacağına yönelik davacıya herhangi bir bildirimin yapılmaması ve ayrıca 2014 yılında tanzim edilen faturaların da itirazsız şekilde davalı defterlerine kaydedildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde davalının anılan hususlar bakımından bir alacak talebinde bulunamayacağı ve davacının davalı tarafça itiraza uğramayan kalan hakedişinin davalıca ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
6- Damga vergisi açıklamasıyla düzenlenen 04/11/2016 tarihli fatura bakımından ise; taraflar arasındaki nakliye sözleşmesinin 11 ve 13. maddeleri uyarınca vergilerin tamamının davacı nakliyeciye ait olduğu açık bir şekilde düzenlenmiştir. Buna rağmen damga vergisi borcunun davalı tarafça ödendiği görülmekle birlikte akabinde davalı tarafça davacı aleyhine ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden yapılan takip neticesinde davacı tarafça ödemenin ferileriyle birlikte davalıya yapıldığı ve dosyaya yapılan bu ödeme sebebiyle davalı tarafça yapılan damga vergisi ödemesinin davacının alacağından düşülemeyeceği tespit edilmiş ve bu doğrultuda davalının ileri sürdüğü takas def’ine yönelik şartların da oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
7- Ayrıca davalının temerrüdünün kısmi ödemenin yapıldığı 25/05/2015 tarihinde gerçekleştiği görüldüğünden 07/07/2020 tarihli bilirkişi raporunda faiz alacağına yönelik yapılan hesaplamaya itibar edilmiş ve işlemiş faiz tutarı 227,62 TL olarak belirlenmiştir.
8- Yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
9- Her ne kadar kısa kararda asıl alacak ve işlemiş faiz kalemleri yukarıda açıklanan gerekçelerle uyumlu bir şekilde gösterilerek hüküm kurulmuşsa da toplam miktar yazılırken maddi hata yapıldığı 26.240,52 TL yazılması gerekirken sehven 22.240,52 TL yazıldığı, bu hususun maddi hatadan kaynaklandığı, zaten 2. bentte hesaplanan icra inkar tazminatının da doğru tutar olan 26.240,52 TL üzerinden hesaplandığı görülmekle kısa karardaki anılan toplam tutarın 26.240,52 TL olarak düzeltilmesi gerekmiş ve neticede davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
1-...İcra müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyasında davalının vaki itirazının kısmen iptali ile takibin 26.012,90 TL asıl alacak 227,62 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 26.240,52 TL üzerinden takip talebindeki koşullarla devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hükmolunan alacağın %20si üzerinden hesaplanan 5.248,10 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 1.792,48-TL harçtan alınan 317,16 TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 1.475,32 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan nisbi harç, başvuru harcı, vekalet harcı toplamı olan 350,66 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından karşılanan tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.239,90 TL giderinden haklılık oranına göre hesaplanan 3.237,51 TL sinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden ...Ü.T uyarınca hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
8-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden ...Ü.T 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 19,32 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
Dair davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır