T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/932 Esas
KARAR NO: 2023/21
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/11/2016
KARAR TARİHİ: 11/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/01/2023
Mahkememizin yukarıdaki esasına kayden açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirket ile davalı yüklenici şirket arasında imzalanan 11/07/2016 ve 12/07/2016 tarihli alt yüklenici sözleşmeleri kapsamında müvekkilinin ifasını üstlendiği dış cephe kaplama işlerini ifa ettiğini, işin tamamlanmasına rağmen davalı tarafından müvekkilinin iş bedeli alacağının ödenmediğini beyanla fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00-TL davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili ise sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı alt yüklenicinin sözleşmelere konu edimini ifa etmediğini, şantiyeyi terk ettiğini ve işçilik alacaklarını dahi ödemediğini, davacıya bu nedenle noter ihtarnamesi keşide ettikten sonra eksik ve ayıplı imalatların tamamlanmaması ve taahhüt konusu işlerin yerine getirilmemesi nedeni ile alt yüklenici sözleşmesini 22/09/2016 tarihinde feshettiklerini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ... sayılı TBK’nın 470 v.d.m. gereğince eser sözleşmesinden kaynaklandığı ileri sürülen alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Davacı veklili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyamızdac taraf delilleri toplandıktan sonra konusunda uzman bilirkişi heyetinden tarafların ticari defter kayıtları da inceletilerek mevcut ise; taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında tarafların edimlerini ifa edip etmedikleri ve davacının davaıdan talep edebileceği alacak miktarı konusunda rapor temin edilmiştir.
Dosyamıza sunulan 29/04/2019 tarihli 1. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacı şirketin Ticari defterleri üzerinde yapılan incelemeler sonucunda davacı şirketin 2016 yılı yasal defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırıldığı” şeklinde tespitlerin yapıldığının daha önce alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği davalı Şirketin 2016 ve 2017 yıllarında E-Defter sistemine dâhil olduğu.2016 ve 2017 Yılı Yevmiye, Kebir Defterlerinin yasal tasdiklerinin süresinde yapıldığı ve ticari defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, bu nedenle de davalının ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun şekilde tutulduğu. Davacı yan ticari defter kayıtlarına göre 97.506,44-TL, davalı yan kayıtlarına göre ise; davacı şirketin 32.333,36-TL alacak bakiyesinin kayıtlı olduğu. Bu şekilde taraflar arasında (97.506,44 - 41.708,98) 55.797,46.-TL farkın meydana geldiği. Meydana gelen bu tutar farkın ise; davalı kayıtlarında yer alan ancak davacı kayıtlarında yer almayan davalı şirket tarafından davacı adına yapılan 55.797,46-TL tutarındaki ödemelerden kaynaklandığı, bu durumda davacı Şirketin 28/11/2016 dava tarihi itibariyle 9.375,62-TL teminat kesintisi olmak üzere toplam (32.333,36-TL+ 9.375,62-TL =) 41.708,98.-TL alacak bakiyesinin bulunduğu, dosya muhtevasına davacı tarafından sunulan 23/01/2019 tarihli yazı ekinde yer alan belgeler doğrultusunda yapılan incelemede ekte sunulan metraj hesaplamalarının projeyle uyumlu olduğu,ancak taraflar arasında yapılan sözleşmeler dâhilinde iş teslim tarihlerinde hata olup olmadığının tespiti amacıyla sözleşmelerin 12. Maddesinde belirtilen iş programının dosya muhtevasına sunulmasının gerektiği belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin gerekçeli itirazlar üzerine aynı bilirkişi heyetinden ek raporlar temin edilmiştir.
Bilirkişi heyetinden temin edilen 15/06/2020 tarihli ek raporda talep edilen bilgi ve belgelerin sunulmasından sonra bilirkişi heyetinden alınan 23/04/2021 tarihli 2. Ek raporda ise; dava konusu uyuşmazlık yönünden değerlendirme yapılabilmesi ve mevcut ise; davacı alacağının tespiti yönünden dosya muhtevasına sunulan faturalara esas hak ediş raporları ve hak ediş raporunun tanzimine esas imalat miktarı hesaplarının da sunulması halinde mevcut ise; davacı alacağının imalat metrajları üzedrinden hesaplanabileceği, toplam imalat hak ediş bedeli üzerinden dava dışı .... Şirketi tarafından hak ediş fatura bedellerinin düşülmesi durumunda davacının davalıdan talep edebileceği iş bedeli alacağının 4.200.213,50-TL olduğu belirtilmiştir.
Dosyamızda dava dışı iş sahibi ...’ye yazılan müzekkere cevabından; dosyamızda dava konusu isteme dayanak ihale konusu işlerden ... girişi ile ilgili alt yapı ve çevre düzenlemesi işinin geçiçi kabulünün 28/12/2016 tarihinde onaylandığı,davacı Şirketin aynı işin alt yüklenicisi olduğuna ilişkin olarak herhangi bir kaydın bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamı ve taraf vekillerinin gerekçeli itirazları çerçevesinde re’sen seçilen farklı bir bilirkişi heyetinden 2. bilirkişi heyeti raporu temin edilmiş, 18/01/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; dosya kapsamına sunulması gereken ataşman, yeşil defter ve imalat metrajlarının dosya kapsamında yer almadığı, davacının dosyaya sunduğu dilekçe ekinde belirtilen imalatların davacı tarafından gerçekleştirildiğine dair taraflarca imzalanmış veya onaylı herhangi bir belgeye dosya kapsamında rastlanmadığı, taraflar arasında yapılan her iki sözleşmede tarafların edimlerini yerine getirdikleri ve davacı taşeronun sözleşme konusu edimlerini tam ve gereği gibi ifa ettiğinin kabul edilemeyeceği, sözleşme konusu işteki eksik imalatların idare tarafından da onaylanan ve hak ediş raporu tanzimine esas imalat metrajlarına göre belirlenebileceği, davacının eksik imalatları giderdiğine dair bir tutanak veya taraflarca onaylanmış bir belgenin dosyaya sunulmadığı, dava dışı ... tarafından dosyaya sunulan 2 adet CD içeriğine göre ve davacının iş yaptığı döneme ait davalı ile dava dışı ... arasındaki hak edişlere göre kıyasen uygulanan imalat tutarlarına göre iş tespitinin yapılabildiği belirtilerek davacının dosyaya sunduğu onaysız plan, metraj ve hak edişler de hesaplamaya esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda sözleşme konusu Gazi Üniversitesi C ve A blok cephe işleri kapsamında işe ait toplam imalat miktarının 1.791.107,73-TL olduğu, 05/07/2016-21/09/2016 tarihleri arasında yapılan imalatlara ait ... no’lu hak edişleri esas alındığnda taraflar arasındaki sözleşmenin tarihi olan 11/07/2016 ile sözleşmenin fesih tarihi olan 22/09/2016 tarihleri arasında yapılan toplam cephe imalat tutarının 69.170,11-TL olduğu, sözleşme konusu Kuzey Ankara Kent Girişi Altyapı ve Çevre Düzenleme işi yönünden yapılan hesaplamaya göre ... hak edişlerine göre 05/07/2016 olan sözleşme tarihi ile 05/09/2016 tarihleri arasındaki yapılan toplam cephe imalat tutarının 2.061.689,88-TL olduğu, söz konusu miktardan 05/07/2016 tarihli ... no’lu hak ediş bedeli olan 310.687,79-TL’nin mahsubu sonucunda davacının yaptığı imalat toplam miktarının 1.751.002,09-TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, her iki bilirkişi heyeit raporları arasındaki çelişkinin giderilmesini teminen konularında uzman 3. Blirkişi heyetinden rapor temin edilmiştir.
Dosyamıza sunulan 28/11/2022 tarihli 3. Bilirkişi heyeti raporunda ise; taraflar arasındaki sözleşmeler ve sözleşme eki olan şartnamelerin hükmü gereğince düzenlenmiş herhangi bir belgenin dosya muhteviyatında yer almadığı, davacının dava dosyasına sunduğu dilekçeler ekinde belirtilen imalatların davacı tarafından gerçekleştirildiğine dair imzalı ve onaylı belgenin dosya kapsamında yer almadığı, yine eksik imalatların tespitine ve bu imalatların giderilmesine dair tutanak ve taraflarca onaylı bir belgenin de dosya içerisinde mevcut olmadığı, dava dışı ... tarafından düzenlenen hak edişlerodeki cephe imalatlarına ait pursantaj oranlarına göre davacı yan tarafından sunulmuş ve dava dışı ... Şirketi ile Davacı ... şirketi tarafından yapılan imalatlara ait imzasız belgelerdeki miktarlar esas alınarak imalat miktarlarının tespit edilebildiği, “Ankara Kuzey Kent Girişi 628 Adet Konut, 1’er Adet Ünite Merkezi ve ... ile ...” içersiinde yer alan dış cephe kaplama yapılması işlerinde dava dışı ... Şirketi ile ... tarafından düzenlenen hak edişlerdeki pursantaj oranlarına göre düzeltilmiş pursantaj oranları dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre davacının ilgili bloklarda toplam (924.205,12-TL+1.467.044,72-TL=2.391.249,87-TL) imalatın davacı tarafından gerçekleştirildiği, ..., ..., ... binası ile çevre düzenlemesi işi içerisinde yer alan dış cephe kaplama yapılması işinde ... tarafından düzenlenen hak edişlerdeki pursantaj oranlarına göre ilgili bloklarda gerçekleştirilen imalat tutarının 1.772.659,32-TL olduğu, bu durumda değinilen her iki sözleşme konusu cephe kaplama imalat bedeli toplamının 4.163.909,19-TL olup %18 KDV’si ile birlikte 4.913.412,84-TL, sözleşme konusu işler nedeniyle dava dışı önceki alt yüklenici ... firmasına yapılan 3.570.198,10-TL ile davacının davalıya faturasını düzenlediği 100.574,82-TL’lik kısmın4.913.412,84-TL’den ayrı ayrı mahsubu ve 1 no’lu hak ediş bedeli bakiye alacağı olarak davacıya davalı tarafından ödenmeyen 40.840.41-TL alacağının eklenmesi sonucunda davacının davalıdan 1,283.480,33-TL alacaklı olduğu, önceki bilirkişi raporlarındaki hesaplama miktarları ile raporlarındaki hesaplama farklılığının taraflar arasındaki sözleşmenin fesih tarihindeki kabul farklılığından kaynaklandığı belirtilmiştir.
Davacı vekili 12/12/2021 tarihinde ıslah dilekçesini eksik peşin harcını ikmal ederek dosyamıza sunmuş, ıslah dilekçesinin tebliği üzerine davalı vekili ise; ıslah dilekçesine karşı yasal süresinde itiraz dilekçesini sunarak ıslah talebini kabul etmediklerini ve ıslah talebinin zamanaşımına uğradığını bildirmiştir.
Dosya kapsamı ve sunulan taraflar arasında imzalanan 11/07/2016 tarihli “...” incelendiğinde; dosyamız davalısı yüklenici ... İnş. A.Ş.’nin dava dışı iş sahibi ... ile imzaladığı sözleşme kapsamında davacı taşeron şirket konumundaki ..... arasında imzalandığı, taşeron şirketin davalının taahhüdü altındaki ..., ..., .... binası ile ... inşaat işinin mekanik montaj dış cephe kaplama kısmını onaylı projesi ve eklerine göre yapmayı üstlendiği, sözleşmenin 23. Maddesi ile davacı alt yüklenici sözleşme konusu işleri sözleşmede belirtilen şartlarda ve süresinde yerine getireceğini en az 1 yıl süreyle garanti ettiğini, 7. Maddesi gereğince alt yüklenicinin iş programına uygun olarak işi en geç 22/07/2016 tarihinde bitirmeyi taahhüt ettiği anlaşılmıştır.
Yine, dosyamıza sunulan ve dosyamız tarafları arasında imzalanan 12/07/2016 tarihli alt yüklenici sözleşmesinin incelenmesinde ise; ... Girişi 628 Adet Konut, 1’er Adet Ünite Merkezi ve Ticaret Merkezi ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaat İşi kapsamında mekanik montaj fibercement cephe kaplama işlerinin yapımının davacı taşeron tarafından üstlenildiği, sözleşmenin 7. Maddesi gereğince davacı taşeronun sözleşme konusu işleri en geç 23/07/2016 tarihinde bitirmeyi ve davalı yükleniciye teslimini üstlendiği, sözleşmenin 18-n maddesi kapsamında taşeronun açık veya gizli her türlü ayıptan sorumlu olduğunun öngörüldüğü anlaşılmıştır.
Dava dışı ...’den sözleşme konusu işlere ait hak ediş tutanakları ve pursantaj yüzdelerini gösterir tüm bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında davalının dava dışı iş sahibi ... ile imzaladığı eser sözleşmesine istinaden imzalanan alt yüklenici sözleşmelerinin mevcut olduğu, davacının dava konusu talebinin kendisine sözleşme konusu imalatları gerçekleştirmesine ve edimini ifa etmesine rağmen davalı yüklenici tarafından ödenmediğini ileri sürdüğü iş bedeli alacağının tahsiline yönelik olduğu, bu bağlamda davacının sözleşmelere konu edimini tam ve gereği gibi ifa ettiğini usulüne uygun deliller ile kanıtlamakla yükümlü olduğu, dosyamıza sunulan ve dosya kapsamındaki verilere uygun ve dosyada mevcut bilirkişi heyeti raporları arasındaki çelişkileri de giderici nitelikteki 3. Bilirkişi heyeti raporu dikkate alındığında; her ne kadar davacı ve davalı tarafından dosyamıza davacının üstlendiği imalatların yapımına ve teslimine ait belge ve tutanaklar ibraz edilmemiş ise de; dava dışı ...’den iş sahibi idare olarak celp edilen hak ediş tutanakları ve alt yüklenici sözleşmesine konu cephe imalatlarına ait pursantaj yüzdelerine ait bilgi ve belgeler de dikkate alındığında; davacının sözleşme konusu edimini ifa ettiğinin kabulü gerektiği, bu çerçevede davacının dava konusu isteme dayanak 11/07/2016 ve 12/07/2016 tarihli alt yüklenici sözleşmeleri kapsamında dava dışı önceki alt yüklenici olan ... firması tarafından yapılan imalatların bedeli ile davacının davalıya düzenlediği 100.574,82-TL bedelli fatura bedeli mahsup edildikten sonra 3. Bilirkişi heyeti raporunda ayrıntılı olarak belirtilen ve denetime elverişli şekilde ortaya konulan hesaplama doğrultusunda davacının davalıdan bakiye 1.283.480,33-TL iş bedeli alacağının mevcut olduğu kanaatine varılmıştır.
Ne var ki; dosyamızda davalı tarafından süresinde ileri sürülen zamanaşımı def’inin de değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda ise; davalı yüklenici şirket tarafından sözleşmeye konu eksik ve ayıplı işlerin giderilmesi için davacıya davalı yüklenici tarafından ... ait 23/09/2016 tarihli ve ... yevmiye no’lu ihtarnamelerin keşide edildiği, ihtarnamelerde alt yüklenici sözleşmelerine konu işin sözleşmede öngörülen süresinde teslim edildiği belirtilerek davacının sorumluluğundaki eksik imalatların 10 günlük süre içerisinde tamamlanmasının ihtaren talep edildiği, yine davalı yüklenici tarafından davacıya keşide edilen ... ait 06/10/2016 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamede ise; dava konusu alt yüklenici sözleşmelerinin 22/09/2016 tarihinde (davalı tarafından) feshedildiği belirtilerek ihtarname konusu ve bedeli davalı yüklenici tarafından ödenerek satın alınan malzemelere at 7 adet faturanın bedelinin tahsiline yönelik olduğu, ancak ihtarnamelerin davacı tarafın adresinin kapalı olması sebebiyle kendisine tebliğ edilemediği, söz konusu adresin alt yüklenici sözleşmelerinde davacının bildirdiği adres olup davacının adres değişikliğine ilişkin olarak davacının davalıya bildirimde bulunduğuna yönelik olarak dosyamıza belge ve delilin sunulmadığı, 27/09/2016 tarihinde bila tebliğ iade edilen 1. İhtarnamede verilen söz konusu sürenin ardından 08/10/2016 tarihinde hüküm ifade edeceği saptanmıştır.
Bilindiği üzere; Yargıtay’ın yerleşik içtihat ve uygulamalarında, eser sözleşmesinin feshi halinde 818 sayılı BK’nın 126/4 ve 6098 sayılı TBK 147/6.maddesinde öngörülen 5 yıllık zamanaşımı süresinin feshin karşı tarafa bildirileceği tarihten itibaren başlayacağı, kısmi davanın sadece dava edilen bölüm yönünden zamanaşımını keseceği, saklı tutulan fazlaya ilişkin haklar yönünden zamanaşımını kesici etkisi olmadığı kabul edilmektedir. Bu nedenle, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak yönünden 6098 sayılı TBK’nın 149.m. gereğince zamanaşımı süresi alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar. Eser sözleşmelerinde sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa; iş bedeli alacağın eserin tamamlanıp teslim edildiği tarihte, sözleşmenin feshi halinde ise; fesih iradesinin karşı tarafa ulaşması ile muaccel hale gelir. ...
Bu bilgiler ve toplanan deliller ışığında; davacının ıslah dilekçesini sunduğu 12/12/2021 tarihi itibariyle dava konusu her iki alt yüklenici sözleşmesinin fesih tarihine göre 5 yıllık zamanaşımı süresi dolduğu anlaşılmakla; ıslah talebine uğradığı sabit olan alacak miktarı yönünden davanın zamanaşımı nedeni ile reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Diğer taraftan, her ne kadar Mahkememizin tefhim edilen kısa kararında davanın ıslah talebi gözetilerek kabulüne karar verildiği sehven belirtilmiş ise de; ıslah talebine itibar edilmediği ve dava dilekçesinde belirtilen değer ile sınırlı olarak davanın kabulüne karar verildiği tartışmasız olduğundan, açık maddi hata sonucunda yazılan “ ıslah talebi gözetilerek” ibaresi hüküm fıkrasından HMK 304.m. gereğince re’sen çıkartılmıştır.
Açıklanan gerekçelerle; haklılığı kanıtlanan davanın dava dilekçesinde belirtilen ve haklılığı sabit olup zamanaşımına uğramayan 10.000.00-TL alacak yönünden kabulü ile; 10.000,00-TL hak ediş alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin ise; zamanaşımı nedeni ile reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın ıslah talebi gözetilerek KISMEN KABULÜ İLE; dava konusu 10.000,00-TL hakkediş bedeli alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 683,10-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 170,78-TL ile 71.561,80-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 71.732,58-TL harçtan mahsubu ile bakiye 71.049,48-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından peşin yatırılan 170,78-TL ile 512,32-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 683,10-TL harcın davalıdan alınarak davacıya İADESİNE,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-(Reddine karar verilen ıslah talebine konu alacak miktarı yönünden) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 271.808,26-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 16.112,50-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı (0,0023) gözetilerek 37,05-TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/01/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
1-Posta ve davetiye gideri: 1.162,50-TL
2-Bilirkişi ücreti:+14.950,00-TL
TOPLAM: 16.112,50-TL