T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2017/835 Esas - 2022/635
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/835 Esas
KARAR NO: 2022/635
HAKİM...
KATİP:...
DAVACI ....
DAVALI :....
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 15/09/2014
KARAR TARİHİ: 19/07/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/08/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
1- Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankanın Ulus şubesi ile Genel Kredi Sözleşmeleri imzaladığını, bankanın istihbarat ücreti, risk bedeli, komisyon gibi adlar altında para tahsil ettiğini, sözleşmeye aykırı bu uygulama nedeniyle tahsil edilen paranın iadesi gerektiğini ileri sürerek şimdilik 5.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsili talep etmiş, 01.07.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile kredi komisyonu taahhukuku tahsilatından 4.800,00 TL'nin istihbarat ücreti ile risk izleme bedelinden 8.130,39 TL'nin 10.01.2013 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
2-Davalı vekili, davacıya gönderilen hesap özetlerinin kesinleştiğini savunarak haksız davanın reddini istemiştir.
GEREKÇE:
3- Dava, taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmeleri kapsamında dosya masrafı, revize masrafı, istihbarat ücreti, risk izleme bedeli ve kredi işletim masrafı, kredi komisyon ücreti adı altında tahsil edilen ücretlerin iadesi istemine ilişkindir.
4- Mahkememizce, 14/10/2014 tarihli kararla davanın kısmen karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
5- Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 13.09.2017 tarih, 2017/2424 Esas, 2017/4299 K. Sayılı kararı ile “......... 6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir. Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir. Dava konusu uyuşmazlık da ticari nitelikli kredi sözleşmelerinden kaynaklıdır. Bu nedenle kredi sözleşmesi hükümlerinin tacirin basiretli davranma yükümlülüğü ve sözleşme hürriyeti kapsamında ele alınması gereklidir.
Somut olayda; davalı banka, sağladığı krediler nedeniyle sözleşmenin 2.10. maddesi uyarınca, belirlediği/belirleyeceği veya yetkili merciler tarafından saptanan veya ileri de saptanacak olan oranları geçmemek üzere her nevi komisyon, masraf, hesap işletim ücretlerini, BSMV ve KKDF gibi masraf ve sair giderleri talep edebilecektir. Banka tarafından 2009-2012 yıllarında kredilerde uygulanan komisyon oranlarını gösterir liste dosyaya sunulmuş, bu kapsamda bilirkişi incelemesi yapılmış ve %2 oranında öngörülen komisyonun yasal mevzuata aykırı olmadığı ve bu oran üzerinden davalı bankanın komisyon ve masraf kesintisi yapabileceği sonucuna varılmıştır. Ancak, davalı banka tarafından kullandırılan krediler nedeniyle davacıdan farklı adlar altında yapılan kesintilerin yüzde kaç oranında olduğu ve fahiş olup olmadığı tespit edilmediği gibi, aynı nitelikte krediler için diğer bankaların uyguladığı emsal oranların yüzde kaç olduğu da araştırılmamış, davalı banka tarafından yapılan kesintilerin bankacılık teamüllerine uygun olup olmadığı da değerlendirilmemiştir. Bu durumda, mahkemece, davalı banka tarafından tahsil edilen tutarların yukarıda açıklanan ölçülere göre değerlendirilmek üzere araştırılarak gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir. ." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
6- Mahkememizce bozma ilamına uyularak bozma ilamında bahsi geçen hususlarla ilgili araştırma yapılmış ve bilirkişiden 05/08/2019 tarihli asıl ve 09/12/2019 tarihli ek raporlar alınmıştır. Ancak bu raporların hüküm kurmaya ve denetime elverişli olarak hazırlanmadığı görüldüğünden, HMKnın 31. Maddesi hükmü dikkate alınarak dosya bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş ve dava konusu krediden dolayı davalı bankanın davacıdan istihbarat ücreti, risk izleme masrafı, kredi işlem masrafı, hesap işletim ücreti adları altında yaptığı kesintilerin haklı olup olmadığı, Yargıtay Bozma ilamı ve diğer bankaların aynı nitelikteki krediler için uyguladıkları emsal oranlar da belirtilerek ve değerlendirilerek davacının kendisinden kesilen bu kesintilerin haksız olup olmadığı, varsa davalıdan talep edebileceği miktar konusunda rapor tanzimi istenmiştir.
7- Bu doğrultuda sunulan 28/08/2020 tarihli asıl rapor ve 17/03/2021 tarihli ek rapor tetkik edilmiştir. Buna göre, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan 3 ayrı kredi yönünden ilan edilen % 2 oranının üzerinde oranlardan kesinti yaptığı,BCH kredileri yönünden Bankacılık sektöründe teamül olarak uygulanan komisyon oranı yüzde 2 olduğu ve davalı Bankanın da bu oran üzerinden kesinti yapacağını ilan ettiği dikkate alınarak, bahse konu krediler için %2'yi aşan kesinti tutarlarının haksız kesinti olarak kabul edilmesi gerektiği kanaati bildirilerek yapılan hesaplamada, kredi komisyonu olarak davacıdan fazladan tahsil edilen tutarın;10.685,15 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
8- Mahkememizce verilen ve bozmaya konu olan ilk kararda dosya masrafı, revize masrafı istihbarat ücreti, risk izleme bedeli, kredi işletim masrafı adı altında tahsil edilen 8.130,39-TL'nin davacıya verilmesine dair hüküm kurulmuş ve bu alacak kalemleri yönünden, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verildiği de dikkate alınarak, bu alacak kalemleri ve anılan miktar bakımından hükmün kesinleştiği tespit edilmiştir. Diğer talep kalemlerini oluşturan kredi komisyon kesintileri bakımından ise az yukarıdaki bentte bahsi geçen ve mahkememizce benimsenen 17/03/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda da belirtildiği üzere, davacıya kullandırılan 3 ayrı kredi yönünden ilan edilen % 2 oranının üzerinde oranlardan kesinti yaptığı, BCH kredileri yönünden Bankacılık sektöründe teamül olarak uygulanan komisyon oranı yüzde 2 olduğu ve davalı Bankanın da bu oran üzerinden kesinti yapacağını ilan ettiği dikkate alınarak, bahse konu krediler için %2'yi aşan kesinti tutarlarının haksız kesinti olarak kabul edilmesi gerektiği dikkate alındığında davacının bu kesintiler bakımından 10.685, 15 Tl yönünden de davasını ispatladığı sonucuna varılmıştır.
9- Her ne kadar davacı vekilince 19/04/2022 tarihinde talep artırım dilekçesi olarak dosyaya sunulan dilekçede bozmadan sonra alınan 28.08.2020 tarihli bilirkişi raporunda davalı bankanın ekspertiz bedeli adıyla aldığı 577,50-TL, noter ekstre ücreti adıyla aldığı 2.545,23-TL'nin de haksız olduğunun tespit edildiği, yine kredi yenileme komisyonu adıyla aldığı 210,00-TL'nin de haksız alındığının belirlendiği, bu nedenle bozmadan sonraki raporlarda davalı bankanın haksız aldığı tespit edilen ve kesinleşen 8.130,39-TL dışındaki toplam alacak miktarının 14.012,88-TL olduğu belirtilerek davanın 22.143,27-TL yönünden karar bağlanması gerektiği ifade edilmiş ve davacı talep sonucunu bu miktarlarla artırmıştır. Ancak dava dilekçesi içeriği ve bozmadan önce yapılan ıslah dilekçesi içeriği dikkate alındığında, davacının ekspertiz bedelini, noter ekstre ücretini, kredi yenileme komisyon ücretini dava ve ıslah konusu yapmadığı ve bu durumda HMK'nun 176. Maddesi hükmü de nazara alındığında yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir talepte bulunma olanağının bulunmadığı ve buna göre de ıslahla, dava konusu olayan bir istemin dava kapsamına alınmasının mümkün olmadığı değerlendirilmiş ve bu alacak kalemleri bakımından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dosyada bulunan bilgi, belgeler, uyulan bozma ilamı içeriği ve bozma ilamı uyarınca yapılan tahkikattan elde edilen sonuçlar, alınan bilirkişi asıl ve ek raporu, davacının davadaki tüm istemleri de nazara alınarak 8.130,39 TL'lik kısım yönünden mahkememizce verilen karar Yargıtayca onandığından ve kesinleştiğinden bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına,10.685,15 TL'lik kredi komisyon tahsilatına yönelik alacağa dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, neticede davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
1-8.130,39 TL'lik kısım yönünden mahkememizce verilen karar Yargıtayca onandığından ve kesinleştiğinden bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
2-10.685,15 TL'lik kredi komisyon tahsilatına yönelik alacağa dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Alınması gereken 729,90 -TL harçtan peşin alınan 85,39 TL harcın ve ıslah ile alınan 135,45 TL ve 153,35 TL nin düşümü ile kalan 355,71 -TL harcın davalıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına,
5-Davacının bozma öncesi ve bozmadan sonra sarf ettiği toplam 1643,90-TL yargılama giderinden haklılık oranına göre hesaplanan 1.253,51-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak davacıya iadesine,
6- Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Reddedilen kısım yönünden Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.nin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 3.327,73 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/07/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim....
e-imzalıdır.