T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/604 Esas - 2024/491
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2018/604 Esas
KARAR NO : 2024/491
...
DAVA : Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 11/01/2016
KARAR TARİHİ : 03/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar arasında 06/04/2012 tarihli ortaklık sözleşmesi imzalandığını, söz konusu ortaklık sözleşmesindeki hükümlerin davalılarca yerine getirilememesi nedeniyle tarafların 30/06/2012 tarihli ortaklığın bitirilmesi protokolünü düzenlendiklerini, söz konusu protokolün 2. maddesinde yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmediğini ve ilgili maddede yer alan çek ve nakit tutarın davacıya teslim edilmediğini, davalıların sözleşmeye uygun olarak ve süresinde ödeme yapmamaları nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zararının meydana geldiğini belirterek şimdilik 10.000,00-TL'sinin ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SVUNMA :
Davalılar vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin 06/04/2012 tarihli ortaklık protokolü kapsamında tüm yükümlülüklerini yerine getirdiklerini, ancak davacının edimlerini yerine getirmediğini ve taraflar arasında 30/06/2012 tarihli ortaklığın bitirilmesi protokolünün düzenlendiğini, bu protokolde belirtilen miktara dayanak olan 25/05/2012 tarihli harcama listesi protokolünde belirlenen tutarların davacı tarafından ödenmediğini, bitirme protokolünün gereklerinin yerine getirilmemesi nedeniyle söz konusu protokolün tek taraflı olarak feshedildiğini, davacının davasının haksız olduğunu bildirerek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, taraflar arasındaki adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi ile ortaklıktan kaynaklanan alacağın tahsili ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz'ce yapılan yargılama sonucunda dava konusu uyuşmazlığın adi ortaklıktan kaynaklandığı ve davalı Cem Güryel'in tacir olmadığı ve bu hali ile görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiş ise de; Mahkememiz kararı istinafen ... Sayılı ilamı ile dava konusu işletmenin “ticari işletme” niteliğinde olup, ortakları da tacir sıfatına haizdir. Bu durumda, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunan uyuşmazlık, TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca ticari dava niteliğinde olduğundan ihtilafın, asliye ticaret mahkemesince çözümlenmesi gerektiğinden bahisle kaldırılmakla; dava dosyası Mahkememiz yeni esasına kayden yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı yan Mahkememiz'ce verilen ara kararı gereğince dava konusu alacak ve manevi tazminat talep kalemlerini kuruşlandırarak talep kalemlerine ilişkin olarak 02/06/2017 ve 05/05/2022 tarihli açıklama dilekçelerini sunmuştur.
Mahkememiz'ce taraf delilleri toplandıktan sonra dosyamızda taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesi ve protokol kapsamında dava konusu alacak talepleri yönünden konusu bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiş, dosyamıza sunulan 1.bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacı yanın ödeme belgelerini sunmadığı gibi ödeme iddiasında da bulunmadığından, çek fer'ilcrinden doğan zararın miktarının hesaplanmadığı. dosyalara ödenmesi gereken miktarların ise; rapor içeriğinde tablo olarak gösterildiği, çek ferilerinden doğan zararın ve teminat senedi bedelinin alacak miktarına eklenip eklenmeyeceğinin takdiri Mahkememize ait olmak üzere taraflar arasındaki Ortaklığın Bitirilmesi Protokolü'nde karşılıklı temerrüt içinde olan davacı ile davalıların, üzerilerindeki menfaatlerin protokol hükümleri esas alınarak denkleştirildiğinde, çek fer'ileri ve teminat senedi bedeli hariç olmak üzere davacının davalıdan talep edebileceği miktarın 183.744,48-TL olarak hesaplanabileceği, davacı yan tarafından ödeme belgeleri sunulduğunda çek ferilerinden doğan zararın da hesaplanabileceği mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi raporuna yönelik taraf vekillerinin gerekçeli itirazları üzerine ek rapor temin edilmiş, sunulan ek raporda özetle; davalılar vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları kapsamında dosyaya yeni belge sunmadığı, dosyadaki belgeler kapsamında itirazlarının yerinde olmadığı, tarafların bilirkişi raporuna karşı itirazları dikkate alınarak, dosyadaki bilgi ve belgeler kapsamında düzenlenen bilirkişi kök raporundaki görüşlerinde bir değişikliğin yapılmasına yer olmadığı belirtilmiştir.
1.bilirkişi heyeti asıl ve ek raporuna yönelik taraf vekillerinin gerekçeli itirazları gözetilerek farklı bir bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiştir. Dosyamıza sunulan tarihli 2. Bilirkişi heyeti raporunda ise; adi ortaklık sözleşmesi kapsamında tarafların edimlerini yerine getirip getirmedikleri, protokole konu çeklerin teslimi ile ödeme konusu olarak kararlaştırılan miktarlara ilişkin olarak ve harcama listeleri ve ortaklığın bitirilmesi protokolünün feshi konusunda değerlendirme yapılabilmesi için raporun sonuç kısmında belirtilen bilgi ve belgelerin dosyaya kazandırılmasından sonra değerlendirme yapılabileceği belirtilmiş ancak sunulan raporda uyuşmazlıkta dosyada mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde 1.bilirkişi raporunda yer alan değerlendirmelere rağmen sözkonusu tespit ve değerlendirmelerin yerinde olup olmadığı konusunda da herhangi bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, Mahkememiz'ce konusunda farklı bir bilirkişi heyetinden 11/05/2023 tarihli 3. bilirkişi raporu temin edilmiş, dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda özetle; dava tarihi itibariyle takibe konu edilmiş çek tutarının 452.655,00-TL olup takibe konu asıl alacak
tutarının 250.181,75-TL, 29.08.2018 tarihi itibariyle dosya borcu tutarının ise; 500.329,06-TL olduğu, davalı yan tarafından Ortaklığın Bitirilmesi Protokolünün 1. 2. ve 3. Maddesi hükümlerinin yerine getirilmemiş
olduğu, davacı yan tarafından davalıya keşide edilen bir kısım çeklerin takibe konu edilmiş olduğu, takibe konu
edilen çek tutarının (icra dosyasında görünen) 452.655,00-TL olmasına rağmen icra dosyası asıl borç
tutarının 250.181,75-TL dava tarihi itibariyle ulaştığı değerin ise; 500.329,06-TL olduğu,
davacı yan tarafından davalı borçlarına mahsuben çek tutarının 920.000,00-TL olduğu, ancak bu çeklerin ne kadar
tutarının ödendiğine ilişkin dava dosyasında her hangi bir belgenin mevcut olmadığı, ancak dava tarihi
itibariyle takibe konu edilen çekler nedeniyle tahakkuk etmiş bulunan fer’iler toplamının 250.147,31-TL olduğu, davacı yan tarafından verilmiş çeklerin tamamının ödendiğinin kabulü halinde miktarın (250.147,31-TL +
920.000,00-TL=) 1.170.147,31-TL olacağı, bu tutardan raporda detaylı olarak belirtildiği üzere davacının elde ettiği 436.255,62-TL'nin tenzili sonucunda davacının
talep edebileceği tutarın ise; 733.891,69-TL olacağı,
25/05/2012 tarihli harcama listesine konu borç tutarlarının davacı yan tarafından davalılar adına ödenmiş olduğu, çekler nedeniyle davacıya devredilmiş demirbaşlar, ekipmanlar ve araç bedelinin 436.256,62-TL
olup hesaplamada davacının talep edebileceği tutardan tenzil edilmiş olduğu, davacı şirketin muhtemel elde edebileceği karın hesaplanabilmesi için dosyada yeterli veri
bulunmadığı, ayrıca şirketin iş ortaklığından önceki ve iş ortaklığı kurulduktan sonraki mali verileri
dosyada mevcut olmadığından şirket kar/zararının hesaplanabilmesinin olanaklı olmadığı belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin gerekçeli itirazları üzerine itirazlarının değerlendirilmesi ve ayrıca davacının talep kalemleri
arasında yer alan yoksun kalınan kâr kalemi yönünden davacı şirket ticari defterleri incelenerek
değerlendirme yapılması için ek rapor temin edilmiştir.
3.bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 02/11/2023 tarihli ek raporda ise; asıl rapordaki tespit ve değerlendirmeler taraf vekillerinin asıl rapora yönelik itirazları denetime elverişli şekilde irdelendikten sonra dava tarihi
itibariyle takibe konu edilen çekler nedeniyle tahakkuk etmiş bulunan fer’iler toplamının 250.147,31-TL olduğu, davacı yanca verilmiş çeklerin tamamının ödendiğinin kabulü halinde (250.147,31-TL +
920.000,00-TL=) 1.170.147,31-TL olacağı, bu tutardan davacının elde ettiği 436.255,62-TL'nin tenzili sonucunda davacının
talep edebileceği tutarın 733.891,69-TL olacağı, davalı... davacıya borcuna karşılık 125.000,00-TL’lik nakit alacağını temlik ettiği belirtilmiş
olmasına rağmen ..., ... tarafından ...’na 125.000,00-TL’nın ödendiğine ilişkin olarak dava dosyasında herhangi bir belgenin mevcut
olmaması nedeniyle bu hususta değerlendirme yapılamayacağı,
davalının, davacıya verdiği belirtilen 300.000,00-TL’lik teminat senedi davacı yan tarafından ...E. sayılı dosyası ile takibe konu edildiğinden, teminat olarak verildiği
belirtilen ve icra takibine konu edilmiş senet ile ilgili değerlendirme yapılmasının huzurda görülen
davaya konu uyuşmazlığın çözümünde faydalı olamayacağı mütalaa edilmiştir.
3.bilirkişi heyeti asıl ve ek raporu dosya kapsamındaki veriler itibariyle denetime elverişli görülmekle; Mahkememiz'ce ek rapor alınmasına gerek görülmemiştir.
Dosyamızda dava konusu isteme dayanak ve taraflar arasında imzalanan 06/04/2012 tarihli (Adi) Ortaklık Sözleşmesi incelendiğinde; "Konu" başlıklı maddesinde; tarafların ortaklaşa kuracakları Limited şirketin genel işleyişi
ile yine bu yeni kurulacak firma adına "...46+000
arası)... ile yapılacak olan uzman ekip sözleşmesinin her iki taraf arasındaki ortak şartlarını, uzman
ekip sözleşmesinin yapım koşullarını, sözleşmenin yapıldığı tarihte söz konusu işe ait şantiyedeki
tamamlanmış işlerin ve şantiyede bulunan malzeme ve diğer eşyaların taraflar arasında paylaşım şartlarının düzenlendiği,
tarafların sözleşme kapsamındaki karşılıklı yükümlülüklerinin açıkça ve ayrıntılı olarak belirtildiği anlaşılmaktadır.
Yine taraflar arasında imzalanan 09/04/2012 tarihli Teminat protokolünün "Konu " başlıklı maddesine göre ise; taraflar arasında akdedilen iş ortaklığı sözleşmesinde bahsedilen dosyamız davacısı ... tarafından yapılan ödemelere karşılık teminat olarak verilen nakit ve çekin karşılığı olarak sözkonusu protokolün eki listede belirtilen ekipmanların ...'na teminat olarak devredilmesinin teminat protokolünün konusunu oluşturduğu anlaşılmaktadır.
Teminat protokolünün "C-Tarafların Yükümlülükleri" başlıklı maddesinde; taraflardan ...'na teminat olarak verilen ve protokolde belirtilen demirbaşların bedelini
30/05/2012 tarihinde işe devam etmesi durumunda %50 bedelinin ödenmesi koşuluyla kurulan ortak şirkete
devredeceği, ... tarafından işe devam edilmemesi durumunda ... tarafından iş ortaklığında belirlenen çeklerin ödenmesi sonunda aşağıdaki ekipmanın tamamının devrini Cem
Güryel veya göstereceği 3. şahıslara devredeceği, davacı ...'nun protokolde bedel karşılığında devraldığı demirbaşa karşılık ortaklık
sözleşmesinde yer alan listeden ve/veya yeni harcamalarına karşılık olarak ödeme yapacağı, Cem Güryel'in 09/04/2012 tarihli ve 0021 numaralı fatura ile listedeki ekipmanın devrini yapmakla bu bedel kadar iş ortaklığı sözleşmesinde üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında değinilen teminat protokolü haricinde yine tarafların yükümlülüklerinin 25/05/2012 ve 09/04/2012 tarihli Teminat protokollerinin de imzalandığı tartışmasızdır.
Bu bağlamda, yapılan yargılama ve bilirkişi heyeti raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın taraflar arasındaki ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesine yönelik olarak tanzim edilen ortaklığın bitirilmesi protokolü ve 25/05/2012 tarihli harcama listesi protokolünde belirlenen tutarların davacı tarafından ödenmediği, davalılar tarafından ortaklığın bitirilmesi protokolünün gereklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile alacak ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, toplanan delillere göre taraflar arasındaki ortaklık ilişkisinin varlığı ve sona erdirilmesi hususunda taraf iradelerinin uyuştuğu, uyuşmazlığın tarafların değinilen protokoller kapsamında edimlerini ifa edip etmedikleri noktasında toplandığı, bu minvalde dosyamıza sunulan ve Mahkememiz'ce de denetime elverişli görülerek benimsenen 3. Bilirkişi heyeti raporu dikkate alındığında; davalıların ortaklığın bitirilmesi protokolü kapsamında ifasını üstlendikleri edimi tam ve gereği gibi ifa etmediklerinin sabit olduğu, davacı yan tarafından davalı borçlarına mahsuben keşide edilen çeklerin tutarının 920.000,00-TL olduğu, her ne kadar sözkonusu çeklerin ne kadar
tutarının ödendiğine ilişkin olarak dava dosyasında ödeme belgesi sunulmamış ise de; sözkonusu çeklerin piyasadan geri alınarak davacıya iade etme yükümlülüğünü protokol kapsamında davalıların ifa ettiklerini kanıtlayamadıkları gibi çek asıl alacak ve fer'ileri dahil bedellerini de davacıya ödediklerine dair delil de sunamadıkları olguları gözetildiğinde; ancak dava tarihi
itibariyle takibe konu edilen çekler nedeniyle tahakkuk etmiş bulunan fer’iler toplamı olarak 3. Bilirkişi raporunda hesaplanan 250.147,31-TL'nin çek toplam miktarına eklenmesi gerektiği anlaşılmakla; davacı yan tarafından verilmiş çeklerin tamamının ödendiğinin kabulü ile, (250.147,31-TL +
920.000,00-TL=) toplam 1.170.147,31-TL'nin davacının ortaklık ilişkisi kapsamında ortaklık adına çek keşidesi ile yaptığı gider toplamı olduğu, sözkonusu toplam miktardan bilirkişi raporunda detaylı olarak açıklandığı üzere davacının elde ettiği 436.255,62-TL'nin tenzili sonrasında ise; davacının davalılardan
talep edebileceği tutarın ise; 733.891,69-TL olacağı ve bu miktardan davalıların hukuken sorumlu olduğu kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle davacının ıslah talebi gözetilerek ve talep ile bağlı kalınarak dava konusu toplam 733.891,00-TL alacağın 10.000,00-TL’lik kısmının dava, bakiyesinin ise; ıslah tarihi olan 24/04/2024 tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek ticari(avans) faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının isteminin ortaklığın bitirilmesi ve harcama protokolünden kaynaklanan edimlerin yerine getirilmediği iddiasına dayalı olduğu ve manevi tazminat isteminin kabulünü gerektirir nitelikte 4721 sayılı TMK ve 6098 sayılı TBK hükümleri kapsamında talebin yasal dayanağının mevcut olmadığı gözetilerek manevi tazminat isteminin yasal koşulları oluşmamakla reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ VE KISMEN REDDİNE,
a-Davacının ıslah talebi gözetilerek ve talep ile bağlı kalınarak dava konusu toplam 733.891,00-TL alacağın 10.000,00-TL’lik kısmının dava, bakiyesinin ise; ıslah tarihi olan 24/04/2024 tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek ticari(avans) faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
b-Davacının yasal koşulları oluşmayan manevi tazminat isteminin reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 50.132,09-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 170,78-TL ve 341,55-TL tamamlama harcı ile 12.950,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 13.462,33-TL bedel artırım harcının mahsubu ile bakiye 36.669,76-TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından peşin yatırılan 170,78-TL ve 341,55-TL tamamlama harcı ile 29,20-TL başvurma ve 12.950,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 13.491.53-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 108.744,74-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 16.282,00-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red ve kabul oranı ( 0,97) dikkate alınarak 15.850,05-TL'lik kısmının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
8-Mahkememiz dosyası arasındaki ...., sayılı dosyasının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize verilecek dilekçe ile ... istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/07/2024
...
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
1-Posta ve davetiye gideri : 1.207,00-TL
2-Bilirkişi ücreti : +15.075,00-TL
TOPLAM : 16.282,00-TL