T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/873 Esas
KARAR NO: 2021/873
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI / KARŞI DAVALI : ... -
VEKİLİ: Av. ... - ....
DAVALI / KARŞI DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Alacak (Adi Ortaklıktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/12/2018
KARAR TARİHİ: 17/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/12/2021
Mahkememizin yukarıdaki esasına kayden açılan adi ortaklıktan kaynaklanan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalının kendi adı ile mühendis-müteahhit olarak birtakım resmi kurum ihalelerine girdiğini, aldığı İhalelerin işlerini yapmayı taahhüt ettiğini, taahhüt ettiği bu işlerin yapımı sürecinde müvekkil şirket ile de ticari ilişki içerisine girdiğini, ticari ilişki kapsamında davalı tarafın İhale ile yapımı yükümlendiği bazı işlerin bir takım kalemleri davalının talebi doğrultusunda müvekkil şirket tarafından yapıldığını, mış, bazı işler için malzeme temini sağlandığını, yine davalı tarafın yükümlülüğündeki yükümlülüğündeki bazı işlerin de müvekkili şirket tarafından alt yüklenici olarak yapıldığını, aralarındaki ticari ilişkinin devamı sürecinde davalı tarafın talebi üzerine müvekkili şirket tarafından bir miktar paranın da borç ve avans olarak davalı tarafa ödendiğini, ,taraflar arasında imzalanan 4 adet "iş ortaklığı sözleşmesi" (22.04.2016 tarihli, 12.05.2016 tarihli, 17.06.2016 ve 17.08.2016 ve 06.10.2016 tarihli 1 adet “alt yüklenici sözleşmesi" imzalandığını, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında düzenlenen ve davalı tarafın muhasebe kayıtlarına da işlenmiş olan toplam 3.659.361,69-TL bedelli 7 adet faturanın Akyurt Belediye Başkanlığından davalı tarafın aldığı ihale ile yapımını yükümlendiği müvekkil şirketin alt yüklenici olarak yaptığı işlerden doğan alacaklarına, diğer faturalar ise davalı tarafın diğer bir takım ticari işlerinde müvekkil şirkete yaptırdığı ve teminini sağlattığı malzeme kalemlerinden doğan alacaklara ilişkin faturalar olduğunu, Ayrıca taraflar arasındaki ticari ilişki devam ederken müvekkil şirket tarafından davalı tarafa banka aracılığıyla 2016 yılı ilk 6 ayında toplam 93.000,00.- TL, aynı yılın 2. Altı ayında 299.500,00.-TL ve 2017 yılı ilk altı ayında 150.000,00.-TL olmak üzere toplam 542.500,00.- TL cari hesaba mahsuben banka kayıtları üzerinden ödendiğini, cari hesabı da içeren muhasebe kayıtları üzerinden hesaplandığında ise; müvekkil şirketin kesilen faturalara ve borç olarak davalı tarafa banka üzerinden verdiği miktarlar nedeniyle toplam alacağının 3.659.361,69-TL+542.500,00-TL=4201.861,69-TL, karşılık -cari hesabı da içeren muhasebe kayıtlarına göre- davalı tarafından yapılan Ödemelerin ise; 1.029.171,97.- TL olduğunu, davalı tarafından müvekkilinin alacağına mahsuben davalı tarafından EFT/Havale ile yapılan nakit ve çek ile yapılan ödeme toplamının ise; 839.715.00.-TL f 1.029.171,97,-TL= 3.868,886.97.- TL olduğunu, müvekkilinin davalı tarafından yapılan ödemeler dikkate alındığında davalıdan bakiye 332.974,72.-TL alacaklı olduğunu, davalıya keşide ettikleri ettikleri noter ihtarnamesine rağmen alacklarının ödenmediğini beyanla toplam 332.974,72-TL alacağın 19.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın adi ortaklıktan kaynaklandığını ve adi ortaklığın tasfiyesi davası açılması gerektiğini, yapılan işlerin sonucunda toplam olarak 861.407,30TL’lik zarar meydana geldiğini, bu zarar içerisinde davacı ... firmasının dava konusu yapmış olduğu ve haksız olarak talep edilen 332.974,72-TL’lik fatura bedelinin de bulunduğunu, ortada 861.407,30TL’lik zarar mevcut iken davacının bu işler için verdiği malzemelere ilişkin olarak 332.974,72-TL talep ettiğini, davacının müvekkilinden alacaklı olmadığını beyanla karşı dava olarak davacının kötü niyetli olarak Akyurt Belediyesi Seyit Burhanettin Camii ikmal inşaatının elektrik tesisatı alt yüklenicisi olan ... Elektrik Elektronik İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti sözleşme konusu işleri yerine getiremediğinden bu İnşaat şirketi sahibi olan Murat Rüzgar’dan yukarıda noter ihtarnamesinde belirtilen toplam 360.000,00TL bedelli 7 adet senedi alıp uhdesinde haksız yere tutmakta olduğunu beyanla fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere ortaklığın uğramış olduğu zarardan dolayı 50.000,00-TL nin davalıdan keşide ettikleri noter ihtarnamesi tarihi olan 30.07.018 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-Taraflar arasında imzalanan İş Ortaklığı Sözleşmesi.
-Faturalar
-Bilirkişi asıl ve ek raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, adi ortaklık sözleşmesi kapsamında ödenmediği ileri sürülen fatura konusu bakiye alacağın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davalı vekili tarafından davaya Asliye Hukuk Mahkemesi’nin bakmaya görevli olduğundan bahisle görevsizlik itirazında bulunulmuş ise de; gerçek kişi davalının inşaat mühendisi olup işbu dava konusu dava dışı kurumlardan aldığı ihalelerin toplam bedelinin 4.000.000,00-TL civarında olup ilgili Bakanlar kurulu kararında belirlenen kriterler çerçevesinde esnaf faaliyetini aştığından tacir statüsünde olduğundan, her iki tarafın ticari işletmesinin ilgilendiren ve nispi ticari dava mahiyetinde olan davaya bakmakla Mahkememizin görevli olduğu kabul edilerek görevsizlik itirazının reddine karar verilmiştir.
Dosyamıza sunulan sözleşme örneklerinin incelenmesinde farklı tarihlerde imzalanan İş ortaklığı sözleşmelerinde Akyurt Belediyesi, Akyurt Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ankara Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından ilan edilen ihale konusu işin davalının uhdesinde kalan ihale konusu işler nedeni ile tarafların ihale konusu işler ile ilgili tüm harcamalar, yasal ödemeler, malzeme ödemeleri, işçilik ödemeleri de dahil olmak üzere ortak hareket edecekleri, iş sonunda meydana çıkan ticari kar ve zararın da ortak hareket edilerek eşit oranda paylaşılacağının öngörüldüğü anlaşılmıştır.
Yine, taraflar arasında imzalanan 06/10/2016 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesinin incelenmesinde ise; Akyurt Belediyesi Hizmet Binası İç Dekorasyon Yapım İşi bünyesinde proje dahilinde bulunan Kamera Tesisatı (CCTV) imalatı hariç tüm bina İşlerinin İdari Şartnamenin 18,1 ve Sözleşmenin 15.1 Maddesi gereğince Alt Yüklenici olarak davacı Şirket tarafından Bina İşleri Yapım İşleri Genel Şartnamesi, Projeler, Mahal listeleri ve Pursantaj oranlarına uygun olarak Anahtar Teslimi götürü bedel şeklinde yapımının kararlaştırıldığı görülmüştür.
Taraf delilleri toplandıktan sonra dosyamızda bilirkişi heyetinden alınan raporda ise; tarafların uyuşmazlık ile ilgili ticari defterlerinin TTK ve VUK hükümlerine uygun olarak tutulduğunu, tarafların muhasebe kayıtlarının birbirini bire bir teyit ettiğini, 2016-2017 yıllarında ... firması (davacı) ...'e (davalı) KDV dahil 3.659.361,69-TL bedelli fatura kestiğini, bu faturaların hem muhasebe kayıtlarına hem de Maliyeye aylık alışlar ve aylık satışlar bildiriminde de (BA-BS Formları) bildirildiği, davacı tarafın huzurdaki dava dosyasına sunmuş olduğu ödemelerin de taraf defterlerine kaydedildiği, tarafların ticari defter kayıtlarına göre; 2017 yılı sonu itibariyle davalının davacı Şirkete 381.346,69 TL ....Ltd.Şti.’ne borçlu göründüğü, tarafların adi ortaklık ile olarak ilgili ayrı bir ticari defter tasdik ettirmediklerini, muhasebe kayıtlarının da yine ayrı ayrı hesaplar halinde tutulmadığını, kesilen faturalar ve yapılan ödemelerle ilgili tarafların ticari defter kayıtları birbirini teyit etmekte ise de; anlaşma yapılan işlerle ilgili giderlerin tespitinin mümkün olmadığı, adi ortaklık tasfiyesi istenmesi ile birlikte bu işlerle ilgili olan gelir ve gider faturalarının da dosyaya ibrazının sağlanmasının gerektiği belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, Mahkememiz’ce re’se seçilen 2. bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Dosyamıza sunulan 2. bilirkişi heyeti 1. raporunda ise; Muhasebe kayıtları incelendiğinde karşı davada talep edilen adi ortaklığın tasfiyesi ile ilgili ayrı şekilde tasdik ettirilmiş ticari defterler bulunmadığından herhangi bir görüş bildirilemeyeceği, Muhasebe kayıtlarına incelendiğinde, 2017 yılı sonu itibariyle, davalının davacıya 381.346,69 -TL borçlu göründüğü, karşı dava dosyasında ise; adi ortaklık ile ilgili olduğu belirtilen 7 adet toplam 360.000,00-TL'lik senetlerden 6 adedinin görüldüğü , bu senetlerin davacı Şirket ile ilgili olmadığı , alacaklısının dava dışı Mehmet ... olduğu, senetlerin tamamının 2017 yılında protesto olduğu ancak sonrasında ödenip ödenmediğinin de tespit edilemediği belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporuna yönelik olarak taraf vekillerinin gerekçeli itirazları çerçevesinde değerlendirme yapılması ve ayrıca uyuşmazlığı niteliği itibariyle Taraflar arasındaki ortaklığın tüm malvarlıklarının menkul, gayrimenkul, alacak, borç vs.itibariyle tespiti, mevcut ise; menkul ve gayrimenkulleri satılarak paraya çevrilmesi alacaklarının tahsili ve borçların ödenmesi, kalan miktar olup olmadığı var ise sözleşmeye göre tarafların hissesi ve kar ve zarar konusunda kalan miktarın taraflardan kimin kimden ne kadar talep edebileceği ile karşı dava da dikkate alınarak rapor tanzimi için bilirkişi heyetinden 1. Ek raporu alınmış , sunulan ek raporda sözkonusu ara kararda belirtilen hususların daha önce belirtilen görevlendirme ara kararının haricinde kalması nedeni ile ek rapor tanzim edilemeyeceği belirtilerek bu hususlarda rapor aldırılması için tasfiye memurları heyeti oluşturularak rapor alınması gerektiği belirtilmiştir.
Ara karar gerekleri çerçevesinde asıl ve karşı dava yönünden itirazları karşılar mahiyette aynı bilirkişi heyetinden alınan 2. Ek raporda ise; tarafların adi ortaklık ile ilgili olarak ayrı bir ticari defter tasdik ettirmedikleri, taraflarca kesilen faturalar ve yapılan ödemelere ilişki taraf kayıtları birbirini teyit etmekle birlikte adi ortaklık konusu işlerle ilgili giderlerin tespitinin mümkün olmadığı, bu nedenle asıl davaı-k.davalının davalı-k.davacıdan alacağı olarak asıl raporda tespit edilen 381.346,69-TL’nin ne kadarının adi ortaklık kapsamında yapılan işlerden ne kadarının ise; adi ortaklık haricindeki işlerden kaynaklandığının belirlenemediği belirtilerek taraf itirazları ve Mahkememiz ara kararı doğrultusunda yeniden yapılan değerlendirme sonucunda asıl davacı-k.davalının davalı-k.davacıdan 231.826,88-TL alacaklı olduğu mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ edildikten sonra gerekçeli itirazları üzerine dosyamızda alınan 2. bilirkişi heyeti 3. Ek raporunda ise; taraflar arasındaki hangi alacak/borç kalemlerinin adi ortaklık ilişkisi kapsamında olduğunun tespit edilemediği, 2. Ek raporun sonuç kısmında da belirtildiği üzere elektrik mühendisi bilirkişinin tespitleri de dikkate alındığında davacı Şirketin davalı-k.davacıdan 149.519,81-TL-381.346,69-TL= 231.826,88-TL davacı-k.davalı Şirketin davalı-k.davacıdan alacaklı olduğu, asıl davacı-k.davalı Şirket tarafından davalı tarafa keşide ve tebliğ edilen noter ihtarnamesinin tebliğ belgesi dosyada mevcut olmadığı gibi ihtarname içeriğinde ödeme için temerrüde esas olmak üzere uygun bir mehil de verilmediği, bu nedenle ihtarnamenin temerrüde ve faiz başlangıcına esas alınamayacağı belirtilerek davacı-k.davalı Şirketin dava tarihi itibariyle davalıdan 231.826,88-TL alacaklı olduğu, karşı davada ise; karşı davacının davalı Şirketten alacaklı olmadığı belirtilmiştir.
Bu bağlamda, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte dikkate alındığında; davacı şirket ile davalı arasında alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı, ayrıca 4 adet iş ortaklığı sözleşmesi ile imzalanarak davacı Şirketin davalının ihale ile aldığı işler kapsamında davacının gerek malzeme temini gerekse de alt yüklenici sözleşmesine konu imalatların yapımını üstlendiği, davacı tarafından işbu davanın davalıdan olan fatura konusu bakiye malzeme ve iş bedeli alacaklarına ilişkin olarak açıldığı, her ne kadar davalı-k.davacı tarafından davanın adi ortaklığın tasfiyesi hükümlerine göre bakılarak karara bağlanması talep edilmiş ve bu doğrultuda Mahkememiz’ce ara karar oluşturularak 2. Bilirkişi heyetinden 1. Ve 2. Ek rapor alınmış ise de; sunulan raporlarda asıl ve karşı dava konusu taleplere dayanak hangi işlerin adi ortaklık kapsamında yapıldığının ve tarafların bu işlerden kaynaklanan alacak/borç ile gelir/gider miktarlarının adi ortaklık haricindeki faaliyetlere ilişkin miktarlardan ayrıştırılamadığı belirtilerek değerlendirme yapıldığı, diğer taraftan asıl ve karşı davacı Şirketlerin dosyaya sundukları adi ortaklığa ait bir ticari defterleri bulunmadığı gibi adi ortaklığın tasfiyesi kapsamında aralarında kurulan alt yüklenici ilişkisinin ötesinde belirli menkul-g.menkul mallar ile hak ve alacaklar ile diğer malvarlığı unsurlarını da ortak amaç çerçevesinde adi ortaklık konusu işlere özgülediklerine yönelik olarak dosyamıza herhangi bir delil de sunmadıkları, adi ortaklık kapsamında tarafların yerleşik içtihatlara uygun şekilde tasfiye sürecine tâbi tutulacak bir ortak malvarlığının tespit edilemediği , bu durumda taraflar arasındaki asıl ve k.davada adi ortaklığın tasfiyesi hükümlerinin fiilen ve hukuken uygulanmasına hukuken olanak bulunmadığından asıl ve karşı davada adi ortaklığın tasfiyesi hükümlerinin uygulanamayacağı, dosyamıza sunulan ve Mahkememiz’ce de denetime elverişli görülmekle benimsenen 2. Bilirkişi heyeti 3. Ek raporu dikkate alındığında; asıl davacı Şirketin davalıdan taraf Şirketlerin kanuna uygun olarak tutulduğu sabit olmakla ayrı ayrı lehlerine delil teşkil eden ticari defter kayıtları da gözzetildiğinde; dava tarihi itibariyle 231.826,88-TL alacaklı olup bu miktar yönünden asıl davanın kısmen kabulü gerektiği, asıl davada davalı-k.davacıya keşide edilen Ankara ....Noterliği’ne ait 07/09/2018 tarih ve 14479 yevmiye sayılı ihtarnamesinde muhatap asıl davalıya 6098 sayılı TBK’nın 125.m. gereğince ödeme ve temerrüt olgusu yönünden uygun süre verilmediği ve ihtarnamenin tebliğ belgesinin de sunulmadığı dikkate alındığında, sözkonusu ihtarnamenin temerrüt olgusuna esas alınmayacağı, asıl dava konusu ve talepte haklılığı sabit olan 231.826,88-TL alacak yönünden asıl davalı-k.davacının temerrüdünün dava tarihinde gerçekleştiğinden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte asıl davalı-k.davacıdan tahsiline, karşı dava yönünden ise; dava konusu zarar iddiasına dayanak bonoların dosyamız asıl davacısı-k.davalısı ile ilgisinin bulunmadığı, zarar olgusunun ve davacının kusurunun kanıtlamadığı sabit olmakla reddi gerektiği kanaatine kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise; reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; dava konusu 231.826,88-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 15.836,09-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 5.686,38-TL harcın mahsubu ile bakiye 10.149,71-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3- Davacı tarafından peşin yatırılan 5.686,38-TL harç ile 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 5.722,28-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT 13/1.m. gereğince nisbi 24.677,88- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-(Reddine karar verilen alacak miktarı gözetilerek) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT 13/2.m. gereğince nisbi 13.559,04-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 4.230,00-TL yargılama giderinin red-kabul oranı gözetilerek 2.945,05-TL’lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı uhdesinde bırakılmasına,
7- HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN:
1-Karşı davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 59,30-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 3.329,75 TL harç ile 1.271,21-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.600,96-TL mahsubu ile bakiye 4.541,66-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 20.521,56-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5- HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/11/2021
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
1-Posta ve davetiye gideri : 230,00-TL
2-Bilirkişi ücreti : 4.000,00-TL
TOPLAM :+ 4.230,00-TL