T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/113 Esas
KARAR NO: 2021/421
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/02/2020
KARAR TARİHİ: 17/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :28/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili Av. ... sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirketin davalı firmadan 10/07/2019 tarihinde satın aldığı ... plakalı, ... marka, ...2018 model, ... motor numaralı, ... şasi numaralı aracın satım tarihinden sonra İzmir’de ... yetkili servisine götürüldüğünde motorunun değiştirildiğini öğrendiğini, aracın bakım uyarılarının müvekkili tarafından araç kullanıldıkça sürekli olarak ortaya çıktığını, aracın eski motora entegre olduğu için bu uyarıların ekrandan silinemediğini, aracın gizli ayıplı olduğunu beyanla fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla dava konusu aracın ayıpsız/kusursuz aynısı ile değiştirilmesine, aracın değiştirilmesi mümkün olmadığı takdirde ise; aracın bilirkişi incelemesi sonucunda tespit edilecek 2. el rayiç değerinin arabuluculuk görüşmelerinin başladığı 11/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek orandaki faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA :
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının ayıp bildiriminde bulunmadığını, dava konusu aracın satın alma tarihi itibariyle garantisinin devam ettiği, sözkonusu ayıp ile ilgili olarak sorunun muhatabının yetkili servis olduğunu, aracın alım-satımı sırasında detaylı olarak incelenerek ve var olan ayıpların bildirilerek satın alındığını, müvekkilinin aracı başka bir firmadan satın alındığını, iddia edilen ayıpların olması durumunda müvekkiline araç satışı yapan ... Oto Kiralama ve Tur. Yat. A.Ş.’ye davanın ihbarı ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
-Fatura ve yetkili servis onarım kayıt e belgeleri.
-Bilirkişi asıl ve ek raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, gizli ayıplı araç satımı nedeni ile aracın misli ile değişimi aksi takdirde araç satım bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz’ce davanın ihbarı talep edilen ... Oto Kiralama ve Tur. Yat. A.Ş.’ye ihbaren dava dilekçesi tebliğ edilmiştir.
Her ne kadar davalı tarafından davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığı ileri sürülmüş ise de; dosyaya celp edilen ... Oto Balgat servis onarım kayıtları incelendiğinde davacının aracın motorunu hangi tarihte öğrendiğine ilişkin bir açıklık olmadığı, aracın satın alınması öncesinde davacı tarafından TTK 23/1-c .m. gereğince alınan ekspertiz raporunda da aracın motorunun değiştirildiği tespitine ve davacının İzmir’deki ... servisine aracı götürmesi nedeni ile öğrendiği dikkate alındığında; davasını süresinde açtığı anlaşılmıştır. Kaldı ki, davacının ayıbının sonradan ortaya çıkması ve davalı tarafından öğrenilmesinde davalı satıcının ayıbı gizlemesi ve davacıyı satım sırasında bilgilendirdiğine ilişkin bir delil sunulmaması karşısında davalı satıcının gizli ayıbı davacı alıcıdan ağır kusurlu olarak gizlediği anlaşılmaktadır. Bu durumda yerleşik içtihatlar da dikkate alındığında; ayıp ihbar sürelerine ilişkin yasal düzenlemenin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Açıklanan nedenlerle; davalının bu yöndeki savunmalarına itibar edilememiştir.
Mahkememiz’ce aracın servis onarım kayıt ve belgeleri celp edildikten sonra re’sen seçilen makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda özetle; dosyaya sunulan servis kayıtlarına göre aracın motorunun alım-satım öncesinde 28/02/2019 tarihli fatura ile araç 21.728 km ’de iken garanti kapsamında motorunun değiştirildiği, ancak gerek aracın satış faturasında gerekse de fatura ile birlikte alıcı davacıya verilen diğer evraklarda ve düzenlenen ekspertiz raporunda aracın motorunun değiştirildiği ile ilgili bir bilgiye yer verilmediği, aracın motorunun değiştirildiğinin basit bir inceleme ile anlaşılamayacağını, araç alım-satımı ile uğraşan tecrübeli kişilerin aracın ruhsat kaydındaki motor numarasının standart olmayan formundan motor numarasının değişmiş olduğunun anlaşılabileceğini, araçtaki en önemli aksama ilişkin bu hususun gizli ayıplı olduğunu, aracın motor değişimi yapıldıktan sonra servis kayıtlarında kritik olmayan fren balataları değişimin zamanı, motor yağı servis ihtiyacı, park freni gibi muhtelif check control mesajları verdiğinin görüldüğünü, ancak bu uyarıların aracın acil durdurulması gereken uyarıları değil; servis mesajları niteliğinde olduğunu ,aracın servis bildirimleri vermesinin doğal olduğunu ve mesajların aracın durdurulmasını gerektirmediğini, inceleme tarihi itibariyle 57.175 km’de olan araçtan faydalanmanın devam ettiği, motor değişiminin aracın 2. El satışında değerini düşürüen bir ayıp olup nispi metod esas alınarak yapılan hesaplamaya göre aracın gizli ayıplı değerinin 245.235,71-TL olduğu, bu durumda aracın satım bedeli olan 264.100,00-TL ‘den 245.235,71-TL mahsup edildiğinde araçtaki değer kaybının 18.864,29-TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Dosyamıza sunulan bilirkişi raporu denetime elverişli görülmekle; ek rapor alınması talebi Mahkememiz’ce yerinde görülmemiştir.
Bilindiği üzere; 6102 sayılı TTK'nin 23.maddesi; "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır...
c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."
6098 sayılı TBK’nın 223.maddesine göre ise; " Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. "
Aynı Kanunun TBK’nın 219.maddesine göre; "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."
Bu bağlamda yapılan yargılama ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu ... plakalı, ... marka, ...2018 model, ... motor numaralı, ... şasi numaralı aracın Ankara ...Noterliği’nin 10/07/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı satış sözleşmesi ile davalı satıcı tarafından davacı alıcıya satılarak kendisine teslim edildiği, davacının aracı teslim alarak kullanmaya başlamasından sonra bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere basit bir inceleme ile öğrenilmesi mümkün olmayan nitelikte gizli bir ayıp olan aracın motorunun satım tarihinden önce değiştirildiği olgusunu öğrendiğini, dosyamızda davalı satıcı tarafından bu konuda davacının bilgilendirildiğine ve buna rağmen araçtaki ayıbı benimseyerek satın aldığına bir delil bulunmadığı, bu durumda davalı satıcının davacı alıcıya karşı satıma konu araçtaki en önemli parçaların bulunduğun motorunun değişmiş olduğunu bildirmemiş olması nedeni ile ağır kusurlu olduğu, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere aracın motorunun değişmiş olması nedeni ile araçtan servis uyarılarının bakım zamanı gelmese dahi yandığı, bu durumun aracın yeni motoruna değil; önceki motoruna teknik yönden uyumlu ve programlı olmasından kaynaklandığı, her ne kadar bilirkişi raporunda bu durumun araçtan faydalanmayı engellemediği belirtilerek araç değer kaybı hesaplaması yapılmış ise de; aracının motorunun değiştirilmiş olmasının gizli ayıp niteliği ile alıcının araca duyduğu güvenin sarsılması sonucunu doğuracağı, aynı durumun davacı alıcının araçtan beklediği sosyal ve ekonomik yararı, konforu ve performansı ortadan kaldıran veya azaltanbir sonu ç doğuracağı, ayrıca aracın ikinci el satış aşamasında da açıkça değerini düşürücü nitelikte bir durum yaratacağı olguları ile hakkaniyet ilkesi birlikte dikkate alındığında; davacı alıcının aracı mevcut gizli ayıplı hali ile kabule zorlanamayacağı açık olup davacının davasının ve 6098 sayılı TBK’nın 227/4.m. gereğince terditli taleplerden aracın misli ile değişim talebinin kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; dava konusu ... plakalı, ... marka, ... 2018 model, ... şasi numaralı aracın davacı tarafından davalıya (davacıya satım tarihinden sonra konulan takyidatlar mevcut ise; takyidatsız olarak) iadesi kaydıyla ayıpsız ve kusursuz aynı nitelikteki araç ile DEĞİŞTİRİLMESİNE, değiştirilen aracın davacıya davalı tarafından teslimine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 18.040,67-TL harçtan peşin yatırılan 4.510,17-TL harcın mahsubu ile bakiye 13,530,50-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3-Davacı tarafından peşin yatırılan 4.510,17-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 26.937,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 1.025,50-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
1- Posta ve davetiye gideri : 170,25-TL
2- Bilirkişi gideri : 850,00-TL
TOPLAM :1.025,50-TL