T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/218 Esas - 2025/481
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2020/218 Esas
KARAR NO : 2025/481
BAŞKAN :...
ÜYE : .....
ÜYE : ......
KATİP :.....
ASIL DAVACI-KARŞI DAVALI : ........
VEKİLLERİ : Av......
Av......
Av.......
ASIL DAVALI-KARŞI DAVACI : ... .......
VEKİLLERİ : Av. ......
Av.....
Av......
Av......
Av......
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/05/2020
KARAR TARİHİ : 04/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA VE İSTEK :
Asıl davacı-k.davalı şirket vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı aras0ında 20.10.2016 tarihinde "Yapım ve Hizmet İşleri Sözleşmesinin" imzalandığını, sözleşmede müvekkili şirketin Yüklenici, davalı şirketin ise; işveren olarak anıldığını, bu iş ile ilgili teknik şartnamenin ise ayrıca hazırlandığını ve imzalandığını, anılan sözleşmeye göre, yüklenici tarafından yapılacak işin "davalı şirkete ait Kütahya'da bulunan termik santralin 6 Adet.... tip kömür değirmenlerinden 3 tanesinin projelerde detaylan bulunan taşıyıcı yayları, viskodamperleri ve temel beton kaideleri dahil komple demontajını ve değirmen beton kaidelerinin yeniden ...-.... Tip Değirmenlerine uygun yapılması ve işveren tarafından temin edilecek 3 ....... değirmenlerin montajı ile mevcut sıcak gaz kanalı ve kömür toz kanalının adaptasyonun yapılması ve işletmeye alma dahil olmak üzere belirtilen tüm işlerin projelerine, teknik kaidelere ve şartnameye uygun şekilde anahtar teslim şekilde yapılması" şeklinde ifade edilmiş olduğunu, Sözleşmeye göre İşin bedeli, her bir ünitenin mekanik montaj-demontaj işlerinin fiyatının 330.000,00-TL ve inşaat işleri fiyatı 123.333,00 TL olmak üzere toplam 453.333,00 TL olduğu, yani, Sözleşme bedeli 3 ünite fiyat toplamı olan 1.359.999,00 TL ve fiyatlara KDV dahil olmadığını, müvekkili şirketin sözleşmenin 10. maddesinde belirtilen 136.000,00-TL teminat bedelini yatırdıktan sonra, süre içerisinde işe başlamış ve yine belirtilen süreler içerisinde işi tamamlanmış ve geçici kabul sonrasında da üç kömür değirmeni içinde hakediş düzenlendiğini, daha sonra davalı işverence sözleşme kapsamında iş ve işlemleri yapılan 3 adet değirmenden 3 no'lu ve 6 no'lu kömür değirmenlerinde işin tamamlanmasından sonra vibrasyon olduğu iddia edildiği, bunun üzerine, müvekkili tarafından bağımsız bir mühendislik firmasına iki ayrı zamanda ölçüm yaptırıldığını ve iki ayrı rapor düzenlendiğini, düzenlenen raporda mühendislik firmasına iki ayrı zamanda ölçüm yaptırılarak iki ayrı teknik rapor düzenlendiğini, bu ölçüm raporlarında "Değirmende mekaniksel anlamda vibrasyonu etkileyecek sorun görülmediği, değirmen gövdesinden gelen vibrasyonla şaseden gelen vibrasyon ile aynı frekansta olduğu, şase altındaki yay sisteminin damper görevini tam yapamadığı ve Yay sistemi dağılım ayarı düzende olmadığı, merkezden kaçtığı" sonucuna ulaşıldığını, buna rağmen davalı iş sahibi şirket tarafından müvekkili şirketin hak etmiş olduğu bedel ve işin başında ödenen kesin teminat bedeli müvekkiline noter ihtarnamesi keşide etmelerine rağmen ödenmediğini, gönderilen ihtarnameye rağmen davalı tarafın ödeme yapmaması üzerine ... 29. İcra Müdürlüğü'nün 2020/2465 Esas sayılı takip dosyasında başlattıklarını icra takibine vâki davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra-inkâr tazminatının yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA :
Asıl davalı-k.davacı şirket vekili sunduğu cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; dava dilekçesini özetledikten sonra, TBK 97.m. gereğince karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, ifa sırasında karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerektiği düzenlendiğini, bu bağlamda ödemezlik def’inde bulunma zorunluluğunun hasıl olduğunu, davacı firmanın ağır kusurlu ve ayıplı hizmeti ile müvekkili şirketi telafisi imkansız zarara uğrattığını, halihazırda asıl davacı şirketin müvekkili şirkete borçlu olduğunu, bu nedenle takas ve mahsup taleplerinin bulunduğunu, müvekkili şirketin 4.üniteyi kuran Babcock/Almanya firmasının orijinal projeleri teknik şartnamelerini yükleniciye sağladığını, söz konusu projelerin ünite yapımı sırasında tamamı milimetriğine kadar mühendisler tarafından hesaplanarak projelendirildiğini, işbu proje ile ünitenin 30 yıldır sorunsuz bir şekilde çalışmakta olduğunu, ancak tüm ayrıntısıyla verilmiş olan projeye yüklenici gereği gibi ifa edemediğini, bu nedenle sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getiremediğini, sözleşmenin 10.m. gereğince davacının teminatın iade koşullarının gerçekleşmediğini, sözleşme kapsamında kesin kabul şartları oluşmadığından ve kesin kabul ve kesin hesap yapılmadığını, sözleşmede açıkça düzenlendiği şekilde davacı yüklenici teknik şartname ve projeye uygun bir ifada bulunmadığını, sözleşme gereğince %25 bloke tutulan hakediş ve kesin teminat iade şartlarının oluşmadığını ve borcun muaccel hale gelmediğini, davacı yükleniciye 08.01.2018 tarih ve 90 sayılı gönderilen yazı ile DGS 70 tipe döndürülen 3-5 ve 6 no'lu değirmenlerin 15 gün süre ile 4mm/Saniyede izleneceği 15 günlük süresi sonunda teknik şartnamede belirtilen değerlere ulaşılmaması halinde firma nam ve hesabına amili mütehassıs firmalardan hizmet alınacağı ve yapılan harcamaların firmanın alacaklarından kesileceği belirtildiği, yapılan izlemeler neticesinde değirmenlerde vibrasyonun olduğunun tespit edildiğini, iş bu sorun yüklenici firma çalışılmaya başlandıktan sonra başlamış olup, 2017 yılından beri devam etmekte olduğu, bu sorunun giderilmesi için amili mütehassıs firmalarla görüşmeler yapıldığını, sorunun yükleniciden kaynaklandığının alınan uzman raporları ile tespit edildiğini, yüklenici firmanın işleri tamamlaması sonrasında her bir değirmenin işlerini tamamlayıp her bir değirmenin ayrı ayrı devreye alındığını, çalışması esnasındaki vibrasyon (titreşim) değerlerinin teknik şartnamede belirtilen 4 mm/saniyenin üzerinde seyrettiğinin yüklenici şirket yetkilileri ile birlikte tespit edildiğini, vibrasyon değerlerinin istenilen seviyeden yüksek olması halinde sürekli arızalar nedeniyle üretimin kesintiye uğradğını ve santralde verimliliğin düştüğünü, yine üretim maliyetleri arttığı gibi iş kazaları risklerinin de artmakta olduğunu, bu sebepten dolayı şirketlerinin ekonomik kayıpları ve riski oldukça yükseldiğini, iş bu değirmenlerdeki vibrasyon nedeniyle santral sık sık durdurulmakta ve balans ayarı yapılmak zorunda kalındığını, bu durumun da santral işlerliğine zarar etmekte olup üretim kaybına neden olduğunu beyanla asıl davanın reddine, haksız dava nedeniyle %20'den az olmamak şartıyla kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine davalı yüklenicinin eksik ve kusurlu imalat nedeniyle zararlarının tespiti ile iş bu zararlar için açtıkları karşı davada şimdilik 500-TL üretim ve kâr kaybının tazmini için şimdilik 500,00-TL olmak üzere toplam 1000-TL'nin davalıdan yargılama giderleri ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
-... 29. İcra Dairesi'nin 2020/2465 E. sayılı takip dosyası.
-Taraflar arasında imzalanan sözleşme
-Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, taraflar arasında imzalanan 20.10.2016 tarihinde imzalanan "Yüklenici Sözleşmesi" kapsamında ödenmeyen hak ediş alacağının tahsiline yönelik olarak başlatılan ilamsız icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava konusu ... 29. İcra Dairesi'nin 2020/2465 E. sayılı dosyasının incelenmesinde; asıl davacı-k.davalı takip alacaklısı olan ......
Montaj Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi
vekilinin müvekkilinin takip borçlusu olan dosyamız asıl davalı-k.davacısı ... ..... Anonim Şirketinden olan cari hesap bakiye
alacağı 521.333,05 TL’nin tahsili amacıyla 24/02/2020 tarihinde (avans faizi %13,75) başlattığı takibe ilişkin
ödeme emrinin muhatabına 26.02.2020 tarihinde tebliğini müteakip, takibe, borcun tamamına, faize, faiz oranına ve her türlü fer’ilerine itirazı üzerine 03.03.2020 tarihinde İcra Dairesi tarafından takibin durdurulduğu, yasal 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan "Yüklenici Sözleşmesi incelenmesinde; davalı şirkete ait Kütahya'da bulunan termik santralin 6 Adet ...-... tip kömür değirmenlerinden 3
tanesinin projelerde detaylan bulunan taşıyıcı yayları, viskodamperleri ve temel beton kaideleri dahil komple
demontajını ve değirmen beton kaidelerinin yeniden ...-70 ... Değirmenlerine uygun yapılması ve işveren
tarafından temin edilecek 3 Adet ... Tip değirmenlerin montajı ile mevcut sıcak gaz kanalı ve kömür toz
kanalının adaptasyonun yapılması ve işletmeye alma dahil olmak üzere belirtilen tüm işlerin projelerine,
teknik kaidelere ve şartnameye uygun şekilde anahtar teslimi olarak yapılmasının davacı yüklenici tarafından ifasının üstlenildiği, sözleşmeye göre İşin bedelinin her bir ünitenin mekanik montaj-demontaj işleri fiyatı 330.000,00-TL ve inşaat işleri fiyatının 123.333,00-TL olmak üzere toplam 453.333,00-TL olduğu, yani sözleşme bedelinin 3 ünite
fiyatı toplamı olan 1.359.999,00-TL ve fiyatlara KDV dahil olmadığı belirtilmiştir.
Taraf delilleri toplandıktan sonra asıl davacının dava konusu eserdeki ayıp iddiası yönünden mahallinde keşif icrası ile bilirkişi raporu alınması için Kütahya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine istinabe yazısı yazılmıştır.
Dosyamıza istinabe ile alınan 18/03/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; dava konusu sözleşme ve şartnameler kapsamında davacı tarafından 6, 3 ve 5 numaralı değirmenlerin montaj ve montaj
işçiliklerinin tamamlandığının tespit edildiği, yerinde yapılan keşif ve incelemede 3 no.lu değirmen bakımda olduğundan incelenememiş, 6 ve 5 numaralı
değirmen üzerinde davalı ... ... Elektrik Üretim A.Ş.ye ait ölçüm cihazı ile anlık olarak değirmen
yatakları üzerinden vibrasyon ölçümü yapılmış ve 6 numaralı değirmende sözleşme hükümlerinde belirtilen
değerin üzerinde vibrasyon olduğunun tespit edildiği, ancak anlık olarak yapılan ölçümler değirmenlerdeki
eksik ve ayıbın kimden kaynaklandığının (malzeme kaynaklı mı, proje kaynaklı mı, yoksa işçilik kaynaklı mı)
tespiti için yeterli olmadığını, davacı tarafından sunulan Maray Makine tarafından hazırlanmış olan titreşim analiz raporunda
titreşim ölçümlerinin değirmenin belli noktalarından ölçüm yapılmakla yetinildiği, bu nedenle de söz konusu raporun yetersiz
olduğu, davalı tarafından sunulan Vicoda Firması tarafından düzenlenen vibrasyon raporunda ise .... marka yaylı elemanlar ile imalatçısı oldukları ... yaylı elemanlarının karşılaştırılması şeklinde analiz
yapıldığı ve sadece temel üzerinde ölçümler yapıldığı, bu haliyle raporun yetersiz olduğunun tespit edildiği, dava konusu vibrasyon sorununun kaynağının tespiti için öncelikli olarak makinenin genel titreşim
değerlerinin ölçülmesi, doğal frekans tespiti, yapısal titreşim analizi vb. Analizler yapılarak titreşimin
kaynağının tespitinin gerekli olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, inşaat mühendisi bilirkişi bilirkişi heyetinde görevlendirilerek istinabe ile bilirkişi heyetinden asıl rapora yönelik taraf itirazlarını da karşılar mahiyette ek rapor alınmıştır.
Dosyamıza sunulan 26/04/2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda ise özetle;Tablo 1’de verildiği üzere üç değirmen için de değirmen nominal dönüş hızı olan 10,6 Hz civarında
oluşan titreşimlerin ölçülen titreşim seviyelerini belirlediği, üç değirrmen için de mil ekseni yönünde
titreşim cevabının frekans grafiklerinden elde edilen doğal frekans değerlerinin 10,6 Hz’ten düşük olduğu, gözlemlenen doğal frekans değerlerinin tüm değirmenler için benzer ve birbirine yakın olduğunu, doğal frekanslarının değirmen dönüş frekanslarından küçük ve mümkün olduğunca farklı olmasının değirmenin aynı
seviyede kuvvetlere vermiş olduğu tepkinin daha düşük olmasını sağlayacağı, dava konusu beton kaidesinin ağırlık ve atalet dönme momentlerinin 4 no’lu ünitede kurulu
değirmenlerinden daha düşük olduğu, bu nedenle dava konusu değirmenlerin doğal frekanslarının 4 no’lu
değirmenlere göre biraz daha yüksek olduğu ve dava konusu değirmenlerin frekans tepki grafiklerinin
değirmenden gelen mil dönüş frekansına daha fazla seviyede tepki verecek şekilde 4 no’lu ünitenin
değirmenlerine göre farklı olduğunu, dava konusu değirmenler için davalı tarafından imal edilen beton kaidelerin projelerinin davacı
tarafından sağlandığı ve bu beton kaidelerin üretim sürecinin (kalıplama, çelik donatı, beton döküm işlemleri,
vb) ilgili tesiste değirmenlerin monte edildiği ünitede davacı tarafın gözetiminde ve onayı ile
gerçekleştirildiği, üretilen beton kaidelerin atalet özelliklerinin referans olarak kullanılan 4 no’lu ünitenin
değirmenlerinden farklı olması dolayısıyla değirmenlerin titreşim seviyelerinin de yüksek olmasının davacı ve davalının ortak sorumluluğunda olduğu, her iki tarafın da kusurlu oldukları, eserdeki Sorunun beton kaideden kaynaklanmış olması ve beton kaide üzerinde sorunun nedeninin tespiti için makine temelleri konusunda uzman bir inşaat
mühendisinin yapılan imalatları incelemesi gerektiği üretim durmalarının dava konusu değirmenlerdeki vibrasyon sebebiyle olup olmadığını tespite yarar somut delil sunulmadığı, bu haliyle üretim zararı
hesaplaması yapılamayacağı belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, dosyaya sunulan Taraflar Arasındaki Sözleşme, Teknik Şartname, Mitsubishi ve Vicoda firmalarına ait
analiz ölçüm raporları ve tarafların ek raporları itirazları değerlendirilmek üzere 24/05/2023 tarihli teknik bilirkişi raporu temin edilmiştir.
Dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda özetle; beton ve donatıların UYS (ulusal yapı denetim sistemi) kayıtlı akredite laboratuvarlardan alınmış
analiz ve test sonuçları ve teknik şartnamenin 15. maddesinde proje listesinde verilen 18 adet projenin dosya
içerisinde mevcut olmadığı, imal edilen beton kaidelerden karot alınarak beton kaidelerin projesine uygunluğunun analiz ve test edilerek donatı taraması yapılması gerektiği, yerinde yapılan incelemede temel altı destek profillerinin bazılarında gözle görülür
eğilmelerin tespit edildiği, profillerdeki bu eğilmelerin beton yüzeylerinde şişme ve eğilme oluşturduğunu, yerinde yapılan inceleme neticesinde temel beton yüzeylerinde çatlakların ve beton yüzeylerinde
eğilme ve şişmelerin mevcut olduğu, beton yüzeylerindeki çatlakların beton içerisindeki donatıların,
çekme kuvvetini karşılamamasından kaynaklı oluşabileceği kanaatinde olduğunu, Yerinde yapılan inceleme neticesinde beton yüzeylerin terazisinde olmadığı ve beton yüzeylerde
şişmeler olduğunun tespit edildiği, beton yüzeylerde oluşan şişme ve beton yüzeylerin terazisinde olmamasının beton kidelerin fen ve sanat kurallarına uygun olmadığını göstereceği kanaatinde olduğunu, beton kaidelerin
yapım aşamasına ait dosya içerisinde herhangi bir belge olmadığından, imalatın teknik şartnamesine uygun
yapılıp yapılmadığı hakkında kesin bir sonuca varılamadığı belirtilmiştir.
Aynı bilirkişi heyetinden dava konusu işin ifası sırasında davacı yüklenici tarafından monte edilen ancak asıl raporda kalıp ve işçilik hataları nedeni ile fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmadığı ve ayıplı olduğu tespit edilen beton kaidelerdeki ayıpların KDV dahil parasal miktarının tespit edildiği 11/07/2024 tarihli ek rapor alınmıştır.
Dosyamıza sunulan 11/07/2024 tarihli ek raporda özetle; sözleşme konusu işteki Kalıp ve işçilik hataları nedeni ile fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmadığı ve ayıplı olduğu tespit edilen beton kaidelerdeki ayıpların giderilmesi için değirmenin sökülerek beton kaidenin tamamen yıkılması ve yeniden yapılmasının gerektiği, ancak değirmenlerin sökümü, beton kaidenin yıkım ve yeninden inşasının sıradan bir inşa işi olmadığı, ayıbın giderilmesi tutarının hesaplamasında davacı ile davalı arasında 20.10.2016 tarihinde imzalanan Yüklenici Sözleşmesi dikkate alındığında; sözleşmeye göre; sözleşme tarihi olan 20.10.2016 itibari ile inşaat işlerinin bedeli her bir ünite için KDV hariç 123.333,00 TL, %18 KDV dahil 145.532,94 -TL olduğu, 3 ünite için toplam KDV hariç 369.999,00-TL, %18 KDV dahil 436.598,82-TL olduğu kanaatine varıldığı, Dava tarihi olan 21.05.2020 itibari ile Yİ-ÜFE katsayılarına göre güncelleme yapıldığında inşaat işlerinin bedelinin her bir ünite için KDV hariç 438.006,50-TL, %18 KDV dahil 516.847,67-TL olduğu, 3 ünite için toplam bedelin KDV hariç 1.314.019,50-TL, %18 KDV dahil 1.550.543,01-TL olduğu, dava konusu işin yapımı sırasında tarafların ayrı ayrı % 50 oranında kusurlu oldukları kabul edildiğinden, 1.550.543,01-TL (%18 KDV dahil) tutarın yarısı olan 775.271,51-TL tutarlık kısmından asıl davacı-k.davalı yüklenicinin, diğer yarısı olan 775.271,51 tutarlık kısmından ise asıl ........ olan iş sahibi şirketin sorumlu olduğu, karşı dava konusu üretim kaybı ve kâr kaybı talebi yönünden somut veri sunulmadığı için hesaplama yapılamadığı belirtilmiştir.
Dosyamızda taraf şirketlerin ticari defterleri inceletilerek asıl davacı-k.davalı şirketin sözleşme konusu iş kapsamında tanzim ettiği faturaların tarih ve miktarları ile asıl davacı-k.davalı şirketin asıl dava tarihi itibariyle k.davalı şirketten alacaklı olup olmadığı, alacak mevcut ise; miktarı konularında re'sen seçilecek SMMM bilirkişisinden rapor alınmıştır.
Dosyamıza sunulan 20/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda ise özetle; tarafların ticari defterlerinin VUK ve TTK hükümlerine göre tutulmuş olduğu, kanuni defterlerin noter
açılış ve kapanış tasdikleri ile e-defter beratlarının yasada belirlenen sürede GİB sistemine yüklenmiş
olduğu,
asıl davacı/k.davalı şirket tarafından asıl davalı-davalı/k.davacı şirkete KDV dahil 16.03.2017, 06.06.2018 ve
19.01.2018 tarihli 534.532,94-TL bedelli faturalar ile toplam 1.603.598,82-TL’lik (3 adet) fatura
düzenlenmiş olduğu, asıl davacı/k.davalı tarafından düzenlenen faturalar ile davalı/k.davacı şirketçe yapılan ödemeler
hususunda tarafların ticari defter kayıtlarına göre birbirleri ile mutabık oldukları,
asıl davacı-k.davalı şirketin, asıl davalı-k.davacı şirketten asıl dava tarihi itibariyle
521.333,05-TL alacaklı olduğu mütalaa edilmiştir.
Dosyamızda taraflar arasında Yüklenici sözleşmesi imzalandığı, sözleşme kapsamında davacı yüklenici şirketin davalı şirkete ait Kütahya'da bulunan termik santralin 6 Adet ...-... tip kömür değirmenlerinden 3 tanesinin projelerde detaylan bulunan taşıyıcı yayları, viskodamperleri ve temel beton kaideleri dahil komple demontajını ve değirmen beton kaidelerinin yeniden ...-... Tip Değirmenlerine uygun yapılması ve işveren tarafından temin edilecek 3 Adet ...-... Tip değirmenlerin montajı ile mevcut sıcak gaz kanalı ve kömür toz kanalının adaptasyonun yapılması ve işletmeye alma dahil olmak üzere belirtilen tüm işlerin projelerine, teknik kaidelere ve şartnamesine uygun şekilde anahtar teslimi yapılması işinin ifasını üstlendiği, sözleşme konusu işin geçiçi kabulünün yapıldığı çekişmesizdir.
Bu bağlamda, yargılama konusu somut uyuşmazlık, asıl davacı yüklenicinin asıl davalı-k.davacıya karşı edimini tam ve gereği gibi ifa edip-etmediği noktalarında toplanmaktadır. Asıl davacı-k.davalı yüklenici sözleşme konusu edimini ayıpsız olarak ifa ettiğini ileri sürmektedir.Asıl davalı-k.davacı yan ise; asıl davacının imal ve monte ettiği beton kaidelerde vibrasyon frekans değerlerinin yüksekliğinden kaynaklanan ayıplı ifa mevcut olduğunu savunmaktadır.
Açıklanan maddi ve hukuki olgulara göre taraflar arasındaki uyuşmazlık 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.
Bilindiği üzere; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 472. maddesi üçüncü fıkrasında eser sözleşmelerinde yüklenicinin genel ihbar yükümlülüğü düzenlenmiştir. Söz konusu maddede "eser meydana getirilirken iş sahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğu anlaşılır veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkarsa yüklenici bu durumu hemen iş sahibine bildirmek zorundadır, bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur." hükmüne yer verilmiştir. Eser sözleşmelerinde kural olarak yüklenici işinin ehli ve basiretli bir iş adamı olarak yükümlendiği imalâtı fen ve sanat kurallarına, sözleşmeye, amacına uygun tamamlayarak teslim etmek zorundadır. Eser sözleşmelerinde, yüklenici işin ehli olup bedele hak kazanabilmesi için, eseri fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayıp teslim etmesi zorunludur. Yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye teknik ve sanatsal kurallara ve amaca uygun olarak imâl edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle mükelleftir. Yüklenici, sözleşmeyle yapımını üstlendiği eseri, sadakat ve özen borcu gereği iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmek zorundadır.
Bu bilgiler ışığında dosyamızda alınan bilirkişi heyeti raporları ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; dosya kapsamındaki deliller ile uyumlu ve taraf itirazlarını da irdeler mahiyette görülmekle Mahkememiz'ce de benimsenen 11/07/2024 tarihli teknik bilirkişi heyeti raporunda tespit edildiği üzere 11/07/2024 tarihli ek raporda özetle; sözleşme konusu eserin asıl davacı-k.davalı yüklenici şirket tarafından sözleşme ve teknik şartnamesine uygun olarak yapılmadığı, aynı işteki kalıp ve işçilik hataları nedeni ile işin fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmadığı ve ayıplı olduğunun tespit edildiği, beton kaidelerdeki ayıpların giderilmesi için değirmenin sökülerek beton kaidenin tamamen yıkılması ve yeniden yapılmasının zorunlu olduğu, taraflar arasındaki yüklenici sözleşmesinin 15. maddesinde açıkça garanti süresinin kesin kabul tarihinden itibaren 1 yıl olacağı belirtilmekle yerleşik içtihatlar gereğince asıl davalı- k.davacı şirketin asıl davacı- k. davalı yükleniciye ayıp ihbarında bulunmasının gerekmediği, bu minvalde dosyamıza sunulan ve Mahkememiz'ce de benimsenen 20/03/2025 tarihli SMMM bilirkişi raporu gözetildiğinde; taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi kapsamında
asıl davacı/k.davalı şirket tarafından asıl davalı-davalı/k.davacı şirkete KDV dahil 16.03.2017, 06.06.2018 ve
19.01.2018 tarihli 534.532,94-TL olmak üzere toplam 1.603.598,82-TL bedelli (3 adet) fatura
düzenlenmiş olduğu, söz konusu faturalara dayalı olarak asıl davalı-k.davacı iş sahibinin asıl davacı yüklenici şirkete yaptığı ve taraf şirketlerin ticari defterlerinde kayıtlı ödemelerin mahsubu sonrasında asıl davacının asıl davalı-k.davacı şirketten asıl dava tarihi itibariyle
521.333,05-TL alacaklı olduğu, dava konusu işin ayıplı olarak yapımında tarafların ortak ve eşit kusurlu oldukları teknik bilirkişi ek raporu ile sabit olmakla; asıl davacı-k.davalıdan talep edebileceği bakiye hak ediş alacağından % 50 kusur oranında indirim yapılarak asıl davacı lehine hüküm altına alınması gerektiğinden, asıl davacının dava konusu icra takip tarihi itibariyle asıl davalı-k.davacıdan (521.333,05-TL/2=) 260.666,52-TL hak ediş alacağını talep etmekte haklı olduğu, karşı dava yönünden ise; asıl davacı-k.davalı yüklenici şirketin asıl davalı-k.davacının ayıplı ifa nedeni ile uğradığı sabit olan zararının % 50 kusur oranına karşılık gelen kısmını zarar giderim bedeli olarak tazminle yükümlü olduğu, anılan ek raporda hesaplandığı üzere sözleşme konusu ve karşı davalı tarafından ayıplı olarak ifa edilen beton kaidelerdeki ayıbın giderimi için değirmenin sökülmesi ve beton kaidenin yeniden yapım masrafının 3 ünite için toplam bedelinin % 18 KDV dahil (1.314.019,50-TL+%18 KDV dahil)1.550.543,01-TL olduğu, karşı davalının % 50 kusur oranına karşılık gelen ve karşı davalının tazminle sorumlu olduğu kısmın ise; 775.271,50-TL olduğu, karşı davada karşı davacı şirketin dava konusu beton kaidelerdeki ayıp nedeni ile üretim durmasına bağlı olarak oluştuğunu ileri sürdüğü üretim ve kâr kaybına yönelik somut deliller ile anılan talebinin haklılığını kanıtlayamadığından, bu talebinin reddi gerektiği kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle asıl davada davanın kısmen kabulü ile; davalının dava konusu ... 29. İcra Müdürlüğü’nün 2020/2465 E. sayılı dosyasında başlatılan takibe vaki haksız itirazının kısmen iptaline, takibin 260.666,52-TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talebindeki koşullarda işleyecek faizi ile birlikte takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl davada hüküm altına alınan alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirmekle; alacağın likit nitelikte olmadığı, yine dava konusu icra takibinde asıl davacı takip alacaklısının kötüniyeti sabit olmadığından, taraf vekillerinin yasal koşulları oluşmayan icra inkar ve kötüniyet tazminatı istemlerinin ayrı ayrı reddine, karşı davada ise; tarafların ayıplı iş nedeni ile saptanan aynı kusur oranları gözetilerek açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulü ile; dava konusu 775.271,50-TL ayıplı işten kaynaklı zarar giderim bedeli alacağının 6098 sayılı TBK'nın 117.m.gereğince temerrüdün dava tarihinde oluştuğu gözetilerek karşı dava tarihi olan 30/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karşı davacının dava konusu üretim ve kâr kaybına yönelik talebinin ise reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalının dava konusu ... 29. İcra Müdürlüğü’nün 2020/2465 E. sayılı dosyasında başlatılan takibe vaki haksız itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 260.666,52-TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talebindeki koşullarda işleyecek faizi ile birlikte takibin DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Taraf vekillerinin yasal koşulları oluşmayan icra inkar ve kötüniyet tazminatı istemlerinin ayrı ayrı reddine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 17.806,12-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 6.296,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.509,72-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 6.296,40-TL harç ile 54,40-TL başvurma harcı ve 7,80-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 6.358,60-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 41.706,64-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-(Reddine karar verilen alacak miktarı üzerinden) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 41.706,64-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 31.210,80-TL yargılama giderinin HMK 326/23.m. gereğince red-kabul oranı ( 0,50) gözetilerek 15.605,40-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-6325 sayılı kanunun 18. m. gereğince 1.096,27-TL arabuluculuk ücretinin red-kabul oranı gözetilerek 548,13-TL'lik kısmının davalıdan, bakiye 548,13-TL'lik kısmının ise; davacıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
9-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; dava konusu 775.271,50-TL ayıplı işten kaynaklı zarar giderim bedeli alacağının karşı dava tarihi olan 30/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacının dava konusu üretim ve kâr kaybına yönelik talebinin reddine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 52.958,79-TL olup davacı tarafından yatırılan 26.470,86
-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 26.487,93-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvurma harcı ile 26.470,86
-TL ıslah harcı ile 26.525,26-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 120.290,73-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-(Reddine karar verilen alacak miktarı üzerinden) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 120.290,73-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 41.400,00-TL yargılama giderinin HMK 326/23.m. Gereğince red-kabul oranı ( 0,50) gözetilerek 20.700,00-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
04/06/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
ASIL DAVADA
1-Posta ve davetiye gideri : 1.210,80-TL
2-Bilirkişi ücreti :+30.000,00-TL
TOPLAM 31.210,80-TL
KARŞI DAVADA
1-Posta ve davetiye gideri : 1.400,00-TL 2-Bilirkişi ücreti :+40.000,00-TL
TOPLAM : 41.400,00-TL