T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/496 Esas - 2025/365
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2020/496 Esas
KARAR NO : 2025/365
BAŞKAN : ...
ÜYE : ....
ÜYE : ....
KATİP :...
DAVACI :...
VEKİLLERİ : Av...
Av....
Av. ....
DAVALILAR : 1-....
2-....
VEKİLLERİ : Av. ....
Av...
Av...
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/10/2020
KARAR TARİHİ : 07/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı... Limited Şirketi’nin de sahibi ve yetkilisi olduğunu, müvekkili şirket ile davalılar arasında Bursa ilinde Orhaneli ilçesinde bulunan 4,25 MW güce sahip projenin anahtar teslim esasına ve onaylı statik projeye göre taşıyıcı konstrüksiyon elemanlarının üretim, tedarik, sahaya nakliyesi ve teslim edilme işinin bu sözleşmeye ek olarak verilen şartname ile tanımlanan kapsam dahilindeki kısmının davalı tarafından yapım esaslarını tayin ve tespiti maksadı ile sözleşme akdedildiğini, anılan sözleşmenin kapsamı ve davalı üretici tarafından verilecek hizmetlerin sözleşmenin 2. maddesinde açıkça belirtildiğini, işin şartlarının 3.maddede hüküm altına alındığını, ancak davalılar tarafından yükümlülükler ve taahhütlerin yerine getirilmediğini, konstrüksiyon sisteminin gerekli önlemler alınıp, gerekli bakımlar yapıldığı sürece en az 10 yıl kullanım ömrüne göre dizayn edilecek ve paslanma/korozyona karsı dayanıklı (sıcak daldırma galvaniz) olacağının açıkça hüküm altına alındığını, yapılan inceleme sonucunda konstrüksiyon yapısında kullanılan parçaların pregalvaniz olarak imal edilmesi veyahut tse-ıec standardına uygun galvanizleme yapılmamış olmasından kaynaklandığı, paslanmanın giderilmesinin tarafların'ca davalı taraflardan talep edilmesine rağmen herhangi bir çalışma yapılmadığını, bu nedenle taraflarından ..... yevmiye Nolu ihtarnamesi ile davalıya paslanmanın giderilmesi için ihtarname gönderildiğini, gönderilen ihtara rağmen davalıların paslanmayı gidermeye yönelik hiçbir eylemde bulunmadıklarını, bu konuda.... D. İş. sayılı dosyasında yapılan keşif sonucunda alınan bilirkişi raporunda incelenen numunedeki kalınlık ölçümüne göre kaplama kalınlığının sıcak daldırma galvanizleme metodu ile elde edilmesi gereken kalınlığın çok altında olduğunu beyanla fazlaya ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107.m. uyarınca 5.000,00 USD maddi zararın temerrüt tarihinden itibaren TBK'nın 99. maddesine göre uygulanacak olan 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi hükmü doğrultusunda Devlet Bankalarının USD ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki rayiç kur üzerinden davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA :
Davalılar vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı Konelsis ile davalı müvekkili şirketler arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisinin bulunmakta olduğunu; davacı şirketin sözleşme konusu tesisin birçok bölümünün yapımını kendisinin üstlendiğini, müvekkili şirketin yaptığı ve gereği gibi yapılmadığını iddia ettikleri bölümün ise tesisin yalnızca küçük bir parçasını oluşturduğunu, buna rağmen taraflarından tazmini istenen miktarın davacının asıl işvereni konumundaki .... A.Ş.'ye verdikleri teminat mektubunun miktarı kadar olduğunu, tesisin geçici kabulü yapıldığından itibaren sorunsuz bir biçimde 3 yıldır çalışmakta olduğunu, müvekkilinin yapımını üstlendiği işin, tesisin işleyişine herhangi bir maddi zarar verebilecek konumda bir iş olmadığını, iddia konusu paslanma ve korozyondan dolayı sistemin üretim kaybı veya verim kaybı ya da dayanım ömrünün azalmasının da imkânsız olduğunu, 25 yıl dayanım ömrüne göre statik hesaplar ve imalatın buna göre yapıldığını, TEDAŞ tarafından işin resmi kabulünün yapıldığını, davalı müvekkilinin yaptığı işin sözleşmede belirtildiği şekilde gereği gibi, eksiksiz ve usulüne uygun yapıldığının resmi kurumlarca da onaylanarak kanıtlandığını, işin teknik şartnamesinde "sıcak daldırma galvaniz vb. ibaresi bulunmakla birlikte; sıcak daldırma galvanizleme ile pre-galvaniz malzemenin aynı işlemlerden geçmekte olduğunu, 2017 yılında galvaniz terminlerinin uzun olması ve santralin 31.12.2017 tarihine kadar yetişmesi istendiği için santral sıcak daldırma galvaniz yerine sadece mertek ürünlerinde pre-galvaniz malzeme tercih edildiğini müvekkili şirket iyi niyeti ile bu işleri yapmak üzere anlaşmış olmasına karşın davacı şirket ile yapılan sözleşmede paslanma ve korozyon ile ilgili herhangi bir bakım veya onarım cezai şartlarının da bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
- Taraflar arasında imzalanan 14.11.2017 tarihli Konstrüksiyon Sözleşmesi
- .... D.İş dosyası örneği
- Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, 6098 sayılı TBK'nın 470 .m. gereğince taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesinden kaynaklanan eksik ve ayıplı işl bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
... D.İş dosyası örneği celp edilerek incelenmiş, taraflar arasındaki sözleşme konusu iş kapsamında işin ayıplı olarak yapıldığı iddiasına dayalı olarak dosyamız davacısı yüklenici tarafından davalı alt yüklenici şirket aleyhine yapılan delil tespiti istemine ilişkin olduğu, dosyaya keşif sonrasında sunulan bilirkişi raporunda sahadan alınmış numune üzerinde ultrasonik metod ile kalınlık ölçümü yapıldığında, kaplama kalınlığının sıcak daldırma galvenizleme metodu ile elde edilmesi gereken kalınlığın çok altında olduğu, bu durumun ise; sözleşme konusu işte kullanılan dava konusu ürünlerin sıcak daldırma galveniz kaplı olmadığı, ürünlerin pre galveniz kaplama olduğu belirtilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 14.11.2017 tarihli Konstrüksiyon Sözleşmesinin ve eki teknik şartnamenin birlikte incelenmesinde; Sözleşmenin " sözleşmenin konusu ve kapsamı " başlıklı 2. Maddesinde sözleşme konusu işin Bursa ili Orhaneli ilçesinde bulunan 4MW güce sahip projenin anahtar teslim esasına ve onaylı statik projeye göre taşıyıcı elemanlarının üretim, tedarik, (bazı bileşenler tedarik edilecek örneğin; bağlantı aparatı, clamp gibi) sahaya nakliyesi ve teslim edilme işinin bu Sözleşme ek olarak verilen şartname (... VE MONTAJ ŞARTNAMESİ) ile tanımlanan kapsam dâhilindeki kısmının davalı şirket tarafından sözleşme ve eklerine uygun olarak yapımının üstlenildiği, sözleşmenin eki olan .... Montaj Şartnamesine göre; davalılar tarafından işin ifasında kullanılan malzemelerde paslanma olmayacağı, işin ve malzemelerin 10 yıl kullanım ömrüne göre dizayn edileceği, konstrüksiyon montajında kullanılacak olan tüm cıvata, pul, rondela ve somunların en az 8.8. kalite ve galvanizli olacağı, kolon- kris bağlantılarında en az m12 cıvata, diğer bağlantılarda en az m8 cıvata ve bunlara uygun somun, pul veya rondela kullanılacağının taaahüt edildiği, Konstrüksiyon Sözleşmesinin "7.cezai şartlar" başlıklı düzenlemesinde davalı yüklenici tarafından işin sözleşmenin 3. Maddesinde anıldığı surette kısmen veya tamamen yerinde getirilmemesi halinde, davacı yüklenicinin müşteriye ödemek zorunda kalacağı her türlü tazminat / ödenen çek /cezai şart ve kâr kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararı, tüm fer'ileri ile birlikte, hiçbir ihtar ve hükme hacet kalmaksızın tazmin edeceğini gayrikabili rücu, kabul, beyan ve taahhüt ettiği anlaşılmıştır.
Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacının Kesin Hak ediş alacağı olup olmadığının tespit edilebilmesi için taraflar arasında düzenlenen sözleşme dâhilinde Kesin hesap ve kesin hak edişin yapılması gerektiği, taraflar arasında arasında düzenlenen sözleşme eki şartnamede (sıcak galvaniz daldırma v.b) ifadesi yer almakta olup bu duruma göre sadece sıcak galvanizleme değil diğer alternatiflerin de olabileceğinin şartnamede yer alan v.b ifadesinden anlaşılmakta olduğu, .... D.İş Dosyasına sunulan 07.02.2020 tarihli Bilirkişi Tespit Raporunda korozyon ve paslanma durumunun tespit edildiği, korozyon ve paslanma durumunun zamanla ortaya çıkan bir durum olduğundan davalının sorumluluğunda olup davalı tarafından giderilmesi gerektiğini, - dosya muhtevasında.... santraline ait ayıp ve eksik işlerin neler olduğu ve bedeli konusunda bir açıklama yer almadığı. .... D.İş Dosyasına sunulan 07.02.2020 tarihli Bilirkişi Tespit Raporunda da herhangi bir miktar ve bedel tespiti yapılmadığı, davalının sorumluluğunda olan işlerdeki eksik ve ayıp miktarları ile giderim bedellerinin dosya muhtevasına sunulacak projeler dâhilinde yerinde yapılacak tespit ve ölçüm ile belirlenebileceği mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, dosya kapsamına celp edilen.... E. sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi kurulu asıl ve ek rapordaki tespitler çerçevesinde bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyeti ek raporunda ise özetle; ....E. Sayılı dosyasına sunulan asıl ve ek raporların değerlendirilmesinde 03.01.2023 tanzim tarihli bilirkişi ek raporunda "Sözleşme bedelinin 1.930.000,00-
USD olarak belirlendiği, sözleşme konusu ... uygulama işinde %33 oranındaki bedelin inşaat işleri olduğu, bu orana tekabül
eden tutarın 636.000,00-USD tutarına denk geldiği, .... uygulama sistemlerinin ayıplı uygulama
sonucunda çalışmaya devam ettiği, ayıplı uygulamanın giderilmesi için gereken inşaat işlerinde
işçilik hataları oranının taşıyıcı sistem panel montajı %7, telçit %2, taşıyıcı konstrüksiyon %3
olmak üzere toplam %12 hak ve nefaset bedelinin sözleşme bedeli üzerinden yaklaşık 231.600,00-USD olacağının hesaplandığı, anılan ek rapor esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğinin kabulü halinde sözleşme bedelinin 1.930.000,00-USD, sözleşme konusu işteki eksik iş oranının %33 ve eksik işlerin bedelinin 636.000,00-USD, Taşıyıcı Konstrüksiyon için nefaset bedelinin % 3 oranında olup hesaplanan bedelinin 19.080,00-USD olduğu belirtilmiştir.
Mahkememiz'ce dava konusu eksik ve ayıplı imalat iddiasının mahallinde incelenebilmesi için Bursa Nöb.ATM'ye istinabe yazısı yazılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Dosyamıza sunulan 2. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; davaya konu yapılan enerji tesisinde yapılan keşifte Konstrüksiyon montajında kullanılan civata, pul, rondela ve somunların galveniz kaplı fakat 8.8 kalitesinde olmadığı, çelik konstrüksiyon galvaniz u profillerin kesim bölgelerinden paslanmaya başladığı, paslanmaya başlayan noktaların ise antipas ile boyanarak koruma sağlandığı, imalatların ultrasonik metod ile yapılan kalınlık ölçümü değerlerinin kaplama kalınlığının sıcak daldırma galvenizleme metodu ile elde edilmesi gereken kalınlığın çok altında olduğu, sahada kurulu olan çelik konstrüksiyon ürünlerin sıcak daldırma galveniz kaplı olmadığı, ürünlerin pre galveniz kaplama olduğu, sözleşmeye uyulmadığı, davacının davalıdan talep edebileceği alacağının 299.200,00.-USD + KDV olduğu belirtilmiştir.
Davacı vekili bedel artırım ve ıslah dilekçelerini sunmakla; davalı vekiline tebliğ edilmiştir.
Her ne kadar davacı vekili tarafından ...E. Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması talep edilmiş ise de; her iki dava konusu taleplerin farklılığı gözetilerek bekletici mesele talebi yerinde görülmemiştir.
Bu bağlamda, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalılar arasında .... ilçesinde bulunana 4,25MW güce sahip projenin anahtar teslim esasına ve onaylı statik projeye göre taşıyıcı konstrüksiyon elemanlarının üretim, tedarik (bazı bileşenler tedarik edilecek örneğin; bağlantı apartı, clamp gibi) sahaya nakliyesi ve teslim edilme işinin bu sözleşme ek olarak verilen şartname (.... VE MONTAJ ŞARTNAMESİ) ile tanımlanan kapsam dahilindeki kısmının davalı tarafından yapımı için taraflar arasında eser sözleşmesi imzalandığı, sözleşme ekinde yer alan .... mekanik konstrüksiyon malzeme ve montaj şartnamesinin güneş enerjisi üretim tesisinin kurulabilmesi için gerekli olan mekanik konstrüksiyon sisteminin yapısı, seçimi, malzeme cins ve standartlarının belirlenmesi için hazırlandığı, sözleşmenin 4.1 maddesinde davalı Yardımcı İnşaat Taahhüt - Hasan Hüseyin Yardımcı tarafından malzemelerde paslanma olmayacağı ve 10 yil kullanım ömrüne göre dizayn edileceğini, konstrüksiyon montajında kullanılacak olan tüm cıvata, pul, rondela ve somunlar en az 8.8 kalite ve galvanizli olacağı, kolon- kriş bağlantılarında en az mi12 cıvata, diğer bağlantılarda en az m8 cıvata ve bunlara uygun somun pul veya rondela kullanılacağının taahhüt edildiği, söz konusu taahhüdün garanti niteliğinde olup yerleşik içtihatlar gereğince davacının davalıya karşı ayıp ihbarında bulunma yükümlülüğünü ortadan kaldırdığı, gerek -.... D.İş dosyası ve gerekse de dosyamıza sunulan bilirkişi raporları dikkate alındığında; sözleşme konusu işte geçiçi kabulünün yapılmasından sonra paslanma ve korozyon meydana geldiği, bu durumda özellikle istinabe ile mahallinde keşif icrası ile tanzim edilen 2. bilirkişi heyeti raporundaki tespitlerin anılan delil tespit dosyasındaki tespitleri davacı lehine doğruladığı anlaşılmakla; (davacı vekilinin yargılamanın son celsesinde daha önce sunduğu ıslah talebine konu maddi hata beyanı gözetilerek ve ıslah talebi ile toplam talebinin 58.520,32-USD olduğu kabul edilerek) haklılığı kanıtlanan davanın bedel artırım ve ıslah talebi gözetilerek .... İnşaat Taahhüt -.... aleyhine kabulü ile; Dava konusu 58.520,32-USD alacağın TBK m.99 hükmüne göre fiili ödeme günündeki rayiç kur üzerinden ve dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun m.4/a hükmü gereğince Devlet Bankalarının USD ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacıya verilmesine, diğer davalı şirketin ise; dava konusu eser sözleşmesinde taraf konumunda olmamakla; davada pasif husumet ehliyeti mevcut olmadığından kendisi aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... aleyhine açılan davanın bedel artırım ve ıslah talebi gözetilerek KABULÜ İLE; Dava konusu 58.520,32-USD alacağın TBK m.99 hükmüne göre fiili ödeme günündeki rayiç kur üzerinden ve dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun m.4/a hükmü gereğince Devlet Bankalarının USD ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalı ....’dan alınarak davacıya verilmesine,
2-Diğer davalı aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 31.713,94-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 676,21-TL harç ile 6.550,00-TL bedel arttırım ve 23.100,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 30.326,21-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.387,73-TL harcın davalı....'dan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-davacı tarafından peşin yatırılan 676,21-TL harç, 54,40-TL harç ile 6.550,00-TL bedel arttırım ve 23.100,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 30.380,61-TL harcın davalı ....'dan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 73.639,77-TL vekalet ücretinin davalı ....'dan alınarak davacıya verilmesine,
6-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 17.464,60-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince davalı ....'dan alınarak davacıya verilmesine, diğer davalı yönünden yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
8-6325 sayılı yasanın 11 ve 13 m.delaletiyle 18/a maddeleri gereğince maktu 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı Yardımcı İnşaat Taahhüt - Hasan Hüseyin Yardımcı'dan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2025
Başkan ....
e-imza
Üye ....
e-imza
Üye ....
e-imza
Katip ....
e-imza
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
1- Posta ve davetiye gideri : 1.434,30-TL
2- Keşif harcı : 3.030,30-TL
3-Keşif araç ücreti : 4.000,00-TL
4-Bilirkişi ücreti :+ 9.000,00-TL
TOPLAM : 17.464,60-TL