T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2020/53 Esas
KARAR NO: 2021/699
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ....
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 28/01/2020
KARAR TARİHİ: 04/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; ... sunduğu dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanana 18.09.2019 tarihli "Taşıma ve Cari Hesap Sözleşmesi" ile taraflar arasında bir anlaşma sağlandığını, anlaşma uyarınca müvekkilin satışını yaptığı ürünlerin kargolama işinin davalıya verildiğini, Sözleşmenin konusunu içeren ikinci maddesi gereğince davalı Şirketin taraflar arasında karşılıklı olarak belirlenecek bedellere göre tahmil, nakliye, nakliye ile ilgili bilumum evrakların hazırlanması, malın varacağı yere kadar ulaşması, ve ara nakliye operasyon konularında hizmet sunumunu üstlendiğini, dava dilekçesinde tanzim tarih ve bedellerini belirttiği 4 adet fatura konusu malın müvekkili Şirket tarafından Hollanda'da olan müşterisine teslim edilmesi için davalıya teslim edildiğini, taraflar arasında kapıdan kapıya teslim şeklinde ürünlerin müşteriye teslimi konusunda anlaşma sağlanmasına rağmen Amsterdam Havaalanına ulaşan malların davalı şirket tarafından alıcısına teslim edilmediğini, müvekkilinin teslim borcunu yerine getirmemesine neden olan olay neticesinde alıcı tarafından başkaca bir firma ile anlaşma sağlanarak ürünlerin adrese tesliminin sağlandığını, davalı ile yapılan anlaşma uyarınca alıcının adresine teslimi gereken malların havaalanında bırakıldığını, ve gönderinin alıcısı tarafından adrese tesliminin ... ... B.V. firması ile anlaşma sağlanarak gerçekleştirildiğini, alıcı tarafından bu işlem için yapılan ödemelerin müvekkili gönderici müvekkilinden tahsil edildiğini, bu nedenle hem maddi zarara uğradığını hem de müşterisine karşı ticari itibar kaybının oluştuğunu beyanla fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla 6.105,54 Euro'nun kamu bankaları tarafından uygulanan en yüksek faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu gönderiler için gönderici davacı şirket tarafından taşıma şeklinin faturalarda CIF satım olarak belirtildiğini, sözleşme ve anlaşma içeriği incelendiğinde, bahse konu tutarların taraflar arasındaki anlaşma kapsamının dışında (gümrükleme, vergi, harç vb). olduğunu, CIF ibaresinde varış limanında olusan masraflar, gümrükleme bedelleri ve gümrük vergi&harçlarının alıcıya ait olduğunu, davacı Şirketin dava konusu gönderiler için gönderilerin alıcısının varış ülkesinde yaptığı masrafları kendilerine rücu etmek istediğini, ancak bizzat davacı şirket tarafından ‘’CIF’’ ibaresinin faturalara eklendiğini, ilgili masrafların alıcı tarafından ödeneceğinin resmi evrak üzerinde beyan edildiğini, davacının müvekkil şirketten dava konusu faturalara ilişkin herhangi bir talep hakkı bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. Dava konusu faturalardan 5983084558 ve 5983085009 numaralı gönderilere ait olanlar yönünden müvekkili davalı şirket tarafından sehven 352.49 Usd fazla faturalama yapıldığını ancak 7 Kasım 2019 tarihinde müvekkili davalı şirket tarafından bu durumun kabul edilerek davacı taraftan iade faturası istenildiğini, bahse konu hatalı tutara ilişkin davacı ihracatçı şirkete gönderilen bilgilendirme ve iade isteğine ilişkin belgelerin düzenlendiğini, davacı tarafından talep edilen dava konusu tutardan, müvekkili davalı tarafından sehven faturalandırılan ve göndericiye bildirilen 352.49 USD (5983084558 ve 5983085009 numaralı gönderilere ilişkin) haricinde bir ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, davacı yan tarafından dava dilekçesinin içeriğinde belirtilen faturaları, faturaların içeriğini ve dava değeri olan 6.105,54 Euro' yu kabul etmelerinin mümkün olmadığını, davacının dava dilekçesinde müvekkili şirket ile ilgisi olmayan bir kısım faturalardan bahsettiğini, aksi kabulde dahi TTK 882.m. gereğince müvekkili tarafından ödenecek tazminatın gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
-Faturalar
-Tarafların ticari defter ve kayıtları
-Bilirkişi raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz'ce taraf delilleri toplandıktan sonra ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine istinabe yazısı yazılarak alınan SMMM bilirkişisi raporunda özetle; davalı yan tarafından 8 adet hava konişmentosu ile taşıma işleminin yapıldığını, gönderim belgelerine fatura düzenlenmediğini, davacının ikrarında olan malların Amsterdam havaalanına ulaştığı, davalının ticari defterlerinin e-defter uygulamasına tabi olup e-defter uygulamasında zorunlu tasdike tabi olan 2019-2020 yılı envanter defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde yaptırılmadığı, bu nedenle de 6102 sayılı TTK'nın 64/3.m. gereğince davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, davalının kendi ticari defter kayıtlarına göre davalıdan 51.379,32-TL alacaklı olduğu mütalaa edilmiştir.
Dosyamızda taraf Şirketler yönünden SMMM bilirkişisi ile taşıma konusunda uzman bilirkişiden oluşturulan bilirkişiden rapor alınmış, dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda ise; davacı şirketin uyuşmazlık konusu 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerinde davalı Şirkete düzenlediği faturalar İle tahsil edilen tutarların kayıtlı olduğu, şirket ticari defterlerinin ayrıntılı, anlaşılır, VUK ve TTK hükümlerine uygun olarak tutulduğu, Davacı tarafın ihraç ettiği ürünlere ilişkin 19.09.2019 tarih, 009870 seri numaralı faturayı kestiği, bahsi geçen ürünlere ilişkin 5983084558 No.lu Konşimentonun düzenlendiği, kargo uçağının 20.09.2019 tarihinde uçuşunu gerçekleştirdiği,Davacı tarafın İhraç ettiği ürünlere ilişkin 23.09.2019 tarih, 009871 seri numaralı faturayı kestiği, bahsi geçen ürünlere ilişkin 5983084646 No.lu Konşimentonun düzenlendiği,Davalı...firması tarafından davacı tarafa 10.10.2019 tarih. 181740 seri numaralı faturanın kesildiği, ürünler 5983084646 No.lu Konşimento ile 24.09.2019 tarihinde uçakla sevk edilmesine rağmen faturaya sehven davalı firma tarafından 5983085207 No.lu konişmento numarasının yazıldığı ve bu konişmentoya göre faturanın kesildiği, davacı tarafın kaşesinin imzasının bulunduğu îhracat Yükleme Talimatında kargonun teslim edileceği adresin:..... seklinde olduğu, Davalı...firması tarafından yollanan 30.09.2019 tarihli e-posta yazışmasında; kapı teslim masrafını da İçeren (gümrükleme masrafları hariç) teklif verilmiş olduğu, davalı Şirket tarafından davacı taşıtan Şirkete gönderilen e-postada açıkça **Door to door* (kamdan alının kapıya teslimi teklifimiz alttadır seklinde ibarenin ver aldığı.
Davacı tarafın İhraç ettiği ürünlere ilişkin 30.09.2019 tarih, 009873 seri numaralı faturayı kestiği, bahsi geçen ürünlere ilişkin 5983085009 No.lu Konşimentonun düzenlendiği, kargo uçağının 02.10.2019 tarihinde uçuşunu gerçekleştirdiği, davalı...firması tarafından davacı tarafa 09.10.2019 tarih, 181736 seri numaralı faturanın kesildiği, fatnrava 285 USD tutarında Hava özel Hizmet fYurtdısı masrafları) adı altında bir tutarın yansıtıldığı.Davalı...firması tarafından yollanan 03.10.2019 tarihli e-posta yazışmasında; kapı teslim masrafını da içeren (gümrükleme masrafları hariç) teklif verilmiş olduğu, e-posta da açıkça "Door to door” (kapıdan alının kapıya teslimi teklifimiz alttadır seklinde ibarenin ver aldığı. Sözkonusu teklif sonrasında taşımanın gerçekleştiği, bu durumda davalı taşıyıcı ile davacının taşıma konusu malların alıcısına kapıdan teslimi konusunda anlaştıkları sonucuna varıldığı belirtilerek dava konusu 5 adet fatura yönünden yapılan hesaplama sonucunda davalı...firmasının, taşıma sözleşmesine aykın davranması nedeniyle davacı firmanın zararının karşılanmasına yönelik ödenmesi gereken toplam tutarın; (537,28 + 571,20 + 979,88 + 763,60 + 512,02 + 415,85) 3.779,83 € olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından sunulan beyan dilekçesi ile dava dışı ... ... B.V. firmasına yapılan ödemelerin Nederlandse Spellanfabriek BV tarafından gerçekleştirildiği, Nederlandse Spellenfabriek BV tarafından davacı Şirkete yapılacak satış bedeli ödemelerinden mahsup edildiği belirtilerek buna ilişkin cari hesap kayıtları dosyamıza sunulmuştur.
Bu bağlamda, yapılan yargılama ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında davacı Şirketin dava dışı Hollanda'daki müşterisine gönderdiği malların havayolu ile taşınması konusunda akdi ilişki kurulduğu sabit ve çekişmesizdir. Yargılama konusu somut uyuşmazlık,davacı ile davalı arasındaki taşıma sözleşmesine göre; davalı tarafın yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve yerine getirmediği hizmet karşılığında ücret alıp almadığı noktasında toplanmaktadır. Dosyamızda davacının iddiasının aksine davalının düzenlediği faturalarda CİF teslim türü ibaresinin yer almasının taşıyıcı sözleşmesine herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.
Taraflar arasında imzalanan 18/09/2020 tarihli " Taşıma ve Cari Hesap Sözleşmesinin"“Hizmetlerin Talebi" başlıklı 4.maddesinde: “Taşıtan; yetkilisi ve görevli çalışanı tarafından; e-posta içeriğinde bir taşıma istek formunu/taşıma talebini UPS-SCS'ne bildirecektir. UPS-SCS'de bu iş için görevlendirilmiş personel vasıtasıyla yazılı, paraflı veya e-posta yoluyla bildirecektir. TAŞITAN UPS-SCS tarafından bildirilecek hususları yazılı veya e-posta yoluyla kabul ettiğini bildirdiğinde, talep edilen taşımaya ilişkin karşılıklı icap ve kabul yerine gelmiş olacak ve mevcut işe başlanılacaktır. UPS-SCS'nin yazılı bildiriminin TAŞITAN'a tebliğinden sonraki 10 gün içinde TAŞITAN tarafından cevabı verilmemiş olan yazılı bildirimler, UPS-SCS'ni kat'i surette ilzam etmeyecektir. Olağanüstü giderlerin, UPS-SCS tarafından zaruret halinde ve bildirim ve onay alabilmesi imkânsızlığı içinde yapılması durumunda, UPS-SCS' nin TAŞITAN'a rücu hakkı saklıdır" hükmüne yer verilmiştir.
Dosyamıza sunulan ve davalı Şirket tarafından davacı Şirkete gönderilen e-maillerde taşıma işinin "door to door" olarak yapılması karşılığında davacı taşıtana fiyat teklifinin yapıldığı sabittir. Her ne kadar dosyamıza bu teklifin kabulüne ilişkin bir yazılı delil veya e-posta sunulmamış ise de; davacı taşıtanın bu teklife itiraz etmediği aksine zımnen benimsemesi üzerine e-posta içeriğine uygun şekilde taşımanın gerçekleştiği dikkate alındığında; taraflar arasındaki akdi ilişkinin taşıma konusu emtianın "door to door" olarak taşınması şeklinde kurulduğunun kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.
Daha açık bir anlatımla, davalı tarafından, davacıya yollanan icap mahiyetindeki e-postaların tamamında gümrükleme masrafları hariç adrese teslim şeklinde teklif verdiği anlaşılmıştır. Bu nedenle; davalı taşıyıcı Şirket 6102 sayılı Kanun’un 850. maddesi gereği kendisine teslim edilen eşyayı davacı firmanın belirttiği ve varış yeri ülkesi olan Hollanda'da adrese teslim ettiğini ve edimini ifa ettiğini kanıtlamakla yükümlüdür. Ne var ki, davalı Şirket bu yönde bir delili dosyamıza sunamadığı gibi aksine taşıma ilişkisinin kapıdan kapıya teslim olarak kurulmadığını ileri sürmüş olup davalının kanıtlayamadığı bu savunmasına itibar edilemeyeceği ortadadır.
Kaldı ki, dava konusu taşıma yönünden davacı ile davacının satmış olduğu malları satın alan yabancı firma arasındaki teslim türü anlaşmasının, davalı ile davacı arasındaki taşıma sözleşmesi ile hiçbir bağlantısı da bulunmamaktadır.
Davalı Şirketin davacıya karşı ifasını üstlendiği kapıdan kapıya teslim edimini varış ülkesinde ifa etmediği, bu nedenle de davacı taşıtanın dava dışı ... ... B.V. Firmasından hizmet alarak alıcısına malları kapıdan teslim ettiği, dava dışı bu Şirkete yapılan ödemelerin ise; Nederlandse Spellanfabriek BV tarafından gerçekleştirilmesinden sonra Nederlandse Spellenfabriek BV firmasının davacı Şirkete yapacağı satış bedeli ödemesinden mahsup edildiği konusunda sunulan cari hesap kayıtları incelendiğinde; davacının sözkonusu ödemeleri yaptığı ve davalı taşıyıcıya taşıma ilişkisi çerçevesinde rücu hakkının doğduğu kabul edilmiştir.
Bu itibarla, dosyamıza sunulan ve Mahkememiz'ce de denetime elverişli görülmekle benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne, bilirkişi raporunda hesaplamaya konu 3.779,83 Euro alacağın 3095 sayılı Kanunun 4/a.m. gereğince devlet bankaları tarafından euro cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Mahkememizin tefhim edilen kısa kararında sehven dava konusu talep edilen yabancı para birimi Euro olduğu halde USD üzerinden hüküm kurulduğu dikkate alınarak bu konudaki maddi hatanın infazda tereddüt oluşmamasını teminen HMK 304/1.m. gereğince gerekçeli kararın hüküm fıkrasında re'sen giderilerek Euro para üzerinden hüküm kurulmasına dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; dava konusu 3.779,83 USD alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a.m. gereğince devlet bankaları tarafından USD cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2- Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 2.899,58-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 684,85-TL harcın mahsubu sonrasında bakiye 2.214,73-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3-Davacı tarafından 54,40-TL başvurma harcı ile 684,85-TL peşin/nispi harç toplamı olan 739,25-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 6.318,11-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-(Red edilen alacak miktarı üzerinden) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşğıda dökümü gösterilen toplam 2.634,55-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı (0,61) gözetilerek 1.607,07-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/11/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
1-Posta ve davetiye gideri: 234,55-TL
2-Bilirkişi ücreti : 2.400,00-TL
TOPLAM :+2.634,55-TL