T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/553 Esas
KARAR NO: 2021/222
####
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/01/2013
KARAR TARİHİ: 25/03/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili, Davalı şirketin ... ... İş Makinalarının yetkili servis ve yedek parça satışının yetkili temsilcisi olduğunu ve iş makinalarına servis ve yedek parça hizmeti vermekte olduğunu, müvekkili şirkete ait PC350LC-7EO kodlu iş makinasına yedek parça ve servis hizmetinin işbu firma tarafından verildiğini, yapılan servis hizmetinde iş makinasının hidrolik pompasına ait parçaların değiştirildiği ve servis hizmetinin verildiğini, bu hizmet karşılığı davalı şirket tarafından 005683 no’u iş emri ve 03.10.2012 tarih ve seri C, Sıra No: 792141 no’lu 30.000,00 TL bedelli faturanın tanzim edildiğini, işbu fatura bedelinin 18.10.2012 tarihinde davalı şirketin Akbank A.Ş. nezdinde bulunan İBAN No:.... nolu hesabına açıklama kısmına fatura zikredilerek ödendiğini, iş makinasında aynı arızaların tekrar başlaması üzerine davalı şirkete telefonla aynı gün bilgi verilerek arızanın gideriminin istenildiğini, davalı şirketin talebe olumsuz karşılık vermesi üzerine ... Noterliliğinin 29.11.2012 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, 6098 Sayılı TBK’nun 227.m. uyarınca ayıplı olduğu ortaya çıkan yedek parçaların bir hafta içerisinde değiştirilmesi, aksi halde tazminat hakkının saklı kaldığının ihtar edildiğini, davalı şirketin 04.12.2012 tarih 35168 sayılı cevabi ihtarında maddi mesnetten yoksun iddialar ileri sürerek haksız kazanç sağlama amaçlı yasa ve ticari ahlaka aykırı taleplerde bulunduğunu, cevabi ihtarında servis hizmeti verdiğini ve parça değişimi yaptığını kabul ettiğini, kendilerince tanzim edilen faturada açıkça servis ve yedek parça hizmetinin verildiği iş makinasının PC350LC-7EO kodlu iş makinası olduğunun açıkça belirtilmesine karşın cevap yazısında bu makine için ödeme yapılmayacağının davacı şirketçe belirtildiğinin iddia edildiğini, bu iddianın gerçek dışı olup, 03.10.2012 tarih 792141 nolu 30.000,00 TL bedelli faturanın 18.10.2012 tarihinde ödenmiş olduğunu, 30102 seri numaralı paletli ekskavatör olan iş makinası üzerinde ... Hukuk Mahkemesi nezdinde ... D. İş. sayılı dosyası ile teknik bilirkişi incelemesi yapıldığını, bilirkişi tarafından verilen 31.12.2012 tarihli raporda “hidrolik pompasının arızalı olduğu, arızanın 30.10.2012 tarih ve 792141 no’lu faturada belirtilen ve değiştirilen parçalardan kaynaklandığı”nın tespit edildiğini, ayıplı mal ve hizmet nedeniyle davalıya 03.10.2012 tarih ve 792141 no’lu fatura nedeniyle yapılan 30.000,00 TL ödemenin dava tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA :
Davalı vekili, davacı firmaya ait PC350LC-7EO ve PC350-8 kodlu iş makinalarına servis hizmetinin verildiğini, yapılan işlemlerle ilgili olarak davacı tarafa PC350LC-7EO model makine için 20.546,50+KDV, PC350-8 model makine için 25.687,95 TL+kdv fiyat teklifinin verildiğini, 792141 no’lu fatura ile davacı tarafa 25.423,73 TL+KDV bedelin yansıtıldığını, davacı tarafın KDV dahil olarak 18.10.2012 tarihinde 30.000,00 TL’yi davalı firmaya ödemiş olduğunu, ancak diğer makine olan PC350-8 no’lu makine için herhangi bir bedel ödemediğini, bu makinaya yansıtılan bedeli ödemeyeceğini beyan etmesi nedeniyle kendisine başkaca servis hizmeti verilmeyeceğinin, .... Noterliğinin 04.12.2012 tarih ve.... yevmiye nolu ihtarnamesi ile de ancak söz konusu bedelin ödenmesi halinde servis hizmetinin verileceğinin bildirildiğini, müvekkili tarafından davalıya ait iş makinasında kullanılan yedek parçaların arızalı olduğu iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, davaya konu iş makinasının tamir edilerek çalışır vaziyette davalıya teslim edildiğini, tamirden sonra iş makinasının hangi koşullarda ve kaç saat çalıştırıldığının belli olmadığını, bu hususların tespit bilirkişisi raporunda belirtilmediğini, ekteki servis formunda 15.06.2012 tarihli serviste davacıya ait PC350LC-7EO model makinanın 10599,5 saatte olduğunun görüldüğünü, 11.09.2012 tarihli serviste ise davacıya ait PC350LC-7EO model makinanın 11304 saatte olduğunun görüldüğünü, yani makinanın 2 ay 25 gün süresi boyunca toplamda 704,5 saat çalıştırıldığı ve bunun da günde 8,28 saat ettiğini, dolayısıyla makina yatmasının söz konusu olmadığını, teknik bilirkişinin makinanın yanına gittiğinde çalışma saatini kontrol etmesi ve 11.09.2012 tarihinden itibaren kaç saat çalışmış ya da çalışmamış olduğunu kontrol etmesi gerektiğini,tamir ve çalışma süreleri dikkate alındığında; yedek parçaların garanti süresinin geçtiğini, PC350LC-7EO model makinanın hidrolik pompası revize edilirken hidrolik pompa kiti, 708-2G-04262 ve 708-2G-04272 parça numaralı silindir blok ve 708-2G-12251 parça numaralı Bearing (rulman) kullanıldığı, makinanın çalışma esnasında var olduğu iddia edilen sesin bu parçalarla ilgili olup olmadığının anlaşılabilmesi için hidrolik pompanın komple dağıtılarak iç aksamında bulunan parçaların hangisinde arıza olduğunun tespit edilmesi gerektiğini, zira hidrolik pompa içerisinde yukarıda belirtilen parçalar haricinde PC350-8 model makinanın hidrolik pompasının revizyonu esnasında kullanılan 708-2G-04292 parça numaralı Cradle (beşik-2 adet), bu iki pompada da kullanılmayan 708-2G-13370 Piston (18 adet), 708-2G-13510 Guide (şapka-2 adet), 708-2G03598 Servo Piston (2 adet), 708-2G-03710 ve 708-2G-03910 parça numaralı Relief Valflerin olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER :
-...ASHM'nin ...D. İş sayılı delil tespiti dosyası
-Fatura ve ödeme belgesi.
-İhtarnameler
-Bilirkişi raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, satım ve servis ilişkisi nedeni ile yedek parçalarda bulunduğu belirtilen ayıptan dolayı bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Dosyamız kapsamına celp edilen Mahkemece ...A.H.M.'nin ... D.İş sayılı tespit dosyası, ihtarnameler, fatura, ödeme belgeleri, servis dosyası celp edilmiş, keşif yapılmak suretiyle bilirkişi heyetlerinden raporlar aldırılmıştır.
Taraflar arasında davacıya ait iş makinesinin arızalanan yedek parçasının değişimi ve servisi konusunda akdi bir ilişki mevcuttur. Davacı söz konusu işin yapımı üzerine 18/10/2012 tarihinde bedeli olan 30.000,00 TL'yi davalıya ödemiştir. Ancak değiştirilen parçaların arızalı çıktığını, ayıplı olması nedeni ile yenisinin takılmasını istemiş ise de davalı ayıbı kabul etmemiştir.
Mahallinde yapılan keşif sonunda 25/04/2014 tarihinde raporlarını ibraz eden bilirkişi heyeti, parçanın orjinal olmasına rağmen ayıplı ve eski olduğunu, bu nedenle hidrolik pompada arızaya neden olduklarını bildirmiştir.
Arızalı parçaları gördükten sonra 11/03/2015 tarihinde raporlarını sunan bilirkişi heyeti ise, incelenen parçalarda üretimden kaynaklı ayıplar bulunabileceğini ya da önceden kullanılmış parçalar olabileceğini, ek raporlarında da parçaların faturada belirtilen ve değiştirildiği belirtilen parçalar olduğunu, tespit raporunun da parçalar görülerek düzenlendiğini bildirmişlerdir.
Mahkememiz'ce yapılan yargılama ve alınan teknik bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı gözetilerek davanın kabulüne dair verilen Mahkememizin 19/10/2015 tarih, 2013/30E., 2015/577K. sayılı kararı temyizen Yargıtay 15.H.D. Başkanlığı'nın 06/07/2020 tarih, 2019/3083E., 2020/2116K. sayılı ilamı ile bozulmakla; dosya Mahkememiz yeni esasına kayden ve Mahkememiz'ce bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
Bozma ilamı gereğince bozma gereklerine uygun olarak dosyamıza daha önce rapor sunan bilirkişi heyetlerinde görev almayan ve iş makineleri konusunda uzman 1 makine mühendisi ile SMMM ve eser sözleşmeleri alanında nitelikli hesaplama konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor alınmış, dosyamıza sunulan 17/03/2021 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; dava konusu olan bilirkişi heyeti tarafından incelemeye konu hidrolik pompa yedek parçalarının dosya kapsamındaki 792141 sıra no'lu faturadaki model ve kodlara uygun yedek parçalar olduğu, dava konusu yedek parçaların PC350LC-7E0 kodlu makine hidrolik pompasından sökülüp sökülmediğinin tespitinin ve ayrıca bilirkişi heyetine inceleme için teslim edilen yedek parçaların da 3 adet revizyonlu hangi pompadan söküldüğünün de olanaklı olmadığı, davsalı tarafın dava konusu yedek parçaların PC350LC-7E0 kodlu makineye ait olmadığını gösteren veya bunun aksine PC350LC-7E0 kodlu makineye ait olan yedek parçaların neler olduğunu gösteren hiçbir somut delilin de dosyada bulunmadığı, dava konusu hidrolik pompa silindir yüzeyi ile dağıtım plakasının uygun şekilde hassas olarak alıştırılmadığı, retainer parça yüzeylerinde eğrilik bulunduğu, Guide parçasındak izlerinden pompanın en az 5 kez sökülüp takıldığının tespit edildiği, kavitasyonun meydana gelmesini engelleyecek yeterli tedbirin alınmaması nedeniyle pompa sisteminde kavitasyon ve yedek parçalarda deformasyon meydana geldiği, yedek parça ve servis hizmetinin değiştirilen hidrolik pompa aksamına ve bağlantılı parçalarına ilişkin olarak ayıplı şekilde ifa edildiği, ayıplı yedek parçalar ve servis hizmeti nedeni ile hidrolik pompanın sık sık arızalandığı ve pompa sisteminde çalışan diğer parçaların da olumsuz yönde etkilenmesi nedeni ile görevlerini yerine getiremediği, sözkonusu ayıplı yedek parçalar ile iş makinesinin kullanılmasının mümkün olmayacağı ve bu nedenle de davacının hakkaniyet gereği eseri kabule zorlanamayacağı, davacı tarafından davalıya dava konusu 792141 sıra numaralı fatura nedeni ile 30.000,00-TL ödenmiş olmakla birlikte dava konusu hidrolik pompaya ait olmayan ancak faturada belirtilen yedek parça ödemeleri çıkartıldığında sözkonusu miktarın 11.182,3-TL'lik kısmının PC350LC-7EO kodlu iş makinesi hidrolik pompa yedek parçaları yönünden ödenen fatura bedeli olduğu mütalaa edilmiştir.
Bu bağlamda, yapılan yargılama ve toplanan deliller ile bozma ilamı birlikte dikkate alındığında; dava konusu istemin davalı Şirketin davacı Şirkete sunduğu yedek parça ve servis hizmetinin ayıplı olması nedeni ile dava konusu isteme dayanak 03/10/2012 tarih ve 792141 sıra numaralı fatura konusu bedelin iadesi istemine ilişkin olduğu tartışmasızdır.
Dosyamızda taraflar arasındaki akdi ilişkinin varlığı tarafların kabulünde ve çekişmesiz olup somut uyuşmazlık bozma ilamında belirtilen hususlar ile ayıplı ticari satım nedeni ile koşulları mevcut ise; anılan fatura konusu ödemenin iade edilip edilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
Bu bağlamda, bilindiği üzere; 6098 Sayılı T.B.K.nun 227.maddesi; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükmünü içermektedir.
Dosyamız kapsamında bozma sonrasında alınan ve Mahkememiz'ce de denetime elverişli görülmekle benimsenen bilirkişi raporuna göre davalı Şirket tarafından dava konusu iş makinesine ait hidrolik pompasının değiştirilen yedek parçalarının arızalı ve ayıplı olduğunun sabit olduğu, bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere sözkonusu ayıplı yedek parçalar ile makinesinin (eserin) kullanılmasının mümkün olmadığı ve davacının hakkaniyet gereği eseri kabule zorlanamayacağı derecede eserin ayıplı olduğu, davacının davalı tarafça düzenlenen 03/10/2012 tarihli fatura üzerine 18/10/2012 tarihinde bedeli ödediği, ancak parçaların arızalı çıkması üzerine 29/11/2012 tarihli ihtarname ile davalıya süresinde ve usulüne uygun olarak davalı Şirkete ayıp ihbarında bulunduğu gibi Şanlıurfa 1.ASHM'nin 2012/211D.İş sayılı dosyasında da delil tespiti isteminde bulunduğu, bu itibarla da davacının T.B.K. 227. maddesinde yazılı seçimlik haklarını kullanabileceği kanaatine varılmıştır.
Ancak her ne kadar dava konusu fatura nedeni ile davacı taraf davalıya ödediği sabit olan 30.000,00-TL ödemenin istirdadını talep etmiş ise de; bozma sonrasında alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında; sözkonusu ödemenin faturada belirtilen ve dava konusu PC350LC-7E0 kodlu makineye ait olan ve farklı iş makinesine ait yedek parçalar yönünden yapılan toplam ödeme olduğu, davacının dosya kapsamında ancak dava konusu yapılan PC350LC-7E0 kodlu iş makinesine ait yedek parçaların bedelini talep etmesi nedeni ile dava konusu olmayan ancak faturada belirtilen diğer iş makinelerine ait yedek parça kalemlerinin işbu davada davacı lehine hüküm altına alınamayacağı gözetilerek bozma ilamı sonrasında alınan bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne ve davacı Şirketin dava konusu 03/10/2012 tarih ve 792141 sıra numaralı faturada belirtilen yedek parça ödeme kalemlerinden ancak dava konusu faturada yer alan PC350LC-7E0 kodlu makineye ait olan yedek parçaların toplam fatura bedeli olan 11.182,36-TL'yi yukarıda değinilen sözleşmeden dönme ve bedel iadesini talep hakları çerçevesinde davalıdan talep edebileceği kabul edilerek davanın 11.182,36-TL yönünden kısmen kabulüne , faturada yazılı ayıplı parçaların da davalıya iadesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; dava konusu 11.182,36-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-03/10/2012 tarih ve 792141 seri numaralı faturada yazılı malların davalıya İADESİNE, faturanın karara eklenmesine,
3-2-Alınması gereken 763,86-TL harçtan peşin alınan 512,35-TL harcın mahsubu ile kalan 251,51-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3-Davacı tarafından peşin yatırılan 24,30-TL başvurma ve 512,35-TL peşin harç olmak üzere toplam 536,65-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile tensil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-(Reddine karar verilen alacak miktarı üzerinden) Davalı kendisini vekil ile tensil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 4.538,70-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı (0,37) gözetilerek 1.679,31-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/03/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdı