T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/605 Esas - 2022/392
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/605 Esas
KARAR NO: 2022/392
HAKİM:...
KATİP: ...
DAVACI :...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av....
DAVALI : 2- ..
VEKİLLERİ: Av...
Av....
DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2020
KARAR TARİHİ: 13/05/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili;davalı EÜAŞ tarafından ihale edilen ...Santralinde kolektör değişimi, ekran borularının kaynak ve kısmi kaplanması işletmece verilerek olan eko dirseğin ve kızdırıcı dirseğin montaj ve demontaj işinin davacı üzerinde kaldığını, sözleşmenin imzalanabilmesi için gerekli harç ve pulların davacı tarafından yatırıldığını ve 41.616,00 TL miktarlı kesin teminat mektubunun sunulduğunu ve 16/05/2014 tarihinde sözleşmenin imzalandığını, davalı şirketin 2014 yılında işletmenin 5. ünitesinin revizyon için devre dışı bırakmadığını bu nedenle davacıya yer teslimi yapılamadığını,...tarafından 22/06/2015 tarihinde özelleştirildiğini, özelleştirme kapsamında diğer davalı ....'ye devredildiğini bu nedenle sözleşmenin yeni muhatabının ... olduğunu, her iki davalının da işletmenin 5. Ünitesinin devre dışı bırakılması ve davacıya yer tesliminin sağlamaması nedeniyle davacı tarafından sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek fesih nedeniyle 260.000,00 TL menfi ve müspet zararın davalılardan müteselsilen tahsiline sözleşmenin kurulması için verilen 41.616,00 TL miktarlı teminat mektubunun ...'den istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı .... vekili; davacı tarafından sözleşme yapıldıktan yaklaşık 4 yıldan fazla zaman geçtikten sonra davalıya gönderilen yer teslimi ihtarının iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu daha önce başvuruda bulunulmadığını, davacının daha sonra yeni bir sözleşme ile davalıdan yaklaşık iki katı bedelle yaparak kazanç sağladığını, yer teslimi öncesi davacının iş programını sunması gerekirken davalıya herhangi bir program sunmadığını, feshin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili, davacı ile sözleşme düzenlendikten sonra ..ye devredildiğini bu nedenle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
-Sözleşme
-Ticari defterler
-İhtarnameler
-Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı ile davalı ... arasında imzalanan eser sözleşmesi uyarınca davacıya yer teslimi yapılmadığı iddiası ile davacı tarafından feshedildiği iddiasına dayalı davalı.. ve özelleştirme nedeniyle sözleşmedeki sorumluluğu devraldığı ileri sürülen diğer davalı aleyhine açılan müspet ve menfi zarar tazmini istemiyle, sözleşmenin kurulması için verilen teminat mektubunun istirdadı istemine ilişkindir.
Davaya dayanak hizmet alım sözleşmesinde davacı yüklenicinin .... kolektör değişimi, ekran borularının kaynak ve kısmi kaplanması işletmece verilerek olan eko dirseğin ve kızdırıcı dirseğin montaj ve demontaj işini üstlendiği, işin toplam bedelinin 693.600,00 TL olduğu, işin süresinin 60 gün olduğu belirtilmiştir. Sözleşmenin 4. Maddesinde yer teslimi konusunda 5. Ünitenin 2014 yılı içerisinde revizyon için devre dışı edilmesi planlandığı, sözleşmenin imzalanmasından sonra yer teslimi için işin başlangıcından 10 gün önce yükleniciye yer teslimi yapılacağı düzenlenmiştir.
...'a ait ... Santrallerinin...tarafından kullanılan taşınırların...tarafından kullanılan taşınmazların satışına, ruhsatların işletme hakkının verilmesine ilişkin satış ve işletme hakkı devri sözleşmesi sunulmuş, 8.3. Maddesinde sözleşme konusu varlıklar ile ilgili olarak devir tarihinden önceki döneme ait her türlü iş, işler ve faaliyetlere ilişkin olarak hak, yükümlülük ve sorumluluk ilgisine göre ...'a, devir tarihi ve sonraki döneme ilişkin olanlar ise alıcıya aittir düzenlemesinin bulunduğu düzenlemesinin yer aldığı, 8.4. maddesinde santraller ile ruhsatlar ile ilgili olarak devir tarihi öncesinde imzalanmış olan sözleşmelerin ve protokollerin listesi ek-4 olarak satış ve işletme devir sözleşmesine eklendiği yazılmıştır.
... tarafından 22/06/2015 tarihinde özelleştirilerek işletmenin davalı ....'ye devredildiği, bununla birlikte ...'nün 12/11/2015 tarihli yazısı ile içlerinde dava konusu davacı ile yapılan sözleşmenin de bulunduğu 9 adet sözleşme için tüm bilgi ve belgelerin... teslim edildiği belirlenmiştir.
Davacı tarafından davalı ... Noterliği'nden 22/06/2018 tarihinde gönderilen ihtarnamede yapılan sözleşme ve eklerine göre 2014 yılında yapılması gereken işin 2015 yılında yapımı ön görülerek ihale edildiğini daha sonra santralin özelleştirilerek ....'ye devredildiğini, geçen zamana rağmen sözleşmeye konu işin yapımı ile ilgili yer tesliminin yapılmadığını bildirerek 60 gün içinde yer teslimi yapılması aksi takdirde cayma hakkının kullanılacağının ve zarar tazmini talep edileceğinin ihtar edildiği görülmüştür.
..Noterliği tarafından gönderilen 13/02/2019 tarihli ihtarnamede davacı ..... Muhatap olarak .... ve ...'ye hitaben yer tesliminin yapılmadığını, sözleşme yapılacağı inancıyla mal alımı ve personel istihdam etmek durumunda kalındığını, banka teminat mektubu değerlerine de katlanmak zorunda kaldığını iddia ederek sözleşmeyi feshettiğini, 450.000,00 TL menfi ve müspet zarar ile 41.616,00 TL teminat mektubunun iade edilmesini ihtar etmiştir.
.... tarafından gönderilen... Noterliği 18/02/2019 tarihli cevabi ihtarnamede santralin 22/06/2015 tarihinde, sözleşme imzalandıktan yaklaşık 13 ay sonra devralındığını, 3 yıl boyunca yüklenici şirket tarafından sözleşmenin devam ettiği konusunda herhangi bir talep ya da bilgi gelmediğini, yaklaşık 5 yıl sonra fesih bildiriminin hakkaniyete uygun olmadığını bildirmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık temel olarak davacının feshinin haklı nedene dayalı olup olmadığı, ileri sürülen feshe dayalı zararın sözleşme tarafı davalı ... ile işletmeyi devralan diğer davalı ....'den talep edilip edilemeyeceği ve zarar miktarı belirlenmesi noktasındadır.
Tarafların ticari defterleri, sunulan ihtarnameler, sözleşme ve ekleri dosyaya alınarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 24/08/2021 tarihli raporda davacı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun düzenlendiği, davacı şirketin davalı .... ile yapılan ticari ilişki kapsamında 31/03/2016 tarihinde başlayan ilişkide 10/02/2017 tarihi itibariyle 2.488.500,67 TL tutarında faturaların kayıtlı olduğu ve davalı tarafından yapılan aynı miktarda ödeme ile borç bakiyesinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Davalı ... şirketi defterlerinin usulüne uygun düzenlendiği, davacı taraf defterleri ile uyumlu olduğu 2017 yılında davacıya borç bakiyesinin bulunmadığı belirtilmiştir. Feshe bağlı zararın hesaplanması yönünde yapılan değerlendirmede; yer tesliminin yapılmaması nedeniyle davacının sözleşmenin feshine dayalı olarak zarar tazmini talep edebileceği, bu zararın müspet zarar olarak davalının edimini gereği gibi yerine getirseydi alacaklının mal varlığı ile eylemli durum arasındaki fark olarak tanımlanacağı, davacının sözleşmenin bulunması için yapılan harcamaları talep edilebileceğini mahkemenin takdirinde olduğu belirtilerek hesaplama yapılmıştır. İş bedelinin 693.600,00 TL olup, 4734 sayılı Kamu İhale Kanuna göre ihalesi yapılacak olan yapım işlerine ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esasların düzenlendiği 12. Madde dikkate alınarak sözleşmenin ifası için öngörülen 2014 ve 2015 yılı genel endeks sayısı dikkate alınarak nispi artış belirlenmiş, buna göre iş artışının 735.130,00 TL olacağı belirlenmiştir. Yüklenici karlının hesaplanması için Hizmet Alım İhale Uygulama Yönetmeliğinde değişikliklerin yapılmasına dair 04/03/2009 tarihinde yayınlanan ilkelere göre % 20 ibaresinin % 7 olarak değiştirildiğini buna göre kar mahrumiyetinin 33.448,41 TL olacağını ancak davacının işin süresinin kısalığı dikkate alınarak bu işten elde edebileceği karın yaklaşık % 5'i oranında olacağı dikkate alınarak davalıdan % 75 oranında talep edebileceği kar mahrumiyetinin 25.086,31 TL olarak hesaplandığı, teminat mektubunun davacıya iadesinin gerektiği belirtilmiştir.
Tarafların rapora itirazı üzerine bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 24/08/2021 tarihli raporda, kök raporda yapılan değerlendirmelerde değişiklik olmadığı, sözleşme için uygulanması gereken yüklenici kar oranının 04/03/2009 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan yönetmeliğin 9. Maddesinde % 20 oranı esas alındığında davacının kar kaybı hesabının 71.675,17 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davacı ile davalı... arasında yapılan 16/05/2014 tarihli eser sözleşmesi uyarınca davacı tarafın yükümlendiği işin yer teslimi yapılmaması nedeniyle tamamlayamadığı ve davacı tarafından sözleşmenin 22/06/2015 tarihinde feshedildiği anlaşılmıştır. Sözleşmenin ifa edilmemesinde davacı yüklenicinin kusuru bulunmadığından feshin haklı olduğu anlaşılmış, TBK'nın 112. Maddesine göre davacının sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle uğradığı zararı, sözleşme ifa edilseydi mal varlığındaki artış ile eylemli durum arasındaki farkı talep edebileceği kabul edilmiştir. Buna göre yapılan hesaplamada bilirkişi ek raporunda hesaplanan 71.675,17 TL'nin 2017 yılında yapılan yönetmelik değişikliğinin 2014 yılında yapılan sözleşme ve 2015 yılında işin tamamlanmasının öngörüleceği dava konusu sözleşme için uygulanmaması gerektiği kabul edilerek hükme esas alınması gerektiği kabul edilmiştir. Zarar sorumluluğu yönünden yapılan değerlendirmede; davalı ....'nin 22/06/2015 tarihinde santrali işletme hakkı devir sözleşmesiyle devraldığı bu nedenle sözleşmeden doğan sorumluluğun da devralındığı davanın açıldığı tarih itibariyle TBK'nın 202/2 maddesi gereğince devreden ve devralan yönünden 2 yıllık müteselsil sorumluluk süresinin de geçtiği dikkate alındığında davalı ... ....'nin zarardan tek başına sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Açıklanan nedenlerle belirlenen tazminat tutarının davadan önce davalının temerrüdü söz konusu olmadığından dava tarihinden itibaren işleyecek faiz ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, geçerliliği devam eden teminat mektubunun davalı...'de olduğu tespit edildiğinden ve davacının sözleşmeyi feshinde haklı olduğu anlaşıldığından anılan dava yönünden açılan teminat mektubunun iadesi isteminin kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre,
1-Davanın kısmen kabulüne;
2-Maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 71.675,17 TL’nin davalı ...den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, bu istem yönünden davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine
3-41.616,00 TL bedelli teminat mektubunun davalı ...den alınarak davacıya verilmesine
4-Alınması gereken 7.738,91 TL harçtan peşin alınan 5.150,85 TL harcının düşümü ile eksik alınan 2.588,06 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafça sarf edilen 54,40 TL başvurma harcı, 5.150,85 TL peşin harç ve 7,80 TL vekalet harcı toplamı 5.213,05 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının 203,00 TL posta-davetiye gideri ve 4.500,00 TL bilirkişi masrafı toplamı 4.703,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 1.766,51 TL'nin (642,36 TL'sinin ...'den 1.124,14 TL'sinin davalı ...’den ) alınarak davacıya verilmesine, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak davacıya iadesine,
7-Kabul edilen tazminat tutarı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 10.117,77 TL vekalet ücretinin davalı ....den alınarak davacıya verilmesine,
8-Kabul edilen teminat mektubu tutarı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 6.210,08 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Reddedilen tazminat tutarı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 15.190,86 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/05/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸