T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/62 Esas - 2021/791
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/62 Esas
KARAR NO: 2021/791
BAŞKAN:...
KATİP: ....
DAVACI : ....
DAVALI : ...
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/02/2020
KARAR TARİHİ: 01/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı kooperatif arasında .... parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşa edilecek 149562 YİBF nolu yapı için 07/09/2005 tarihinde yapı denetimi hizmet sözleşmesi imzalandığı ve inşaatın halen devam etmekte olduğu, davacı şirket tarafından tahakkuk ettirilen 6,7,8,9 ve 10 nolu hak ediş raporlarından kaynaklanan alacağın uzun süredir ödenmemesi sebebiyle 13/11/2019 tarihinde söz konusu alacakların tahsili amacıyla Ankara ... .İcra Müdürlüğünün 2019/14870 esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlattıklarını, davalının icra takibine vaki haksız itirazı ile takibin durduğunu, taraflar arasında imzalanan bahse konu sözleşme nedeniyle inşaat devam ettiği sürece yapı ruhsatı süresi uzatıldığından sözleşmenin yürürlükte kalmaya devam ettiğini beyanla davalının icra takibine vaki itirazının iptali ile takibin 340.012,88-TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte devamına, %20 oranında icra-inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA :
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğini, davaya bakmaya asliye hukuk mahkemesinin görevli ve müvekkilinin yerleşim yeri itibariyle Ankara ... Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu, sözleşmenin 3 yıl süreli olarak imzalandığını, davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu hak edişlerin tek yanlı olarak düzenlendiğini, inşaat seviyesinde artış görülmediğini, inşaatta imalatın olmadığı yıllarda hizmet alımınında söz konusu olamayacağını, davacının imalat yapılmayan yıllar için denetleyeceği imalat olmamasına rağmen hak ediş yaptığını ve bunu müvekkiline bildirmediğini, dava konusu sözleşmenin ilişkili olduğu taşınmaz üzerindeki 22 konutun üçüncü kişilere satıldığını ve söz konusu alıcılarında davaya dahilinin gerektiğini, talep edilen alacağın nasıl hesaplandığının anlaşılamadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde ileri sürdüğü itirazı ve davanın ihbarı talebi yerinde görülmekle ihbar edilenlere dava dilekçesi tebliğ edilmiş, bir kısım ihbar edilenler ihbar talebine cevap dilekçelerini sunmuşlardır.
DELİLLER :
-Ankara .....İcra Dairesinin 2019/14870 esas sayılı takip dosyası.
-Bilirkişi asıl ve ek raporu.
-Taraflar arasında düzenlenen sözleşme.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, yapı denetimi hizmet sözleşmesinden kaynaklanan hizmet bedeli alacağına istinaden başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dosyamız arasına örneği celp edilen Ankara .....İcra Dairesinin 2019/14870 esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; dosyamız davacısı olan takip alacaklısı şirket tarafından dosyamız davalısı aleyhine başlatılan dava konusu yapı denetim hizmet sözleşmesinden kaynaklanan hak ediş alacağına ilişkin icra takibine vaki itirazın iptali istemi olduğu, takibe konu 340.012,88-TL alacağın tahsiline yönelik olarak başlatılan icra takibine vaki itiraz üzerine takibin durdurulduğu, işbu davanın yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın tüzel kişi tacir konumundaki tarafların ticari işletmelerini ilgilendirdiği ve nispi ticari dava niteliğinde olmakla; 6102 sayılı TTK 4 ve 5.m. gereğince Mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu gözetilerek davalı vekilinin görevsizlik itirazı yerinde görülmemiştir.
Dava konusu yapı denetimi hizmet sözleşmesinin 10.maddesinde yer alan Ankara Mahkemelerinin görevli olduğunu ilişkin yetki şartı HMK 17 m.gereğince dosyamız tarafları olan tüzel kişi tacirler arasında hukuken geçerli olmakla davalı vekilinin yetkisizlik itirazına itibar edilememiştir.
Dosyamız arasına celp edilen dava konusu hizmet sözleşmesi ile ilgili ana taşınmazın üzerindeki bağımsız bölümlerin tapu kayıtları incelendiğinde; .... parseldeki taşınmaz malikinin davalı kooperatif olduğu, 15.11.2007 tarihi itibari ile kat irtifakı kurulduğu ve kat irtifakına konu tüm bağımsız bölümlerin ilk malikinin de davalı kooperatif olduğu, kat irtifakı sonrasında muhtelif tarihlerde bağımsız bölüm tapularının üçüncü kişilere satışının gerçekleştirildiği ve ilk satışı takip eden başkaca satışlar ile tapuların birden fazla kez dava dışı 3.şahıslara devre konu edildiği görülmüştür.
Taraf delilleri toplandıktan sonra alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle; yapılan hesaplama sonucunda davacı ...kuruluşunun 07.09.2005 tarihli ...hizmet sözleşmesi gereği ve ...uygulama yönetmeliği gereğince davalı kooperatiften hizmet bedeli olarak 6.7.8.9,10 no’lu hakedişler nedeniyle alacağının; ...hizmet bedeli ve ilave hizmet bedeli ile KDV dahil toplam 340.012,88 TL olduğu,ancak daha sonra Etimesgut Belediye Başkanlığının, Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesine 01.10.2020 tarihinde Bildirdiği; Davacı ...Firmasına Yapılan Hakediş Ödemeleri Hakkındaki Yazısında belirtilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı-Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün 13.03.2012 tarih ve 1878 sayılı yazısında açıklandığı üzere davacı ...kuruluşunun hizmet süresinin uzadığı ikinci 5 yıllık süreçteki ve yapıda yapının tamamlanma seviyesinin artış sağladığı yıllar olan 2011 yılına ait 6 no’lu ve 2013 yılına ait 8 no’lu hakedişlerden yalnızca ...hizmet bedeli talep etme hakkı olduğu, ...firmalarına; ister normal denetim süresinde, ister uzayan denetim süresinde yapı denetimi hizmet bedelinin yalnızca yapıda seviye artışlarının olduğu yıllarda ödendiğini, ikinci beş yıl olan uzayan ...sürecinin hakedişleri olan 6,7.8,9.10 hakedişlerden dolayı yapının yıl sonu tamamlanma seviyelerinde de ister artış olsun, ister olmasın, ödenmesi gereken İLAVE hizmet bedelinin toplamı olan , KDV dahil 230.443,31 TL ilave hizmet bedelinin talep edemeyeceğinin belirtildiği, bu nedenle davacı ...kuruluşun , davalı kooperatiften talep edeceği ...hizmet bedelinin ; Yapıda iş artışlarının olduğu; 2011 yılına ait 6 no'lu hakediş ile (iş artışı %60’a yükselmiş). 2013 yılına ait 8 no'lu hakedişten (iş artışı %65 ‘ yükselmiş) dolayı toplam olarak, KDV dahil: 109.569,58 TL olduğunun belirtildiği, davalı kooperatifin iddia ettiği gibi sözleşmenin 07.09.2005 tarihinden sonraki 5 yıl sonra sona ermemiş olduğu, sözleşmenin 2010 yılından sonrada devam etmiş olduğu, davacı ...firmasının sözleşme gereği muhatabının . kooperatif üyeleri olmayıp, kooperatif yönetimi olduğu mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi heyetinde ayrık görüş olarak sunulan raporda ise; raporunda özetle; Bilirkişi heyeti üyelerinden Sayın çoğunluk tarafından hazırlanan raporda, hak ediş bedellerinin YDS sistemi ile düzenlendiği. Etimesgut Belediye'sine yazılan yazı ile resmi hak ediş tahakkuklarının dosyaya kazandırıldığı, davacının hizmet bedeli alacağının 109.569,58 TL olduğu, ilave hizmet bedeli alacağının ise 230.443,31 TL olduğunun değerlendirildiği, davacının mevcut ise; hak ediş alacağı Etimesgut Belediyesi ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yazılarında olduğu gibi bilirkişi kurulunca manuel olarak hesaplanıp tespit edilmesi gerektiği kanaatine ulaşıldığından sayın çoğunluk görüşüne katılmadıkları, davacının hak ediş alacaklarının tamamının yönetmelikteki düzenlemeler ve uzayan sürelerin tam tespiti ile hizmet bedeli oranlarının de belirlenerek yeniden hesaplanması ve davacı alacağının tespiti gerektiği. belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, dava konusu hizmet sözleşmesi kapsamında davacının takip tarihi itibari ile 6,7,8,9,10 nolu hak edişlerden dolayı alacak talep edip edemeyeceği ve miktarı konusunda ek rapor aldırılmıştır. Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti ek raporunda ise özetle; sözleşme hükmünde sadece uzayan sürenin her 6 ayı için hizmet bedeline esas oranın %10 kadar ilave hizmet bedeli ödeneceğini düzenlemiş ve fakat bu ilave hizmet bedelinin “tüm isi kapsar şekilde” ödeneceğinin hüküm altına alınmadığı , aksine madde metninde “uzayan sürenin her 6 ayı için’’ ibaresi kullanıldığından, ilave hizmet bedeli uzayan süre içinde hak ediş seviyesinde bir ilerleme oldu ise; bu ilerlemeye tekabül eden hak ediş bedeline özgü olarak hesaplanacağı ve işin tamamını kapsar nitelikte hizmet bedeli hesaplanamayacağı belirtilerek yapılan hesaplama sonucunda davacının davalıdan icra takip tarihi itibariyle 109.569,57-TL hizmet bedeli (asıl) alacağı talep edebileceği mütalaa edilmiştir.
Bu bağlamda yapılan yargılama ve toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ...Şirketi ile davalı yüklenici Şirket arasında davalı Şirketin yüklenici olarak inşasını üstlendiği Ankara İli, Etimesgut ilçesi, 74 Ada 2 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak 08/09/2005 tarihinde Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 2. Maddesinde sözleşmenin konusunun bodrum katları hariç 2 kat, 6452 m2 inşaat alanı bulunan yapının denetim kuruluşu tarafından projelerinin ve ruhsat ve eklerine uygun olarak yapımının denetlenmesi hizmetinin verilmesi olduğu, sözleşmenin 3. Maddesinde sözleşmenin süresinin sözleşmenin imzalandığı 07/09/20005 tarihinden itibaren yapı ruhsatının alındığı tarihe kadar geçen süre olduğunu, bu süre içerisinde yapının bitirilmesi için öngörülen sürenin 36 ay olup yapı ruhsatının alınmasından sonra 2 yıl içerisinde inşaata başlanmadığı veya başlandığı halde 5 yıl içerisinde yapı bitirilemediği takdirde sözleşmenin herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden sona ereceğinin açıkça öngörüldüğü, yine sözleşmenin “Hizmet bedeli” başlıklı 4.maddesinde ise; sözleşme konusu işin yapım süresibib uzaması halinde uzayan sürenin her altı ayı için hizmet bedeline esas oranın %10’ukadar ilave hizmet bedelinin ödeneceğinin kararlaştırıldığı, dosyamızda işin yapım süresinin uzadığı çekişmesiz olup uyuşmazlığın uzayan dönemde yapılan hizmet bedeli kapsamında ilave işler için ilave hizmet bedeli hesaplanıp hesaplanamayacağı ve hesaplanacak ise; taraflar arasındaki sözleşme hükmü veya konu ile ilgili yönetmelik hükümlerinin mi esas alınması gerektiği noktasında toplandığı, dava konusu talebe dayanak ...hizmet sözleşmesinin 5 yıllık sürenin sonucunda sona ermesine rağmen davalı yüklenici sürenin sona eren inşaat ruhsatını yenileterek 24/10/2011 tarihinde aldığı 2. İnşaat ruhsatı ile inşaat ruhsatı ile inşaatın yapımına devam ettiği, davacının düzenlendiği hak ediş tutanaklarından 6. 7. 8, 9. 10 nolu hak ediş tutanaklarının dosya kapsamında mevcut olup davalı yüklenici Şirket temsilcisinin imzasını da içerdiği, aynı şekilde davalının da imzaladığı yılsonu seviye tespit tutanaklarının 2011-2017 yılları arasında ve sözleşmenin süresi sona erdikten sonra düzenlendiğinin tartışmasız olduğu, bu durumda tarafların aralarındaki sözleşme kapsamında hizmet ilişkisinin sözleşme süresi sona erdikten sonra da devam ettiği, sözleşme süresinin zımmen uzatılması sebebiyle sözleşmenin dava konusu hizmet bedeline esas hak edişler tarihi itibariyle de hukuken geçerli ve yürürlükte olduğunun kabulü gerektiği, konu ile ilgili olarak 01.07.2011 tarih ve 27981 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “...Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin” 6.maddesinde; “Aynı Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.“...(4) Yapı denetimi hizmet sözleşmesinde belirtilen hizmet süresi, herhangi bir sebeple uzadığı takdirde, uzayan sürenin her altı avı için üçüncü fıkrada belirtilen hizmet oranlarına göre, isin kalan kısmını kapsayacak şekilde ilave hizmet bedeli ödenir. Sözleşmede belirtilen hizmet süresi herhangi bir nedenle kısaldığı takdirde, işin tamamı üzerinden, kısalan sürenin her altı ayı için üçüncü fıkrada belirtilen hizmet oranları %5 azaltılarak ödenir" hükmüne yer verildiği, sözkonusu düzenleme ile birlikte taraflar arasında geçerli ...Hizmet Sözleşmesinin 4. m. birlikte gözetildiğinde Mahkememiz’ce de benimsenen bilirkişi raporları doğrultusunda ilave hizmet bedelinin ancak sözleşmenin uzayan süresi içerisinde hak ediş seviyesinde ve imalatlarda bir ilerleme mevcut ise; bu ilerlemeye tekabül eden hak ediş bedeline özgü ve bunlarla sınırlı olarak hesaplanması gerektiği, diğer bir anlatımla sözleşme konusu işin tamamını kapsar nitelikte hizmet bedeli hesaplanmasına sözleşme ve değinilen yönetmelik hükmü kapsamında hukuken olanak bulunmadığı kanaatine varılmakla; Mahkememiz’ce de benimsenen bilirkişi ek raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne, davalının dava konusu icra takibine vâki haksız itirazının 109.569,57-TL asıl alacak ile sınırlı olarak iptaline, alacağın varlığının ve miktarının yargılamayı gerektirdiği dikkate alındığında likit olmaması nedeni ile davacının icra-inkar tazminatı talebinin ve fazlaya ilişkin istemin ise; reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; dava konusu Ankara ... .İcra Müdürlüğü’nün 2019/14870E. sayılı takip dosyasına vâki davalının haksız itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 109.569,57-TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talebindeki koşullarda işleyecek avans faizi ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Dava konusu alacağın likit olmaması nedeni ile davacının yasal koşulları oluşmayan icra-inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 7.490,84-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 4.106,51-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.384,33-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 4.106,51-TL ve 54,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 4.160,91-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmisine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince hesaplanan nispi 14.359,11-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-(Reddine karar verilen alacak miktarı üzerinden)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 24.581,03-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 6.690,00-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı (0,32) gözetilerek 2.157,86-TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
9-Dosyamız arasına celp edilen Ankara .....İcra Dairesinin 2019/14870 E.sayılı takip dosyasının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/12/2021
Başkan ...
Katip ....
e-imza
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
1- Posta ve davetiye gideri : 690,00-TL
2- Bilirkişi gideri : +6.000,00-TL
TOPLAM : 6.690,00-TL