T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/263 Esas
KARAR NO: 2022/10
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ....
DAVALI : ... - ....
DAVA: Menfi Tespit (Genel haciz yoluyla takipten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/04/2021
KARAR TARİHİ: 13/01/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/01/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle;Müvekkili aleyhine Ankara... Dairesi 2018/15476 ESAS dosyası üzerinden Rehnin Paraya Çevrilmesi Yolu İle yine Ankara... Dairesi 2018/15479 dosyası üzerinden de Genel Haciz Yoluyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, her iki takibin dayanağı da alacaklı tarafından üzerine rehin kurulmuş .... Plakalı 2017 model FİAT marka araç için tesis edilen rehne bağlı borcun ödenmemesi dolayısıyle yapılan takipler olduğunu, İcra İflas Kanunu'muzun Rehin ve ipotekle temin edilmiş alacaklar hükmünü düzenleyen 45. Maddesi ''Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoliyle takip yapabilir.'' Hükmünü ihtiva etttiğini, kanunun emredici hükmüne rağmen alacaklı yan 31.12.2018 tarihinde 2 dakika ara ile önce rehnin paraya çevrilmesi sonra da genel haciz yolu ile takibi başlatıldığını, bu nedenle davacının dava tarihi itibarıyla, asıl alacak takip tarihine kadar işlemiş ve takipten dava tarihine kadar işlemiş faiz ve tahsil harcı ve vekalet ücreti ,BSMV ve masraflar toplamı olan 101.603 TL için Ankara... Dairesi 2018/15479 dosyasında borçlu olmadığının tespitine, davalının %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatıyla sorumlu tutulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili dilekçesinde özetle; Davacı-borçlu ... ile müvekkil arasında imzalanan 21.03.2018 tarihli Ticari Kredi ve Rehin sözleşmesini gereği borçluya kredi verildiğini, borçlu borcunu ödemediğinden Ankara... Müdürlüğü’nün 2018/15476 esas sayılı dosyası ile rehnin paraya çevrilmesi yolu ile yine Ankara... Müdürlüğü’nün 2018/15479 esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile ilamsız takip başlatıldığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, belirtilen ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla açılan her iki icra dosyasının da 31/12/2018 tarihli takip taleplerinde yer alan takip tutarları 56.681,50 TL olup, o dönemdeki araç fiyatları düşünüldüğünde rehin konusu aracın yakalansa dahi rehin alacağımızı karşılamayacağını, zira Ankara... Müdürlüğü’nün rehnin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan 2018/15476 esas sayılı dosyasından, rehne konu aracın satışı için Doğanhisar İcra Müdürlüğü 2019/21 TAL sayılı dosyasına talimat yazılmış olup, rehin konusu araç 19/06/2019 tarihinde 38.750,00 TL bedelle icrada satılarak paraya çevrildiğini, takip tutarının 56.681,50 tl olduğu düşünüldüğünde aracın satış bedeli takip tutarının dahi çok altında kaldığını, takibi açarken aracın takibe konu alacağımızı karşılamadığı bildiklerini, rehin konusu aracın satışı sonrası neredeyse bir araç bedeli daha borç kaldığını, müvekkile olan borcunu karşılamadığını, Ankara... Müdürlüğü’nün 2018/15476 esas sayılı dosyasına talepte bulunduklarını, talepleri gereği rehin açığı belgesi düzenlendiğini, davaya konu Ankara... Müdürlüğü’nün 2018/15479 esas sayılı dosyası, yine aynı icra müdürlüğünün bahse konu 2018/15476 E. Sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı açılmış olup, rehin açığı belgesi ile bakiye borç tutarı belirlendiğini, davaya konu takip dosyasında borçlunun hiç bir ödemesi mevcut olmadığını, dava konusu icra takibi rehin açığı belgesindeki tutar üzerinden devam ettiğini, davacı borçlu vekilinin iş bu davayı açmakta hiç bir hukuki yararı olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Ankara... Dairesinin 2018/15476 esas sayılı dosyası, Ankara... Dairesi 2018/15479 dosyası, kredi sözleşmesi ve ekler, kredi borcuna mahsuben yapılan ödemelere ilişkin belgeler, rehin Sözleşmesi, Beyoğlu ... Noterliğinin 21/12/2018 tarih ve 29718 yevmiye numaralı ihtarnamesi
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava ticari kedi kredisi ve rehin sözleşmesinden kaynaklanan kredi borcunun vadesinde geri ödenmemesi üzerine rehnin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan ilamsız icra takibi ile aynı gün bakiye kredi alacağı nedeni ile başlatıldığı ileri sürülen genel haciz yoluyla davacı asıl borçlu aleyhine davalı tarafından başlatılan ilamsız icra takibi nedeni ile menfi tespit istemine ilişkindir.
Ticari Kredi sözleşmesinin incelenmesinde kredi verenin...Kredi Finansman A.Ş, kredi borçlusunun ... olup, 61.625, 40 TL kredi çekildiği, Fiat marka kamyonetin üzerine ise bu kredi sözleşmesi kapsamında rehin konulduğu anlaşılmıştır.
Beyoğlu ... Noterliğinin 21/12/2018 tarih ve 29718 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı kredi kuruluşu tarafından davacı borçluya 56.120,82 TL’nin ödenmesi gerektiği ihtar olunmuştur.
Ankara... Müdürlüğü'nün 2018/15476 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının...Kredi Finansman A.Ş, borçlusunun ... olup, 56.120, 82 TL asıl alacak üzerinden taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığı, Ankara... Müdürlüğünün 2018/15479 Esas sayılı takip dosyası ile ödemede tekerrür olmamak kaydıyla talepte bulunulduğu, dosyada taşınırın 38.750,00 TL’ye satıldığı, geriye kalan 43.437,19 TL alacak tutarı için rehin açığı belgesi verildiği anlaşılmıştır.
Ankara... Müdürlüğü'nün 2018/15479 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının...Kredi Finansman A.Ş, borçlusunun ... olup, 56.120, 82 TL asıl alacak üzerinden genel haciz yoluyla takip yapıldığı, Ankara... Müdürlüğünün 2018/15476 Esas sayılı takip dosyası ile ödemede tekerrür olmamak kaydıyla talepte bulunulduğu anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafından davacı hakkında aynı borca ilişkin olarak Ankara... Dairesinin 2018/15476 esas sayılı dosyası ile rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip, Ankara... Dairesi 2018/15479 dosyası ile de genel haciz yoluyla takip başlatmıştır.
İK'nun 45. maddesi gereğince alacağı rehinle temin edilmiş olan alacaklı, öncelikle rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmak zorundadır. Rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmadan ilamlı veya ilamsız icra takibi ve borçlu iflasa tabi kimselerden ise iflas yolu ile takip yapamaz. Rehnin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takip sonunda, alacaklı alacağın karşılanmayan kısmı için ilamlı veya ilamsız takip yapabilir. Bu maddede yer alan rehin ibaresi hem taşınır hem de taşınmaz rehinlerini kapsar (İİK. m. 23/1-3).
Anılan hüküm asıl borçlulara ilişkin düzenlenmiş olup, buna göre alacağı rehinle temin edilen bir kimsenin borcu rehinle temin edilen hakkında doğrudan doğruya genel haciz yolu ile takibe geçilmesini önlemekte ve rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile, alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceğine ilişkin bulunmaktadır (Emsal; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 18/11/2009 tarih ve 2009/19-426 Esas 2009/543 Karar).
İİK'nun 45. maddesinde yer alan hüküm kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkememizce re'sen gözetilmelidir.
Davacı borçlunun borcu taşınır rehni ile teminat altına alındığından 31/12/2018 tarihinde aynı miktar alacağın tahsili için rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatılmış iken, davalı alacaklı banka bununla yetinmeyip yine borçlu hakkında iş bu davaya konu 31/12/2018 tarihinde genel haciz yolu ile ayrı bir icra takibi başlatmıştır. Genel haciz ve rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibinin aynı anda yapılması ancak, rehin borcu karşılamıyor, yada karşılamadığı açık ise alınan rehin açığı belgesi ile mümkündür.
Her ne kadar dava konusu genel haciz yolu ile başlatılan icra takibinden sonra, taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takipte 26/02/2020 tarihinde rehin açığı belgesi alınmış ise de, alınan rehin açığı belgesinin tarihi 31/12/2018 tarihinde başlatılan genel haciz yoluyla yapılan takipten çok sonra olduğu anlaşılmaktadır.
Bu açıklamalar ışığında buna göre alacak rehinle temin edilmesine ve alacaklının elinde genel haciz yoluyla takibin yapıldığı tarihte rehin açığı belgesi olmamasına rağmen davacı alacaklı hakkında genel haciz yoluyla takip başlatılmasının usul ve yasaya uygun olmadığı, yine emsal Yargıtay ... Hukuk Dairesi 23/01/2019 tarih 2018/2286 esas 2019/402 sayılı kararında da benzer nitelikte davalının rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yaptıktan 3 gün sonra ilamsız takip yapmasının yasaya aykırı olduğu bu hususun kamu düzenine ilişkin olduğunun belirtildiği anlaşıldığından Ankara... Dairesinin 2018/15479 esas sayılı dosyası yönünden davacının muaccel bir alacağı bulunmadığından davacının davasının kabulü ile davacı borçlunun Ankara... Dairesi 2018/15479 Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, davalının kötü niyetli olduğu tespit ve ispat edilemediğinden davacının kötü niyet tazminatının reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre,
1-Davanın kabulü ile Ankara... müdürlüğünün 2018/15479 sayılı icra dosyasında davacının borçlu olmadığının tespitine,
2-Kötüniyeti tazminatının şartları oluşmadığından reddine,
3-Alınması gerekli 6.940,51-TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 1.735,13-TL harcın mahsubu ile noksan olan 5.205,38-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince 13.602,29-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 1.735,13 TL peşin harç ile 70,00 TL posta/tebligat/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.864,43- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; E- duruşmaya katılan davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 13/01/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza