T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/531 Esas
KARAR NO: 2022/74
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ......
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. .......
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 14/09/2021
KARAR TARİHİ: 10/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/02/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davalı bankanın çek hesabı açarken gerekli özen ve dikkati göstermemesi, kanun gereğince çek defteri verilmemesi gereken şirkete çek karnesi vererek müvekkili zarara uğratması nedeniyle tazminat talebinde bulunduklarını, dava dışı borçlu ... tarafından keşide edilerek müvekkil tarafından tahsile konulan çekin karşılığı çıkmadığını, bu çekle ilgili yapılan takipte semeresiz kaldığını, 30.11.2019 keşide tarihli 120.000,00-TL bedelli 13325 seri nolu çek (Süleymanpaşa/Tekirdağ Şubesi) davalı banka Çek Kanunu kapsamında çek hesabı açarken göstermesi gereken özeni ve dikkati göstermediğini, çek hesabı açılmaması gereken şirket adına çek hesabı açarak müvekkilin zarara uğramasına neden olduğunu, bu nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin hak ve alacaklarımız saklı kalmak kaydıyla alacak değerinin tam ve kesin olarak belirlendiği aşamada HMK m.107 hükmü gereğince arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00-TL’nin öncelikle çekin karşılıksız çıktığı (zararın doğduğu) 30.11.2019 tarihinden itibaren, bu talebimiz kabul görmez ise dava tarihinden itibaren 3095 sk m.2/2'ye göre işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili dilekçesinde özetle; Davacının talep ettiği alacak kalemleri zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından dava belirsiz alacak davası olarak açılmış ise de; dava konusu çek tutarı ve ödenen yasal garanti tutarı çok basit bir şekilde tespit edilebilir nitelikte olduğunu davacının taraflara atfedilecek kusur oranının belirsizliğine dayanarak belirsiz alacak davası açması yerinde olmadığını, çek kanununda ve mevzuatta çekin karşılıksız kalması halinde bankaların yasal sorumluluk miktarı dışında bir sorumluluğunun bulunduğuna dair bir düzenleme bulunmadığını, Bankamızın hukuki sorumluluğu 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. Maddesinde karşılıksız çıkan çek için düzenlenen tutar ve şartlarla sınırlandırıldığını, Davacını iddialarını kabul etmediklerini, dava dışı ...'ye mobilya ve mobilya malzemeleri toptan ve perakende işi yapmakta iken 11.04.2018 tarihinde talebi üzerine ticari şahıs hesabı açılarak pos tahsil edildiğini, 05.09.2018 tarihinde bankamız tarafından ...'ye çek karnesi tahsis edildiğini, bu tarihte müşteri ilk kez çek kullanacak olduğundan; ödenmeyen ve karşılıksız çıkan bir çekinin bulunmadığı tespit edildiğini, bu tarihte müşteri ...'nin yansıyan veya devam eden bir haciz/icra kaydı, vergi ve sgk borcu kaydı bulunmadığını, sadece fatura borcundan dolayı müşteri tarafından ödemesi yapıldıktan sonra kaldırılan bir haciz kaydı tespit ettiklerini, banka tarafından yapılan araştırmalar sonucunda; çek tahsil edilen şirket ve ortağına karşı olumsuz herhangi kayıt tespit edilmediğini, Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi'ne yazılan müzekkereye verilen cevapta da incelendiğinde ...'ye çek karnesi tahsis edilen 05.09.2019 tarihinde yasaklılık ve prostesto verisinin bulunmadığı hususu açık olarak görüldüğünü, davalı Banka gerekli araştırmayı gerektiği şekilde yaptığını, davacının haksız davasının REDDİNE, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Ankara 12. İcra Dairesi 2020/66 Esas Sayılı Dosyası, Bilirkişi raporu, Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi Kayıtları, Tekirdağ Süleymanpaşa Vergi Dairesi yazısı, Tekirdağ Süleymanpaşa SGK yazısı, davacının ticari defterleri.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacının süresinde ibraz ettiği dava dışı borçlu ... tarafından keşide edilen 120.000,00 TL tutarındaki çekin karşılıksız olduğunun anlaşılması üzerine, başlatılan icra takibinden de sonuç alınamadığından bahisle, muhatap bankanın gerekli özen ve dikkati göstermeden çek hesabı açması nedeniyle, çekten doğan zararından sorumlu olduğu iddiasıyla banka aleyhine açılmış alacak davasıdır.
Dava dışı borçlu ... tarafından davalı bankadan temin edilen çek davacı tarafından bankaya süresinde ibraz edilmiş, karşılığı olmadığından tahsil edilemediği, karşılıksız çek davacı tarafından Kambiyo Senetlerine Mahsus Takip Yolu ile icraya konulduğu ancak keşideciden tahsilat yapılamadığı, buna istinaden davacı tarafından çekin muhatabı bankanın gerekli özen ve dikkati göstermeden çek hesabı açması nedeniyle, çekten doğan zararından sorumlu olduğu iddiasıyla banka aleyhine iş bu davayı ikame etmiştir.
Ankara .... . İcra Dairesinin 2020/66 Esas sayılı icra dosyasında alacaklı davacı tarafından dava dışı borçlular aleyhine 117.970,00 TL ÇEK ALACAĞI, 11.797,00TL ÇEK TAZMİNATI 2.055,59TL GEÇMİŞ GÜN FAİZİ, 131.822,59 TL Toplam alacak için kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatılmıştır.
Tekirdağ/ Süleymanpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 24.09.2021 Tarihli müzekkere cevabında; 395 141 8975 vergi numarasında kayıtlı bulunan ... 07.04.2018 tarihinde mobilya ve mobilya aksesuarları toptan ticareti faaliyetine başladığını, tarh dosyası ve bilgisayar kayıtlarının tetkiki sonucunda 06.01.2020 tarih 365834 seri nolu yoklamada mükellefin adresinde bulunmadığı tespit edildiğinden mükellefiyet kaydının 213 sayılı V.U.K'nun 160 maddesi ve 2016/2 sayılı İç Genelge kapsamında 30.06.2019 tarihi itibariyle re'sen terk ettirildiğini, ... 'nin 21.06.2019 tarihi itibarıyla 17.201,62 TL; güncel 67.255,00 TL vergi borcu bulunduğunu, mükellef adına düzenlenmiş her hangi bir vergi inceleme raporu bulunmadığını, 2019 dönemine ait Gelir Vergisi beyannamesi kanuni süresi içinde verilmediğinden, takdire sevk edildiğini, 2019/4-5-6 dönemine ait gelir geçici vergi beyannamesi yazılarının ekinde sunmuşlardır.
Tekirdağ/ Süleymanpaşa Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'nün 23.09.2021 Tarihli müzekkere cevabında;1712211778 4b numaralı sigortalısı 53626109732 T.C. Kimlik numaralı ...'nin 4b dosyası incelendiğinde Süleymanpaşa Vergi dairesi kayıtlarına istinaden 07.04.2018 tarihinde 4b sigortalılığının başladığı, 30.06.2019 tarihinde sigortalılığının sona erdiği, sigortalımızın prim ödemesi bulunmadığından 5510 sayılı Kanuna 7143 sayılı Kanun ile eklenen geçici 76. Maddesi ve 5510 sayılı Kanuna 7256 sayılı Kanun ile eklenen geçici 83. Madde uygulandığından 4b hizmeti bulunmadığını bildirmiştir.
Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; Davacının incelenen itilafa konu 2019 yılına ait defterlerin T.T.K. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, defter sonuçlarının birbiri ile ve ilgili belgelerle uyum arz ettiği, defterlerin delil niteliği taşıdığı, davacının incelenen defter kayıtlarında; dava konusu edilen 30.11.2019 vadeli 13325 seri numaralı çekin; 04.07.2019 Tarihinde 18411 yevmiye madde numarası ile; 120.01.074 hesap kodunda, Zirve Doğalgaz - Veli Can Göçer hesap adında takip etmekte olduğu hesaba fatura düzenlemek suretiyle cari hesaptan oluşan alacağın karşılığı olarak kayıtlara alındığı, Dava konusu tahsil edilemeyen çekin 27.12.2019 Tarihinde 37877 yevmiye madde numarası ile; 128.01.089 / Şüpheli Ticari Alacaklar - .... hesabına aktarılmak suretiyle takibinin yapıldığı, 17.12.2019 Tarihinde 2.030,00 TL banka çek teminat tahsilatının yapıldığı, çek tutarı ile ilgili olarak kalan alacağın (120.000,00 TL -2.030,00 TL) 117.970,00 TL olduğu, davalı Banka tarafından ... adına çek hesabı açılırken 06.07.2018 itibariyle;* karşılıksız çek, * mahkemelik çek, * porotestolu senet,* ihtiyati tedbir,* Vergi, Sgk borcu,* İhale Yasaklılık Durumu yönleriyle yapılan istihbarat sonuçlarının olumlu olduğu, yalnızca, fatura borcu nedeniyle 2016 yılında ... hakkında başlatılmış bir icra takip bilgisinin mevcut olmakla birlikte söz konusu icra dosyası borcunun istihbarat yapıldığı tarih 06.07.2018 itibariyle halen devam ettiğine dair bir kayıt bulunmadığı, Tekirdağ/ Süleymanpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünün 24.09.2021 tarihli yazısında yer alan bilgilere göre, ...'nin 07.04.2018 tarihinde mobilya ve mobilya aksesuarları toptan ticari faaliyeti nedeniyle vergi kaydı yapıldığı, dolayısıyla çek hesabının açıldığı tarihte ...'nin fiili ticari faaliyeti bulunduğu, ... hakkında alınmış “yasaklılık kararları” ile protestolu senet kayıtlarının çek hesabının açıldığı tarihten sonra olmak üzere 2019 yılının Eylül ayı ve müteakip yıllara ait olduğu hususları dikkate alınarak, ... adına çek hesabı açıldığı tarihte davalı Bankaca istihbarat yapılmış olup bu istihbarat sonuçlarına göre çek hesabı açılmamasını gerekli kılacak nitelikte olumsuz bir kayıt bulunmadığı mütalaa edilmiştir.
Gerekçeli ve denetime elverişli rapor mahkememizce hükme esas alınmış, çekin keşide edildiği tarihte yürürlükte olan 5941 sayılı Çek Yasasının 2/1. bendinde bankaların çek hesabı açtırmak isteyen müşterilerinin yasaklı olup olmadığını araştırma ve ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli basiret ve özeni göstermek yükümlülüğünün olduğu, somut olayda davalı bankanın dava dışı çek keşidecisi ile alakalı gerçekte var ve faal olan bir firmanın çek müşterisi yapıldığı, bu firmanın istihbarat bilgilerinin olumsuzluk içermediği, çek yasaklısı da olmadığı dikkate alınarak davalının davaya konu çek alacağı yönünden kusurlu olduğunun ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından ispatlayamadığı, bu haliyle dava konusu karşılıksız çekte yazılan tutardan bankanın sorumlu tutulmasının mümkün olamayacağı kanısına varılarak davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 80,70-TL olup peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 21,40-TL harcın davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Arabulucu ücreti olarak yatırılan 1.320.00 TL ücretin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince 1.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.10/02/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza