T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/549 Esas - 2021/637
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/549 Esas
KARAR NO: 2021/637
HAKİM:.....
KATİP: .....
DAVACI : .....
DAVALI : .....
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/04/2021
KARAR TARİHİ: 04/10/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
1- Müvekkilinin davalı tarafından ihale edilen ... Roket ve Patlayıcı Fabrikası Müdürlüğü Isı Sistemi İyileştirilmesi ve Yenilenmesi Yapım İşine Ait Mimarlık ve Mühendislik Projeleri İle İhale Dokümanı Hazırlanması Danışmanlık Hizmet Alımı İşinin yüklenicisi olduğunu, müvekkili ile davalı arasında işin yapımı için 22/04/2020 tarihinde sözleşme düzenlendiğini, müvekkilinin davalı İdareden kaynaklanan nedenler ile mücbir sebep mahiyetinde olan dünyada ve ülkemizde yaşanan Covid-19 pandemisi nedeniyle uhdesindeki işi zamanında bitiremediğini, davalı İdare kendisinden kaynaklanan nedenler ile pandemi sürecinden kaynaklı nedenlerden dolayı müvekkil şirkete yeteri kadar ek süre tanımadan müvekkil şirket ile imzalanan sözleşmeyi taahhüdünü yerine getirmediği gerekçesiyle 15/01/2021 tarihinde feshettiğini, teminat mektubunun nakde çevrilerek irad kaydedilmesine karar verdiğini, davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak feshedildiğinin tespiti ile nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin yapılan işlere ilişkin ödenmeyen hakediş bedellerinin davalı İdare tarafından müvekkil şirkete ödenmesi ve söz konusu haksız ve hukuka aykırı fesih işlemi nedeniyle müvekkil şirketin uğradığı menfi müspet zararların davalı İdare tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, bu nedenle davalı İdare tarafından sözleşmenin haksız ve hukuka aykırı olarak feshedildiğinin tespitine, haksız olarak nakde çevrilen kesin teminat mektubu bedeli için kısmi alacak olarak 500,00 TL'nin teminat mektubunun nakde çevrilme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı İdareden alınarak müvekkil şirkete ödenmesine, yapılan fazla imalatlarla birlikte yapılan tüm iş ve imalatlar bedeli ile fiyat farkı bedeli için belirsiz alacak olmak kaydıyla 500.00 TL alacağın sözleşmeye göre hak kazanıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle uğranılan menfi ve müspet zararlar bedeli olarak belirsiz alacak olmak kaydıyla 500,00 TL giderim tazminatı olarak fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
2- Usul ekonomisi uyarınca davalıya tebligat çıkarılmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
3- Dava; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmenin davalı kurumca feshedilmesi ve bu fesih doğrultusunda, davacı tarafından davalıya verilen teminat mektubunun haksız olarak nakte çevirilip irat kaydedilmesi sebebiyle davacının davalı kurum aleyhine açtığı teminat mektubu bedelinin, yapılan fazla imalatlarla birlikte yapılan tüm iş ve imalatlar bedeli ile fiyat farkı bedelinin ve sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle uğranılan menfi ve müspet zararların davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
4- Yukarıda yapılan nitelemeden de anlaşılacağı üzere; davacı yanın dava dilekçesindeki talebi nitelik itibariyle bir alacak talebine ilişkindir. Eldeki dava 01.01.2019 tarihinden sonra açılmış olmakla, ticari bir dava olarak zorunlu arabuluculuğa tabi olup, arabulucuya başvurmak ve süreç tamamlandıktan sonra dava açılması hususu ve buna uyulmaması HMK'nin 114/2. maddesinde belirtilen "diğer dava şartlarına aykırılık" olarak davanın usulden reddi sebebidir.
5- Dava ilk olarak, Ankara ..... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/353 esasında açılmış, anılan mahkemece açılan davada davalının tacir olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, bu karar üzerine mahkememize tevzi olan dava dosyası yukarıda belirtilen esasa kaydolunarak yargılamaya devam olunmuştur.
6- Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için varlığı veya yokluğu gerekli olan hallere dava şartı denir. Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denilmektedir. Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz, bu durumda davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından re'sen gözetilir. Taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.
7- 6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise, diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin ise saklı olduğu belirtilmiştir.
8- 7155 Sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.” hükmü uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale gelmiş, yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır.
9- Yukarıda belirtilen yasal mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleşen somut olay değerlendirildiğinde;
Dava dilekçesi içeriğine göre, davacı, davacı tarafından davalıya verilen teminat mektubunun haksız olarak nakte çevirilip irat kaydedilmesi sebebiyle teminat mektubu bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini, yapılan fazla imalatlarla birlikte yapılan tüm iş ve imalatlar bedeli ile fiyat farkı bedelinin ve sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle uğranılan menfi ve müspet zararların davalıdan tahsilini talep etmektedir. Davacının anılan talebi, kanunda düzenlenen alacak talebi kapsamından kalmakta olup, davanın 7155 Sayılı Kanun ile 6102 sayılı TTK'na eklenen 5/A maddesinin yürürlük tarihi olan 01/01/2019 tarihinden sonra açılmış olduğu ve dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı, ayrıca ilk davanın açıldığı (Ankara ..... Asliye Hukuk Mahkeemsinde açılan 2021/353 Esas sayılı dava) tarih olan 29.04.2021 tarihi itibariyle de davacının zorunlu arabuluculuk yoluna başvurmadığı, bu eksikliği dava dosyasının mahkememize intikal ettiği süreçte de ikmal etmediği anlaşıldığından HMK 114/2 maddesi yollaması, TTK 5/A maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin kararları da bu yöndedir. (Ankara BAM ..... Hukuk Dairesinin 2019/1581 Esas, 2020/45 K. sayılı kararı)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-HMK. 114/2. maddesi yollaması ile TTK 5/A maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine,
2-Yeterince harç alındığından harç ikmaline yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde, davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/10/2021
Katip....
¸e-imzalıdır
Hakim.....
¸e-imzalıdır