T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/62 Esas
KARAR NO: 2022/9
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -....
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... ....
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil (Kooperatif üyeliğine Dayalı)
DAVA TARİHİ: 28/01/2021
KARAR TARİHİ: 13/01/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan tapu iptal ve tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili kooperatifin 1 ve 2 nci etap olmak üzere toplam 335 ortaklı olarak kurulduğunu, ortaklarını konut sahibi yapabilmek için...parselde kat karşılığı inşaat sözleşmeleri yapıldığını, 1. ve 2inci etap olarak adlandırılan 44768/3 parsel ve 44754/3 parsel ve 44776/3 parselde yapılan inşaatlardan 206 konutun tahsis edildiğini ve ferdileşme işlemleri de yapılarak tapularının verildiğini; konut tapularını alan ortakların bazılarının parasal yükümlülüklerini yerine getirmemek için birer birer kooperatiften istifa ettiklerini, kooperatife üye olup parasal yükümlülüklerini yerine getirmiş olan 80 üyenin halen konut sahibi olmadığını, kooperatifin tasfiye kararı aldığını ancak mahkemece tasfiye kararının iptal edildiğini, kooperatifin konutunu edinememiş üyelerin mağduriyetlerini gidermeye çalıştığını ve kooperatifin devam ettiğini; davalının 26.05.2014 tarihinde üye olduğunu, üyeliği dolayısıyla 44768 ada 3 parsel D Blok 2.kat 11 nolu bağımsız bölümün tapusunun verildiğini, davalının Yenimahalle 1 Noterliği 25.04.2014 tarih ve 10965 yevmiye numaralı istifanamesi ile kooperatiften istifa ettiğini, istifanın tek taraflı irade beyanı olduğunu, davalının taşınmazı iade etmediği gibi parasal yükümlülüklerini de yerine getirmediğini belirterek; davanın kabulü ile Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, 44768 ada 3 parsel D Blok 2.kat 11 nolu taşınmazın tapu kaydının iptali ile kooperatif adına tesciline, mümkün olmaması halinde belirlenecek daire bedeline karşılık şimdilik 10.000-TL.'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili 07.04 2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı kooperatife 26.05.2004 tarihinde 30.250 TL. peşin bedelle üye olduğunu, bu durumun ortaklık senedi ile de belli olduğunu, davacı kooperatifin toplam ortaklık bedelinin 48.000-TL. olduğunu, bu bedelin taksitler halinde ödenmiş olması ile ulaşıldığını, davacı kooperatif tarafından müvekkilinin daire alabilmesi için ödediği 48.000-TL. ödemesi dışında da ödeme yapması gerektiği belirtilerek ve zorlanarak 17.750,00TL. daha ödeme yaptırıldığını; davacı kooperatifin 23.02.2014 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında konut sahibi olamayan üyelerin mağdur olmaması için alınan karar çerçevesinde destek olmak bakımından istifa ettiğini, istifasının 25.04.2015 tarihinde kooperatife tebliğ edildiğini, kooperatif yönetim kurulunun 25.04 2015 tarihli kararı ile istifasının kabul edildiğini; Müvekkilinin parasal yükümlülüklerden kaçınmak amacıyla istifa etmediğini ve son genel kurulda alınan karar gereği 5.000-TL. ödemeyi de yaptığını, Kooperatif ana sözleşmesinin 20.maddesi uyarınca istifadan sonraki sorumluluğun 2 yıl olduğunu, istifa tarihinden bir yıl sonra müvekkilinden tapu ve SGK için talep edilen parayı da 20.03.2015 tarihinde ödediğini, kooperatife parasını ödeyip tapusunu alan ve istifa eden üyelere açılıp açılmadığının araştırılması gerektiğini, davacı kooperatifin dava dilekçesinde “Tasfiye Halinde” yazılı iken dilekçe içinde tasfiye halinde olmadığının belirtildiğini; Kooperatifin ana sözleşmesinin 6ncı maddesine göre amacının üyelerini konut sahibi yapmak olduğu halde, kooperatifin konut inşaatı bulunmadığını, yine kooperatifin dağılmasının ana sözleşmenin 85nci maddesinde belirlenmiş olduğunu, davacının iddialarını kabul etmediklerini, müvekkili tarafından yapılan ödemelerin faiziyle geri iadesinin talep edildiğini belirterek, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasının bekletici mesela yapılması ve davanın reddine talep ettiklerini beyan etmiştir.
DELLİLER:
Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/237 E, 2020/504 sayılı kararı, Yenimahalle ... Noterliğinin istifa konulu belgesi, ortaklık senedi, kooperatif yönetim kurulu kararı, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/163006 soruşturma nolu dosyası, Ankara .... Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/1371 Esas sayılı dosyası, ödeme belgeleri, keşif tutanağı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Davacı kooperatif tarafından.... nolu bağımız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tescili, bunun mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydıyla 10.000 TL daire bedelinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesi talebine ilişkindir.
Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/237 Esas sayılı dosyasının sureti getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Mahkememizce taraflar arasında davalının davacı kooperatife 26.05.2004 tarihinde üye olduğu, söz konusu üyeliğin “sabit bedel ödeme” şeklinde olduğu ve sabit bedelli üyelerin katılması gereken çevre düzenlenmesi, iskan ruhsatları, tapu harçları gibi bedellerin de davacı kooperatifçe davalıdan tahsil edildiği, davalının, 30.04.2009 tarihinde ferdileştirme ile mülkiyeti edindikten sonra 25.04.2014 yazılı noter istifanamesi ile üyelikten istifa ettiği, davacı kooperatif yönetim kurulunca 25.04.2014 tarih ve 68 sayılı kararı ile istifanın kabulüne karar verildiği, davacı kooperatifin 14/04/2019 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında konut alamayan üyelerin bulunması sebebiyle davalının yeniden ortak kabul edilerek aidat taahhuk ettirildiği görülmüştür.
Mahkememizce alınan 30/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalıya, davacı kooperatifin ortağı iken, konut tahsisi ve tapu devri yapıldığını, ortaklığının da kanun ve anasözleşmeye uygun olarak istifayla sona erdiğini, ortağın, çıkma tarihinden öncesine dair bilanço hesaplarında yer alan borçlar ile sonradan ortaya çıkabilecek maliyetlere katılması gerekeceği, ancak, çıkma talebi kabul edildikten sonra, onun istemi olmadan yeniden ortak kaydedilip kooperatifin kapanmasına kadar kayıtlı bir ortak gibi genel gider aidatı isteminin yerinde olmayacağını, kooperatifler Kanunu'nun 23.maddesi ve sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca konut alamayan ortakların aidatlarının da katılımı ile konut sahibi olan davalının, diğer ortaklarında konut sahibi olabilmelerine maliyet katkısı sağlamasının düşünülebileceği, kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurul kararı uyarınca ve konut verilemeyen ortakların konut sahibi olması veya bedellerinin ödenmesi amacıyla istenen aidatlara ve tahakkuk edilip hesaplanan faize ilişkin borcun dava tarihi itibariyle 25.028,91 TL. olabileceği; Kooperatifler K.'nun 13.maddesi ve ana sözleşmesinin 20. maddesi ile TBK .'nun ilgili hükümleri çerçevesinde 2 yıllık zamanaşımı süresinin de Sayın Mahkemece değerlendirilebileceği; Kooperatifler Kanunu'nda, gerek kooperatifin anasözleşmesinde, gerekse taşınmaz hukukuna dair diğer yasal mevzuatta ve bu yöndeki genel hükümlerde ortağı/üyesi olduğu kooperatifin kendisine tahsis ettiği taşınmazın/konutun tapusunu devralıp, fiilen de teslim aldıktan sonra usulünce üyelikten çıkma isteminde bulunup, bu istemi kabul edilen bir kişinin, üyeliğinin devam ettiği dönemden kaynaklanan ve/veya üye bulunmadığı ve fakat ilgili kooperatifin tüzel kişiliğinin devam ettiği sonraki dönemde oluşan aidat vb borçlardan dolayı tapu iptal ve tescil isteneceğine dair ve bu istemin haklı görüleceğine dair bir düzenleme bulunmadığı, ancak bu yöndeki nihai taktir yetkisinin de mahkemede olduğu; Ortağının, kooperatife borcu olması halinde ödemeden tapu talep edemeyeceği ancak davalıya borç çıkarılmadan tapu verildiği hususu çerçevesinde ve 1163 sayılı Kanunun 81. maddesine 5983 sayılı Kanunla eklenen “amacına ulaşılarak dağılma sürecine giren kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu veya işyeri çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz, ancak bu eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar” hükmünün mahkemece değerlendirilebileceği bildirilmiştir.
1163 Kooperatifler Kanunu'nun 10 ve 17/son maddesinde açık kapı ilkesi kabul edilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 23.maddesi uyarınca ortaklar, kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittiler.
Davacı kooperatife girerken toplu ödeme yaptığından peşin ödemeli ortak olduğu ve kooperatifçe davalının peşin ödemeli ortak olarak üyeliğe kabul edildiği çekişmesizdir.
Davacı ferdileşme sonrasında istifa edip ortaklıktan ayrılmış, istifası da kabul edilmiştir. Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinin 5983 sayılı Kanunu'nun 2.maddesi ile değiştirilen 2.fıkrası hükmüne göre; amacına ulaşılarak dağılma sürecine girmiş olan kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu veya işyeri çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz; ancak, bu eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar. Kanunun 27/son cümlesinde, ortaklığın düşmesinin ortağın ana sözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının sona ermesini gerektirmeyeceği düzenlemesine yer verilmiştir
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davalı ... Aydın’ın davacı kooperatife üye olduğu, kesin maliyet bedeli belirlenen konutun üyelik ve aidat, şerefiye bedeli ve kooperatif giderlerini eksiksiz ve zamanında ödediğine dair makbuz suretlerinin mahkememize sunulduğu, davalının 25.04.2014 tarihli istifaname ile üyelikten ayrıldığı görülmüştür.
Dosya kapsamından; davacı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun 7/a maddesinde kooperatifin tasfiyesine karar verildiği, bazı kooperatif ortaklarınca Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesine anılan genel kurulun iptali istemiyle açılan dava sonucunda anılan tasfiyeye ilişkin maddenin iptaline karar verildiği, taraf vekillerince hükmün istinafı üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 16.03.2021 tarih ve 2020/2064 E., 2021/438 K. sayılı kararıyla HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, ancak söz konusu kararın kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Buna göre; davacı kooperatifin dava tarihi itibariyle tasfiye halinde olduğu, tasfiye halinde bulunan kooperatiflerde 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 81-2. maddesi uyarınca kooperatiften çıkan ortağın konutunun çıkma sebebiyle geri alınamayacağı, tasfiyeye ilişkin genel kurul kararının iptaline ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesi ile tasfiye halinden çıkan kooperatifin aynı taleple başvuruda bulunabileceği, davacı kooperatifin dava tarihi itibariyle bu istemde bulunamayacağı, yine davacı kooperatifin başka bir üyesi ile benzer nitelikteki bir uyuşmazlıkta da Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 10.11.2021 tarih ve 2021/1753 E., 2021/1657 K. sayılı kararının da bu yönde olduğu anlaşıldığından emsal bölge adliye mahkemesi kararı da gözetilerek davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın reddine
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 80,70 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 170,78 TL ve 6.574,84 tl tamamlama harcı olmak toplam 6.745,62 TL’den mahsubu ile arta kalan 6.664,92 TL’nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3.-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 35.400,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5.-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına;
6.-Davalı tarafından yatırılan delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine;
Dair; E-duruşmaya katılan davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/01/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza