T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/792 Esas
KARAR NO: 2021/882
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -....
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 26/02/2021
KARAR TARİHİ: 29/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/12/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan franchise sözleşmesinin haksız feshedildiğinin tespiti, haksız fesihten kaynaklı maddi tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Gıda Turizm ve İnşaat San. Ve Tic. A.Ş. ile müvekkili arasında 21.08.2019 başlangıç tarihli "... " başlıklı inhisari olmayan marka lisans sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmenin geçerlilik süresinin 5 yıl olduğunu, ... Gıda Turizm ve İnşaat San. Ve Tic. A.Ş. yetkililerince "..." markasının satılacağının müvekkiline bildirildiğini, eğer satın almaya talip ise görüşmeye davet edildiğini, ancak müvekkilinin marka devri için belirlenen ücretin kendisi için yüksek olduğunu belirterek bu teklifi geri çevirdiğini, daha sonrasında eski ticaret ünvanı... İnş. Taah. Maden İth. İhr. Tic. A. Ş. olan karşı taraf firma tarafından marka haklarının devir alındığının öğrenildiğini ve hatta markanın yeni sahipleri olan karşı taraf firmaya hayırlı olsun ziyaretinde bulunulduğunu, bu sözleşmesinin imzalanmasının akabinde 05.11.2020 tarihinde marka mülkiyetlerinin devri için TPMK'ye talepte bulunulduğunu ve 16.11.2020 tarihinde ... Gıda Turizm ve İnşaat San. Ve Tic. A.Ş. nin bu markaları karşı taraf firmaya devrettiğinin öğrenildiğini, devir alan karşı taraf şirket tarafından keşide edilen ve müvekkiline 16.02.2021 tarihinde tebliğ edilen Ankara 10. Noterliği'nin 15.02.2021 tarihli ve 03527 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile marka lisans sözleşmesinin feshedildiğini, markanın kullanımına son verilmesi ile sözleşmede belirlenen 100.000 USD cezai şartın talep edildiğinin müvekkiline bildirildiğini, ihtarname sureti incelendiğinde fesih gerekçesi olarak; sözleşmenin yürürlükte iken müvekkiline ait işletmenin satışlarında önemli ölçüde azalma olduğunun tespit edildiğini, satış rakamlarında meydana gelen bu azalmanın sebepleri araştırıldığında marka lisans sözleşmesinin müşterek-müteselsil kefili ve aynı zamanda müvekkilin eşi olan ...'ın 14.10.2020 tarihinde ... Restoran Org. Gıda Oto. İnş. Tic. Ltd. Şti. isimli bir şirket kurduğunun ve bu şirketin "... ..." ismi ile işletmeye başladığının tespit edildiğini, müvekkili tarafından eşi ...'a ...'ya ait ticari sırların, ücret politikalarının, müşteri bilgilerinin verildiğini, müşterilerin yeni açılan bu işletmeye yönlendirildiğini ve bu sebeplerle ...'nın satışlarının azalırken ... ...'in satışlarının arttığının tespit edildiğini, bu tespit üzerine 30.12.2020 tarihinde müvekkili ve eşine iadeli taahhütlü posta ile sözleşmede yer alan taahhütlerin yerine getirilmesi talepli bir adi evrak gönderildiğini, bu bildirime rağmen rekabete aykırı eylemlerin devam ettiğini ve bu süreç içerisinde dava dışı ...'ın ... ...'de bulunan hisselerini devrederek şirket ile bağını kopardığını ve dolayısıyla marka lisans sözleşmesindeki rekabet şartlarının ihlal edildiğinin gösterildiğini, daha sonra müvekkili aleyhine Ankara .... Fikri Ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/55 E. sayılı dosyası ile marka hakkına tecavüzün tespiti ve men'i talepli dava açıldığını, karşı yanın yanın bu yargılamanın neticesini beklemeksizin ... isimli siteden müvekkilinin işletmesini çıkardığını ve internet üzerinden müvekkilinin sipariş almasının önüne geçmeye çalıştığını, müvekkilinin neredeyse tek gelir kaynağının ... ve buna benzer sipariş programları olduğunun anlaşıldığını, karşı yanın yanın haksız ve kötü niyetli olarak müvekkilini bu programdan çıkardığını, bu haksız işlem nedeniyle müvekkilinin aylık yaklaşık 10.000,00 TL zararının mevcut olduğunu, bununla da kalmayan davalı firmanın müvekkilinin işletmesinin yer aldığı Atlantis AVM yönetimini de taciz eden yazışmalar yaptığını, müvekkiline karşı bir yıldırma politikası güttüğünü, davalı yanın sözleşmenin feshine gerekçe olarak gösterdiği tüm iddiaların asılsız olduğunu ve kanıtlanma imkan ve ihtimali olmadığını, iddia edildiği gibi ...'ya ait ticari sırların, ücret politikalarının, müşteri bilgilerinin ...'a ait işletmeye verildiği ve bu nedenle ...'nın gelirleri düşerken ...'a ait ... ...'in gelirlerinin arttığı iddiasının tamamen asılsız olduğunu, 30.12.2020 tarihinde davalı firma tarafından sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve haksız rekabet yaratan eylemlere son verilmesi konusunda iadeli taahhütlü bir bildirim yapıldığını, bu durum üzerine 19.01.2021 tarihinde dava dışı ... tarafından ... Restoran Org. Gıda Oto. İnş. Tic. Ltd. Şti.de bulunan hisselerin ve imza yetkisinin devredildiğini, "... ..." isimli işletmenin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kayıtlarına bakıldığında bu şirketin 14.10.2020 tarihinde kuruluş ilanının yapıldığını, faaliyet adresinin müvekkiline ait işletmeye mesafesinin kuş uçuşu yaklaşık 1,5 kilometre ve araçla ulaşım süresinin 15 dakika olduğu, şirket kuruluş amacının gıda maddesi üretim ve satışı olduğunu, davalı yanın sadece pizza satışı yapmadığını, pizzanın yanında hamburger, sandviç ve sair fast-food tabir edilen atıştırmalıkları üretip sattığını, 19.01.2021 tarihinde şirketin sahibi olan ...'ın tüm hisselerini devrederek şirketten ayrıldığının görüldüğünü, ancak bu duruma rağmen söz konusu ihtarnamenin noter kanalıyla keşide edilerek sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, davalı yanın haksız rekabet şartlarının oluştuğuna dair hiç bir somut delili dosyaya sunmadığını, sonuç olarak davalı yanın marka lisans sözleşmesini haksız olarak feshettiğinin açık olduğunu, müvekkilinin bu haksız fesih ve devamında girişilen iş ve işlemler nedeniyle mevcut ve devam eden maddi kayıplarının mevcut olduğunu, pandemi nedeniyle daralan ekonomik koşulların, insanların yeme-içme alışkanlıklarının sipariş vererek evde ya da iş yerinde yemek yemek olarak değişmesi ve özellikle de ramazan ayına giriliyor olması nedeniyle restoranların iş hacimlerinin son derece düşeceği ve sadece iftar vakitlerinde sipariş ile yemek sipariş edecekleri nazara alınarak müvekkilinin işletmesinin en popüler yemek sipariş programlarından birisi olan ... dan çıkarılması işleminin tedbiren durdurulmasını ve bu konuda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılamanın sonucunda; marka lisans sözleşmesinin feshinin haksız olduğunun tespiti ile sözleşmenin tüm hüküm ve koşulları ile birlikte devamına karar verilmesi, 15/11/2021 tarihli maddi hata dilekçesi ile de; 100,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, şüpheli ... ile davadışı ... Gıda İnşaat ve Sanayi Ticaret Anonim Şirketi arasında 21.08.2019 tarihinde başlayan Franchise Sözleşmesini ve marka hakkından doğan tüm haklarını devraldığını, müvekkilinin eski ünvanının... İnşaat Taahhüt Maden İthalat İhracat Ticaret A.Ş. olduğunu, söz konusu sözleşmenin devam ederken, Franchise alan sıfatına haiz ...'ın işletmesindeki satışlarda önemli ölçüde azalma meydana geldiğini, yapılan araştırma sonucunda davalının ilgili sözleşme hükümlerine aykırı faaliyetlerde bulunduğunun tespit olunduğunu, ... tarafından 3. Kişi ve aynı zamanda eşi olduğu tespit edilen ...'a, ...'ya ait ve gizli kalması gereken mesleki ve ticari sırların, proses yöntemlerinin, satış usullerinin, ücret politikalarının, müşteri referans bilgilerinin hukuka aykırı olarak verildiğini, ... müşterilerinin ... ...'e yönlendirildiğini, söz konusu hukuka ve sözleşmeye aykırı faaliyetler nedeni ile bölgede ...'nın satışlarının azalırken dava dışı 3. Kişiye ait ... ...'in satışlarının arttığının tespit olunduğunu, Franchise sözleşmesinde kefil olarak yer alan Franchise Alan müşteki ...'ın eşi ... tarafından 14.10.2020 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesine tescil edildiği ilan olunan ... Restoran Organizasyon Gıda Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi kurulduğunu, söz konusu şirket tarafından da .... adresinde pizza restoranı açıldığını, bu hususta söz konusu tespitler üzerine 30.12.2020 tarihinde Franchise Alan ...'a ve eşi ... Restoran sahibi ...'a iadeli taahhütlü posta ile gönderilen ihtarnamede, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesinin, rekabet yasağına aykırı faaliyetlerin sonlandırılması gerektiğinin bildirildiğini, ancak söz konusu bildirime rağmen rekabet yasağına aykırı söz konusu faaliyetlere devam edildiğini, ... Restoran Organizasyon Gıda Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi sahibi ... tarafından söz konusu şirketin 14.01.2021 tarihinde yine dava dışı ...'a devredildiğini, müvekkili şirketin yapmış olduğu rutin denetimler esnasında denetim personelleri ile ...'ın eşi ...'ın muhatap olduğunu, sözleşmenin ... ile yapılmış olmasına rağmen ...'ın muhatap olduğunu, sözleşmenin ... ile yapılmış olmasına rağmen söz konusu denetimlerde, müvekkili şirket ile rekabet halinde bulunan ... Restoran sahibi ...'ın bulunmasının dürüstlük ve iyiniyet kurallarına aykırı olup haksız rekabet hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, söz konusu hususların bildirdikleri tanıkla açıkça anlaşılacağını, müvekkili şirketin iyiniyetli tüm yaklaşımlarına rağmen rekabet yasağına aykırı söz konusu davranışların sonlandırılmaması nedeni ile müvekkili şirketin ilgili sözleşmeden kaynaklanan haklı nedenle fesih hakkının kullanılarak Ankara ... Noterliğinin 03527 numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi haklı nedenle feshetmiş olup sözleşmeden doğan 100.000,00 $ ( Yüz Bin Dolar ) cezai şart ve müvekkili şirketin uğramış olduğu diğer zararların tazmin edilmesini, müvekkil şirkete ait marka, isim hakkı, tabela gibi fikri ve sınai hakların kullanılmasına son verilmesi ve ilgili tabelaların indirilmesini talep ettiğini, ancak birleşen davacı ...'ın, sözleşmenin haklı nedenle feshine rağmen söz konusu hakları kullanmaya devam etmesi nedeniyle, işbu dosyada esas dava olan Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/55 E. Sayılı dosyada marka hakkına tecavüzün tespiti davası açıldığını ve birleşen davacı ...'ın müvekkiline ait hakları kullanmaması için ihtiyati tedbir kararı alındığını, ayrıca Ankara ... FSHHM'nin birleşen Ankara ... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/131 E. Sayılı dosyasında marka hakkına ihlal nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu zararın tazmininin talep edildiğini, birleşen davacı ...'ın taraflar arasındaki sözleşmelere aykırı faaliyetleri nedeniyle söz konusu sözleşmenin müvekkili şirket tarafından haklı nedenle feshedildiğini, tüm bu sebeplerle davanın öncelikle hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddini mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.
GEREKÇE:
Dava taraflar arasında imzalanan Franchise Sözleşmesinin haksız Feshedildiğinin tespiti ve haksız fesihten kaynaklı maddi tazminat davasıdır.
Taraflar arasında iş bu sözleşme devam ederken, franchise alan sıfatına haiz davacı ...'ın işletmesindeki satışlarda önemli ölçüde azalma meydana geldiğini, yapılan araştırma sonucunda davacının ilgili sözleşme hükümlerine aykırı faaliyetlerde bulunduğunun tespit olunduğunu, ... tarafından 3. Kişi ve aynı zamanda eşi olduğu tespit edilen ...'a, ...'ya ait ve gizli kalması gereken mesleki ve ticari sırların, proses yöntemlerinin, satış usullerinin, ücret politikalarının, müşteri referans bilgilerinin hukuka aykırı olarak verildiğini, ... müşterilerinin ... ...'e yönlendirildiğini, söz konusu hukuka ve sözleşmeye aykırı faaliyetler nedeni ile bölgede ...'nın satışlarının azalırken dava dışı 3. Kişiye ait ... ...'in satışlarının arttığının tespit olunması nedeniyle davalı tarafından sözleşmenin feshedildiği bunun üzerine davacı tarafından Franchise Sözleşmesinin haksız Feshedildiğinin tespiti ve uğranılan zararın giderilmesi amacıyla iş bu tazminat davası açılmıştır.
Ankara .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından 6769 sayılı SMK bağlamında taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan bir sınai mülkiyet hakkının bulunduğundan söz edilemeyeceği, taraflar arasında mevcut franchise sözleşmesinin, davacının sözleşme hükümlerine aykırı eylemleri nedeniyle haklı olarak feshedilip feshedilmediği, haksız fesih halinde, davacı tarafın maddi zarara uğrayıp uğramadığı ve bunun bedeline ilişkin olarak açılan davayı görmeye mahkememizin kanunen görevli olmadığı şeklinde gerekçe ile görevsizlik kararı verilerek iş bu dava mahkememize gönderilmiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanan Franchise Sözleşmesinin haksız feshedildiğinin Tespiti ve haksız fesihten kaynaklı maddi tazminat davasıdır. Franchise sözleşmesinde de Franchise veren kendisine ait olan üretim işletme ve pazarlama sistemini bir başka ifade ile bu sistemi oluşturan marka, işletme adı, mal veya hizmetleri tanıtıcı diğer işaretleri, üretim, işletme ve pazarlama alanına sahip olunan sırlar veya bilgi ve tecrübeleri ve benzeri fikri ve sınai unsurları franchise alana kullandırma borcu altına girer. Franchise sözleşmesinin temelini franchise verenin kendisine ait olan fikri ve sınai haklarını kullandırması oluşturur. Bu fikri ve sınai hakların kullanılması için düzenlenen sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme ise Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesidir. Kaldı ki Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 2016/2308 Esas-2016/4908 Karar, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 2010/10899 Esas ve 2011/2503 K., Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 2015/14404 E ve 2016/222 sayılı kararlarında da Franchise sözleşmesinin feshinden kaynaklı davaların Franchise sözleşmesinin temelinin fikri ve sınai haklarını kullandırması oluşturması sebebiyle Fikri ve Sınai Haklar hukuk mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiştir.
Bu açıklamalar doğrultusunda Ankara .... Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından dava dosyası tefrik edilerek bu dosya açısından görevsizlik kararı verilmiş ise de; davacının ...'ya ait ve gizli kalması gereken mesleki ve ticari sırların, proses yöntemlerinin, satış usullerinin, ücret politikalarının, müşteri referans bilgilerinin hukuka aykırı olarak verilmesi, ... müşterilerinin davacının eşine ait olan ... ...'e yönlendirmesi nedeni marka hakkını kötüye kullanması nedeniyle iş bu sözleşmenin feshedilmesi ve davalının görevsizlik kararı veren Ankara 5. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk mahkemesinde marka hakkına tecavüz teşkil eden eylemlerinin tespiti amacıyla ayrı bir dava açması nedeniyle uyuşmazlığın Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca marka hakkına ilişkin ihlalin eldeki uyuşmazlığı da doğrudan etkileyeceği gözetilerek uyuşmazlığı çözmekle görevli mahkemenin Fikri ve Sınai haklar Mahkemesi olduğu anlaşıldığından, mahkememizce karşı görevsizlik kararı verilmek suretiyle göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre,
1- Davanın HMK'nın 114/1-c ile 115/2 uyarınca görev dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2- Dava dosyasının Fikri ve Sınai Haklar Hukuk mahkemesince verilen görevsizlik kararı ile mahkememize geldiği gözetilerek, HMK'nın 21/1-c maddesi uyarınca iş bu kararın kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi hâlinde görevli mahkemenin tayin edilmesi amacıyla DOSYANIN ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ilgili HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-)Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davaya bakmaya görevli Mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 29/12/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸