T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/149 Esas - 2022/417
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/149 Esas
KARAR NO: 2022/417
HAKİM:..
KATİP:..
DAVACI :..
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI :...
VEKİLİ: Av. ..
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 02/03/2022
KARAR TARİHİ: 24/05/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili, 16/10/2019 tarihinde davalı tarafın sigortalısı dava dışı ..... ait ... plakalı Mercedes marka kamyonun, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı çekici ve ... plakalı dorseye çarptığını, kaza sebebiyle davacı sigorta şirketinin, tanzim ettiği kasko poliçesi sebebiyle sigortalısına hasar ödemesi yaptığını, kazanın oluşumunda %100 kusurlu tarafın ... plakalı araç olduğunu, aracın ZMMS Poliçesini düzenleyen Sigorta Şirk...'ye rücuen tazminat talebiyle başvuru yapıldığını, ancak olumlu bir dönüş alınamadığını, bunun üzerine... Esas numaralı dosyası üzerinden ilamsız takip yapıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile davalı borçlunun itirazının iptaline ve takibin devamına, borçlunun takibe haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili, yetkili mahkemenin... olduğunu, kazanın kara yolunda meydana gelmediğini ve bu nedenle tazminat talebinin teminat dışı olduğunu, somut olayda kusur tespitinin de yapılmadığını da savunarak davanın reddini istemiştir.
GEREKÇE:
Dava, kasko poliçesine istinaden sigortalısına hasar ödemesi yapan davacı sigorta şirketinin, meydana gelen kazada kusurlu olduğunu iddia ettiği karşı tarafın ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketine karşı, sigortalısına ödemiş olduğu miktarın rucüan tahsili için yaptığı takibe davalının vaki itirazının iptali istemine ilişkindir.
Davalı tarafından süresinde yapılan yetki itirazı ile yetkili mahkemenin İstanbul ... olduğunu savunarak yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.
6102 sayılı TTK m. 1472 hükmü gereğince kasko sigortacısı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve bu sebeple sigortalı mal sahibinin hak ve yetkilerine sahip olur. Bu halefiyet ilkesi gereğince; sigortalı, zarar sorumlusuna karşı tazminat davasını hangi yer mahkemesinde açması gerekiyor ise, kasko sigortacısının da rücu davasını aynı yer mahkemesinde açması gerekir.(Emsal karar, .... Sayılı karar)
Eldeki dava her ne kadar itirazın iptali davası olsa da takibe dayanak ödeme, 16/10/2019 tarihinde meydana gelen kazadan kaynaklanmış olup, buna göre somut olaydaki temel ilişkiyi haksız fiil oluşturmaktadır ve davalının yetki itirazının da haksız fiile yönelik yetkiye dair düzenlenmeler dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekir. Buna göre;
6100 Sayılı HMK 'nun 6/1.maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.
Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 Sayılı HMK'nun 16.maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.
Somut olayda olduğu üzere bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacı bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir, (aynı yönde ...
Somut olayda yukarıda belirtilen yetki kuralları tek tek değerlendirildiğinde; öncelikle HMK'nun 6.maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin yerleşim yerinin İstanbul olduğu anlaşılmıştır.
6102 Sayılı TTK'nun 40.maddesi gereğince, "Her tacir ticari işletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde, ticari işletmesini ve seçtiği ticaret Unvanını işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir....'de bulunan ticari işletmelerin şubeleri de bulundukları yerin ticaret siciline tescil ve ilan olunur." hükmü yer almaktadır.
Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin HMK'nun 6.maddesi anlamında yerleşim yeri olarak yetkili mahkeme olarak ...bağlı olduğu ancak davalının yetki itirazında şubelerinin de olduğu İstanbul Anadolu mahkemelerini yetkili mahkeme olarak gösterdiği anlaşılmaktadır.
Diğer yetki kuralı ise: haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16.maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında, dosyada mevcut kaza tespit tutanağına göre trafik kazası İzmir ili Aliağa ilçesinde meydana gelmiş olup, kazanın meydana geldiği yere göre yetkili mahkeme...Mahkemesidir.
Yukarıda atıf yapılan Yargıtay kararında da belirtildiği üzere "sigortalı, zarar sorumlusuna karşı tazminat davasını hangi yer mahkemesinde açması gerekiyor ise, kasko sigortacısının da rücu davasını aynı yer mahkemesinde açması gerekir." ilkesinden hareketle davacının sigortalısının yerleşim yerinin belirlenmesi önemlidir. Her ne kadar davacı vekili 13/05/2022 tarihli beyan dilekçesinde, zarar görenin yerleşim yeri adresinin ... olması sebebiyle davanın mahkememizde açıldığını belirtmişse de davacı ile sigortalısı (zarar gören) arasında tanzim edilen 15/05/2019 tarihli kasko poliçesinde sigortalının adresi ... olarak gösterilmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110.maddesinde düzenlenen yetki kuralına göre de; sigorta poliçesi Antalya ilinde tanzim edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, ...ayılı KTK m. 110/2 fıkrada öngörülen sigorta şirketinin merkezi, şube, acentenin bulunduğu yerlerden olmadığı, ayrıca kazanın...'da meydana gelmediği, zarar gören sigortalının yerleşim yerinin Ankara'da olmadığı anlaşıldığından davalı tarafın yetki itirazının kabulüne, davanın mahkememizin yetkisizliği nedeni ile usulden reddine dair takdiren aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre,
1-Davanın HMK 116 maddesi uyarınca mahkememizin yetkisiz olması, yetkili mahkemenin İstanbul ... olması nedeniyle davanın usulden reddine,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren yasal süre içinde başvuruda bulunulduğunda dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-6100 sayılı H.M.K.'nun 331/2. m. uyarınca bu aşamada yargılama giderlerine hükmedilmesine yer olmadığına, davaya...'nde devam edilmesi halinde yargılama giderlerinin o mahkeme tarafından karara bağlanmasına,
4-Mahkememizce verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. md.gereğince bir karar verilmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğnuda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.24/05/2022
Katip...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.