T.C. ...4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/821 Esas - 2024/312
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/821 Esas
KARAR NO : 2024/312
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/12/2022
KARAR TARİHİ : 18/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın iptali (RES katkı payı Anlaşmasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki Rüzgar Enerjisi Santrali (RES) Katkı Payı Anlaşması uyarınca 2020 yılı için Davalı Borçlu tarafından Davacı Alacaklıya 57.424,58 TL tutarında 21/01/2021 tarihli ve TEE2021015800191 sayılı fatura kesildiğini, ancak bu faturanın 54.404,35-TL'lik kısmı, taraflar arasındaki sözleşmeye ve yerleşik Yargıtay içtihadına aykırı olduğunu, Bu sebeple anılan faturaya konu bedel ihtirazi kayıtla ödenmiş olup fazladan alınan 54.404,35-TL'nin iadesi için Davacı tarafından başlatılan icra takibi nedeniyle düzenlenen ödeme emrine takipten sonra taraflar arasındaki anlaşmanın açık hükümlerine ve istikrar kazanmış Yargıtay içtihasına aykırı şekilde borcu olmadığı iddiasıyla haksız yere itiraz ettiğini, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu beyan ederek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olduğunu, müvekkil tarafından (dava konusu fatura da dahil) RES katkı payı faturaları, Yönetmeliğin 9. Maddesi ile Yönetmelik eki anlaşma ve teklif mektubu hükümleri birlikte dikkate alınarak hesaplandığını, tüm ilgili şirketlere aynı şekilde gönderildiğini, bunun yanı sıra, davacı şirket tarafından, taahhütname, teklif mektubu formu ve anlaşma içerikleri önceden bilinmekte olup, bu şartlarda yarışmaya katılım sağlanarak teklif verildiğini, RES katkı payı hesabına ilişkin olarak, Yönetmelik ve taahhütname, teklif mektubu formu, RES katkı payı anlaşmasından oluşan ekleri bir bütün olarak değerlendirilmesini gerektiğini, aynı Yönetmeliğin aynı tarihte yayımlanan parçaları arasında, uygulanma ve yaptırım gücü bakımından bir karşılaştırma yapılarak, teklif mektubunun hesaplamada göz önüne alınmaması hukuka aykırı olduğunu beyan ederek öncelikle haksız ve hukuki dayanağı bulunmayan davanın usulden reddine; Aksi kanaat halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esas yönünden reddine; Teşekkül aleyhine haksız ve kötü niyetli olarak ...24. İcra Müdürlüğü 2022/17562 E. sayılı dosyası ile takip başlatan davacı aleyhine ve Teşekkülümüz lehine olmak üzere İcra İflas Kanunu madde 67 uyarınca reddedilen meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalanan RES Katkı payı anlaşmasına aykırı olarak davacıdan haksız yere fazladan tahsil edildiği ileri sürülen RESK katkı payı bedellerinin istirdaden tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalı vekilinin yargı yoluna ilişkin itirazda bulunmuş ise de; Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 26.10.2015 tarih ve 2014/9157 E., 2015/6877 K., 10.06.2015 tarih ve 2014/7403 E., 2015/4452 K., 03.02.2015 tarih ve 2014/5176 E., 2015/545 K.; 14.01.2014 tarih ve 2013/7390 E., 2014/82 K., sayılı emsal içtihatları dikkate alınarak adli yargının görevli olduğu kabul edilerek itirazın reddine karar verilmiş olup yargılamaya devam olunmuştur.
Dosyamızda davalı ... vekilinin yasal süresinde sunduğu olumlu görev uyuşmazlığı talebi üzerine dosya Danıştay Başsavcılığı tarafından sözkonusu talep yerinde görülmekle Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından verilen 11/10/2023 tarih, 2023/174 esas, sayılı karar ile olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına gerek görülmediği bildirilmekle; davaya bakmaya görevli Mahkememiz tarafından yargılamaya devam olunmuştur.
Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiş, dosyamıza sunulan 23.05. 2023 tarihli raporda özetle; Konuyla ilgili yargı kararlarına uygun olarak güncellemede sözleşme hükümlerinin esas alınması ve uygulanması gerekeceği, Anlaşmada yer alan birim fiyatın TÜFE oranına göre kümülatif güncellenerek Katkı Payı Bedelinin heyetimizce 21.697,65TL olarak hesaplanmış olduğu, Davacı tarafından itirazi kayıtla ödenmiş olan fatura bedelinin 57.424.58TL olduğu, dolayısıyla davacının (57.424,58TL - 21.697,65TL) 35.726,93 TL istirdat talebinde haklı olduğu mütalaa olunmuştur.
Taraf vekillerinin itirazı üzerine aynı heyetten alınan 29.01.2024 tarihli ek bilirkişi raporunda ise özetle; Anlaşmada yer alan birim fiyatın TÜFE oranına göre kümülatif güncellenerek Katkı Payı edelinin heyetimizce 23.706,70TL olarak hesaplanmış olduğu, Davacı tarafından itirazi kayıtla ödenmiş olan fatura bedelinin 57.424,58TL olduğu, dolayısıyla davacının (57.424,58TL — 23.706,70TL) 33.717,88 TL istirdat talebinde haklı olduğu mütalaa olunmuştur. Alınan bilirkişi asıl ve ek raporunda dava konusu fatura yönünden önceki yılları da kapsar şekilde kümülatif olarak hesaplama yapılması nedeniyle hükme esas alınmamıştır.
...23. BAM 2017/1552 esas 2019/272 karar sayılı ilamı da dikkate alınarak sadece fatura konusu yıla ilişkin TÜFE endeksi esas alınarak hesaplama yapılarak davacının isteyebileceği istirdat miktarının hesaplanması için yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup alınan 19.03.2024 tarihli bilirkişi raporuna özetle; davalının RES Katkı Payı nedeniyle davacıya kestiği fatura kapsamında, davacı tarafından fazla ödeme yapıldığı iddiasıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, dava değerinin 54.404,35-TL olduğu, Davacı tarafından davalıya sunulan 13.09.2011 tarihli Teklif Mektubunda güncelleştirilerek hesaplama yapılacağının beyan edildiği, ancak daha sonra taraflar arasında imzalanan 30.12.2011 tarihli RES Katkı Payı Sözleşmesinde güncelleştirmeden bahsedilmediği, ...BAM 23. HD'nin ilgili kararları doğrultusunda kurulumuzca dava konusu fatura yönünden önceki yılları da kapsar şekilde kümülatif olarak değil, sadece fatura konusu yıla ilişkin olarak TÜFE endeksi esas alınarak hesaplama yapıldığı, Bu doğrultuda davacının ödemesi gereken RES Katkı Payı tutarının 23.706,69 TL olarak hesaplandığı, Davacı tarafından daha önce davalının düzenlemiş olduğu fatura kapsamında ihtirazı kayıtla 57.424,58TL ödeme yapıldığı, ardından davacının söz konusu tutarın 54.404,35- TL'sinin fazla ödendiğini iddia ederek, ...24. İcra Müdürlüğü'nün 2022/17562 E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığı, Bu kapsamda davalı tarafından davacıya iade edilmesi gereken tutarın (57.424,58-23.706,69)= 33.717,89-TL olarak hesaplandığı, ...24. İcra Müdürlüğü'nün 2022/17562 E. Sayılı dosyasına 33.717,89-TL üzerinden devam edilebileceği mütalaa olunmuştur. Alınan rapor emsal içtihatlara uygun ve denetime açık yeterli görüldüğünden hükme esas alınmıştır.
Dosyamız kapsamında sunulan RES katkı payı anlaşması ve fatura ile ödeme dekontundan, davacı ve davalı Şirket arasında "RES Katkı Payı Anlaşması" mevcut olduğu, davalı ... tarafından davacının üretim lisansı kapsamında düzenlenen ve 21/01/2021 tarihli ve TEE2021015800191 fatura numaralı işbu dava konusu faturada RES Katkı Payı Tutarının KDV dahil toplam 57.424,58 TL olarak hesaplandığı, sözkonusu tutarın ödenmesinin talep edilmesi üzerine davacı Şirket tarafından kısmen itiraz edilerek 57.424,58 TL lik ödemenin davacı tarafından 05.02.2021 tarihinde davalı kuruma ödendiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, uyuşmazlığın konusu, davacının ihtirazi kayıt kaydıyla ödediği faturanın, 54.404,35-TL bedelli kısmına yönelik olduğu tartışmasızdır.
Konu ile ilgili olarak taraflar arasındaki RES Katkı Payı Anlaşmasının 3. Maddesi incelendiğinde aynen;"Şirketin bağlantı hakkı kazandığı RES projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 4,11 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas RES Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır.
Toplam Res Katkı Payı Tutarı=kr x E x TÜFE
Kr=Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden res katkı payı
E=Bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi Üretimi (kWh)
TÜFE=Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi." düzenlemesine yer verildiği görülmektedir.
Dosya kapsamında tarafların iddia ve savunmaları gözetildiğinde; yargılama konusu uyuşmazlık, her yıl yapılacak güncelleştirmede esas alınacak RES Katkı Payı hesaplaması birim fiyatının teklif mektubuna göre mi yoksa RES Katkı payı sözleşmesine göre mi yapılacağı ve TÜFE artışlarının kümülatif olarak hesaplanıp hesaplanmayacağı noktalarında toplanmaktadır.
Bilindiği üzere; Türk Borçlar Hukukuna göre sözleşmeye bağlılık ve sözleşme serbestisi ilkeleri bulunmakta olup bu ilkelere göre sözleşmenin aynen uygulanması esastır. Sözleşme öncesi yapılan teklifler icap mahiyetinde olup sözleşme imzalandıktan sonra artık icaplar değil sözleşme hükümleri geçerlidir. Taraflar arasında düzenlenen RES Katkı Payı anlaşmasının 3.maddesinde katkı payının nasıl hesaplanacağı açık bir şekilde düzenlenmiş olup, söz konusu düzenleme aynı zamanda yönetmeliğe de uygundur. Yani sözleşme yasa ve ahlaka da aykırı olmadığı için geçerli olup tarafların anayasası sayılan sözleşme hükümlerinin uygulanması gerekir.
Sözleşme ve yönetmeliği göre RES Katkı Payı hesaplama formülü toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr X E x TÜFE olup buna göre sözleşmede belirtilen davacının kWh başına ödemeyi taahhüt ettiği kuruş cinsinden katkı payı bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi ve TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksinin çarpılması sonucu bulunacak miktarın katkı payı olarak alınması gerekir. Sözleşme ve yönetmelikte enflasyondaki yıllık fiyat artışlarının kümülatif olarak hesaplanacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle, sözleşme hükümleri esas alınarak birim fiyat tespit edildikten sonra sözleşme dönemi içerisinde düzenlenen dava konusu fatura yönünden önceki yılları da kapsar şekilde kümülatif olarak değil; sadece fatura konusu yıla ilişkin TÜFE endeksi esas alınarak güncelleme yapılarak davacı Şirketin davalı kuruma ödemesi gereken RES Katkı payı miktarının tespiti zorunludur. (Nitekim, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23.H.D. Başkanlığı'nın 2017/1552 esas, 2019/272 karar sayılı ilamı da bu doğrultudadır)
Bu bağlamda, değinilen sözleşme hükümleri ve emsal kararlar çerçevesinde yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu RES katkı payının hesaplanmasında taraflar arasında imzalanan RES katkı payı anlaşması hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Zira, sözleşmenin bağlayıcılığı ilkesi gereğince davacı Şirket ve davalı kurum yönünden imzaladıkları RES katkı payı anlaşması hükümleri ile bağlı olup sözleşme ile bağlılık (pacta sund servanda) ilkesi gözetildiğinde; RES katkı payı anlaşması hükümleri uygulanarak katkı payının tespiti gerekmektedir. Daha açık bir anlatımla, sözleşme hükmü haline dönüştürülmediği anlaşılan ve hukuken icap olarak kabulü gereken teklif mektubundaki hesaplama formülünün RES katkı payının hesaplanmasında esas alınması hukuken mümkün değildir. Taraflar arasında düzenlenen RES Katkı Payı anlaşmasının 3.maddesinde katkı payının nasıl hesaplanacağı yoruma imkan vermeyecek netlikte ve açık bir şekilde düzenlenmiş olup söz konusu düzenleme, aynı zamanda yukarıda değinilen yönetmelik hükümlerine de uygundur. Bu çerçevede sözleşme ve yönetmeliğe göre RES Katkı Payı hesaplama formülü toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr X E x TÜFE olup buna göre sözleşmede belirtilen davacının kWh başına ödemeyi taahhüt ettiği kuruş cinsinden katkı payı bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi ve TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi çarpılması sonucu bulunacak miktarın katkı payı olarak alınması gerekir.
Yukarıda değinilen sözleşme ve yönetmelik hükümleri arasında enflasyondaki yıllık fiyat artışlarının kümülatif olarak hesaplanacağına dair açık ve tarafları bağlayıcı nitelikte bir hüküm yer almamaktadır. Aksine, anlaşmada her yıl bir önceki yılın birim fiyatı esas alınarak güncelleme yapılacağı öngörülmekte olup RES katkı payı anlaşmasının 1.maddesi gereğince tesisin ilk devreye girdiği tarihten itibaren 20 yıl süre ile RES Katkı Payının ...’a ödenmesi öngörülmektedir. Bu itibarla, Mahkememiz’ce açıklanan gerekçelerle; dosyamıza sunulan 19.03.2024 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplama doğrultusunda; davacı şirketin davalı ... tarafından tanzim edilen dava konusu 21/01/2021 tarihli ve TEE2021015800191 fatura numaralı 57.424,58 TL bedelli “RES Katkı Payı Bedeli” faturasına konu alacağın 23.706.69-TL'lik kısmından hukuken sorumlu olduğu, bakiye 33.717.89-TL'lik kısmından ise; davalı ...'ın davacıdan talep edebileceği RES Katkı Payı alacağı bulunmadığından, davacının hukuken sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle haklılığı kanıtlanan davanın kısmen kabulü ile; ...24.İcra Dairesi'nin 2022/17562 E. sayılı dosyasına yapılan itirazın 33.717,89 TL üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden takip talebindeki koşullar ile kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat isteminin reddine, davacının icra takibi yapmakta kötüniyetli olduğu hususu ispatlanamadığından davalının tazminat isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ...24.İcra Dairesi'nin 2022/17562 E. sayılı dosyasına yapılan itirazın 33.717,89 TL üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden takip talebindeki koşullar ile kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-İcra-inkar tazminatı isteminin reddine,
3-Davalının tazminat isteminin reddine,
2-Alınması gereken 2.303,27-TL harçtan peşin alınan 657,08- TL harcın düşümü ile eksik alınan 1.646,18-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına
3-Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL başvurma harcı, 657,08-TL peşin harç, 11,50-TL vekalet harcı, olarak alınan toplam 749,28 -TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacının müzekkere gideri, posta-davetiye gideri, bilirkişi gideri olarak sarf ettiği toplam 8.800,00-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre hesaplanan 5.453,92-TLsinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak davacıya iadesine
5-Davalının müzekkere gideri, posta-davetiye gideri, bilirkişi gideri olarak sarf ettiği toplam 4.080,00-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre hesaplanan 1.551,36-TLsinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak davalıya iadesine
5-A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Ret edilen miktar gözetilerek A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.200,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair;taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/04/2024