T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/262 Esas
KARAR NO : 2024/467
...
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 11/07/2017
KARAR TARİHİ : 01/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA VE İSTEK :
Davacılar vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; 06/11/2016 tarihinde davalı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ...plakalı şehirlerarası yolcu otobüsü ile ... istikametine doğru seyir halindeyken olay yeri olan... mevkinde bulunan kavşaktan diğer davalı sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile aniden dikkatsiz ve özensiz bir şekilde (U dönüşü yasak olan kavşaktan) U dönüşü yaparak ... istikametine doğru dönüş yaptığı sırada aracını kaydırdığını, davalı ...'ün sevk ve idaresindeki otobüsün ön kısmı ile diğer davalı ...'ın idaresindeki aracın sol yan kısmına çarpması sonucu ölümlü yaralamalı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza esnasında ...'ün sevk ve idaresinde ...plakalı yolcu otobüsün ışıklı kavşağa geldiğindeki hızı takograf incelemesinde 90 km /h olduğunu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ında 1,15 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, kazadan bir hafta sonra 23 yaşındaki ...n 13/11/2016 tarihinde hastanede vefat ettiğini, oluşturulan kaza tespit tutanağına göre her iki sürücü olan davalıların kusurlu olduğunu, A... esas sayılı dava dosyasında davalı ...'ın 2918 sayılı kanunun 53/1-b, 57/1- aile aslı kusur sayılan halleri düzenleyen 84/1-f maddelerini ihlalden asli kusurlu, diğer davalı ...'ün ise aynı kanunun 52/1-a ve 57/1-a maddelerini ihlalden tali kusurlu olarak tespit edildiğini, trafik kazasında vefat eden ... ölümü ile destekten yoksun kaldıklarını ve derin bir elem ve ıstırap içerisinde olduklarını, ekonomik olarak güç duruma düştüklerini, kızlarının evin geçimine destek sağladığını, kızının ölümü üzerine baba Mahir'in uzun süre pazarcılık yapamadığını işlerini yürütemediğini, mağduriyetlerinin devam ettiğini, ...kararlarında da görüleceği üzere adalet sadece davanın sonucu ile değil yargılamanın her aşamasında gerçekleşmesinin gerektiğini aksi halde geriye dönülemeyecek zararlara sebebiyet verdiğini, davalı ...'ın sevk ve idaresinde olan ve davalı araç işleten ...'a ait ... plakalı aracın trafik sigortasının düzenleyen davalı ... şirketi ve bir diğer davalı ...'ün sek ve idaresinde olan ve davalı araç işleten ....Ltd.Şti.'ye ait ...plakalı aracın trafik sigortasının düzenleyen davalı ...sigorta şirketinin başvurularını yanıtsız bıraktıklarını ve başvuru tarihinde temerrüde düştüklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere trafik kazasında desteği olan kızlarını kaybeden ... için 1.000,00-TL ile ... için 1.000,00-TL'nin destekten yoksun kalma tazminat tutarlarının ayrıca cenaze ve defin masrafları için 500,00-TL işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden sigorta şirketi yönünden sigorta poliçe limiti aşılmamak üzere işletilecek avans faiziyle birlikte toplam şimdilik 2.500,00-TL müştereken ve müteselsilen tahsiline, müteveffa ....'ın annesi ... için 100.000,00-TL baba ... için 100.000,00-TL, kardeşi ... için 20.000,00-TL, kardeşi ... için 20.000,00-TL, kardeşi ... için 20.000,00-TL, kardeşi ... için 20.000,00-TL, kardeşi ... için 20.000,00-TL, kardeşi ... için 20.000,00-TL, birlikte yaşadığı büyükbabası ... için 10.000,00-TL birlikte yaşadığı babaannesi ... için 10.000,00-TL olmak üzere tüm davacılar için toplam 340.000,00-TL, manevi tazminatın maddi tazminatı tamamlayıcı ve kaza yapanları caydırıcı işlevi gözetilerek istek tutarlarının aynan tazminata hükmedilmesi ve manevi tazminat tutarlarının işleten ve sürücüden (sigorta firması hariç olmak üzere) olay tarihinden işletilecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, işletenlerin ve sürücülerin taşınır taşınmaz malları ile üçünü kişilerdeki hak ve alacakları ile özellikle davalı işleten ve sürücünün tasarrufunda olan ... ve ... plakalı araçlar üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, müvekkillerinin desteğini kaybetmiş olmaları ve tam kusursuz olmaları davalı tarafından kusurlu olduğu açıkça görülmesi, yargılama sürecinin uzun olması nedeniyle bu sürecin müvekkiller açısından daha uzun süren bir mağduriyete yol açmaması bir cezaya dönmemesi amacıyla TBK 76. Maddesi uyarınca talep miktarlarından az olmamak üzere ön ödemeye tensiple birlikte karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA :
Davalı ...Sigorta vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numaralı 02/01/2016-2017 tarihlerini kapsar şekilde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin ancak maddi zararın varlığı ispat edildiği takdirde maddi zararda sorumluluğu poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak söz konusu olacağını, davada taleplerle ilgili sigorta konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması ve taleplerinin sigorta poliçesi teminatına girip girmediğinin araştırılmasının gerektiğini, poliçede belirtilen teminat limiti üst sınırlı olup hak sahiplerine toplam ödenecek rakamın tamamını oluşturduğunu, dava konusu kazaya karışan ...plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde Karayolları ... Şirketi nezdinde tanzim edilmiş ...bulunduğunu, davanın bu sigorta şirketine ihbarını talep ettiklerini, müvekkil şirketin sorumluluğunun var ise sigortalısı araç sürücüsünün kusuru oranında olması nedeniyle öncelikle kusur oranının tespit edilmesinin gerektiğini, davacılar tarafından destekten yoksun kaldığı iddia edilerek tazminat talep etmelerinin aktüerya uzmanından rapor alınmasından sonra talep edebileceklerini, davacıların kaza tarihinden itibaren faiz talep ettiğini, taleplerinde haksız olduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalılar ... vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin söz konusu kazadan dolayı herhangi bir ihmali, kusuru ve sorumluluğunun söz konusu olmadığı gibi sürücü davalının da kusuru olmadığını, müvekkilinin her kim olursa olsun kazadan kurtulma olanağı bulunmadığından sürücü müvekkiline tali kusur dahi izafe edilemeyeceğini, ... esas sayılı dava dosyasında aldırılan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve yargısal denetime müsait olmadığını, kimsenin emniyet kemerinin katılı olmadığının ifadeler açık açık yazdığını, müteveffanın emniyet kemeri takılı olsa idi söz konusu kazada pek muhtemel olarak ölümle sonuçlanmayacağını, her ne kadar müvekkilinin kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığı ve takografta belirtilen şekliyle 90 km/h hızla çarptığı iddia edilmiş ise de bunun kabulünün mümkün olmadığını, ceza dosyasından da anlaşılacağı üzere kaza ile nız arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını, kazanın sebebinin hız değil diğer aracın savrulması olduğunu, somut olayda ani gelişen olay sebebiyle hareketleri önceden kestirilemez durumda olan karşı taraftaki tam kusurlu sürücünün kaza anında nasıl davranacağını ve dolayısı ile meydana gelebilecek neticeye öngördüğü söylenemeyeceğini, davalı ... ... tek başına aslı ve tam kusurlu müvekkilinin tamamen kusursuz olup sürücüsü üzerinden sorumlu tutulan müvekkili şirketinde hukuken sorumlu olmadığını, davacıların maddi anlamda uğradıkları zarar bulunmadığını, maddi tazminat olarak zararlarının olduğunu açıkça ve kalem kalem bildirmeleri gerektiğini, tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alındığında davacıların maddi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, her ne kadar maddi tazminat kısmının sigorta tazminatı teminatında olsa da davacıların dava açmak yerine direkt olarak sigorta şirketlerine müracaat etmeleri halinde maddi tazminata ilişkin zararları tazmin edebilecek durumda olduklarını, davacıların müvekkili şirketin sahip olduğu sigorta şirketlerinden sadece ... yapan ...Sigorta şirketini dava ettiklerini, bu aşamada diğer sigorta şirketlerine müracaat olup olmadığı var ise ödeme yapılıp yapılmadığının bilinmediğini, bu sebeple ... davanın ihbarı ile haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve ... vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada müvekkil ... ile birlikte biraz gezdikten sonra eve doğru harekete geçtiklerini, olay mahalline geldiklerinde müvekkil ... olay yerinden U dönüşü yapmak istediğini, kendilerine çarpan otobüsün mesafesi uzak olduğu için dönebileceğini düşünerek dönüşünü yaptığını, ancak havanın yağışlı olması ve yolun kaygan olması nedeniyle aracın kaydığını ve hızlı bir şekilde gelen otobüs fren dahi yapmadan müvekkilin kullandığı araca sol tarafından çarptığını, olayda müvekkil ve araçta bulunan arkadaşlar... yoğun bakımda tedavisi yapılırken, kazadan yaklaşık bir hafta sonra 13/11/2016 tarihinde vefat ettiğini, her ne kadar ceza dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre ...plakalı otobüsü kullanan sanık ...’ün tali kusurlu olduğu söylenmiş ise de bizce kusur oranın eşit olduğunu, otobüs şoförü ...’ün kavşağa yaklaşırken hızını düşürmediği ve yaklaşık 300 metre ilerisindeki aracın yolda kayarak yan döndüğünü gördüğü halde fren yapmadan 90 km hızla müvekkil ... kullandığı araca çarptığını, otobüste bulunan takograftan, kaza tespit tutanağından ve ceza dosyasının tümünden anlaşıldığı, otobüs şoförü ... de en az müvekkil kadar kusurlu olduğunu, ceza dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu raporunda da belirtildiği üzere; emniyet kemeri takmayan müteveffa ... kusurlu olduğunu, ölüm raporunda müteveffa ... travmaya bağlı beyin kanaması sonucu öldüğünün belirtildiğini, müteveffanın emniyet kemeri takmamış olması çarpışmanın müteveffa üzerindeki etkisini artırdığını, dava konusu kaza ile ilgili ceza yargılaması... sayılı dosyası ile devam ettiğini, dosyanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, manevi tazminat mamelek hukukuna ilişkin bir dava olmayıp uğranılan zararın manevi tatminine ilişkin olduğunu, manevi tazminat bir tarafın zenginleşmesine diğer tarafın fakirleşmesine neden olabilecek miktarlarda olamayacağından talep fahiş derecede yüksek olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte; bu miktar bir manevi tazminat hükmedilmesi halinde davacıların zenginleşeceği, bunun da manevi tazminat ilkelerini özüne aykırı olduğunu,...’nın da kusurlu olduğunun belirtilmiş olması karşısında davacıların ön ödeme talebinin reddinin gerektiğini, müteveffanın maaş bordrosunun dava dilekçesi ekinde sunulduğu belirtilmişse de tarafımıza tebliğ edilmediğini, müteveffanın davacılara desteğine ilişkin beyanda bulunma haklarını saklı tuttuklarını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.
Davalı ...Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı, müvekkil Şirkete usulüne uygun olarak müracaat etmediğini, HMK 114 vd uyarınca dava şartı noksanlığından huzurdaki dava usulden reddedilmesi gerektiğini, ayrıca huzurdaki davanın süresinde açılmadığını, zaman aşımı def'ini ileri sürdüğünü, haksız fiillerden doğan tazminat alacaklarının, fiil tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde ileri sürülmesi gerektiğini, davacıların davayı işbu 2 yıllık süre içerisinde ikame etmediğinden, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, haksız fiilden doğan zarara ilişkin tazminat talepli olması nedeniyle davanın hasarın meydana geldiği yerde, haksız fiilden zarar gören davacının yerleşim yerinde veya müvekkil şirketin merkezinin bulunduğu İstanbul'daki mahkemelerden birinde açılması gerektiğini, davacıların HMK'da yetkili olarak belirtilen mahkemelerin hiçbirinde davasını ikame etmediğini, bu nedenle yetki yönünden davanın reddini talep ettiklerini, 06/11/2016 tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ... plakalı araç, müvekkil şirkete 26/09/2016-26/09/2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 0001-0210-17732921 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limiti kişi başı 310.000,00-TL olduğunu, müvekkil sigortacı şirketin, üçüncü kişilerin uğramış olduğu bedeni zararlardan, sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve işletenin veya işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında maddi tazminat ile sorumlu tutulabileceğini, müvekkil şirketinin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olabileceğini, sigortalı aracın sürücüsünün kusuru yoksa, işletene düşen bir sorumluluğun da olmayacağını, dosyada öncelikle kusur tespiti yapılması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı talebi hakkında kanuna ve ... uygulamalarına uygun değerlendirme yapılmasının gerektiğini, müteveffanın vefatı sebebi ile davacıların destekten yoksun kalan kimseler varsa mahkeme tarafından re’sen tespit edilmesinin gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken, tazminat talep edenlerin ölen kişi ile ilişkileri, yaşları, medeni durumları ve vefat sebebiyle destekten yoksun kalıp kalmadıkları konuları öncelikli olarak belirlenmelerinin gerektiğini, müterafik kusur durumunun göz önünde bulundurulmasının gerektiğini, toplanan delillerle beraber kazazedenin emniyet kemeri takmaması, sigortalı araç sürücüsünün alkollü olması ve araç sürücüsünün alkollü olduğunu bildiği halde araçta yolculuk yapması gibi müterafik kusur durumunun mevcudiyeti durumunda belirlenen tazminattan indirim yapılması gerektiğini, belirtilen hususlar doğrultusunda müteveffanın müterafik kusurunun araştırılmasının gerektiğini, hesaplanan tazminattan hazır taşımacılığı indirimi yapılmasının gerektiğini, müteveffa Gülşen'in para ile taşınan bir yolcu olmadığını, kazaya karışan araca tamamen kendi rızası ve isteğiyle, herhangi bir karşılık olmaksızın bindiğinin anlaşıldığını, somut olayda hatır taşımacılığının mevcut olduğunu, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacıların murisinin yolcu olarak bulunduğu araç ile diğer davalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında murisleri ölen davacıların araçların maliki, sürücüsü ve ... poliçesi ile sigortalı bulunan sigorta şirketlerine karşı açtıkları destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebi istemine ilişkindir.
Dosyaya sunulan poliçenin yapılan incelemesinde, kazaya sebebiyet veren ...plakalı aracın kaza tarihini kapsayan dönemde davalı ... Sigorta şirketine, ... plakalı aracın ...şirketine... Poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
Celp edilen trafik kayıtlarının yapılan incelemesinde; ... plakalı aracın davalı ..., ...plakalı aracın davalı Beydağı şirketi adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Davacılar tarafından davalı şirketlere KTK 97. Maddesi uyarınca tazminat talebiyle 15/06/2017 tarihinde başvurulduğu anlaşılmıştır.
SGK'ya yazılan müzekkereye verilen cevapta davacılara dava konusu kazadan dolayı herhangi bir gelir bağlanmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu trafik kazasının ... meydana geldiği ve davacıların yerleşim yeri ... olması nedeniyle ... mahkemeleri yetkili olduğundan davalı ... şirketinin yetki itirazının ön inceleme duruşmasında reddine karar verilmiştir.
Ayrıca her ne kadar .. zaman aşımı def'ininde bulunmuş ise de kazanın 06/11/2016 tarihinde meydana geldiği, dava 11/07/2017 tarihinde 2 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde açıldığından zaman aşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. (Dava ölümlü trafik kazası nedeniyle açılmış olup ayrıca ceza zaman aşımı süresi geçerlidir)
Tarafların ekonomik ve sosyal durumları ve murisin ölmeden önceki geliri için gerekli araştırmalar yapılmıştır.
Kusur bilirkişinden aldırılan raporda özetle; dava konusu kazadan dolayı ... Mahkemesi tarafından aldırılan bilirkişi raporuna göre ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kaza anında 0,50 promil üzerinde alkollü olması ve sola dönüşü esnasında tedbirsiz davranarak dönüşe başlamadan sağdan gelen ve geçiş hakkı olan aracın önce geçmesine imkan vermemesi nedeniyle olayda asli derecede, otobüs sürücüsü ...'ün kavşağa yaklaşırken dikkat ve tedbirsiz davranarak kavşaktaki şartlara uyacak şekilde hızı azaltmaması nedeniyle olayda tali kusurlu olduğunun belirtildiğini, kendisinin yaptığı incelemeler sonucunda davalı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın meydana gelen kazada %75 otobüs sürücüsü ...'ün %25 oranında kusurlu olduğunu belirtildiği anlaşılmıştır.
Aktüer bilirkişi raporunda özetle, dava konusu kazada çocukları vefat eden davacı anne babanın TBK 53.maddesi uyarınca destekten yoksun kalma ve cenaze giderlerini talep etme haklarının bulunduğunu, davalı ... şirketinin ödemede bulunarak ibraname düzenlendiğini, bu nedenle bu sigorta şirketi yönünden davanın konusuz kaldığını, her ne kadar davalı ... şirketi hatır taşıması iddiasında bulunmuş ise de taraflar anlaştığından bu konuda değerlendirme yapılmadığını, diğer davalı araç sürücüsü %25 kusurlu olup buna göre araç sürücüsü malik ve ...sigorta şirketi yönünden tazminat hesabının yapıldığını, muris ... sigorta şirketine sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğundan ...sigorta şirketinin sigortalısı olan otobüste yolcu olarak bulunmadığından ... poliçesi kapsamında ...sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, buna göre yapılan hesaplama sonucunda davacı baba ...'ın 14.916,50-TL davacı anne Zennure'nin 20.099,05-TL destekten yoksun kalma tazminatını davalı ..., ... ve ...sigorta şirketinden talep edebileceğinin belirtmiştir.
Dosyaya sunulan ibraname başlıklı belgenin yapılan incelemesinde, davacılar... ve ... vekili ile davalı ... şirketi arasında uzlaşma sağlanarak murisleri ...vefatı sebebiyle mahkememizde açılan davadan dolayı davalı ... şirketinin % 75 kusur oranına göre belirlenen tazminatın ödenmesi karşılığında fazlaya ilişkin hak, alacak ve talepler ile her türlü dava ve hukuki işlem başlatma ve temyiz hakkında feragat ettiklerinin belirtildiği, bu kapsamda davacı ...'ye 38.305,00-TL, Mahire'ye 23.646,00-TL ile işlemiş faiz, yargılama giderleri, vekalet ücreti olmak üzere toplam 75.217,00-TL ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır. Davacılar vekili 12/09/2018 tarihli duruşmadaki beyanında davalı ... şirketinin %75 kusur oranında maddi tazminat ödediğinden bu davalı yönünden davanın konusuz kaldığını feragat beyanlarının olmadığını beyan etmiştir.
İtiraz üzerine aktüer bilirkişiden ek rapor aldırılmış bilirkişi ek raporunda özetle; dava konusu kazadan dolayı davacı baba ...'ın talep edebileceği destekten yoksun kalma zararının 32.232,86-TL olup davalılar ...sigorta şirketi ... ve ... şirketinden %25 kusura göre talep edebileceği miktarın 14.916,49-TL,... Sigorta şirketi, ... ve ... şirketinin dava aşamasında makbuz ve ibranamede %75 kusur oranına göre yapılan ödeme nedeniyle sorumluluğunun kalmayacağının kararlaştırıldığını, davacı anne ...'ın talep edebileceği destekten yoksun kalma zararının 35.982,46-TL olup davalılar ...sigorta şirketi ... ve ... şirketinden %25 kusura göre talep edebileceği miktarın 20.099,04-TL... şirketi, ... ve ...dan %75 kusur oranına göre talep edebileceği miktarın 15.883,42-TL olup ... şirketinin dava aşamasında makbuz ve ibranamede %75 kusur oranına göre yapılan ödeme nedeniyle sorumluluğunun kalmayacağının kararlaştırıldığını belirtmiştir.
... yazılan müzekkereye verilen cevapta kaza tarihi itibariyle bir kişiye ait cenaze masraflarının 550,00 -TL olduğu bildirilmiştir.
Davacılar vekili 22/05/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile davacı ... için talep ettikleri 1.000,00-TL maddi tazminat alacağının 34.982,46-TL artırarak 35.982,46-TL, davacı ... için talep ettikleri 1.000,00-TL maddi tazminat alacağının 31.232,86-TL artırarak 32.232,86-TL, cenaze ve defin masrafları için 50,00-TL artırarak 550,00-TL olarak davasını ıslah ettiği ve harcını yatırdığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz'ce yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre; Mahkememizin 16/10/2019 tarih ve ... sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; Mahkememiz kararı istinafen ... Karar sayılı ilamı ile kesin nitelikte kaldırılmakla; dava dosyası Mahkememiz yeni esasına kayden yargılamaya devam olunmuştur.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; davacıların murisinin yolcu olarak bulunduğu araç ile davalı ... şirketine ait aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıların murisinin vefat ettiği, davacı anne babanın maddi manevi tazminat, kardeş ile büyükanne ve büyükbabanın manevi tazminat talebiyle derdest davanın açıldığı, kazanın meydana gelmesinde davalı ... şirketinin ... poliçesi sigortalı araç sürücüsünün %75, davalı ...sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu, yargılama aşamasında davalı ... şirketi ile davacılar ... ve ... anlaşmaya vararak dava konusu kazadan dolayı ... için 38.305,00-TL ... için 23.646,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı ödenerek davacıların ibraname vererek haklarından feragat ettikleri, bu nedenle davalı ... ve bu sigorta şirketine ...poliçesi ile sigortalı bulunan aracın sürücüsü ve işleteni yönünden açılan ilk dava konusuz kaldığından hüküm kurulmasına yer olmadığına, ıslahla talep edilen miktar yönünden ise ibranamede tüm haklarından feragat ettiklerini belirtmiş olduklarından artık ıslahla tazminat talebinde bulunamayacakları için bu miktar yönünden feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. (... karar sayılı ilamı bu doğrultudadır)
Davacıların diğer davalılar ...sigorta şirketi ile ... ve ... hakkında açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri yönünden dava ve ıslah dilekçesinin kısmen kabulü ile davacıların destekten yoksun kalma tazminatından davalı ... şirketinin %75 kusuruna karşılık gelen miktar yönünden davacılar ... sigorta şirketiyle ibralaşarak ödeme karşılığı feragatname verdiklerinden geriye kalan %25 oranındaki destekten yoksun kalma tazminatının diğer aracın maliki, sürücüsü ve sigortacısı olan davalılar ..., ... ve ...sigorta şirketin'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Gerek davalı ... şirketinin kusuruna denk gelen miktar yönünden feragat edilmiş olması ve gerekse de ödenen miktarın hesaplanan miktardan fazla olduğu dikkate alındığında davacıların fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu kazadan dolayı davacılar ... vefatı nedeniyle davacıların duydukları elem ve acıyı kısmen de olsa gidermek amacıyla tarafların kusur durumu, olayın meydana geliş şekli ile tarafların ekonomik ve sosyal durumları dikkate alınarak takdiren davacı anne-baba için 30.000,00'er TL, kardeşler için 15.000,00'er TL, büyükanne-büyükbaba için 5.000,00'er TL olmak üzere toplam 160.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı araç sürücü ve malikleri olan ..., ..., ... şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili istinaf kaldırma ilamı sonrasında ilk duruşmada müvekkillerinden ... ve ... ile davalı trafik sigortacısı ... Arasında yapılan anlaşma gereğince dosyada mevcut ibraname ve makbuzda belirtilen ödemenin müvekkillerine yapıldığını, söz konusu ödeme nedeniyle anılan sigorta şirketinden ilave bir taleplerinin bulunup bulunmadığı ve ödemeyi yapan sigorta şirketi ile ödeme tarihi ve bilgileri konusunda beyan için süre ve ayrıca beyanları doğrultusunda yapılan ödeme de dikkate alınarak yeniden destek tazminatı hesaplamasının yapıldığı aktüer bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.
Davacı vekilinin beyan dilekçesini sunmasından sonra dosyamız daha önce aktüer hesap raporunu sunan bilirkişi Av.... tevdi edilerek güncel memur maaş katsayı ve gösterge rakamları ile TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak progresif rant tekniği uygulanmaksızın mevcut ise davacıların davalılardan talep edebileceği destek tazminatı alacaklarının hesaplandığı ek raporlar aldırılmıştır.
Davacılar vekili istinaf kaldırma aşamasından sonra vefat eden müteveffa davacı müvekkili Temur Okhan'ın mirasçılık belgesini ve mirasçılarından alınan vekaletnameyi dosyamıza sunmuştur.
Dosyamıza sunulan ve Mahkememiz'ce de denetime elverişli görülmekle benimsenen 17/01/2024 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda özetle; yukarıda değinilen ilkelere uygun olarak yapılan hesaplamaya göre; dava konusu trafik kazası sonucunda davacılar desteğinin vefatı nedeni ile (Mahkememizin talimatı doğrultusunda davalı ...Ş.’ye sigortalı iken
dava konusu trafik kazasına karışan aracın... poliçesi
kapsamında davacılar Mahir ve ...’a ibraname
kapsamında dava tarihinden sonra yapılan ödeme miktarı ile poliçe
teminat limiti dikkate alınarak davacıların ek raporda hesaplanan
destek tazminatı zararı yönünden garame hesabı yapılması
neticesinde; davacı anne Zennure Okhan'ın karşılanmayan destekten yoksun kalma zararının 266.750,08-TL, davacı baba ...'ın 163.637,60-TL, davacıların zararının poliçe teminat limitini aşması nedeniyle garameten paylaştırmaya göre
Mahkemece davalı ...
310.000,00-TL poliçe teminat limiti ile sorumluluk
esasının kabul edilmesi halinde
davacı anne ... destek zararının 117.865,02-TL talep edilip edilemeyeceğinin Mahkemenin takdirinde olduğu, Mahkememiz'ce davalı ...Ş.’nin bakiye
246.123,00-TL poliçe teminat limiti ile sorumluluk esasının kabul edilmesi halinde davacı anne...'ın destek zararının 152.544,64-TL , davacı baba ...'ın destek zararı olarak hesaplanan 93.578,36-TL'nin talep edilip edilemeyeceğinin Mahkemenin takdirinde olduğu mütalaa edilmiştir.
Aktüer bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, sunulan ek rapor denetime elverişli görülmekle ek rapor alınmasına gerek görülmemiştir.
İstinaf ilamı gözetilerek müteveffa ... vefatı ile sonuçlanan dava konusu trafik kazasında müterafik kusurlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, dosyamız arasına örneği celp edilen ... Karar sayılı kararı ve kesinleşme şerhinin incelenmesinde; işbu dava konusu trafik kazası nedeni ile açılan kamu davası olduğu, istinafen ... emniyet kemeri takmaması nedeniyle KTY'nin 150/b maddesinde düzenlenen kurala uymadığı ve tali kusurlu olduğunun iddia, dinlenilen savunmalar, katılanların savı, mağdurların anlatımı, mahalinde icra olunan keşif ve gözlem, teknik bilirkişi mütalaası, ... sayılı raporu, trafik kaza tespit tutanağı, ölü muayene tutanağı, ölüm beyanı ile müteveffaya ait aile nüfus kaydından anlaşıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere; 6098 sayılı TBK.nın 74.maddesi “ Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” hükmünü içermektedir.
Madde metninde de anlaşıldığı üzere; ceza mahkemesinin beraat kararının hukuk hâkimini bağlamayacağı, ancak beraat kararı bir maddi olguyu tespit ediyorsa bu kararın hukuk hâkimini bağlayacağı, beraat kararı suçun sanık tarafından işlenmediğinin kesin olarak tespiti olgusuna dayanıyorsa, bu kararın hukuk hâkimini de bağlayacağı, bundan başka kusurun takdiri ve zararın miktarını tayini hususundaki kararın hukuk hâkimini bağlamayacağı hüküm altına alınmıştır (Turgut Uygur, Borçlar Kanunu Şerhi, C. 1, s. 844). Ancak Hukuk hâkiminin kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de; aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir. Başka bir deyişle maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır...
Bu açıklamalar ve tespitler ışığında davacılar desteği... vefatı ile sonuçlanan olayda emniyet kemeri takmadığı ve bu olgunun künt kafa ve genel beden travmasına bağlı kafatası iskelet sistemi kemik kırıkları zemininde beyin kanaması sonucunda vefatına neden olduğu dikkate alındığında; davacılar desteği somut olayda müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek davacılar ve dahili davacılar lehine hükmedilecek destek tazminatı alacaklarından TBK 52.m. gereğince % 20 oranında indirim yapmak gerekmiştir.
Bu durumda, Mahkememiz'ce dosyamıza istinaf ilamı sonrasında sunulan ve Mahkememiz'ce denetime elverişli görülmekle benimsenen 17/01/2024 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda destekten yoksun kaldığı sabit olan davacıların zararının davalı ...
310.000,00-TL olan poliçe teminat limiti ile sınırlı olan sorumluluk
limitini aşması nedeni ile garameten sigorta şirketi yönünden yapılan hesaplama da dikkate alınarak ek raporda davacılar yönünden hesaplanan destek tazminatı miktarlarına ayrı ayrı müterafik kusur indirimi uygulandığında ise; davacı anne ... yönünden hesaplanan 266.750,08-TL'den % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması sonrasında davacı ...'ın davalı ... haricindeki davalılardan talep edebileceği destek tazminatı alacağının 213.400,06-TL olduğu, davacı baba ... yönünden hesaplanan 163.637,60-TL'den % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması sonrasında anılan davacının davalı .... haricindeki davalılardan talep edebileceği destek tazminatı alacağının 130.910,08-TL olduğu, ek raporda davalı ...sigorta A.Ş. Yönünden yapılan garame hesabına göre davacı ... yönünden hesaplanan 192.134,98-TL'den % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması sonrasında davacı ...'ın davalı ....'den poliçe teminat limiti dahilinde 153.707,98-TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği saptanmıştır.
Öte yandan, dosya kapsamında davalı ...Ş. Tarafından istinaf kaldırma ilamı öncesindeki yargılama sürecinde davacılardan ...'a ödendiği sabit olan 38.305,00-TL ile diğer davacı ...'a ödendiği sabit olan 23.646,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi anılan davacıların toplam destek zararlarını tamamen karşılamamaktadır. İstinaf ilamı sonrasında alınan ve yukarıda değinilen ek raporda davacı anne ve baba lehine hesaplanan destek tazminatı miktarları, anılan davalı ... şirketi tarafından ödemeyi aştığından ve davacıların sözkonusu ödeme ile karşılanmayan destek tazminatı zararları mevcut olduğundan,davacılara yapılan ödemeye ait ödeme belgesi yerleşik içtihatlar gereğince makbuz hükmünde değerlendirilmek gerekmiştir. Bu durumda ise; ... tarafından yapılan ödemenin mahsubundan sonra bakiye poliçe teminatı limitinin 246.123,00-TL olduğu dikkate alındığında; ek raporda davacılardan ... yönünden hesaplanan destek tazminatından % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması sonrasında anılan davacının davalı ...Ş. 'den 196.898,40-TL, diğer davacı ...'ın ise; hesaplanan 93.578,36-TL destek tazminatından % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması sonrasında davacının davalı ...Ş. 'den 74.862,68-TL destek tazminatı talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davacıların talep ettiği cenaze ve defin gideri alacağı dosyamıza ... tarafından gönderilen cevabi yazıdaki cenaze ve defin gideri olarak bildirilen miktar ile uyumlu olmakla davacılar lehine hüküm altına alınması gerekmiştir.
Ne var ki, davacılar... ve ...'ın dava ve ıslah talebine konu destek tazminatı talep miktarları, yukarıda denetime elverişli şekilde Mahkememiz'ce mütreafik kusur indirim sonucunda hesaplanan miktarların üzerindedir. Bu nedenle, HMK 26.m. Gereğince talep ile bağlı kalınarak (Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) Davacılar ... ve ...'ın davalılar ..., ... ve ... aleyhine açtıkları davada maddi tazminat taleplerinin dava ve ıslah talebi gözetilerek kabulü ile; davacı ... yönünden 32.232,86-TL, davacı ... yönünden 35.982,46-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 550,00-TL cenaze gideri olmak üzere toplam 68.765,32-TL maddi tazminatın sigorta şirketi haricindeki davalılardan trafik kazasının gerçekleştiği 06/11/2016 tarihinden, diğer davalı ... şirketi yönünden ise; dava tarihi olan 11/07/2017 tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesi gerekmiştir. Yine, aynı gerekçe ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla Davacılar ... ve ...'ın davalılar ..., ... aleyhine açtıkları davada maddi tazminat taleplerinin dava ve ıslah talepleri gözetilerek (usuli kazanılmış da hak gözetilerek) kısmen kabulüne, davacı ... için 14.916,49-TL, davacı ... için 20.099,04-TL olmak üzere toplam 35.565,53-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 550,00-TL cenaze ve defin giderinin davalı ... şirketi yönünden 29/06/2017 tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 06/11/2016 tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacıların manevi tazminat istemleri yönünden değerlendirme yapıldığında ise;
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; davacıların murisinin yolcu olarak bulunduğu araç ile davalı ... şirketine ait aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıların murisinin vefat ettiği, davacı anne babanın maddi manevi tazminat, diğer davacı kardeşler ile büyükanne ve büyükbabanın manevi tazminat talebiyle derdest davanın açıldığı, kazanın meydana gelmesinde davalı ... şirketinin ... poliçesi sigortalı araç sürücüsünün %75, davalı ...sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu toplanan deliller ile sabittir.
Yapılan yargılama ve toplanan deliller ile davacılar ile destekleri arasındaki yakın kan bağı olgusu ile hayatın olağan akışı birlikte dikkate alındığında; davacıların destekleri olan ...ın üniversite öğrenimi sırasında oldukça genç bir yaşta vefatı sonrasında psikolojik travma düzeyinde elem ve acı duymaları kaçınılmazdır. Bu itibarla, davacıların duydukları elem ve acıyı kısmen de olsa gidermek amacıyla tarafların kusur durumu, olayın meydana geliş şekli ile tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile hakkaniyet ilkesi ve tarafların kusur durumu gözetilerek takdiren davacı anne-baba için 30.000,00'er TL, kardeşler için 15.000,00'er TL, büyükanne-büyükbaba için 5.000,00'er TL olmak üzere toplam 160.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı araç sürücü ve malikleri olan ..., ..., ... şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle ; davacıların talepleri ile bağlı kalınarak davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-(Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) Davacılar ... ve ...'ın davalılar ..., ... ve ... aleyhine açtıkları davada maddi tazminat taleplerinin dava ve ıslah talebi gözetilerek KABULÜ İLE; davacı ... yönünden 32.232,86-TL, davacı ... yönünden 35.982,46-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 550,00-TL cenaze gideri olmak üzere toplam 68.765,32-TL maddi tazminatın sigorta şirketi haricindeki davalılardan trafik kazasının gerçekleştiği 06/11/2016 tarihinden, diğer davalı ... şirketi yönünden ise; dava tarihi olan 11/07/2017 tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
2-(Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) Davacılar ... ve ...'ın davalılar ..., ...aleyhine açtıkları davada maddi tazminat taleplerinin dava ve ıslah talepleri gözetilerek (usuli kazanılmış da hak gözetilerek) kısmen kabulüne, davacı ... için 14.916,49-TL, davacı ... için 20.099,04-TL olmak üzere toplam 35.565,53-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 550,00-TL cenaze giderinin davalı ... şirketi yönünden 29/06/2017 tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 06/11/2016 tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3- Davacıların davalılar ..., ..., ... yönünden ayrı ayrı takdiren 15.000,00'er TL,... mirasçıları ve ve ... yönünden takdiren ayrı ayrı 5.000,00'erTL olmak üzere toplam 160.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 06/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı yönünden alınması gerekli 4.695,33-TL karar ve ilam harcı ile manevi tazminat yönünden alınması gerekli 10.929,60-TL harcın toplamı olan 15.624,93-TL harçtan peşin yatırılan 1.169,81-TL harç ile 226,30-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.396,11-TL harcın mahsubu ile bakiye 14.228,82-TL harcın davalı ... şirketi haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, (davalılar ... ve... şirketinin harcın tamamından, davalılar Mustafa ve ...'ın 9.374,24-TL, davalı ... şirketinin 4.850,48 -TL harç miktarı ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla)
5-Davacı tarafından peşin yatırılan 31,40-TL başvurma harcı, 1.169,81-TL peşin/nispi harç ile 226,30-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.427,51-TL'nin davalılar ..., ...Sigorta, ... şirketi, ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen posta tebligat ve bilirkişi ücreti olan toplam 3.922,10-TL yargılama giderinden red ve kabul oranına (0,64) göre hesaplanan 2.541,52-TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, bakiye giderin davacılar üzerinde bırakılmasına, (davalılardan ... ve ... ile ... 1.675,13-TL, davalı .... 879,78-TL yargılama gideri ile sınırlı sorumlu kaydıyla)
7-Davalı ... şirketi tarafından yapılan 109,00-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 56,85-TL'nin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı ... şirketine verilmesine, bakiye giderin kendisi üzerinde bırakılmasına,
8-(Hüküm altına alınan maddi tazminat yönünden) Davacılar kendilerini vekil ile yürürlükteki AAÜT gereğince davacı ... yönünden hesaplanan nispi 17.900,00-TL, davacı ... yönünden hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ...sigorta ve ... şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile anılan davacılara verilmesine,
9-(Hüküm altına alınan manevi tazminat alacağı yönünden) Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince davacı ... yönünden hesaplanan nispi 17.900,00-TL, davacı ... yönünden hesaplanan nispi 17.900,00-TL , davacı ... yönünden nispi 15.000,00-TL, davacı ... yönünden nispi 15.000,00-TL, davacı ... yönünden nispi 15.000,00-TL, davacı ... yönünden nispi 15.000,00-TL, davacı ... yönünden nispi 15.000,00-TL, davacı ... yönünden nispi 15.000,00-TL, müteveffa davacı ... mirasçıları yönünden nispi 5.000,00-TL, davacı ... yönünden nispi 5.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile anılan davacılara verilmesine,
10-(Reddine karar verilen manevi tazminat miktarı üzerinden) Davalılar ... ile ... ... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki A.A.Ü.T. 10/2-3.m. gereğince hesaplanan toplam 135.800,00-TL vekalet ücretinin (davacılar ...ayrı ayrı 17.900,00-TL , davacılar ... ayrı ayrı 15.000,00-TL, müteveffa davacı ... mirasçıları ile ... ayrı ayrı 5.000,00-TL vekalet ücreti miktarları ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davacılardan tahsili ile anılan davalılara verilmesine,
11-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacılara İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2024
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
1-Posta ve davetiye gideri : 1.122,10-TL
2-Bilirkişi ücreti : + 2.800,00-TL
TOPLAM : 3.922,10-TL