T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/273 Esas - 2024/412
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/273 Esas
KARAR NO : 2024/412
....
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/04/2023
KARAR TARİHİ : 06/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/06/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan tazminat(Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirket tarafından Araçlar’ın taşıt üst yapı - zırhlama işlemlerinin yapılması ve Araçlar’ın eser sözleşmesi kapsamında üstlenilen işler tamamlanmış şekilde Müvekkil Şirket’e teslim edilmesi amacıyla, dava dışı ... ile Müvekkil Şirket arasında akdedilen 16.06.2008 tarihli çerçeve sözleşme kapsamında, ....tarafından Müvekkil Şirket davalı ....’ya yönlendirilmiş ve bu vesileyle ... firması ile Müvekkil Şirket arasında eser sözleşmesi kurulduğunu, Müvekkil Şirket tarafından işbu eser sözleşmesine konu Araçlar’ın iki tanesi çıplak yürür şasi halinde, biri ise bitmiş araç olarak davalı ...’ya teslim edilmiş, davaya konu taşıma işinden haberdar ... ise Araçlar’ın gönderilmesi sürecini takip ettiğini, İşbu dava dilekçemiz ile iadesi talep edilen Araçlar, 03.08.2016 tarihli ve ... numaralı sevk irsaliyesi, 05.08.2016 tarihli 01107 numaralı ve 01065 numaralı sevk irsaliyeleri (EK-1: 03.08.2016 tarihli ve 092074 numaralı sevk irsaliyesi, 05.08.2016 tarihli,.... numaralı sevk irsaliyesi) ile davalı ...’ya gönderilmiş ve ... bünyesinde çalışan imalattan sorumlu müdür Güven Akış’ın imzası karşılığında teslim edildiğini, ancak davalı ...’ya taşıt üst yapı – zırhlama işlemlerinin yapılması için eser sözleşmesi kapsamında gönderimi sağlanan Araçlar, yüklenici ... tarafından eser sözleşmesi kapsamında üstlenilen işler yapılmadığı gibi Müvekkil Şirket’e iade edilmediğini beyan ederek haklı davamızın KABULÜ ile TMK m.683 uyarınca; Müvekkil Şirket tarafından davalı ...’ya taşıt üst yapı – zırhlama işlemlerinin yapılması amacıyla 05.08.2016 yılında gönderilen ancak zırhlama işi yapılmayan ve Müvekkil Şirket’e iade edilmeyen mülkiyeti Müvekkil Şirket’e ait olan ... tipi, ... Tek Kabin olmak üzere 3 (üç) adet sıfır kilometre aracın eşyaya haksız olarak el koyan davalı ...’dan alınarak Müvekkil Şirket’e İADE EDİLMESİNE, Araçlar’ın iadesinde objektif imkansızlık olması halinde, araçlar’ın rayiç değerinin denkleştirici adalet ilkesi çerçevesinde hesaplanarak, (tahkikat aşamasında aldırılacak bilirkişi raporu ile bu bedeller tespit edilebilecek ve işbu BELİRSİZ ALACAK DAVAMIZDAKİ talebimiz belirli hale getirilecektir) Araçlar’ın iadesine yönelik ilk ihtarname tarihi olan 03.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile beraber taraflarına ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 08/06/2023 tarihli dilekçesi ile dava konusu araçların değerini,... model aracın davalı şirkete teslim edildiği 2016 yılındaki değeri 75.665,00 TL'dir. Bu kapsamda dava konusu araçların toplam değerini 229.109,00-TL olduğunu belirlermiştir.
CEVAP VE SAVUNMA
Davalı vekili dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacı, varsa sözleşmeden kaynaklanan taleplerini ancak sözleşmenin tarafı olan dava dışı ... A.Ş.’nden talep etmesi gerektiğini, davacı tarafın müvekkile teslim etmiş olduğu ve müvekkil elinde davacıya ait herhangi bir araç bulunmadığı hususu da dikkate alındığında müvekkile husumet yönetilemeyeceğini, 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, 05.08.2016 tarihli sevk irsaliyesinde; gönderen olarak ... otomotiv, alıcı olarak müvekkil firma, teslim alan ise ... olarak gösterildiğini, ... belirtilen tarihte müvekkilin çalışanı olmakla birlikte; ...’ın müvekkil adına araç teslim alma ve imza yetkisi bulunmadığı gibi, irsaliye üzerindeki imzanın ...’a ait olup olmadığı da şüpheli olduğunu, müvekkili tarafından dava konusu araçların teslim alınmadığını beyan ederek öncelikle usule ilişkin itirazlarımız doğrultusunda karar verilmesini, itirazlarımız kabul edilmediği takdirde davacının haksız davasının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, eser sözleşmesi kapsamında davalıya teslim edildiği iddia edilen 3 adet aracın iadesi, imkansızlık halinde ise rayiç değerinin tahsili talebine ilişkindir.
Davalı vekili zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de; taraflar arasında uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup bu nedenle sözleşmenin davacı tarafından 03.01.2019 tarihli ihtarname ile feshedilmiş olduğu anlaşıldığından bu tarihten itibaren 5 yıllık süre geçmediğinden zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiş olup yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı tanığı ....Beyanında özetle; Ben davacı şirkette yaklaşık 1 yıl önce işe başladım, pazarlama departmanında çalışıyorum. Olayın gerçekleştiği dönemde... çalışıyordum biz o dönem davacı şirkete parça satışı gerçekleştiriyorduk, o dönem 4 tane araç bize geldi ufak tefek eksiklikler giderildi. Sonra araçlar Ankara davalı şirket olan Nesaya gönderildi. .... tanırım davalı ... o dönem çalışmaktaydı. Bu tip yazışmaları da o yapardı....bu araçları muhafaza edebileceği deposu vardır. ...ise sadece ofisi vardır. Dava konusu araçları ben davalı Nesanın deposunda görmedim. ...... sahibi olduğu için ismini belirtmiştim. Araçlar ... tarafından bize gönderildi. Sonrasında biz araçları davalı şirkete gönderdik, ben sevk irsaliyesi ile ilgili herhangi bir şey bilmediğini ifade etmiştir.
DAVACI TANIĞI.... beyanında özetle; .... isimli firmanın yönetim kurulu başkanıyım, davanın tarafları ile ayrı ticari ilişkilerin bulunması nedeniyle her iki firmayı da bilirim, davacının devlet kurumlarından aldığı ihaleler üzerine ihaleye davacı adına ... grubun girmesi, sonrasında üst yapılarını davalının yapması ve davacı adına bizim de bir takım üst yapım işlerini yaptığımız bir ticari ilişki zinciri söz konusudur, davadan anladığım kadarıyla üç aracın teslim edilip edilmediği meselesi ihtilaflı durumdadır, şasi güçlendirmesi ve araç teknik modifilasyonu için bizim firmamıza üç araç gönderildi, araçlar isuzu dimeks marka model araçlardır, şase güçlendirme işlemi gördükten sonra araçlar bizden çekicilerle alınarak davalı firmaya götürülmüştür, ayrıca aracın giriş ve çıkışına ilişkin tutanaklarımız mevcuttur, davalı ... şirketinin ...... isimli kişi davalı ... şirketinde yöneticidir, patrondan sonraki adamdır, araçların sevk ve taşıma işlemlerini üst yapı işlemlerinde takip eder, somut uyuşmazlıkta da üç aracın teslimine ilişkin irsaliyede imzası bulunmaktadır, dedi. Beyanı okundu. İmzası alındı.
Davalı tanığı; .... beyanında özetle; " Ben yıllarca Isızunun kamu satış temsilciliğini yaptım. Dava konusu araçlar proje kapsamında Maiye teslim edilmiş araçlardır. Bu araçlar ... ile ...'nin ortak mali olan Saraydaki fabrikanın içindeydi. Bizde bu araçlar yıllarca durdu o projeler yürümedi. Askıya alındı. O araçlar bizim fabrikada kaldı. Bu araçlar Maiye ait olan tarafa çekildi. Bizim sonra ilişkilerimiz koptu. ... daha sonra Akdeniz diye bir firma tarafından satın alınmış diye öğrendim. Sonrasında da bizim fabrikada kredi için teminat olarak verildiği için fabrika icradan satıldı. Boşaltmak zorunda kaldık. Biz kendimize ait olanları aldık. ... kendi malzemelerini aldı. Araçlarda onlarla beraber gitti söyleyeceklerim bu kadardır. Ayrıca araçların bizim Saraydaki fabrikada bulunduğuna dair görüntülerde benim telefonda bulunmaktadır. Bunu mahkemenize sunacağım. Ayrıca davacının gösterdiği sevk irsaliyesindeki ..... çalışanı olduğunu biliyorum, irsaliyede yazan Saray adresi bizim adresimiz değildir. Ayrıca davacı Anadolu Isızuyla başka bir mahkemede bu olaydan bağımsız davam bulunmadığını beyan etmiştir.
Davalı tanığı; ... beyanında özetle; ... ve ...Beyin sahibi olduğu şirketin o dönem icradan satıldı. Ben o dönem Selim beyin kurduğu farklı bir şirkette çalışıyordum. Ben o dönem ... şirketinin fabrikasında dava konusu araçları gördüm. Sonrasında bu şirketi Akdeniz şirketi satın aldı. Dava konusu araçları da ....şirketi götürdüğünü beyan etmiştir.
... ya müzekkere yazılarak dava dışı...’ın 2016 yılında davalı iş yerinde çalışıp çalışmadığı hususuna ilişkin bilgi ve belgeler mahkememizce toplanmıştır. Gelen müzekkere cevabında taşıma irsaliyesinde belirtilen tarihte irsaliyelerde ismi yazılı olan ....’ın davalı iş yerinde çalıştığı tespit olunmuştur.
Taraf delilleri toplandıktan sonra alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle; Davalı şirketin ticari, defterlerinin ayrıntılı, anlaşılır, VUK ve TTK hükümlerine uygun tutulmuş olduğu, Davalı şirket ticari defterlerinde, 30.06.2018 tarihi itibariyle davacı yan ile hesap bakiyesinin “0” TL olduğu, Davalı şirket tarafından davacı yana 22.06.2018 tarih ... nolu “Malzemeli Tamir Bakım” açıklamalı KDV dâhil 5.428,00 TL fatura düzenlendiği ve fatura bedelinin davacı şirket tarafından ödenmiş olduğu, S...Listesine göre, ...'ın davalı ......'nde 02.12.2010- 30.04.2018 tarihleri arası çalışmış olduğu, Davalı ticari defterlerinde taraflar arasında gerçekleşen dava/ uyuşmazlık konusu bir muhasebe kaydı ve/veya cari işleme rastlanmadığı mütalaa olunmuştur.
Dava konusu araçların rayiç değerlerinin tespit edilmesi için alınan 21/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;... tipi aracın, Ağustos 2016 yılı sıfır km. fiyatının toplam 76.500,0.....tipi aracın Ağustos 2016 yılı sıfır km. fiyatının toplam 75.500,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Bu bağlamda, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi niteliği itibariyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 v.d. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olup davacı iş sahibi, davalı ise; yüklenici konumundadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında akdi ilişkinin bulunup bulunmadığı, davacı tarafından sözleşme kapsamında 3 adet aracın davalıya teslim edilip edilmediği, teslim edildiyse davalının iade edip etmediği, davacıya söz konusu araçların iadesinin mümkün olup olmadığı, imkansızlık halinde ise 3 adet aracın rayiç değerini isteyip isteyemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Davacı dava dilekçesinde, davalı ile aralarında eser sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme kapsamında 3 adet aracın teslim edildiğini, davalının sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmeyerek 3 adet aracı kendisine teslim etmediğini iddia etmiş, davalı ise akdi ilişkiyi inkar ederek dava konusu araçların kendisine teslim etmediğini savunmuştur.
Bu bağlamda, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan malın iadesi, imkansızlık halinde tazminat istemi olduğu, taraflar arasında akdi ilişkinin varlığı ve dava konusu 3 adet aracın davalı şirkete teslim edildiği hususu, gerek dava konusu araçların teslimine ilişkin belgede ismi yer alan ....’ın davalı iş yerinde çalıştığının ... kayıtlarından tespit edilmiş olması, gerekse tanıklar .... beyanlarında dava konusu araçların davalıya teslim edildiğini beyan etmiş olmaları nedeniyle ispatlanmıştır. Her ne kadar tanıklar ... beyanlarında dava konusu araçların dava dışı ... şirketine teslim edildiğini iddia etmiş iseler de araçların teslimine ilişkin belgede davalının o tarihte çalışanı olan ...’ın imzasının bulunduğu tespit olunduğundan beyanlarına itibar edilmemiştir. Diğer taraftan tanıklar .... tarafından satın alınmış olması nedeniyle araçların .... şirketi tarafından alındığını beyan etmiş olmaları nedeniyle dava konusu araçlarının iadesinin imkansız olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili her ne kadar dava dilekçesinde ilk ihtarname tarihi olan 03.01.2019 tarihinden itibaren faiz isteminde bulunmuş ise de, ilk ihtarnamede yalnızca araçların iadesi talebinin bulunması ve rayiç değerin tazminini talep etmemiş olduğu anlaşıldığından davalının dava tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle taraflar arasında akdi ilişkinin varlığı, dava konusu araçların davalıya teslim edildiği ve davalı tarafından davacıya bu araçların iade edilmediği hususu ispatlanmıştır. Dava konusu araçların iadesinde imkansızlık bulunduğu anlaşıldığından araçların aynen iadesi talebinin reddine, araçların rayiç değerinin tahsili talebi yönünden ise; davacının bilirkişi raporu ile belirlenen 228.500-TL araçların rayiç bedelini isteyebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile 228.500,00-TL araç rayiç bedelinin dava tarihi olan 18/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Araçların aynen iadesi talebinin reddine,
2-Araçların rayiç değerinin tahsili talebi yönünden ise; Davanın kısmen kabulü ile 228.500,00-TL araç rayiç bedelinin 18/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine
3-Alınması gereken 15.608,83- TL harçtan peşin alınan 4.092,51-TL harcının düşümü ile eksik alınan 11.516,32-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
4- 4.092,51- TL Peşin harç, 25,60 TL vekalet ve 179,90-TL başvuru harcı olarak alınan 4.298,01-TL’nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacının dosya, pul, davetiye, yazışma ve bilirkişi ücreti olarak sarf ettiği 8.061,00-TL’nin haklılık oranına göre hesaplanan 8.039,57-TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6-A.A.Ü.T.'nin 13/2 uyarınca hesaplanan 36.275,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabulucu ücreti olarak yatırılan 1.600.00 TL ücretin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
8-Ret edilen alacak miktarı da gözetilerek -A.A.Ü.T.'nin 13/2 uyarınca hesaplanan 609,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile .... istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/06/2024
....