T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/301 Esas
KARAR NO : 2024/277
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ....
DAVALI : ... - .
VEKİLLERİ : Av..
Av. ... -...
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/09/2019
KARAR TARİHİ : 03/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili Av. ... sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirketin yetkilisi olan ... geçen yıl vefatı nedeni ile eşi olan ... Şirket işlerini yürütmeye başladığını, müvekkili Şirketin ekonomik sıkıntıları nedeni ile ... ile davalı arasında 28/01/2019 tarihinde protokol akdedilerek müvekkili Şirkete borç verilmek üzere davalı tarafından bankadan kredi çekilmesi ve bunun karşılığında da teminat niteliğinde rehin sözleşmesi yapılmasının kararlaştırıldığını, müvekkili Şirketin sözleşme konusu edimini yerine getirdiğini ve ... yevmiye numaralı rehin sözleşmesi ile müvekkili Şirket adına kayıtlı...plakalı araç üzerinde 300.000,00-TL bedelli rehin sözleşmesi imzalandığını, buna rağmen davalı tarafın ... kullandığı kredi konusu paranın müvekkiline teslim edilmediğini, bu nedenle davalıya borcu bulunmadığı halde araç üzerine konulan rehnin de kaldırılmadığını, davalı tarafından haksız yere... sayılı takip dosyasında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğini beyanla müvekkilinin sözkonusu icra takibi nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine, ... yevmiye numaralı rehin sözleşmesi ve icra takibinin iptaline, % 20 oranında kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA :
Davalı vekili Av. ... sunduğu cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında noterde düzenlenen rehin sözleşmesinde davacı tarafın borçlu ve rehin veren konumunda olup sözleşmenin kayıtsız şartsız para borcunu ikrarını içerdiği, davacı tarafın muaccel olan borcunu ödemediği halde müvekkili üzerinde baskı kurmak ödeme süresini uzatmak amacıyla haksız ve hukuka aykırı olarak davayı açtığını, davacı tarafın aynı iddialara dayalı olarak... sayılı dosyasında borca itiraz davası açmasına rağmen aynı dosyada verilen 2019/696 Karar sayılı kararda rehin sözleşmesinin kayıtsız şartsız para borcu ikrarını içermesi nedeni ile rehin alacaklısının ilamlı icra yolu ile takip yapmasında herhangi bir usulsüzlük bulunmadığının tespit edildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
- Davalı tarafından imzalanan protokol
- ... ... yevmiye numaralı rehin sözleşmesi
-... sayılı gerekçeli karar örneği
-.... sayılı takip dosyası örneği
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, noterde tanzim edilen araç satış sözleşmesine istinaden tesis edilen rehnin paraya çevrilmesi talebi ile başlatılan ilamlı icra takibi nedeni ile borçlu olunmadığın tespiti ve rehin sözleşmesinin iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Dava konusu menfi istemine dayanak.... sayılı takip dosyası celp edilerek incelenmiş, dosyamız davacısı olan takip borçlusu Şirket aleyhine dosyamız davalısı tarafından dava konusu taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi olduğu ve takibin derdest olduğu anlaşılmıştır.
... Sayılı dosyası celp edilerek incelenmiş, dosyamız davacısının dava konusu rehin ve borç para olayı ile ilgili olarak vâki şikayetine istinaden başlatılan soruşturma sonucunda olayın hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu değerlendirilerek 03/07/2019 tarihinde ... verildiği, ... itirazının 23/08/2019 tarihli karar ile reddi üzerine kararın kesinleştiği görülmüştür.
Dosyamıza sunulan ve davacı Şirket ile davalı arasında tanzim edilen ... yevmiye numaralı rehin sözleşmesinin incelenmesinde ise; rehin veren konumundaki davacı Şirketin rehin sözleşmesi model yılı ve diğer ayırıcı unsurları belirtilen... plakalı aracı üzerinde borç veren davalı ... Yamanoğlundan aldığı 300.000,00-TL tutarındaki borcuna karşılık olmak üzere borç veren lehine rehin tesis ettiği görülmüştür.
Dosyamızda yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre Mahkememiz'ce verilen 06/07/2022 tarih, ... Karar sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş ise de; istifa incelemesi sonucunda kararın kesin nitelikte kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememiz'ce istinaf ilamı doğrultusunda dosyamızda menfi tespit istemine dayanak icra takibine konu faiz alacağı yönünden eksik peşin harç ikmal ettirilmiş, davacı Şirketin ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor temin edilmiştir.
Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda özetle; Davacı defterlerinde yapılan mali incelemeye göre; davacının defterinde davalıya veya dava
dışı ... dair bir kayıt bulunmadığı,
davalının şahıs olması ve herhangi bir defter sunmamış olması karşısında davalı ticari defterlerinin
incelenemediği,
dosya kapsamında yapılan incelemede, Kredi kullanım tarihinin 29.01.2019 olduğu,
kullanılan kredi bedelinin ise 250.000,00-TL tutarında olduğu, bununla birlikte henüz kredi
kullanılmadan bir gün önce 28.01.2019 tarihli Rehin Sözleşmesi ile davacının 300.000,00-
TL tutarında borç aldığını ikrar ettiği ve aracını rehin olarak verdiği, bu doğrultuda, taraflar
arasında Noter kanalıyla imzalanan Rehin Sözleşmesi akdedildiğinde henüz banka
kredisinin kullanılmadığı, bu hususta hukuki takdir yetkisinin Sayın Mahkemeye ait olduğu mütalaa edilmiştir.
Dosya kapsamında somut uyuşmazlıkta davacı taraf, menfi tespit istemini reshin sözleşmesinin düzenlenmesine dayanak kredinin davalı tarafından kullanılmasından sonra kredi miktarına konu paranın kendisine verilmediğini ve bu nedenle rehin konusu borcun bulunmadığını iddia ederek menfi tespit isteminde bulunmuştur. Davalı yan ise; taraflar arasında imzalanan resmi nitelikteki noter sözleşmesi ile kendisi lehine davacı tarafından kayıtsız ve şartsız borç ikrarını içeren araç rehni tesis edildiğini ileri sürmüş ancak rehin tesisine dayanak krediyi temin ettikten sonra davacı Şirkete verdiği yönünde bir savunma ve delil ileri sürmemiştir. Yine, kredi borcunun geri ödenmediği ve tamamen ödenmeyen borç nedeni ile rehnin fekki koşulunun oluşmadığı da davalı yan tarafından iddia edilmemiştir. Davalı yan, imzalanan noter sözleşmesi gereğince rehnin fekki koşulu olarak kararlaştırılan kredi borcunun bitimi halinde davacı Şirketin aracı üzerinde davacı lehine temin ettiği ancak kendisine vermediği ileri sürülen kredi borcuna dayalı olarak tesis edilen rehnin fekkini talep etmekle yükümlüdür. Bu kapsamda her ne kadar yukarıda değinilen araç rehin sözleşmesi noterde tanzim edilmiş ve davacı lehine davalı tarafından dava dışı ... şubesinden kullanılan kredinin teminatı olarak araç rehni tesis edilmiş ise de; dosyaya anılan banka şubesi tarafından gönderilen 20.09.2023 tarihli müzekkere yanıtına göre; kredi hesap sahibi olan dava dışı ... Kredi No ile Tüketici İhtiyaç Kredisi kullanıldığı,
kredi tutarının 250.000,00-TL olup kredi durumunun kapalı olduğu, kredi kullandırım tarihinin 29.01.2019 olduğu ve kredi borcunun kapanış tarihinin ise; 01.02.2022 olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, kredi borcu tamamen geri ödendiği sabit olmakla ve ayrıca istinaf ilamı sonrasında davacı yan ticari defterleri inceletilerek alınan bilirkişi raporu da gözetildiğinde; davacının aracı üzerinde rehin tesisine dayanak kredi borcunun sona erdiğinden bahisle rehnin konusuz kaldığına ilişkin iddiasını usulüne uygun deliller ile kanıtlandığı kanaatine varılmıştır. Ancak davacı yan dosyaya sunduğu noter, ihtarnamesinin örneğini dosyamıza sunmadığı gözetilerek takibe konu faiz alacağı yönünden ihtarnamenin tebliğ belgesi örneğini dosyamıza sunmamıştır. Bu nedenle, davanın dava konusu 300.000,00-TL asıl alacak ile sınırlı olarak kabulü gerektiği kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle; davanın kısmen kabulü ile; dava konusu ... E. Sayılı takip dosyasında takip borçlusu olan dosyamız davacısı şirketin takibe konu 300.000,00-TL asıl alacak ile sınırlı olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, kredi borcunun bitimine rağmen araç üzerine konulan rehni kaldırmayarak davacı Şirket aleyhine icra takibi başlatan davalının dava konusu icra takibinde haksızve kötüniyetli olduğu kabul edilerek İİK 67 m. gereğince hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında 60.000,00-TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava konusu rehin sözleşmesinin iptaline yönelik istemin mahkememiz görevi haricinde kaldığı gözetilerek bu konuda karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Dava konusu ... E. Sayılı takip dosyasında takip borçlusu olan dosyamız davacısı şirketin takibe konu 300.000,00-TL asıl alacak ile sınırlı olarak davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-İİK 67 m. gereğince hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında 60.000,00-TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Dava konusu rehin sözleşmesinin iptaline yönelik istemin mahkememiz görevi haricinde kaldığı gözetilerek bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 20.493,00-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 5.123,25-TL harç ile 407,82-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 5.531,07-TL harcın mahsubu ile bakiye 14.961,93-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan peşin yatırılan 5.123,25-TL harç ile 407,82-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 5.531,07-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 47.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-(Reddine karar verilen alacak miktarı üzerinden) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 6.850,55-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı (0,92) gözetilerek 6.302,50-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/04/2024
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
1-Posta ve davetiye gideri : 350,55-TL
2-Bilirkişi ücreti :+ 6.500,00-TL
TOPLAM : 6.850,55-TL