T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/42 Esas
KARAR NO: 2023/33
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR : 1- ... - ...
2- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ...
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)
DAVA TARİHİ: 16/01/2023
KARAR TARİHİ: 18/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacılar vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...’un dava dilekçesi ekinde örneğini sunduğu çekin avalisti olduğunu, sözkonusu çekin bedelinin müvekkili tarafından 16/01/2013 tarihinde lehtarına ödendiğini, çekin lehtarı olan İhsan Serkan Kazancık tarafından ödeme nedeni ile verilen belge örneğinin dilekçe ekinde yer aldığını, ödeme yaptıktan sonra nama yazılı olan çek lehtarı tarafından kaybedildiğinden çeke ulaşılamadığını, avalist konumunda olan müvekkilinin yerleşik içtihatlar gereğince çeki keşide eden ve ciranta ile birlikte çek alacaklısına karşı TTK 818.m. atfı gereğince 724.m. gereğince müteselsil borçlu olduğunu ve zayi nedeni ile iptal davası açma hakkının mevcut olduğunu, diğer müvekkili olan davacı Şirketin çekin keşidecisi olup bedeli olan çekin kaybı nedeni ile çek borcunun çekin ibrazı üzerine yeniden ödenme riski nedeni ile çek iptali davası açmakta hukuki yararının bulunduğunu beyanla dava konusulll ... Şubesine ait 8356544 seri numaralı, 16/01/2022 keşide tarihli ve keşide yeri Ankara olan 330.000 USD bedelli çeke ilişkin tedbiren ödeme yasağı konularak çekin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Talep, 6102 sayılı TTK’nın 757 v.d.m. gereğince çekin zayi nedeni ile iptali istemine ilişkindir.
Dosyamıza örneği sunulan dava konusu çekin incelemesinde; dava konusu çekin ... ... Şubesine ait 16/01/2022 keşide tarihli ve keşide yeri Ankara olan 330.000 USD bedelli çekin keşidecisinin davacı Şirket, avalistinin ise; ... olduğu, çekin arka yüzünde cir edilemeyeceği ve sadece lehtar tarafından tahsil edileceği yönünde kayıt yer aldığı anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere; 6102 sayılı TTK’nın 702. Maddesi gereğince; "(1) Aval veren kişi, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olur. (2) Aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da aval verenin taahhüdü geçerlidir. (3) Aval veren kişi, poliçe bedelini ödediği takdirde, poliçeden dolayı lehine taahhüt altına girmiş olduğu kişiye ve ona, poliçe gereğince sorumlu olan kişilere karşı poliçeden doğan haklarını iktisap eder."
Yine, TTK 757. maddesi ise; "(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." hükmünü içermektedir.
Bu bağlamda, tüm dosya kapsamı incelendiğinde; talepte bulunan davacı Şirketin dava konusu çekin keşidecisi olduğu, 6102 sayılı T.T.K.'nun 818/1-s maddesi yollaması ile uygulanması gereken 757 ilâ 763 üncü maddeleri ve 764 üncü maddenin birinci fıkrasına göre zayi nedeniyle çek iptali istemlerinde, işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle bu tür istemde bulunma yetkisinin lehdar ve hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal isteminde bulunma hakkının mevcut olmadığı, diğer davacı ...’un ise; dava konusu çekte aval veren taraf konumunda olup avali keşideci olan diğer davacı Şirket lehine verdiği ve dava konusu çekte kimin için taahhüt altına girmiş ise; onun gibi sorumlu olduğu, bu nedenle de çekteki aval şerhi nedeniyle sorumlu olan davacı tarafın meşru hamil sıfatının bulunmadığı ve keşideci gibi sorumluluğunun bulunduğundan, 6102 sayılı TTK 757. M. kapsamında keşidecinin de zayi nedeniyle iptal davası açma sıfatının bulunmadığı sonucuna varılmakla; davanın reddine dair aşağıdaki karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi ekli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 80,70-TL olup davacılar tarafından peşin yatırılmakla başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacılar tarafından yapılan giderlerin kendileri üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/01/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza