T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/466 Esas
KARAR NO : 2024/278
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - (T.C....)
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVALI : ... - (...
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ : 06/07/2023
KARAR TARİHİ : 03/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının "..." adresinde yer alan taşınmazın maliki ve davalı kooperatifin üyesi olduğunu, davalı kooperatifin 12.04.2023 tarihli yönetim kurulu toplantısında alınan 16 nolu karar ile müvekkil davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına karar verdiğini, kooperatif ortaklığından çıkarılma kararının müvekkili davacıya 18.04.2023 tarihli ihtarname ile bildirildiğini ve ihtarnamenin 19.04.2023 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, söz konusu ihtarnamede, müvekkili kooperatif ortaklığından çıkarılma kararının gerekçesi olarak "kendilerine tahsis edilen konutları amacına aykırı biçimde iş yeri olarak kullanmanın" gösterildiğini, ancak müvekkilinin mülkiyeti kendisine ait taşınmazı iş yeri olarak kullanmasında hukuka aykırı bir durumun sözkonusu olmadığını, müvekkilinin davalı kooperatiften edindiği taşınmazı konut olarak edinmiş ise de, daha sonra taşınmaz kütüğünde cins değişikliği yaparak taşınmaz cinsini iş yeri olarak değiştirdiğini, bu nedenle müvekkili davacıyı kooperatif ortaklığından çıkarma kararının gerekçesinin yersiz ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesine aykırı olup yasal dayanaktan yoksun olduğunu beyanla davalı kooperatif Yönetim Kurulu'nun 12.04.2023 tarih ve 16 karar sayılı kooperatif ortaklığından çıkarma kararının iptali ile yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA :
Dava dilekçesi tensip zaptı ekli açıklamalı davetiye ile birlikte davalı kooperatife TK 35.m. gereğince tebliğ edilmiş ise de; davalı yan cevap dilekçesi sunmadığı gibi kendisini vekil ile de temsil ettirmemiştir.
DELİLLER :
- Kooperatif kayıt ve belgeleri
-Tapu kaydı
- Kooperatif Yönetim Kuruluna ait ihraç kararı ve ihtarname ile tebliğ belgesi.
-Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından alınan kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyamıza sunulan davalı ... İşletme Kooperatifi Yönetim Kurulu’nun 12.04.2023 tarih ve 16 karar sayılı yönetim kurulu kararı ile sözkonusu kararı içeren kooperatif ihtarnamesi ve davacıya tebliği birlikte gözetildiğinde; ihraç kararının 19.04.2023 tarihinde davacı kooperatif ortağına tebliğ edildiği, işbu davanın ise; 3 aylık yasal hak düşürücü süre içerisinde 06/07/2023 tarihinde açıldığı saptanmıştır.
Dosyamızda davacı yan delilleri toplandıktan sonra kooperatif mevzuatı alanında nitelikli hesaplama konusunda uzman bilirkişisinden rapor temin edilmiş, dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda özetle; Davacı ...'in 275 numaralı Kooperatif ortaklığına kabulü sırasında mülkiyetine sahip olduğu Kooperatif Sitesi içerisinde ...parselde bulunan taşınmazın niteliğinin "3 Katlı Betonarme Mesken ve Arsası" olduğu, daha sonra, adı geçen kişinin mülkiyetine sahip olduğu bahse konu taşınmazın niteliğinin (cinsinin), kendi isteği üzerine, 17.06.2020 tarihinde tapuya tescille "4 Katlı Betonarme İşyeri ve Arsası" şeklinde değiştirildiği, Kooperatif Anasözleşmesinin "ortaklık şartları" başlıklı 10. maddesinde Site içerisinde bulunan "iş yeri" niteliğindeki taşınmaz sahiplerine ( site içerisindeki genel hizmet tesisleri hariç olmak üzere) Kooperatif ortağı olma imkanı verecek herhangi bir hüküm bulunmadığı,davacının "konut (mesken) maliki" sıfatıyla Kooperatif ortaklığına kabul edilmesine mesnet olan taşınmazın kullanım şeklinin daha sonra tapuda iş yeri olarak değiştirilmesinin, Kooperatif Anasözleşmesinin 6. maddesi hükmü ile 10. maddesindeki ortaklık şartları göz önünde bulundurulduğunda, Kooperatifin kuruluş amacına ve ortak olma gayesine aykırı hale geldiği ve bu durumun, Kooperatif Anasözleşmesinin 10. maddesindeki "Site dahilinde konut maliki, oturma hakkı sahibi, genel hizmet tesislerinden birinin maliki veya kiracısı olmak" şeklindeki ortaklık şartının kaybedilmesi sonucunu doğurduğu, dava konusu konutun niteliğinin değiştirilmesi nedeni ile davacının kooperatiften ihraç kararının 1163 sayılı Kooperatifler kanunu ile ana sözleşme hükümlerine uygun olduğu mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi raporu davacı vekili ile davalı kooperatife tebliğ edilmiş, dosya kapsamındaki verilere ve deliller itibariyle denetime elverişli görülmekle yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir.
Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; açılan davada uyuşmazlığın davacının ortağı olduğu davalı kooperatif ortaklığından ihraç kararının hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Bu bağlamda, konu ile ilgili olarak 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun "Ortaklıktan çıkarılma esasları ve itiraz" başlıklı 16. maddesinde aynen; " (Değişik birinci fıkra: 6/10/1988 - 3476/4 md.) Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.
Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.
Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.
Üç aylık süre içinde,genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmiyen çıkarılma kararları kesinleşir.
" hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, dava dosyasına örneği sunuılan davalı kooperatif Anasözleşmesinin "ORTAKLIKTAN ÇIKARMA" başlıklı 14. maddesinde ise aynen; "Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır.
1- 10 uncu maddede belirtilen ortaklık şartlarından birini kaybedenler.
2- Parasal yükümlülüklerini geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden bir (BİR) AY içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler.
3- Kendisine tahsis edilen konutu amacı dışında kullananlar.
4-Yüz kızartıcı suçtan mahkum olanlar.
Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere on gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.
Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararları kesinleşir.
Ortaklar bu maddede gösterilmeyensebeplerle ortaklıktan çıkartılamazlar.
Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların hak ve yükümlülükleri, çıkarma kararı kesinleşinceye kadar devam eder." hükümleri yer almaktadır.
Kooperatif Ana Sözleşmesinin "Ortaklık Şartları " başlıklı 10. maddesinde ise aynen; "Kooperatife ortak olabilmek için;
1- Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişi veya 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun9'uncu sayılan tüzel kişilerden olmak,
2- Site dahilinde konut maliki, oturma hakkı sahibi, genel hizmet tesislerinden birinin maliki veya kiracısı olmak gerekir." hükümleri yer almaktadır.
Ayrıca, Kooperatif Ana Sözleşmesinin "Amaç ve Faaliyet Konuları" başlıklı 6. maddesinde aynen; "Kooperatifin amacı, ortakların sahip olduğu konutlardan oluşan sitenin ve site sakinlerinin ortak ihtiyaçlarını karşılamak, siteyi geliştirmek ve güzelleştirmektir." hükmü yer almaktadır.
Dosyamızda davacıya davalı kooperatif tarafından davacı ortağa tahsis ve tapusu devredilen taşınmazın celp edilen güncel tapu kaydının incelenmesinde; davacı ortağın 275 numaralı ortak olarak ... taşınmazın niteliğinin "3 Katlı Betonarme Mesken ve Arsası" olduğu, daha sonra, adı geçen kişinin mülkiyetine sahip olduğu bahse konu taşınmazın niteliğinin (cinsinin), sonradan davacının talebi doğrultusunda, 17.06.2020 tarihinde tapuya tescil edilen cins tashihi ile "4 Katlı Betonarme İşyeri ve Arsası" şeklinde değiştirildiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamında davacı ortak tarafından sözkonusu değişikliğin yapılması öncesinde davalı kooperatif tarafından aynı konuta ilişkin olarak cins değişikliğine izin verilmesi yönünde davalı kooperatif tarafından alınan bir izin kararı ve ana sözleşme değişikliğinin varlığı da iddia ve usulen kanıtlanmamıştır.
Değinilen yasa ve ana sözleşme hükümleri çerçevesinde açıklanan tüm maddi ve hukuki olgulara göre; davacı kooperatif ortağının kendisine tahsis edilen konutun tapuda kayıtlı niteliğini cins tashihi yoluyla değiştirerek işyeri olarak tapuya tescil ettirmesi ve fiilen işyeri olarak kullanması açıkça 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16. maddesi ve Kooperatif Ana Sözleşmesinin 10 ve 14.maddesine aykırı olup bu nedenle kooperatif ortaklık niteliğini de kaybettiği anlaşılan davacının ortaklıktan ihracı için yasal yönden gerekli koşulların oluştuğu, bu nedenle de davacının ihracına yönelik olarak alınan dava konusu kooperatif yönetim kurulu kararının hukuka ve ana sözleşme hükümlerine uygun olduğu, dosyamızda anılan kooperatif yönetim kurulu kararının iptali isteminin açıkça hukuki dayanaktan yoksun olduğu kanaatine varılmıştır.
Açıklanan gerekçelerle haklılığı kanıtlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 427,60-TLolup davacı tarafından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/04/2024
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza