T.C. ...4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/509 Esas - 2024/557
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/509 Esas
KARAR NO : 2024/557
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/07/2023
KARAR TARİHİ : 16/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/08/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; ... ...... İşl. Ltd. Şti. Uhdesinde bulunan "...Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında geçmiş dönemlerde davalı taşeron şirketlerde çalışan dava dışı ...'ün işten çıkartılması sonucunda, müvekkili Şirket aleyhine işçilik alacaklarının tahsili talebiyle ...10.İş Mahkemesi'nin 2020/147 Esas sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını,...10. İş Mahkemesi'nin 2020/147 Esas ve 2021/70SK sayılı kararıyla dava dışı işçi lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu 29.413,91 TL ödendiğini, Müvekkili Şirket tarafından ödenmek zorunda kalınan alacak bedellerinin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte Müvekkili Şirkete iadesi için arabulucuya başvurulmasına rağmen davalılarla anlaşmaya varılamadığını, Davalıların, ilgili sözleşmeler, Türk Borçlar Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca Müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan bedellerden sorumlu olduğunu belirterek davanın kabulü ile 29.413,91 TL olarak ödenmiş olan işçilik alacağının, ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsilini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ...Madencilik Tur. İnş. Pey. Nak. Akar. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; Dava dışı işçinin, asıl işveren olarak ...Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı arabuluculuk başvurusunda bulunduğunu ve bu sürecin anlaşma ile son bulduğunu, dava dışı işçiye yapılan 29.413,91 TL ödemenin davacı ... Ltd. Şti.'nın hak edişinden kesildiğini ve müvekkili şirketin arabuluculuk sürecine dahil edilmediğini, Müvekkili şirkete herhangi bir bilgilendirme yapılmaksızın asıl işverenle yapılmış olan arabuluculuk anlaşmasına dayalı olarak açılan işbu davanın haksız olduğunu, Müvekkili şirket tarafından dava dışı işçiye, müvekkili şirkette çalıştığı dönemde işçilik alacakları ile ilgili herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı yönünde müvekkili şirketten bir bilgi alınmamasının savunma hakkının engellenmesi olduğunu, Davanın açılış tarihi dikkate alındığında müvekkili şirkete yönelik alacakların ZAMANAŞIMINA uğramış olduğunu, İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu ve dava dışı işçinin müvekkili şirketteki işten ayrılma tarihinin Aralık 2015 olduğu gözetildiğinde müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Dava dışı işçinin müvekkili şirketteki iş akdini kendi isteğiyle herhangi bir haklı nedeni bulunmaksızın sonlandırdığından ve kıdem tazmınatı şartlarından olan 1 yıl süreli çalışma şartını çalışma döneminde sağlamadığından dolayı kıdem tazminatına hak kazanmadığını, sorumluluğu kabul etmemekle birlikte dava dışı işçinin müvekkili şirket bünyesindeki çalışma dönemi Nisan 2015 - Aralık 2015 tarihleri değerlendirildiğin e çalışmalarından doğmuş işçi alacakları mevcut olsa dahi İş Kanunu uyarınca alacağının ZAMANAŞIMINA uğradığını, Mahkeme aksi kanaatte ise ilgili kıdem tazminatının hesaplanmasında dava dışı işçinin müvekkili şirkette çalıştığı dönemdeki ücretinin dikkate alınması gerektiğini, ihbar tazminatı ve yıllık izin alacaklarından SON ALT İŞVEREN sorumlu olduğundan söz konusu alacak için müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmeler tip sözleşme niteliğinde olduğundan ve tip sözleşmelerde yer alan düzenlemeler, işçilik alacakları açısından sorumluluk doğurmadığından müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı nezdinde dava konusu alacağı karşılar nitelikt bu işler için ayrılmış teminatı bulunduğunu ve teminat nedeni ile davacıya karşı takas mahsup defi'nde bulunduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER :
1-) Dava konusu işçilik alacağı ödemesine ait belgeler ile dava dışı işçinin SGK hizmet döküm cetveli.
2-) Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ve ekleri ile genel ve teknik şartname.
3-) Hesap bilirkişi raporu.
4-) ...10.İş Mahkemesi'nin 2020/147 esas sayılı dosyası
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davadışı işçiye ödenen işçilik alacakları yönünden bu ödemenin davalı şirketlerden rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Dava dışı işçiye yapılan ödemenin tarihleri nazara alınarak davalı ...vekilinin zaman aşımı definin reddine karar verilmiştir.
Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra dava dışı sigortalı işçiye ait sigorta hizmet kayıtları celp edildikten ve ilgili iş mahkemesi dosyası ve ödeme belgeleri celbedildikten sonra dosyamızda SMMM bilirkişisinden hesap bilirkişi raporu aldırılmış alınan bilirkişi raporunda özetle; davacının dosyaya sunduğu sözleşmelerin 8.maddelerinde iç ilişkideki sorumluluğun alt işverenlere ait olduğuna ve ...'ya rücu edilemeyeceğine, kalem halinde sayılan işçilik ödemelerine alt işverenlerin katlanacağına dair hükümlerin bulunduğu, bu hükümler uyarınca sorumluluk oranı konusunda hukuki takdirin Mahkemeye ait olduğu bildirilmiş ve tam sorumluluk ve yarı yarıya sorumluluk ihtimalleri dikkate alınarak alternatifli hesaplamaya dair rapor mahkememize sunulmuştur.
Davacı kurum ile davalılar arasında düzenlenen sözleşmelerde sözleşme süresince yüklenici şirket bünyesinde çalıştırdığı işçilerin işe alınması, işten çıkarılması neticesinde doğabilecek tüm yükümlülüklerin yüklenici şirketlere ait olacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Rücuya dayanak gösterilen İlamda hüküm altına alınan alacaklar; dava dışı işçinin toplam hizmet süresi üzerinden hesaplanan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin ücreti, fazla mesai ücreti, UBGT ücreti ve AGİ alacaklarıdır.İş mahkemesindeki dava, alt işverenlere ihbar edilmiş olup, rücu kapsamına icra ferileri de dahil edilmelidir.
.Kıdem tazminatı alacağı yerleşik Yargıtay kararları uyarınca (23. H.D'nin 2014/5216 E-2015/4986 K) her bir işverenin işçinin kendi çalıştırdığı döneme isabet eden miktarla sınırlı olarak sorumlu olup, son işveren ise yıllık izin ücreti alacağı ve fesih ihbar alacağından sorumludur. (11. H.D'nin 2013/166 E -18061 K). Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
Davalılar ...Ltd Şti ve Yelken Ltd Şti, açısından; bahse konu hizmet alım sözleşmesinin ve eklerinin imza tarihi ile sözleşmede açıkça davalı yüklenici Şirketlerin işçilik alacaklarından hukuki sorumluluğu öngörülmesine göre, davacı kurum, davalı yüklenici Şirketlerden çalıştırdığı işçinin işçilik hakları bağlamında işçiye kıdem tazminatı,fazla mesai ücreti, UBGT ücreti ve AGİ alacakları ödemesi bakımından davalılara rücu hakkını haiz olup, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücret alacağından ise son işveren olan davalı Yelken Ltd Şti den rücu hakkına haiz olup dava konusu ödemenin Mahkememiz’ce de benimsenen bilirkişi raporunda hesaplanan kısmını davalılardan rücuen talep etmekte hukuken haklıdır.
Dava dışı işçinin davalılardan ... Yapı Peyzaj Taşımacılık Araç Kiralama San. Tic. Ltd. Sti'de belirtilen dönemde calısmasının olmadığı görüldüğünden bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Öte yandan yargılama sırasında gerek cevap dilekçelerinde ve gerekse bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde Davalı ...Vekili takas- mahsup def'i ileri sürmüştür Ancak mahkememizce takas def'inin şartlarının oluşmadığı görüldüğünden bu def'iye itibar edilmemiştir. Zira; takas- mahsup def'inde bulunulmasının şartlarından biri de Takas beyanında bulunan tarafın alacağının muaccel olması zorunluluğudur ve davalı alacağının muaccel olmadığı ve ayrıca hangi davalı bakımından ne kadarlık bir miktar için takas beyanında bulunulduğu da açık olmadığından takas defi olumlu değerlendirilmemiştir.
Bu bağlamda, toplanan delillere göre açıklanan gerekçelerle davalılardan Yelken Peyzaj Ticaret LTD Şirketi aleyhine açmış olduğu davanın KABULÜ ile 14.481,04- TL rücu alacağının 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Davacının davalılardan ...madencilik Turizm İnş,. Peyzaj Sanayi Ticaret LTD Şirketi aleyhine açmış olduğu davanın KABULÜ ile 9.219,77- TL rücu alacağının 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... Ltd Şti açısından ise davanın reddi gerektiği kanaatine varılmış olmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;
Davacının davalılardan ... Yapı Peyzaj Taşımacılık Araç kiralama Sanayi Ticaret LTD şirketi aleyhine açmış olduğu davanın REDDİNE,
Davacının davalılardan Yelken Peyzaj Ticaret LTD Şirketi aleyhine açmış olduğu davanın KABULÜ ile 14.481,04- TL rücu alacağının 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacının davalılardan ...madencilik Turizm İnş,. Peyzaj Sanayi Ticaret LTD Şirketi aleyhine açmış olduğu davanın KABULÜ ile 9.219,77- TL rücu alacağının 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 1.619,00 TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 502,32 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 1.116,68-TL harcın davalılar ...ve Yelken den alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, (davalı ...in sorumluluğunun 434,40 TL ile sınırlı olduğunun tespitine, davalı Yelken in sorumluluğunun 682,28 TL ile sınırlı olduğunun tespitine)
4-Arabulucu ücreti olarak yatırılan 3.120.00 TL ücretinin davalılar ...ve Yelken den tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılar ...ve Yelken den alınarak davacıya verilmesine,
6- Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı olmak üzere toplam 810,57 -TL harcın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,(davalı ...in sorumluluğunun 315,31 TL ile sınırlı olduğunun tespitine, davalı Yelken in sorumluluğunun 495,26 TL ile sınırlı olduğunun tespitine)
7-Bu dava kapsamında davacı tarafından yapılan 2.291,00TL posta/tebligat/bilirkişi gideri olan yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,(davalı ...in sorumluluğunun 315,31 TL ile sınırlı olduğunun tespitine, davalı Yelken in sorumluluğunun 495,26 TL ile sınırlı olduğunun tespitine)
8-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; davacı vekili ve davalı ...vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2024