T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/605 Esas - 2024/717
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2023/605 Esas
KARAR NO : 2024/717
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/09/2023
KARAR TARİHİ : 18/10/2024
KARAR Y. TARİHİ : 31/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili tarafından sunulan 06.09.2023 dava tarihli dilekçesinde özetle; “Davalı .... .... .... 62.166,66 Euro bedelli faturalara ilişkin yapılan ödemeler her ne kadar sözleşmede Euro çekler ile ödeneceği kararlaştırılmışsa da borçlu tarafça TL çekler ile ödenmiş ve sözleşmelerin "TL ödeme karşılığı kur + - değerlendirilecektir" hükmüne istinaden sözleşmenin ve faturaların Euro üzerinden düzenlenmiş olmaları da dikkate alınarak borçlu tarafça yapılan TL ödemeler, her bir çeke ilişkin ödeme günündeki TCMB Döviz alış kuru esas alınarak, Euro cinsine çevrilerek Euro olan satış bedelinden mahsup edilmiştir. Davalı/borçlu tarafından verilen çeklerin görüntüleri ekte paylaşılmış olup ödeme tarihleri de aşağıda belirtilmiştir. Belirtilen sebeplerle cari hesapta davalı/borçlunun takibe konu tutarda borçlu olduğu anlaşılmaktadır. Bakiye alacağı sözleşme gereği 3 gün içinde ödemesi gereken davalı taraf bu ödemeyi yapmamış, Davaya konu alacak Euro olarak düzenlenmiş olan satış sözleşmesinden kaynaklanan bakiye 7.266,67 Euro alacaktır. Söz konusu alacak, alacaklıya BK 99. Maddeye uygun olarak fiili ödeme günündeki kur üzerinden talep edilmek sureti ile takibe konulmuştur. “ şeklinde talepte bulunmuştur.
CEVAP:
Davalı vekilinin 30.11.2023 tarihli savunma dilekçelerinde özetle; “Müvekkil Doğan Karataş, bir şahıs şirketi olup, dava konusu sözleşme ile faturalara da bu sıfatıyla taraf olmuştur. Mahkemenizce dava dilekçesi ve tensip zaptı müvekkilin şahsi konut adresine tebliğ edilmiş olup tebligat ise müvekkilin evine temizlik işi için yardıma gelmiş olan ...tarafından teslim alınmıştır. Müvekkilin bu tebligattan haberi olmamıştır. İşbu dava, müvekkil tarafından UYAP vatandaş sistemi üzerinden 27.11.2023 tarihi itibariyle öğrenilmiştir. Tebligatı teslim alan kişi müvekkilin daimi çalışanı olmadığı gibi kendisiyle aynı konutta yaşan birisi de değildir .Müvekkil ile davacı arasında, müvekkilin inşasını gerçekleştirdiği Malatya ve Kahramankazan Devlet Hastaneleri için ayrı ayrı olmak üzere jeneratör tedarik ve kurulum sözleşmesi imzalanmıştır Sözleşmeler kapsamında davacı tarafından 3 adet fatura tanzim edilmiştir. Fatura bilgileri şöyledir.Kahramankazan Devlet Hastanesi İçin- 16.10.2020 Tarihli, TJ32000000000149 Numaralı, 220.069,98 Euro (2.044.252,05 TL) Ft.Malatya Devlet Hastanesi İçin- 22.10.2020 Tarihli, TJ120200000000351 Numaralı, 99.415 Euro (923.008,63 TL)- 02.11.2020 Tarihli, TJ02020000004603 Numaralı, 99.415 Euro (965.916,14 TL) Bedelli İşbu faturaların karşılığı aşağıda belirtildiği şekilde ve dilekçeye ekli çek ve banka havaleleri ile ödenmiştir 25/11/2020 tarihli çek ile - 100.000 TL 25/12/2020 tarihli çek ile - 352.350 TL 25/02/2021 tarihli çek ile - 352.350 TL 25/03/2021 tarihli çek ile - 352.350 TL 25/04/2021 tarihli çek ile - 352.350 TL 15/10/2020 tarihli banka havalesi ile - 300.000 TL 15/10/2020 tarihli banka havalesi ile - 250.000 TL 21/10/2020 tarihli banka havalesi ile - 90.000 TL 25/11/2020 tarihli çek ile - 100.000 TL 25/12/2020 tarihli çek ile - 387.000 TL 25/02/2021 tarihli çek ile - 387.000 TL 25/03/2021 tarihli çek ile - 387.000 TL 25/04/2021 tarihli çek ile - 387.000 TL Yukarıda 3 numaralı başlık altında izah edildiği üzere müvekkil, davacıya olan borcunu sözleşmede belirtilen şartlara uygun olarak ödemiştir. Son olarak davaya konu Kahramankazan Devlet Hastanesi sözleşmesinden kaynaklan bakiye borç, sözleşmenin "Ödeme Planı" başlıklı 5. maddesinde belirtilen, davacı tarafından jeneratörün devreye alınması ve ruhsatının temininden sonra ödeme yapılması hükmüne uygun olarak 21.07.2022 tarihli banka havalesi ile 120.000 TL olarak ödenmiş ve tüm borç kapatılmıştır. Esasında davacı tarafından ileri sürülen bakiye borç iddiası ödemeler arasındaki kur farkından kaynaklanmaktadır. Şöyle ki davacı tarafından bakiye 7.366,67 Euro borcun ödeme tarihi olan 21.07.2022 tarihli kur üzeriden (1 euro = 17,99 TL) ödenmesi istenmektedir. Buna karşılık, Kahramankazan Devlet Hastanesi'ne jeneratör tedarik ve kurulumuna ilişkin 16.07.2020 tarihli sözleşmeden görüleceği üzere, sözleşmede borcun ödeme günündeki kur üzerinden yapılacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Bunun yerine piyasa şartları gereği zaruri olarak döviz üzerinden belirlenen sözleşme bedeli için düzenlenen faturada ödemenin TL karşılığı, kuru sabitlemek suretiyle (1 euro = 9,2891 TL) belirtilmiştir. TBK'nın 99/2. maddesine göre "Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.". Dava konusu sözleşmede ise kur sabitlenmiş ve ödemenin ödeme günü rayici üzerinden veya aynen ödeneceğine dair bir hükme yer verilmemiştir.Açıklanan nedenlerle, öncelikle usulsüz tebligat nedeniyle dava dilekçesi ve eklerinin tebellüğ tarihi olarak belirtilen öğrenme tarihinin kabul edilmesini; bakiye borcu bulunmayan müvekkil açısından davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep ederim.” demişlerdir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Talep; " Davacının, davalı aleyhine ... 8. İcra Müdürlüğü’nün 2022/16012 Esas sayılı dosyası ile başlattığı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın iptali " istemine ilişkindir.
Talep, cevap, .... ... ... ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı’ndan gelen yazı cevapları, ticari defterler, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya ibraz edilen 13/02/2024 tarihli rapor, 13/05/2024 tarihli rapor ve 22/07/2024 tarihli ek rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
13/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;” Davacı taraflarca düzenlenen faturaların Davacı taraf Yasal Defterlerinde yer aldığı, Açılış ve kapanış kayıtlarının Kanun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, Davacı firma lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu, 28.09.2022 Takip tarihi itibari ile Davacının kanuni defterlerine göre davalı taraftan Alacağının 7.366,67 Euro olduğu, Davacı tarafın Davalı TL ödemelerini, ödeme günündeki T.C. Merkez Bankası Döviz Alış Kuru yerine T.C. Merkez Bankası Döviz Kurundan muhasebe sisteminde kayda aldığı, Davacının T.C. Merkez Bankası Döviz Satış kurundan muhasebe sisteminde kayda alması durumunda 6.758,40 Euro Davalı taraftan Alacağı olacağı, Takip tarihi itibari ile 6.758,40 Euro’ nun T.C. Merkez Bankası Döviz Alış kurundan (1 Euro karşılığı 17,7719 TL kur) TL karşılığının 120.109,54 TL olacağı, Davacının düzenlediği ve davaya konu ettiği tüm faturaları Mali idareye süresinde BS formu ile beyan ettiği, Tespit, değerlendirme ve Kanaatine varılmış olmakla birlikte, Yapılan değerlendirmeler sadece usul ekonomisine hizmet etme amacı taşımaktadır, herhangi bir şekilde hukuki görüş beyanı içermemektedir. “ şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.
13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; “Davalının incelenen ticari defterlerinin TTK’nın 64. ve 65. Maddeleri ile HMK’nın 222. Maddesi hükümlerine uygun olduğu, bu defterlere yapılan kayıtların Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ve Tek Düzen Hesap Planı” öngörülerine uygun olarak yerine getirilmiş olduğu,Davalının fatura içeriğine herhangi bir itirazının bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, çeklerin düzenlenme tarihi ile fiili ödeme tarihleri arasındaki farklılık nedeniyle oluşan kur farklarından ileri gelmekte olduğu, Sözleşme uyarınca, davacının davalıya 418.899,98 EU. tutarında 3 adet e-fatura düzenlemiş olduğu, buna karşılık davalının, sözleşmede belirtildiği şekilde değişik tarihlerde 411.550,37 EU. tutarındaki ödemeleri yapmış olduğu ve sonuçta davacının takip tarihi ( 28.09.2022) itibariyle, TCMB döviz alış kuru üzerinden 7.349,61 EU. (1 EU =17.6711 TL.=) 129.875,69 TL. alacaklı olduğu, bu tutara kadar itirazın yerinde olmadığı, dava tarihinde ise, (07.09.2023) (1 EU=28.7117) 211.019,80 TL. alacaklı olduğu, Davacı/alacaklının ticari defter kayıtları üzerinden, mahallinde aldırılan bilirkişi raporunun sonuç bölümünde davacının (takip tarihinde ) 6.758,40 EU (120.109,54 TL.) alacaklı olduğu tespit edilmiş olup, her iki tespit arasında oluşan 591,21 EU. farkın, TL. olarak yapılan ödemelere uygulanan kur farkından ileri gelmekte olduğu tespit edilmiştir.” şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.
22/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; “ TTK’nın 64/5.maddesinden, Vergi Usul Kanununa atıfla, Kanunun 215. Maddesine göre Türk para birimiyle yapılan işlemler, işlemin gerçekleştiği günün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla ilgili para birimine çevrilir. …….” hükmü uyarınca, döviz satış kuru uygulanamaz. Aksi takdirde, ticari defterlere yapılan kayıtlar ile fark ortaya çıkacak olup, bu durumda da ticari defterlerin sahibi lehine delil olma vasfı ortadan kalkacaktır. Sözleşme uyarınca, davacının davalıya 418.899,98 EU. tutarında 3 adet e-fatura düzenlemiş olduğu, buna karşılık davalının, sözleşmede belirtildiği şekilde değişik tarihlerde 412.250,37 EU. tutarındaki ödemeleri yapmış olduğu ve sonuçta davacının takip tarihi ( 28.09.2022) itibariyle TCMB döviz alış kuru üzerinden 6.649,61 EU. (1 EU =17.6711 TL.=) 117.505,92 TL. davalıdan alacaklı olduğu, bu tutara kadar itirazın yerinde olmadığı, dava tarihinde ise, (07.09.2023) (1 EU=28.7117) 190.921,61 TL. alacaklı olduğu, KDV Kanunu ve Genel Tebliğ uyarınca, kur farkları KDV’nin konusunu oluşturmakta olup, lehine kur farkı doğan alacaklının, alacak tutarı üzerinden borçluya kur farkı faturası düzenlemek ve üzerinden kdv hesaplamak zorundadır. Ancak, davanın itirazın iptali davası olduğundan hareketle, bu hususun dava konusu ile doğrudan bir ilgisi bulunmadığı kanaatine varılmıştır. “ şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.
Yukarıda içeriği açıklanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılan 22/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporu dikkate alındığında, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile .... .... ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın 117.505, 92 TL üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden takip talebindeki koşullar ile kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hükmolunan alacak tutarı olan 117.505,92 TL’nin %20'si üzerinden hesaplanan 23.501,18 icra-inkar tazminatının İİK-67/2.madde uyarınca davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Talep olmadığından davalı lehine İİK-67/2.madde uyarınca reddedilen alacağın %20'si oranında tazminata hükmedilmesine yer olmadığına,
4-Alınması gerekli 8.026,82 TL harçtan peşin alınan 1.582,86 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.443,96 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 1000,00-TL tebligat ve posta gideri, 5.500,00-TL bilirkişi ücreti, vekalet harcı 38,40-TL, başvurma harcı 269,85-TL ile 1582,86-TL peşin harç olmak üzere toplam 8.391,11-TL yargılama giderinin HMK 326/2 m gereğince red/kabul oranı gözetilerek 7.468,08-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiye gideri olan 923,02-TL davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 13.638,34 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre 2776,80 TL'sinin davalıdan, 343,20-TL' sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
9-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/10/2024