T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/211 Esas - 2025/450
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/211 Esas
KARAR NO : 2025/450
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ....
VEKİLİ : Av...
DAVALI :...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/03/2024
KARAR TARİHİ : 29/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (RES katkı payı Anlaşmasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı Şirket kurmuş olduğu .... sayılı KDV Dahil 736.347,30 TL, fatura düzenlenmiş ve Müvekkil Şirkete gönderildiğini, müvekkil Şirket tarafından bu üst yazı ve faturaya ilişkin 24.01.2024 tarih ve 24/022 sayılı cevap yazılmış, ilgi yazıda yer alan hesap yöntemine ve faturada Anlaşma, mevzuat ve onanarak kesinleşmiş emsal kararlara aykırı hesaplamadan kaynaklanan fazla tutara itiraz edildiği ve faturanın iade edildiğini, bu kapsamda, davalı ... tarafından düzenlenen 736.347,30 TL faturanın, Anlaşma ve kesinleşmiş mahkeme kararlarına istinaden hesaplanan 118.663,92 TL 31.01.2024 tarihinde ödenmiş, bakiye miktar olan 617.683,38 TL için işbu Menfi Tespit Davası açıldığını beyan ederek Fuatres tesisi için 2023 yılı RES Katkı payı bedeli olarak Davalı Tarafa KDV dahil 617.683,38TL borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İdari yargı yolunun görevli olduğunu, davacı firma ile Teşekkülümüz arasında .... katkı payı tutarının, Yarışma Yönetmeliği ve bu Yönetmeliğin (aynı tarihte yayımlanan) ekleri, teklif mektubu formu ve RES katkı payı anlaşması hükümleri bir bütün halinde değerlendirilerek hesaplanmasının konuya ilişkin mevzuatın gereği olduğu, Teşekkülümüzce düzenlenen dava konusu RES katkı payı faturasının hukuka aykırılığı bulunmadığını beyan ederek öncelikle davanın usulden reddine; aksi kanaat halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, RES katkı payı alacağına ilişkin fatura konusu alacak nedeni ile borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar etmiş, davalı vekili ise; yargı yolu yönünden görevsizlik itirazını tekrar etmiştir.
Dosyamızda davalı ... vekilinin yasal süresinde sunduğu olumlu görev uyuşmazlığı talebi üzerine dosya Danıştay Başsavcılığı tarafından sözkonusu talep yerinde görülmekle Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından verilen 03/03/2025 tarih, 2025/38 esas, 2025/201 karar sayılı karar ile dosyamızda davanın çözümünde adli yargı mercilerinin görevli olduğu kesin nitelikte tespit edilmekle; davaya bakmaya görevli Mahkememiz tarafından yargılamaya devam olunmuştur.
Davacının ticari defterlerinin incelenmesi için alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacının incelenen ticari defterlerinin tasdiklerinin süresinde olduğu, TTK hükümlerine uygun olarak tutulduğu, Dava konusu uyuşmazlığa konu olan faturanın davacının ticari defter kayıtlarında mevcut olduğu, Dava konusu 17.01.2024 tarih ve .... nolu 736.347,30 TL tutarlı faturanın davacının ticari defterinde ....yevmiye numarası ile kayıtlı olduğu, Dava konusu faturanın 118.663,32 TL tutarlı kısmının davalı tarafa ihtirazı kaydı ile ödemesi yapıldığı bildirilmiştir.
Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiş, dosyamıza sunulan ve alternatifli hesaplamaları içeren raporda özetle; Davacı tarafından davalıya sunulan teklif mektubunda güncelleştirmeden bahsedilmekte iken, taraflar arasında imzalanan sözleşmede herhangi bir güncelleştirmeden bahsedilmediği, taraflarca yapılan farklı hesaplamaların bu husustan kaynaklandığı, Yargıtay ve BAM kararları doğrultusunda sözleşmede yer alan birim fiyatın sabit olduğu yönünde kanaat oluşması durumunda davacının 17.01.2024 tarihli fatura kapsamında dava değeri olan 617.683,38-TL tutarında borçlu olmayacağı, Şayet Sayın Mahkeme tarafından ilgili sözleşmede yer alan birim fiyatın geçici kabul tarihinde güncellenerek 20 yıl boyunca yapılacak güncellemelerde bir önceki yıla ait güncellenmiş birim fiyatların esas alınması gerektiği yönünde kanaat oluşması durumunda davacının 179.569,14-TL borçlu olmayacağı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, mevcut deliller ve dava konusu faturanın düzenlenmesine dayanak veriler itibariyle dosya kapsamı itibariyle denetime elverişli görülmekle; Mahkememiz'ce ek rapor alınmasına gerek görülmemiştir.
Dosyamız kapsamında sunulan RES katkı payı anlaşmaları ve fatura ile ödeme dekontlarına davacı ve davalı Şirket arasında "RES Katkı Payı Anlaşması" mevcut olduğu, davalı ... tarafından davacının üretim lisansı kapsamında düzenlenen ve 17.01.2024 tarihli .... fatura numaralı işbu dava konusu faturada RES Katkı Payı Tutarının KDV dahil toplam 736.347,30-TL olarak hesaplandığı, söz konusu tutarın ödenmesinin talep edilmesi üzerine davacı Şirket tarafından 118.663,92-TL’lik kısmının 31/01/2024 tarihinde ödendiğini anlaşılmıştır.
Bu durumda, uyuşmazlığın konusu miktar değinilen faturanın davacı tarafından ödenmeyen 617.683,38-TL bedelli kısmına yönelik olduğu tartışmasızdır.
Konu ile ilgili olarak taraflar arasındaki RES Katkı Payı Anlaşmasının 3. Maddesi incelendiğinde aynen;"Şirketin bağlantı hakkı kazandığı RES projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 0,07 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas RES Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır.
Toplam Res Katkı Payı Tutarı=kr x E x TÜFE
Kr=Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş,
E=Bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi Üretimi (kWh)
TÜFE=Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi." düzenlemesine yer verildiği görülmektedir.
Dosya kapsamında tarafların iddia ve savunmaları gözetildiğinde; yargılama konusu uyuşmazlık, her yıl yapılacak güncelleştirmede esas alınacak RES Katkı Payı hesaplaması birim fiyatının teklif mektubuna göre mi yoksa RES Katkı payı sözleşmesine göre mi yapılacağı ve TÜFE artışlarının kümülatif olarak hesaplanıp hesaplanmayacağı noktalarında toplanmaktadır.
Bilindiği üzere; Türk Borçlar Hukukuna göre sözleşmeye bağlılık ve sözleşme serbestisi ilkeleri bulunmakta olup bu ilkelere göre sözleşmenin aynen uygulanması esastır. Sözleşme öncesi yapılan teklifler icap mahiyetinde olup sözleşme imzalandıktan sonra artık icaplar değil sözleşme hükümleri geçerlidir. Taraflar arasında düzenlenen RES Katkı Payı anlaşmasının 3.maddesinde katkı payının nasıl hesaplanacağı açık bir şekilde düzenlenmiş olup, söz konusu düzenleme aynı zamanda yönetmeliğe de uygundur. Yani sözleşme yasa ve ahlaka da aykırı olmadığı için geçerli olup tarafların anayasası sayılan sözleşme hükümlerinin uygulanması gerekir.
Sözleşme ve yönetmeliği göre RES Katkı Payı hesaplama formülü toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr X E x TÜFE olup buna göre sözleşmede belirtilen davacının kWh başına ödemeyi taahhüt ettiği kuruş cinsinden katkı payı bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi ve TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksinin çarpılması sonucu bulunacak miktarın katkı payı olarak alınması gerekir. Sözleşme ve yönetmelikte enflasyondaki yıllık fiyat artışlarının kümülatif olarak hesaplanacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle, sözleşme hükümleri esas alınarak birim fiyat tespit edildikten sonra sözleşme dönemi içerisinde düzenlenen dava konusu fatura yönünden önceki yılları da kapsar şekilde kümülatif olarak değil; sadece fatura konusu yıla ilişkin TÜFE endeksi esas alınarak güncelleme yapılarak davacı Şirketin davalı kuruma ödemesi gereken RES Katkı payı miktarının tespiti zorunludur. (Nitekim, ... Bölge Adliye Mahkemesi 23.H.D. Başkanlığı'nın 2017/1552 esas, 2019/272 karar sayılı ilamı da bu doğrultudadır)
Bu bağlamda, değinilen sözleşme hükümleri ve emsal kararlar çerçevesinde yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu RES katkı payının hesaplanmasında taraflar arasında imzalanan RES katkı payı anlaşması hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Zira, sözleşmenin bağlayıcılığı ilkesi gereğince davacı Şirket ve davalı kurum yönünden imzaladıkları RES katkı payı anlaşması hükümleri ile bağlı olup sözleşme ile bağlılık (pacta sund servanda) ilkesi gözetildiğinde; RES katkı payı anlaşması hükümleri uygulanarak katkı payının tespiti gerekmektedir. Daha açık bir anlatımla, sözleşme hükmü haline dönüştürülmediği anlaşılan ve hukuken icap olarak kabulü gereken teklif mektubundaki hesaplama formülünün RES katkı payının hesaplanmasında esas alınması hukuken mümkün değildir. Taraflar arasında düzenlenen RES Katkı Payı anlaşmasının 3.maddesinde katkı payının nasıl hesaplanacağı yoruma imkan vermeyecek netlikte ve açık bir şekilde düzenlenmiş olup söz konusu düzenleme, aynı zamanda yukarıda değinilen yönetmelik hükümlerine de uygundur. Bu çerçevede sözleşme ve yönetmeliğe göre RES Katkı Payı hesaplama formülü toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr X E x TÜFE olup buna göre sözleşmede belirtilen davacının kWh başına ödemeyi taahhüt ettiği kuruş cinsinden katkı payı bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi ve TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi çarpılması sonucu bulunacak miktarın katkı payı olarak alınması gerekir.
Yukarıda değinilen sözleşme ve yönetmelik hükümleri arasında enflasyondaki yıllık fiyat artışlarının kümülatif olarak hesaplanacağına dair açık ve tarafları bağlayıcı nitelikte bir hüküm yer almamaktadır. Aksine, anlaşmada her yıl bir önceki yılın birim fiyatı esas alınarak güncelleme yapılacağı öngörülmekte olup RES katkı payı anlaşmasının 1.maddesi gereğince tesisin ilk devreye girdiği tarihten itibaren 20 yıl süre ile RES Katkı Payının ...’a ödenmesi öngörülmektedir. Bu itibarla, Mahkememiz’ce açıklanan gerekçelerle; dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda yer alan alternatif hesaplamalardan bilirkişi raporunun sonuç kısmında 3 nolu bendinde belirtilen hesaplama yöntemi ve ulaşılan sonuç, değinilen anlaşmanın 3. maddesine uygun hesaplamayı içermekle benimsenmiş olup söz konusu hesaplama doğrultusunda; davacı şirketin davalı ... tarafından tanzim edilen dava konusu 17.01.2024 tarih ve .... no’lu 736.347,30 TL bedelli RES katkı payı fatura konusu alacağın 118.663,92 TL'lik kısmından hukuken sorumlu olduğu, bakiye 617.683,38-TL’lik kısmından ise; davalı ...'ın davacıdan talep edebileceği RES Katkı Payı alacağı bulunmadığından, davacının hukuken sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle haklılığı kanıtlanan davanın kabulü ile; davalı tarafından tanzim edilen dava konusu 736.347,30 TL bedelli RES katkı payı faturasının KDV dahil 617.683,38-TL’lik kısmı yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; davalı tarafından tanzim edilen dava konusu 17.01.2024 tarih ve .... no’lu 736.347,30 TL bedelli RES katkı payı faturasının 617.683,38-TL’lik kısmı yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 42.193,95-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 10.548,49-TL harcın mahsubu ile bakiye 31.645,46-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma ve 10.548,49-TL peşin harç olmak üzere toplam 10.976,09-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 96.652,51-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan toplam 18.274,99-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
7-6325 sayılı yasanın 11 ve 13 m.delaletiyle 18/a maddeleri gereğince maktu 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/05/2025
Katip ....
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır