T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/903 Esas - 2025/642
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/903 Esas
KARAR NO : 2025/642
HAKİM : ...
KATİP : ....
DAVACI : ... ....
VEKİLİ : Av....
DAVALI : ... .....
VEKİLİ : Av. ....
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/12/2024
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili, müvekkilinin davalı idare ile ... Makine Fabrikası çatı kaplamalarının sandviç çatı paneli olarak yenilenmesi için 10/07/2024 tarihinde 13.681.642,00 TL bedel karşılığında anahtar teslimi götürü bedel üzerinden sözleşme akdedildiğini, işin yer tesliminin 16/07/2024 tarihinde yapıldığını ve 09/07/2024 tarihli 821.000,00 TL tutarlı teminat mektubu davalı idareye teslim edildiğini, idarenin sözleşmeyi haksız fesih üzerine müvekkilinin nakit olarak teminat bedelini yatırdığını ve idarece teminat tutarı ve güncellemesi yapılması nedeniyle 25.088,08 TL bedelin de teminat güncellemesi çerçevesinde nakit olarak yatırıldığını, davalı tarafça müvekkiline 03/10/2024 tarihinde ihtar gönderilerek "iş programının gerisinde olunduğundan" bahisle süresinde işinin bitirilmesi halinde işin feshedileceğinin bildirildiğini, 21/10/2024 tarihli yazı ile de 17/10/2024 tarihi itibariyle sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, müvekkilinin yer tesliminden itibaren üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, malzeme üretimi için anlaşmalar yaptığını ve malzeme tedariki için yeni bir firma arayışına girdiğini piyasa ve şartları ve deprem nedeniyle yaşanan aksaklıklara rağmen işe devam ettiğini, iş kapsamında ... Ltd. Şti. İle Pır Yalıtımlı Sandviç panel malzemesinin temini için firmanın taahhütlerini yerine getirmediğini, söz konusu firmaya 19/09/2024 tarihinde ihtarlar yapıldığını, müvekkili ile akdedilen sözleşmenin işin henüz süresi dolmadan haksız şekilde feshedildiğini, iş programının iş yapma ve ödemeler noktasında konduğunu, iş programının gerisinde kalma durumunun doğrudan fesih sebebi olamayacağını, sözleşmede ayrıca işin geç bitirilmesi halinin de düzenlendiğini bu nedenle feshin haksız olduğunu, süre uzatım imkanının elinden alındığını, fesih işlemi haksız olduğundan davalıya verilen teminatın da gelir kaydedilmesinin mümkün olamayacağını, davalı tarafça yüksek fen kurulundan görüş alınmaksızın yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin haksız fesih nedeniyle uğradığı zararların ve mahrum kaldığı karın da tazmin edilmesi gerektiğini ileri sürerek ,Öncelikle idarenin kusuru, mücbir sebep ve ifa imkansızlığı nedenleriyle sözleşmenin feshinin haksız olduğunun tespiti ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğranılan kesin teminat bedeli karşılığı olarak şimdilik 500,00 TL'nin, teminat güncelleme bedeli karşılığı olarak şimdilik 500,00 TL'nin, kesin ve geçici teminat mektupları bankaya yatırılan komisyon ücretleri için şimdilik 250,00 TL.'nin, sözleşmeye ait damga vergisi için şimdilik 250,00 TL.'nin, karar pulu ödemesi için şimdilik 250,00 TL.'nin, KİK Katılım Payı için şimdilik 200,00 TL.'nin, müvekkilinin dava konusu iş için yaptırmış olduğu allrisk sigorta poliçesine ödemesi için şimdilik 50,00 TL'nin ve dava konusu işin yapılamaması sebebiyle müvekkilin mahrum kaldığı kar karşılığı olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin sözleşme fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesine talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Taraflar arasında 2024/750167 ihale kayıt numaralı ... Makine Fabrikası 3,4 ve 5. Holların çatı kaplamalarının sandviç panel olarak yapım işi ihalesinin açık ihale usulü ile 24/06/2024 tarihinde yapıldığını, 27/06/2024 tarihli ve 40 numaralı ihale komisyonu kararı ile 13.681,6842,00 TL bedelli anahtar teslim götürü bedel karşılığı davacı şirkete işin ihale edildiğini, 10/07/2024 tarihinde taraflarca sözleşme akdedilerek iş yerimi tesliminin 16/07/2024 tarihinde yapıldığını, işin 120 gün içerisinde tamamlanmasının karşılaştırıldığını, yapılan iş programı gereği panel temin sonrası demontaj işine başlama tarihi olarak belirlenen 19/08/2024 tarihinde çatı paneli ve montaj malzemeleri iş sahasında olmadığından işe başlanamadığını, 20/08/2024 tarihinde bu hususun tutanak altına alındığını ve davacı yükleniciye yönelik ihtar yazısı yazıldığını, davacı yüklenicinin 03/09/2024 tarihinde bayiden kaynaklı tedarik sorunu yaşandığının bildirdiğini, bunun üzerine revize iş programı hazırlandığını işe başlama tarihi olarak 16/09/2024 tarihi olarak belirlendiğini, yine işe başlanmamış olması nedeniyle 18/09/2024 tarihinde tutanak tutulduğunu ve işe başlanması yönünden davacıya ihtar yazısı gönderildiğini, 01/10/2024 tarihi itibariyle ihtardan sonra da gerekli malzemelerin iş yerine getirilmemesi nedeniyle ve işin fiilen bitirilmesinin fen ve sanat kuralları çerçevesinde mümkün olmadığının tespiti üzerine 03/10/2024 tarihli ihtar ile 10 günlük son süre tanınarak sözleşmenin feshedileceğinin ve kanunun ceza ve yasaklama ile ilgili hükümlerinin ihtaren bildirildiğini, buna rağmen gereğinin yapılmadığını, sözleşme gereğince alt yüklenici ile çalıştırılmanın öngörülmediğini, müvekkili idarenin bu yönüyle bir onayının bulunmadığını, 14/10/2024 tarihi itibariyle işe başlanmaması nedeniyle sözleşmenin feshinin haklı olduğunu, davacının aksi yöndeki iddialarının dinlenemeyeceğini, 15/10/2024 tarihi itibariyle sözleşmenin fesh edilmesinin Kamu İhale Sözleşme Kanunun ihalelere katılmanın yasalanmasına dair hükümlerinin uygulanmasına dair kararın hukuka uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
1-2024/750167 İhale Kayıt Numaralı ... Makine Fabrikası 3, 4 ve 5. Hollerin Çatı kaplamalarının Sandviç Panel Olarak Yenilenmesi ihalesi sonrası akdedilen 10/07/2024 tarihli yapım işi sözleşmesi ve teknik şartnamesi,
2-16/07/2024 tarihli işyeri teslim tutanağı,
3-10/08/2024 tarihli tutanak (davacı tarafından işe başlanmadığına dair)
4-20/08/2024 tarihli tutanak (davacı tarafından işe başlanmadığına dair)
5-27/08/2024 tarihli 10/08/2024 tarihi itibariyle işe henüz başlanmadığının ve derhal demontaj çalışmasına dair davalı şirket tarafından davacıya yapılan ihtar,
6-03/09/2024 tarihli davacı tarafından davalıya tedarik sorunu yaşandığına dair yapılan bildirim
7-18/09/2024 tarihli tutanak (davacı tarafından işe başlanmadığına dair)
8-19/09/2024 tarihli ... 27. Noterliğinin 16099 nolu ihtarnamesi, (davacının dava dışı Eternal Mühendislik Ltd. Şti.'ye gönderdiği ihtarname ve tebliğ mazbatası)
9-24/09/2024 tarihli davalı tarafça davacıya gönderilen işe başlanmasına dair ihtar
10-01/10/2024 tarihli tutanak (davacı tarafından işe başlanmadığına dair)
11-03/10/2024 tarihli davacı tarafından davalıya gönderilen ihtarda 01/10/2024 tarihinde işin başlanmasına dair ihtarname düzenlendiği,
12-14/10/2024 tarihli yüklenici davacının henüz işe başlamadığına dair tutanak,
13-17/10/2024 tarihli davalı tarafından davacıya gönderilen yazılı ihtar, (usulüne uygun şekilde ileri sürülen mücbir sebeplere ilişkin olarak ilgili mevzuatta yer alan bir süre uzatım talebi olmadığından yüksek fen kuruluna gönderilmesi gereken süre uzatımına ilişkin bir sözleşme anlaşmazlığı bulunmadığı ve sözleşmenin 26. Maddesi ile yapı işleri şartnamesinin 47. Maddesi gereğince işlem yapılacağına ilişkin bildirim)
14-17/10/2024 tarihli 89 karar numaralı sözleşmenin feshi kararı
15-21/10/2024 tarihli davalı tarafından davacıya gönderilen sözleşmenin feshedildiğine dair kararı
16-10/12/2024 tarihli 102 karar numaralı ihalelere katılmaktan yasaklama kararı
17-Taraflar arasında düzenlenen ihtarname ve cevabi ihtarnameler,
18-Bilirkişi raporu
19-Teminatlara ilişkin banka dekontları,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; taraflar arasındaki ... Makine Fabrikası Çatı Kaplamalarının Sandviç Çatı Paneli Olarak Yenilenmesi İşine ilişkin sözleşmenin haksız olarak feshedildiği iddiası ile haksız feshin tespiti, kesin teminat ve teminat güncelleme bedelinin iadesi ve uğranılan diğer zararların tazmini ve mahrum kalınan kar payı bedeli istemlerine ilişkindir.
25/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda; " ... Davacı tarafın ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdikleri içerisinde yapıldığı, ...Kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, ticari defter kayıtlarının, 19.12.2012 tarih 28502 sayılı resmi gazetede yayımlanan, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı'nca yürütülen ticari defterlere ilişkin tebliğe uygun ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerinde yer alan usul ve esaslara uygun olduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığının davalıya ait kayıt incelemesi yapılmadığından tespit olunamadığı, (6100 Sayılı HMK. Madde 222) İş bu sebeple, ticari defterlerin sahibi lehine delil niteliğine ait değerlendirmesinin nihai karar takdirinin Sayın Mahkeme'nize ait olduğu, 10.07.2024 tarihinde 13.681.642,00 TL bedel ile anahtar teslimi götürü bedel sözleşmesi yapılan ve 16.07.2024 tarihinde idarece yer teslimi yapılan işe ait davacı şirket tarafından imalat yapılmadı. Bu sebeple; hakediş tanzim olunmadığı, davacı yüklenici ... ... İnşaat Limited Şirketi” nin mali durumu itibariyle geride kalan sürede işin bitirilip tamamlanmasına imkânı bulunduğunun tespit olunduğu, Bu tespitin; Bilanço Kontrolü ile rasyo oran analizleri hesaplanarak yapıldığı, davacı yüklenici ... ... İnşaat Limited Şirketi” nin mali durumu itibariyle geride kalan sürede işin bitirilip tamamlanmasına imkânı bulunduğunun mevcut olduğu, Teknik ve Mevzuat Yönünden; Davalı İdare ... ... Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü ile davacı şirket arasında 2024/750167 İhale Kayıt Numaralı “... Makine Fabrikası Çatı Kaplamalarının Sandviç Çatı Paneli Olarak Yenilenmesi İşi” ne ait sözleşmenin 10/07/2024 tarihinde imzalandığı, Dava konusu işin İşyeri Teslim Tutanağının 16/07/2024 tarihinde düzenlendiği, işin bitim tarihinin 12/11/2024 olarak belirlendiği, Dava konusu İşe ait iş programında panel temin süresi sonrası demontaj işine başlama tarihinin 19/08/2024 olarak belirlendiği, çatı paneli ve montaj malzemelerinin iş sahasında olmadığı için işe başlanamadığının davalı İdare tarafından düzenlenen 20/08/2024 tarihli tutanak ile tespit edildiği ve davalı İdarenin 27.08.2024 tarihli, 483780 sayılı yazısı ile Yüklenici davacının bilgilendirildiği, davalı İdare tarafından düzenlenen 20/08/2024, 18/09/2024, 01/10/2024, 14/10/2024 tarihli tutanaklar ile dava konusu yapım işine ait malzemelerin getirilmediği ve işe başlanılmadığının tespitinin yapıldığı, teknik olarak işin kapsam ve projeleri incelendiğinde İşin bitim tarihi olan 12/11/2024 tarihinden önce tamamlanmasının mümkün olmayacağı, davalı İdarenin 17/10/2024 tarihli ve 504763 sayılı yazısı ile taraflar arasındaki sözleşmenin 26'ncı maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47'nci maddesi gereği işlem yapılacağının bildirildiği, dava konusu yapım işi ihale süreci ve fesih kararı arasında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Mücbir sebepler” başlıklı 10'uncu maddesinde sayılan mücbir sebeplerin oluşmadığı ve davacı şirket tarafından dava konusu işe fiili olarak başlanmadığı, Davalı İdare tarafında tesis edilen fesih işlemlerin Yapım İşleri Genel Şartnamesinde “Sözleşmenin feshi ve tasfiye durumları” başlıklı 47'nci maddesine uygun olduğu, " şeklinde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve bilirkişi heyetinden alınan rapor doğrultusunda somut uyuşmazlık ele alınmakla; taraflar arasında ... Makine Fabrikası çatı kaplamaları sandviç çatı paneli olarak yenilenmesi işine ait sözleşme akdedildiği, sözleşmenin 10/07/2024 tarihinde imzalandığı, iş yeri teslim tutanağından 16/07/2024 tarihinde iş yeri tesliminin yapıldığı, taraflar arasında işin bitim tarihinin 12/11/2024 olarak belirlendiği, dava konusu İşe ait iş programında panel temin süresi sonrası demontaj işine başlama tarihinin 19/08/2024 olarak belirlendiği, çatı paneli ve montaj malzemelerinin iş sahasında olmadığı için işe başlanamadığının davalı İdare tarafından düzenlenen 20/08/2024 tarihli tutanak ile tespit edildiği ve davalı İdarenin 27.08.2024 tarihli, ... sayılı yazısı ile Yüklenici davacının bilgilendirildiği, davacının 03/09/2024 tarihli yazı ile bayiden kaynaklı tedarik sorunu yaşadığını idareye bildirdiği, taraflar arasında revize iş programı yapıldığı, bu defa demontaj işine başlama tarihinin 16/09/2024 olarak belirlendiği, 18/09/2024 tarihinde çatı paneli ve montaj malzemelerinin işe gelmediği için işe başlanmadığına yönelik tutanak tutulduğu, ve 24/09/2024 tarihinde davalı tarafça davacıya gönderilen 24/09/2024 tarihli yazı ile en kısa zamanda işe başlanılması hususun davacıya ihtar edildiği, yine 01/10/2024, 14/10/2024 tarihli tutanaklar ile dava konusu yapım işine ait malzemelerin getirilmediği ve işe başlanılmadığı tespitine yer verildiği ve davalı tarafından davacıya işe başlanmasına yönelik ihtarat düzenlendiği, ihtarata rağmen davacının işe başlamadığı, davalı İdarenin 03/10/2024 tarihli yazı ile 01/10/2024 tarihi itibariyle gerekli malzemelerin iş yerine getirilmediği ve işe başlanmadığı tespiti nedeniyle 10 gün içinde sözleşme ve eklerine uygun olarak gerekli tüm malzemelerin temin edilerek iş yerine getirilmesi ve işe başlanması ve fen ve sanat kurallarına göre sözleşme süresinde işin tamamlanması gerekerektiği aksi halde sözleşmenin feshedileceği ve yasa gereğince ceza ve yasaklamaya ilişkin hükümlerin uygulanacağının bildirildiği, 14/10/2024 tarihinde tutulan tutanak ile davacının yapılan ihtara uymadığının tespit edildiği, 17/10/2024 tarihli ve ... sayılı yazısı ile taraflar arasındaki sözleşmenin 26'nci maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47'nci maddesi gereği işlem yapılacağının bildirildiği, yazıda davacı tarafça ileri sürülen mücbir sebeplere ilişkin ilgili mevzuatta yer alan usulüne uygun bir başvuru olmadığı için yüksek fen kuruluna gönderilmesi gereken süre uzatımına ilişkin bir sözleşme anlaşmazlığının mevcut bulunmadığı hususuna yer verildiği görülmüştür. Davalının 10 günlük süre tanıyarak işin tamamlanması gerektiğine ve hukuki sonuçları açıkladığı ihtarı davacıya tebliğ ettiği dava konusu yapım işi ihale süreci ve fesih kararı arasında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Mücbir sebepler” başlıklı 10'uncu maddesinde sayılan mücbir sebeplerin oluşmadığı ve davalının davacıya süre tanıyarak yazılı ihtarlarına rağmen davacı şirket tarafından dava konusu işe fiili olarak başlanmadığı, iş planına uygun hareket edilmediğive bilirkişi marifetiyle yapılan inceleme neticesinde teknik olarak işin kapsam ve projeleri incelendiğinde işin bitim tarihi olan 12/11/2024 tarihinden önce tamamlanmasının mümkün olmayacağına yönelik tespiti hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşme gereğince belirlenen iş programına davacı- yüklenicinin uymadığı ve işe başlamadığı anlaşılmakla, davacı- yüklenicinin temerrüde düştüğü bu nedenle sözleşmenin feshi bakımından davalının haklı olduğu kanaatine varılmakla, davacının haksız fesih iddasına dayalı kesin teminat bedeli , teminat güncelleme bedeli, kesin ve geçici teminat mektupları için bankaya yatırılan komisyon ücretleri , sözleşmeye ait damga vergisi bedeli, karar pulu bedelinin KİK Katılım Payı bedelinin , dava konusu iş için yaptırılan allrisk sigorta poliçe bedeli ve işin yapılamaması sebebiyle mahrum kalınan kar karşılığı bedelleri istemlerinin de hukuka uygun olmadığı kanaatine varılmakla, bu istemlerin ayrı ayrı reddi ile davanın tümden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL'nin düşümü ile 187,80 TL bakiye harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-A.A.Ü.T.'nin 13/2 maddesi uyarınca belirlenen 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.600,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/09/2025
Katip ....
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır