T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/741 Esas - 2025/837
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/741 Esas
KARAR NO : 2025/837
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av....
Av..
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ..
DAVA : Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti
DAVA TARİHİ : 14/07/2016
KARAR TARİHİ : 04/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili, Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından 2013/52757 ihale sayısı ile ihaleye çıkarılan .... Ve Tic. A.Ş adi ortaklığına ihale edildiği ve 08.07.2013 tarihli birim fiyat sözleşmesinin imzalandığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin, davalı Bölge Müdürlüğü’nün 15.04.2016 tarih ve 1498 sayılı oluru ile haksız şekilde feshedildiğini ve müvekkili şirketin sözleşmenin teminatı olarak davalıya verdiği teminatın davalı tarafından irat olarak kaydedilip nakde çevrildiğini ileri sürerek, banka teminat mektuplarının iptaline ve teminat mektuplarının konusunu teşkil eden borçtan dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne , yargılama süreci sonuçlanıncaya kadar ; ... Sayı ve 6.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının nakde çevrilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve ilgili banka şubesine müzekkere yazılmasına, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle teminat mektuplarının tarafımıza iadesine mümkün olmaması halinde teminat tutarının nakde çevrildiği tarihten itibaren hesaplanacak reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dava dosyasının aynı mahiyetteki İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/806 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu, davanın itiraz ve hak düşürücü sürelerin geçtiğini, davanın zamanaşımı sebebiyle reddi gerektiğini, teminatın nakde çevrilmesi işleminin hukuka uygun olduğunu savunarak, davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasındaki eser sözleşmesine dayalı sözleşmenin davalı tarafından haksız feshedildiği iddiası ile 3 adet ek teminat mektubunun nakte çevrilmesinin önlenmesi yönünde tedbir kararı verilmesi ve bu teminat mektupları dolayısıyla davalıya borçlu olmadığının tespiti, banka teminat mektuplarının iptali, nakte çevrilmesi halinde nakde çevrildiği tarihten itibaren hesaplanacak reeskont avans faiziyle birlikte bedellerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
.... Ve Tic. A.Ş. İle devamı bakımından davalının sözleşme gereğince bildirimde bulunduğu bu haliyle dağılan adi ortaklık yönünden taraf teşkiline yönelik mahkememizce gereklilik bulunmadığı davacı ... İnş. San. Ve Tic. A.Ş'nin tek başına dava açabileceği kanaatine varılmakla yargılamaya devam olunmuştur.
Dava İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2016/841 Esas sayılı dosya üzerinden açılmış olup, yapılan yargılama neticesinde davalının yetki ilk itirazı üzerine, mahkemece 26/02/2019 tarih 2016/841 Esas 2019/201 Karar sayılı ilam ile "... Gerek sözleşme konusu işin görüleceği yerin, gerekse davalının ve davacının yer aldığı İş Ortaklığının adreslerinin Mahkememiz yargı çevresi içerisinde bulunmaması ve davalı tarafın merkezinin ... mahkemeleri yargı çevresi içinde bulunduğu..." gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olup, tarafların istinaf talebinde bulunmaması ile sözü edilen hükmün kesinleşmesi üzerine dosyanın mahkememize tevdi ile Mahkememizin 2020/1 esas sayılı dosyası üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.
İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/841 Esas sayılı dosyasında İhtiyati tedbir talebine yönelik talebin yargılamayı gerektirmesi sebebiyle reddine dair 22/07/2016 tarihinde tensiben karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce birleştirme talep olunan İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/806 esas sayılı dosyasında 06/06/2017 tarihinde 2016/806 esas, 2017/555 karar sayılı ilam ile yetkisizlik kararı verildiği, kararın kesinleşmesi üzerine dosyanın ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/644 esasıyla yargılamasına devam olunduğu, mahkeme kararının kaldırılması üzerine 2022/247 esasını aldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce öncelikle birleştirme talebi üzerinde durulmuş olup, yapılan yargılama neticesinde verilen 30/06/2022 tarih, 2020/1 Esas 2022/583 karar sayılı ilam ile; " Birleştirme talebine konu ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/247 E.sayılı dosyasının örneği UYAP üzerinden celp edilerek incelenmiş, davacısının dosyamızın davacısı ile aynı olan ... İnş. San. Tİc. A. Ş., davalısının da dosyamızda da davalı olan ... Bankası olduğu, davanın iş bu dava dosyamız ile aynı sözleşmeden kaynaklanan aynı teminat mektuplarının davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu ve dosyanın halen derdest olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizde görülmekte olan işbu dava dosyası ile birleştirme talebine konu ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/247 esas sayılı dosyasının taraflarının ve dava konusu istemlere dayanak aynı sözleşmeden kaynaklanan banka teminat mektuplarına ilişkin olup dava dosyaları arasında şahsi, hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu, dosyamız ile birleştirme talebine konu dava dosyaları arasında delillerin değerlendirilmesi bağlamında aynı deliller üzerinde inceleme yapılmasının uygun olacağı, bu haliyle yargılamada birliğin sağlanması ve davaların birlikte yürütülmesinin usul ekonomisine de uygun düşeceği gibi aralarında bağlantı bulunan davalarda çelişkili ve farklı kararlar verilmesinin de önlenmesini sağlayacağı, bu bağlamda birleştirmede davaların bulunduğu aşama itibarıyla usul ekonomisi ilkesi de gözetildiğinde hukuki yararın da mevcut olduğu" gerekçesiyle Mahkememiz dosyasının aralarında hukuki ve fiili bağlantı bulunan ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/247 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizin 2020/1 Esas sayılı dosyasında birleştirme kararı verilmiş ise de birleşen ... 5. ATM 2022/247 Esas sayılı dosyanın 15/05/2023 tarihinde kesinleştiği sözü edilen dosyanın kesinleşmesi nedeniyle Mahkememizce 2020/1 Esas sayılı dosyasının ilgili mahkemeye gönderilemediği anlaşılmakla, mahkememiz dosyasının verilen birleşme kararı nedeniyle esası kapatıldığından yeniden esas numarası alınarak yargılamasına devam etmek gerekmiştir.
Mahkememizce ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/247 esas sayılı dosyasının örneği UYAP üzerinden celp edilerek incelenmiş olup, dava tarafları Mahkememiz dosyasındaki davacı ve davalı tarafla aynı olduğu, bahse konu ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18.01.2023 tarih ve 2022/247 esas, 2023/30 karar sayılı ilamı ile mahkemece dava dışı pilot ortağın talebi ile ortak girişimin dağıldığı, davacı özel ortağın işe devam etmemesi üzerine ....sayılı yasanın 20/b ve YİGŞ'nin 50/1. Maddesi uyarınca davalı idare tarafından sözleşmenin feshinin haklı nedene dayandığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan pilot ortağın işe devam edemeyeceğini bildirmesini takiben özel ortak olan davacı şirketin işe devamı talep etmemesi nedeniyle 4735 sayılı yasanın 25/1-f bendindeki " ...sözleşmeye uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek " hükmünde sayılan yasak fiil ve davranışta bulunması nedeni ile, 4735 sayılı yasanın 20/b. Maddesi "...ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme derhal feshedilerek ..." düzenlemesine göre davacı şirkete ait 696.000,000 TL teminat mektubunun nakde çevrilerek davalı Banka tarafından gelir kaydedilmesi durumunun taraflar arasındaki sözleşme, YİGŞ ve yasal düzenlemelere uygun olduğu " gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, kararın tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine ve sonrasında yapılan istinaf isteminin de reddi kararı ile 15.05.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılamada davacı taraf tanık deliline dayanmış ise de; davanın niteliği gereği dava değerinin senetle ispat sınırının üzerinde olduğu, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/247 esas sayılı dosyasına alınan kesin karar ile davalının tanık dinletilmesine muvafakatinin olmadığı yönündeki beyanı gözetilerek davacının tanık dinletme isteminin reddi ile yargılamaya devam olunmuştur.
Eldeki dava ile ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/247 esas sayılı dosyasının bağlantılı olup olmadığı ve derdestlik üzerinde durulmuş olup; Mahkememiz nezdinde görülen davada davacı şirkete ait... Sayı ve 6.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının dava konusu edildiği, ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında ise davacı şirkete ait 696.000,000 TL teminat mektubunun dava konusu edildiği anlaşılmıştır. Eldeki dava ile ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/247 esas sayılı dosyasının bağlantılı olup olmadığı ve kesin hüküm engeli üzerinde durulmuş olup; mahkememiz nezdinde görülen davada davacı şirkete ait.... Sayı ve 6.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının dava konusu edildiği, ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında ise davacı şirkete ait 696.000,000 TL teminat mektubunun dava konusu edildiği anlaşılmıştır. Aynı sözleşmeden ve aynı hukuki sebepten doğan tarafları aynı olan davalarda dava konularının farklı olması nedeniyle ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/247 esas sayılı dosyasının kesin hüküm engeli teşkil etmeyeceği kanaatine varılmakla, davalının bu yöne ilişkin dava şartı itirazlarının reddi gerekmiştir. Ancak ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/247 esas sayılı dosyası kesinleşmiş olup, dosyada alınan 21/11/2018 ve 17/05/2019 tarihli ek bilirkişi raporlarının taraflar yönünden eldeki dava da davalının sözleşmeyi feshinde haklılığı bakımından kesin delil niteliği kazandığı kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları , toplanan deliller ve kesin delil niteliği taşıyan bilirkişi raporları gereğince ; taraflar arasında 08/07/2013 tarihli ... ( ... ) içmesuyu inşaatı Yapım işi sözleşmesi akdedildiği işin gerçekleşme seviyesinin %82,79 oranında olduğu, şirket yetkilisi ve genel koordinatörünün hastalığı nedeniyle Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 50. Maddesi gereğince şirketin işten muaf tutulması veya işin tasfiyesinin talep edildiği, ortaklıkta yer alan davacı şirkete işin devam etmek isteyip istemediğinin sorulması üzerine 25/02/2016 tarihli yazı ile işe devam edilmeyeceğinin bildirildiği, bu nedenle 4735 sayılı yasanın 20/b ve YİGŞ'nin 50/1. Maddeleri uyarınca davalı idare tarafından sözleşmenin feshinin haklı nedene dayandığı bu hususun ... 5. Ticaret Mahkemesi'nin 2022/247 esas sayılı dosyasında alınan ve kesin delil niteliği taşıyan bilirkişi raporları ile sabit hale geldiği anlaşılmakla, ... sayılı yasanın 25/1-f bendindeki " ...sözleşmeye uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek " hükmünde sayılan yasak fiil ve davranışta bulunması nedeni ile, 4735 sayılı yasanın 20/b. Maddesi "...ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme derhal feshedilerek ..." şeklindeki düzenlemesine göre davacı şirkete ait .... Sayı ve 6.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının nakde çevrilerek davalı Banka tarafından gelir kaydedilmesinde bir sakınca görülmemiş olup, sübut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 615,40-TL harcın davacı tarafından yatırılan 29,20 TL harcın düşümü ile bakiye 586,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nun 333.maddesi gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen maktu 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/12/2025
Katip ....
¸
Hakim ....
¸