T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/103 Esas - 2022/55
T.C."TÜRK MİLLETİ ADINA"
ANKARA
4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR
HUKUK MAHKEMESİK A R A R
ESAS NO: 2021/103
KARAR NO: 2022/55
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI ...
DAVALI : ...
DAVA: Faydalı Model Tecavüzünün Durdurulması, Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 01/04/2021
KARAR TARİHİ: 21/02/2022Yazım Tarihi: 10/03/2022
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Müvekkilinin ... no.lu faydalı modelin sahibi olduğu, - Aynı sektörde faaliyet gösteren davalının müvekkiline ait faydalı model konusu ürünleri izinsiz olarak ticari alana çıkarttığı ve bu hususta davalıya 15.02.2020 tarihli ihtarnamenin gönderildiğini, davalı taraf eylemlerinin müvekkil sınai haklarına tecavüz oluşturduğunu, yoksun kalınan kazanç ile ilgili hesaplama tercihlerinin davalının dava konusu ürünleri ticari alana çıkartarak elde ettiği gelire göre hesaplanmasını ; dava konusu faydalı modele tecavüzün tespiti, meni, refi ve tazminat taleplerinin kabulü ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar ederek ilaveten "Davalıya ait ürünü bulabilme şansımız yoktur bu açıdan davalının ticari defter ve kayıtları incelenerek faydalı model konusu ürünün nerelere satışı yapıldığı tespit edilerek buradan hareketle keşif veya inceleme yapılmak suretiyle bilirkişi raporu alınabilir talebimiz bu şekildedir, bilirkişi raporunda aleyhe olan hususları kabul etmiyoruz " şeklinde beyanda bulunmuştur.
SAVUNMA:
Davalı firma vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Davacı iddialarının maddi gerçekle ilgisi olmadığını, davacının üretiminin patenti bir Amerikan firmasına ait ürüne ilişkin ilgili izinler alınmak suretiyle yapıldığını, bu manada herhangi bir ihlalin söz konusu olmayacağını, davacının iddialarına yönelik dosyaya herhangi bir delil sunmamış olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında KHK; (F.M. Başvuru tarihindeki mevzuat)
Madde 164 " Patent sahibine tanınan koruma, faydalı model belgesi sahibine de aynen tanınır. "
Madde 166 "Faydalı model belgelerine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı ve faydalı model belgelerinin özelliği ile çelişmediği takdirde, patentler için öngörülen hükümler, faydalı model belgeleri için de uygulanır."
Madde 136 "a-Sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü ..... üretme sonucu taklit etmek ,
b-Taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla üretilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya ticari amaçla elde bulundurmak veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak,
c-Sahibinin izni olmaksızın buluş konusu olan usulü kullanmak veya buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak," eylemleri Patentten veya Faydalı modelden doğan hakka Tecavüz sayılan Fiiller olarak sayılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (14.02.2011 tarihli yayınlanan);
Madde 54 "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.
(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır."," hükmü;
6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (Dava tarihindeki mevzuat)
Madde 141 " (1) Aşağıdaki fiiller, patent veya faydalı model hakkına tecavüz sayılır:
a) Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek.
b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
c) Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) Patent veya faydalı model hakkını gasp etmek.
d) Patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
.......
(3) Patent başvurusunun veya faydalı model başvurusunun 97 nci maddeye göre yayımlandığı tarihten itibaren, patent başvurusu veya faydalı model başvurusu sahibi, buluşa vaki tecavüzlerden dolayı dava açmaya yetkilidir. Tecavüz eden, başvurudan veya kapsamından haberdar edilmiş ise başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa, yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir. "hükmü yer almaktadır.
DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;davacı tarafın TR ... Y sayılı faydalı model belgesi hakkının davalı taraf eylemine bağlı olarak hak ihlali oluşup oluşmadığı, buna bağlı olarak maddi manevi tazminat talebinin yerinde ve doğru olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır.
Davacıya ait ... no.lu faydalı model belgesinin 17/11/2016 tarihinde başvurusu yapıldığı,22701/2017 tarihinde yayınlandığı, 21/09/2017 tarihinde de tescil edilip 10 yıl süre ile geçerliliğe sahip olduğu;
... no.lu faydalı model ile korunan buluş; sondaj esnasında delici ve kesici uçların bağlandığı boru ve tiji sıkmaya yönelik bir aparatla ilgili olup 7 istemden oluştuğu ; 1 no.lu istemin buluşun en geniş kapsamıyla tanımlandığı ana istem; 2-7 no.lu istemlerin ise bu ana isteme bağlı yazılmış, bağımlı istemler olduğu tarifnamesinden tespit edilmiştir.
İddia ve savunma , dosyaya sunulan deliller üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi heyetinin sunduğu 23/11/2021 tarihli raporda "Bir faydalı modelin ihlalinden söz edilebilmesi için iddia konusu ürünün faydalı model koruma kapsamında olması, o ürünle ilgili olarak mevzuatta belirtilen tecavüz teşkil eden fiillerin gerçekleşmiş olması ve yine ilgili mevzuatta belirtilen istisnai durumların bulunmaması gerekmektedir(Köker, A.R. ve Yalçıner U.G. (2021). Uzman Gözüyle Patent ve Faydalı Modelden Kaynaklanan Uyuşmazlıklar,)Somut olay bakımından iddia konusu ürünlerin ticari alana çıkartıldığı ve ihlal istinası olabilecek bir durumun mevcut olmadığı anlaşılmakla beraber bu husus Sayın Mahkemenin takdirindedir.
Buna göre davalı tarafından üretim ve/veya ticari faaliyetlere konu edilen hidrolik sıkma aparatlarının “iç aksamında konik rulman (2) ve düz rulman (3) olmak üzere iki adet rulman, bir adet sızdırmazlık keçesi (10) yer alan dış ana gövdeye (1)” sahip olması halinde anılan ürünlerin dava konusu ... no.lu faydalı modelin koruma kapsamında kaldığından bahsedilebilecektir.
Bu değerlendirmenin yapılabilmesi için iddia konusu davalı ürünlerinin incelenmesi gerekmektedir. Ancak dosya kapsamında herhangi bir davalı ürün numunesi olmadığı gibi iddia konusu ürünlerle ilgili teknik değerlendirmenin yapılabileceği bir başka emareye de rastlanmamıştır. Bu nedenle mevcut dosya kapsamı üzerinden davalı ürünlerinin dava konusu faydalı modelin kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi mümkün değildir. "şeklinde ifade edilmiştir.
Davacı vekilinin " davalının ticari defter ve kayıtları incelenerek faydalı model konusu ürünün nerelere satışı yapıldığı tespit edilerek buradan hareketle keşif veya inceleme yapılmak suretiyle bilirkişi raporu alınabilir " şeklindeki talebi tahkikat aşamasına kadar ihlalin oluştuğuna yönelik bir delil tespiti olmadığından bu talep var olanı değil yeni delil yaratma çabası niteliği sayılarak reddedilmiştir.
GEREKÇE;
Tarafların iddia ve savunması, sunulan ve yansıtılan delil ve belgeler, Faydalı Model belgesi, Bilirkişi raporu, ve dosya bütün haliyle ele alındığında;
Davacı taraf TR ... Y sayılı faydalı model belgesi hakkının aynı sektörde faaliyet gösteren davalı tarafından faydalı model konusu ürünleri izinsiz olarak ticari alana çıkarttığını ve hak ihlali oluştuğunu ileri sürmüş ise de;
Dava açılmadan önce ihlalin varlığına kanaat uyandıran bir delil tespiti işlemi yapılmadığı gibi dava açıldıktan sonra da davacının sunduğu deliller arasında TR ... Y sayılı faydalı model belgesi hakkının davalı tarafca ihlal edildiğine kanaat uyandıran delil sunulmadığı;
Davacı vekili "Davalıya ait ürünü bulabilme şansımız yoktur bu açıdan davalının ticari defter ve kayıtları incelenerek faydalı model konusu ürünün nerelere satışı yapıldığı tespit edilerek buradan hareketle keşif veya inceleme yapılmak suretiyle bilirkişi raporu alınabilir " şeklinde talepte bulunmuş ise de bu talep tecavüzün var olduğu belirtilen delili değil yeni delil yaratma çabası niteliği sayılarak reddedildiği;
Nihayetinde ihlalin oluştuğu kanıtlanmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL maktu karar harcından peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 21,40 TL'nin davacıdan tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,
3-AAÜT uyarınca 7.375,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,
4-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı.21/02/2022
Katip ...Hakim ..
E-İmzalıdırE-İmzalıdır